RSS

Category Archives: Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: Ο πρώτος υπολογιστής

  •  Τα 82 θραύσματα του Μηχανισμού που παρουσιάζονται στην έκθεση «Το ναυάγιο των Αντικυθήρων»
ΤΟ ΒΗΜΑ:  01/07/2012
Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: Ο πρώτος υπολογιστής
Τμήματα του Μηχανισμού των Αντικυθήρων, του αρχαιότερου αναλογικού υπολογιστή
Οταν το 1901 σύμιοι δύτες ανέσυραν από το ναυάγιο των Αντικυθήρων αυτό το παράξενο αντικείμενο, που αργότερα ονομάστηκε «Μηχανισμός των Αντικυθήρων», δεν ήταν σε θέση να γνωρίζουν περί τίνος επρόκειτο. Αλλά ούτε οι αρχαιολόγοι και οι μηχανικοί που το εξέτασαν κατόρθωσαν να αντιληφθούν τη χρησιμότητά του. Πόσω μάλλον που η προσοχή όλων είχε επικεντρωθεί στο υπόλοιπο, μοναδικό φορτίο του πλοίου, το οποίο είχε ναυαγήσει περί το 60-50 π.Χ. μαζί με τα χάλκινα και μαρμάρινα αγάλματα, τα μικρά γλυπτά, τα χάλκινα, γυάλινα και πήλινα αγγεία, τα κοσμήματα, τα νομίσματα, ακόμη και τμήματα κλινών. Read the rest of this entry »
 

Το «πανόραμα» μιας απίστευτης ανακάλυψης

«ΝΑΥΑΓΙΟ ΤΩΝ ΑΝΤΙΚΥΘΗΡΩΝ – ΤΟ ΠΛΟΙΟ – ΟΙ ΘΗΣΑΥΡΟΙ – Ο ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ»
Η μεγάλη περιοδική έκθεση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου μάς καλεί σε ένα από τα εκπληκτικότερα «ταξίδια» στην ιστορία της ανθρώπινης διάνοιας, με «όχημα» το εντυπωσιακό φορτίο του αρχαίου πλοίου που βυθίστηκε στη θάλασσα των Αντικυθήρων πριν από δύο και πλέον χιλιάδες χρόνια
Τριασδιάστατα ψηφιακά μοντέλα του Μηχανισμού
Μία από τις σημαντικότερες και συναρπαστικότερες αρχαιολογικές ανακαλύψεις παγκοσμίως παρουσιάζεται σχεδόν πλήρης, για πρώτη φορά, μέσα από τη μεγάλη περιοδική έκθεση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, με τίτλο «Το ναυάγιο των Αντικυθήρων – Το Πλοίο, οι Θησαυροί, ο Μηχανισμός», που ξεκίνησε στις 6 Απρίλη και θα διαρκέσει για ένα χρόνο, μέχρι τις 28 Απρίλη 2013.

Το αντικείμενο της έκθεσης είναι φυσικά η απίστευτη και εντελώς τυχαία ανακάλυψη των σπαραγμάτων μιας αρχαίας ολκάδας – φορτηγού πλοίου δηλαδή – 300 τόνων, που ναυάγησε, προφανώς λόγω θαλασσοταραχής, περίπου στο 60 – 50 π.Χ., στη θάλασσα των Αντικυθήρων. Στην ίδια περιοχή, αιώνες αργότερα, στην «αυγή» του 20ού αι., την Ανοιξη του 1900, σφουγγαράδικα από τη Σύμη θα αναζητήσουν απάγκιο, λόγω επίσης λόγω μιας θαλασσοταραχής. Και όταν η θάλασσα γαλήνεψε και οι αφουγγαράδες βούτηξαν προς αναζήτηση σφουγγαριών… είδαν έκπληκτοι στα 50 μ. το βυθό να είναι σπαρμένος με αγάλματα! Μάλιστα, ένας από τους δύτες, ο Ηλίας Λυκοπάντης, ανέβηκε στην επιφάνεια, κρατώντας τον χάλκινο βραχίονα ενός αγάλματος μπας και δεν τον πιστέψουν… Read the rest of this entry »

 

Tags:

Οραμα επειγόντως για το Μουσείο

Με φόντο την καθολική υποβάθμιση της ευρύτερης περιοχής και το γνωστό έλλειμμα του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου σε εκθεσιακούς χώρους, ο γνωστός αρχιτέκτονας Μιχάλης Φωτιάδης προτείνει την προκήρυξη διεθνούς διαγωνισμού για την αναβάθμιση και την επέκτασή του. Σήμερα, ανήμερα της εθνικής εορτής, μουσεία και αρχαιολογικοί χώροι θα είναι ανοιχτά με ελεύθερη είσοδο.

 

  • Ανάγκη για πανεθνική πρωτοβουλία αναβάθμισης του Εθνικού Αρχαιολογικού
  • Του Δημητρη Ρηγοπουλου, Η Καθημερινή, Παρασκευή, 25 Mαρτίου 2011

Το ομολογούν όλοι. Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, το σημαντικότερο μουσείο για την κλασική αρχαιότητα σε ολόκληρο τον κόσμο, βρίσκεται παγιδευμένο σε ένα νέο κύκλο αυτοϋπονόμευσης. Τα οφέλη από την προ-ολυμπιακή ανακαίνιση εξατμίστηκαν γρήγορα, με φόντο τη ραγδαία υποβάθμιση της ευρύτερης περιοχής, ενώ δεν αντιμετωπίστηκε συνολικά η έλλειψη των απαραίτητων χώρων για να αναπτυχθούν οι μόνιμες συλλογές του. Το Εθνικό Αρχαιολογικός Μουσείο είναι ένας ακόμα κοιμισμένος γίγαντας.

Ο Μιχάλης Φωτιάδης ήταν ο Ελληνας αρχιτέκτονας που συνεργάστηκε με τον Μπερνάρ Τσουμί στον σχεδιασμό του νέου Μουσείου της Ακρόπολης. Κι ενώ τα φώτα συνεχίζουν να είναι στραμμένα στο νέο απόκτημα της Αθήνας, ο ίδιος εστιάζει στο «δράμα» του μεγαλύτερου μουσείου μας. Αλλά πιστεύει ότι υπάρχει λύση. Αρκεί να επεξεργαστούμε ένα νέο όραμα για το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο που θα τοποθετεί την αθηναϊκή κιβωτό της κλασικής αρχαιότητας στην πρώτη γραμμή των μεγάλων μουσείων του κόσμου. Και πριν από λίγες ημέρες, κατά τη διάρκεια του 11ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Αρχιτεκτόνων, παρουσίασε το σχέδιό του για την επέκταση και την αναβάθμιση του Μουσείου. Η εισήγηση του Ελληνα αρχιτέκτονα προτείνει τη σύνταξη ενός διεθνούς αρχιτεκτονικού διαγωνισμού. «Η οικονομική κάλυψη», σημειώνει ο κ. Φωτιάδης, «θα μπορούσε να εξασφαλισθεί από συνδυασμό φορέων του εξωτερικού και Ελλήνων ευαισθητοποιημένων στον πολιτισμό μας. Είναι η πιο ορθολογική νομική διαδικασία. Με ελάχιστη γραφειοκρατία ας προχωρήσουμε με τη μελλοντική βραβευμένη ομάδα του διαγωνισμού σε πρόγραμμα ταχύρρυθμης μελέτης και κατασκευής».

Στο διά ταύτα είναι γνωστό ότι πριν από τρία χρόνια (τον Απρίλιο του 2008) το Συμβούλιο Μουσείων έδωσε ομόφωνα την έγκρισή του στο κτιριολογικό πρόγραμμα που προβλέπει την επέκταση του ΕΑΜ με τη δημιουργία δύο υπογείων κάτω από τον κήπο του. Η συνολική επέκταση ανέρχεται σε 24.000 τ.μ., αλλά μόνο τα 2.000 από αυτά θα διατεθούν για τις μόνιμες συλλογές του Μουσείου, ενώ το μεγαλύτερο βάρος δίνεται στη δημιουργία χώρου στάθμευσης. Ο Μιχάλης Φωτιάδης αντιπροτείνει μια αρκετά μεγαλύτερη παρέμβαση στον ίδιο χώρο με πρόβλεψη για τρία εκθεσιακά υπόγεια 36.000 τ.μ., «λόγω ανύπαρκτου αρχαιολογικού ορίζοντα». Ο διαγωνισμός θα προδιαγράψει υπέργεια κηποτεχνική επιφάνεια για πέντε επίπεδα, τα δύο εκ των οποίων πρόκειται να διαμορφωθούν σε χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων. Μια δεύτερη επέκταση προβλέπεται κάτω από τον πεζόδρομο της οδού Τοσίτσα με τρία υπόγεια (τα δύο εκθεσιακά, 14.000 τ.μ.). Για το «Ακροπόλ Παλάς» προτείνεται να είναι η επίσημη έδρα του υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού με υπόγεια σύνδεση κάτω από την Πατησίων. Ο Μιχάλης Φωτιάδης δεν «πειράζει» το κτίριο του Πολυτεχνείου για τον πολύ απλό λόγο ότι «λόγω κληροδοτήματος δεν υπάρχει περίπτωση αλλαγής χρήσης ή απαλλοτρίωσης του ιστορικού συγκροτήματος».

 

Παρατείνεται ως το τέλος του έτους η έκθεση «Μύρτις»

  • Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο
Η 11χρονη Μύρτις
Η 11χρονη Μύρτις 

Παρατείνεται ως το τέλος του έτους, λόγω της μεγάλης επισκεψιμότητας και του ενδιαφέροντος που εκδηλώθηκε από σχολεία και μαθητές, η περιοδική έκθεση «Μύρτις: Πρόσωπο με πρόσωπο με το παρελθόν» στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Η έκθεση επρόκειτο αρχικά να τελειώσει στις 30 Νοεμβρίου.

Η ανώνυμη 11χρονη Αθηναία, που βρέθηκε στον ομαδικό τάφο του λοιμού του 430 π.Χ. στον Κεραμεικό και πήρε το όνομα «Μύρτις» από τους επιστήμονες, οι οποίοι ασχολήθηκαν με την ανάπλαση του προσώπου της, πέθανε από τον τυφοειδή πυρετό (γνωστός και ως λοιμός της Αθήνας), που αφάνισε το ένα τρίτο του πληθυσμού της Αθήνας, στα τέλη του 5ου αιώνα π .Χ, «σκοτώνοντας» και τον Αθηναίο πολιτικό Περικλή.

Η έκθεση πραγματοποιείται με την ευγενική προσφορά του οδοντιάτρου – ορθοδοντικού, επίκουρου καθηγητή Μανώλη Παπαγρηγοράκη και, μέσω αυτού, του Πανεπιστημίου Αθηνών, ύστερα από γόνιμη συνεργασία με το Μουσείο. [Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ]

 

Αποκλεισμένο από συμβασιούχους το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Αποκλεισμένο από συμβασιούχους του υπουργείου Πολιτισμού είναι από σήμερα το πρωί  το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, επί της οδού Πατησίων. Η πρόσβαση στους χώρους του μουσείου είναι αδύνατη και οι συμβασιούχοι δηλώνουν ότι θα μείνουν εκεί μέχρι τις 2:00 το μεσημέρι. Ο αποκλεισμός του ΕΑΜ εντάσσεται σοτ πλαίσιο των κινητοποιήσεων των συμβασιούχων του υπουργείου Πολιτισμού, οι οποίοι ζητούν την καταβολή των δεδουλευμένων, παράταση των συμβάσεων, κατάργηση του 24μηνου περιορισμού του ΠΔ 164/04, μονιμοποίηση των συμβασιούχων, κάλυψη των οργανικών κενών του ΥΠΠΟ με μόνιμο προσωπικό και χρηματοδότηση του Πολιτισμού.
 

Γνωριμία με τη Μύρτιδα 24 αιώνες μετά

  • Το ομοίωμα ενός από τα δεκάδες παιδιά, θύματα του τυφοειδούς πυρετού το 430 π.Χ., στο Αρχαιολογικό

ΕΚΘΕΣΗ. Κοκκινομάλλα, λίγο ασχημούλα, με καστανά μάτια και πεταχτά δόντια, ένα μειδίαμα ελαφρό στα χείλη είναι αναμφισβήτητα η πρωταγωνίστρια της μινιόν έκθεσης «Μύρτις: πρόσωπο με πρόσωπο με το παρελθόν» που φιλοξενείται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Το 11χρονο κορίτσι που ξεκίνησε το ταξίδι του από το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης, το Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας, τώρα ζωντανεύει στο πρώτο μουσείο της χώρας έπειτα από 24 αιώνες.

Η ιστορία της είναι ξεχωριστή για μικρούς και μεγάλους. Γιατί η Μύρτις προέρχεται από την ομαδική ταφή του Κεραμεικού που ανέσκαψε το 1994 η Εφη Μπαζιωτοπούλου – Βαλαβάνη.

Το παιδικό κρανίο που βρήκε ήταν άριστα διατηρημένο και έδωσε τη δυνατότητα στον επίκουρο καθηγητή Ορθοδοντιακής του Πανεπιστημίου Αθηνών Μανώλη Ι. Παπαγρηγοράκη να προχωρήσει στην επιστημονική ανάπλαση του προσώπου της ανώνυμης Αθηναίας, η οποία υπήρξε ένα από τα δεκάδες θύματα του τυφοειδούς πυρετού το 430 π.Χ.

Η ανάπλαση έγινε στη Σουηδία. Φτιάχτηκε πρώτα το εκμαγείο, ύστερα μπήκαν καρφιά που λειτούργησαν ως κατευθυντήριες γραμμές, ενώ για τον καθορισμό του πάχους των μυών συνυπολογίστηκαν παράμετροι όπως η ηλικία, το φύλο, οι διατροφικές συνήθειες. Είκοσι μύες δημιουργήθηκαν, ενώ το πρόσωπο έγινε με ειδικό πηλό, μυ προς μυ. Το κοινό με το κατάλληλο υλικό παρακολουθεί όλα τα στάδια της πορείας, από την ανασκαφή, τη μελέτη του σκελετικού υλικού για τον προσδιορισμό της ασθένειας μέχρι την ανάπλαση του προσώπου της Μύρτιδος.

Τρία ακέραια δόντια από τρεις τυχαία επιλεγμένους νεκρούς του ομαδικού τάφου έδειξε το μικρόβιο του τυφοειδούς πυρετού (salmonella enterica serovar Typhi). Οπως, μάλιστα, τόνισε χθες ο κ. Παπαγρηγοράκης, σήμερα πεθαίνουν ετησίως 500.000 – 700.000 άτομα. Μάλιστα, το 96% της αρχαίας σαλμονέλας είναι ίδια με τη σύγχρονη.

Εχει σημασία ότι η συγκεκριμένη έκθεση είναι αποτέλεσμα μιας διεπιστημονικής συνεργασίας. Η Μύρτις «πέρα από σύμβολο των αιώνιων και άφθαρτων αξιών του κλασικού πολιτισμού γίνεται σήμερα “Φίλος της χιλιετίας” του ΟΗΕ φέρνοντας επιπλέον το μήνυμα της ειρήνης και της συνεργασίας στην προσπάθεια της καταπολέμησης των θανατηφόρων ασθενειών που ακόμη μαστίζουν την ανθρωπότητα», επισημαίνει ο κ. Παπαγρηγοράκης.

Εχει ενδιαφέρον ότι η έκθεση συνδυάζεται με την παρουσίαση οκτώ επιτάφιων γλυπτών και αναγλύφων που αποτελούν όλα μια σύγχρονη «Δεξίωση». Τη συνάντηση της Μύρτιδος με άλλα παιδιά της εποχής της που είχαν επίσης άδοξο τέλος. Του Νικάνδρου, της Σελινούς που αποχαιρετά μια όρθια κόρη τη Νικώ η οποία κρατάει ένα μωρό, τη στήλη της Φιλουμένης.

Τα «Μάγια, ξόρκια και φυλαχτά: η μαγεία στον αρχαίο και χριστιανικό κόσμο» είναι μια ακόμη δράση του μουσείου όπως προβολές ντοκιμαντέρ, έκθεση ζωγραφικής του Χάρη Ξένου, δράσεις για τους τυφλούς (ψηλάφηση ειδωλίων), εκπαιδευτικά προγράμματα ακόμη και για νήπια. Η κρίση θέλει ιδέες. [Της Γιωτας Συκκα, Η Καθημερινή, 14-09-10]

 

Το όνομα αυτής… Μύρτις

Εγκαινιάστηκε και θα διαρκέσει μέχρι τις 30/1, στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, η έκθεση με τίτλο «Μύρτις: Πρόσωπο με πρόσωπο με το παρελθόν». Πρόκειται για την παρουσίαση ενός σημαντικού διεπιστημονικού επιτεύγματος. Κεντρικό έκθεμα είναι το αναπλασμένο πρόσωπο της ανώνυμης 11χρονης Αθηναίας, που υπήρξε και αυτή, όπως και ο Περικλής, ένα από τα δεκάδες χιλιάδες θύματα του τυφοειδούς πυρετού του 430 π.Χ. Το όνομα «Μύρτις» («Μυρτώ» δηλαδή) της το έδωσαν οι αρχαιολόγοι επειδή ήταν ένα από τα πιο διαδεδομένα γυναικεία ονόματα της εποχής.

Η αρχή έγινε το 1995 όταν στη διάρκεια των ανασκαφών στον Κεραμεικό βρέθηκε σε ομαδικό τάφο ένα παιδικό κρανίο με την κάτω γνάθο, αλλά και την πλήρη οδοντοστοιχία, γεγονός εξαιρετικά σπάνιο. Η άριστη διατήρηση του κρανίου οδήγησε, το 2007, τον επίκουρο καθηγητή Ορθοδοντικής του Πανεπιστημίου Αθηνών Μανώλη Παπαγρηγοράκη να επιχειρήσει την ανασύνθεση του προσώπου της.

 

Η αρχαία Ερέτρια αναβιώνει στο Αρχαιολογικό Μουσείο

  • Στις 26 Απριλίου τα εγκαίνια της έκθεσης με θέμα την ιστορία, την καθημερινή ζωή και τα ιερά της ελληνικής πόλης

Την ιστορία της αρχαίας Ερέτριας από την ίδρυσή της ως την ύστερη αρχαιότητα παρουσιάζει μέσα από ευρήματα ανασκαφών, σχεδιαστικές αναπαραστάσεις, μακέτες και προβολές βίντεο η έκθεση που εγκαινιάζεται στις 26 Απριλίου στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. «Ερέτρια: Ματιές σε μια αρχαία πόλη» είναι ο τίτλος της και στόχος της να δώσει μια ζωντανή και πρωτότυπη εικόνα της ζωής των ανθρώπων σε αυτήν.

Επτά ελληνικά μουσεία καθώς και τα Μουζέι Καπιτολίνι συμμετέχουν στην έκθεση, η οποία περιλαμβάνει 437 αρχαία αντικείμενα.

Η έκθεση εκτυλίσσεται σε τέσσερις ενότητες. Στην πρώτη παρουσιάζονται η πρώτη κατοίκηση της πόλης, η ακμή της στους γεωμετρικούς χρόνους, το εμπόριο και οι σχέσεις με το εξωτερικό, οι αποικίες (Μένδη, Μεθώνη, Δικαία, Πιθηκούσες, Κύμη, Ζάγκλη), καθώς και η ανάπτυξη της αλφαβητικής γραφής. Η δεύτερη ενότητα επικεντρώνεται σε θέματα της καθημερινής ζωής με τα δημόσια κτίρια αλλά και τις πολυτελείς ιδιωτικές οικίες, στη λει τουργία της αγοράς, των στοών και των γυμνασίων, αλλά και στον ιδιωτικό βίο.

Ιδιαίτερη ενότητα συγκροτούν οι λατρείες και τα ιερά της Ερέτριας- πολιούχος θεός της ήταν ο Απόλλων Δαφνηφόρος-, ενώ η τελευταία ενότητα θίγει θέματα του θανάτου και της μεταθανάτιας ζωής μέσα από την παρουσίαση νεκροπόλεων, ταφών και κτερισμάτων. Ανάμεσά τους, χρυσά διαδήματα και άλλα κοσμήματα με τα οποία στόλιζαν τον νεκρό πριν από την ταφή, όπλα, εξαιρετικά ζωγραφισμένες λήκυθοι και χάλκινα κάτοπτρα.

Η έκθεση συνδιοργανώνεται με την Ελβετική Αρχαιολογική Σχολή η οποία ανασκάπτει και μελετά τα κατάλοιπα της αρχαίας Ερέτριας στην Εύβοια. Μετά την ολοκλήρωσή της, στις 25 Αυγούστου, θα παρουσιασθεί στη Συλλογή Ludwig της Βασιλείας (από τον Σεπτέμβριο του 2010 ως τον Ιανουάριο του 2011).

Διαβάστε περισσότερα: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=4&artid=323014&dt=30/03/2010#ixzz0jfowqk1k

 

Οταν έκρυψαν τα αγάλματα από το μένος του Πολέμου

Με το ξέσπασμα του Πολέμου, η βύθιση του Κούρου στα έγκατα της αθηναϊκής γης ήταν ένα μέτρο διαφύλαξης και προστασίας αρχαιοτήτων του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. Αντιμετωπίζοντας εγκαίρως το ενδεχόμενο βομβαρδισμού ή λεηλασίας της Αθήνας, η «απόκρυψη» των αριστουργημάτων του πρώτου Μουσείου της χώρας ήταν μια τιτάνια όσο και συγκινητική επιχείρηση. Είναι το θέμα της έρευνας του σκηνοθέτη Βασίλη Κοσμόπουλου, ο οποίος βρίσκεται στο τελικό στάδιο ανάπτυξης ενός σχετικού ντοκιμαντέρ.

Η επιχείρηση σωτηρίας των αρχαίων μας το ’40

Το μεγάλο βάρος ανέλαβε το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Του Ηλια Mαγκλινη, Η Καθημερινή, 28/10/2009

ΕΡΕΥΝΑ. Αναρωτήθηκε ποτέ κανείς μας αν υπήρξε κάποια μέριμνα σχετικά με τις ελληνικές αρχαιότητες την παραμονή της 28ης Οκτωβρίου 1940; Είναι μια πολύ λογική σκέψη: η χώρα θα δεχόταν την εισβολή ξένου εχθρού, ενδεχομένως να βομβαρδιζόταν, πώς θα προστατεύονταν τα μνημεία μας – και πώς;

  • Τεράστια έρευνα

Αυτή η λησμονημένη, αλλά εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ιστορία βρίσκεται στο επίκεντρο ενός ντοκιμαντέρ. Οπως μας είπε ο σκηνοθέτης, κ. Βασίλης Κοσμόπουλος, «το ντοκιμαντέρ βρίσκεται στο τελικό στάδιο της ανάπτυξης (development) δεν έχει όμως ακόμη μπει στην κύρια φάση παραγωγής. Ξεκίνησε το 2006, με εξαιρετικές συνθήκες (κατ’ επιλογήν συμμετοχή στο Discovery Campus Masterschool 2006) και συνεχίζεται μέχρι σήμερα, κυρίως διότι ήταν τεράστια η έρευνα που έπρεπε να διεξαχθεί, στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Αφετηρία μας ήταν η δημοσίευση του Β. Χ. Πετράκου “Τα αρχαία της Ελλάδος κατά τον πόλεμο 1940-44”, Ο Μέντωρ, 1994. Ουσιαστικά συνεχίζουμε από εκεί που σταμάτησε ο συγγραφέας».

Σύμφωνα με τον κ. Κοσμόπουλο, με το που κηρύχθηκε ο πόλεμος το 1940, ξεκίνησε μια μεγάλη επιχείρηση απόκρυψης των αρχαιοτήτων. «Η επιχείρηση αυτή στήθηκε σε όλη την Ελλάδα, ωστόσο, το μεγάλο βάρος έπεσε στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Μετά την κατάληψη της χώρας, ασκήθηκαν πιέσεις από τις γερμανικές δυνάμεις κατοχής να αποκαλυφθούν τα κρυμμένα αρχαία για την αποφυγή φθοράς, μα η Ελληνική Αρχαιολογική Υπηρεσία αντιστάθηκε. Λόγω και των γεγονότων του Εμφυλίου, χρειάστηκε να φτάσουμε στις αρχές της δεκαετίας του ’50 για να ολοκληρωθεί η αποκάλυψη όλων αυτών των αρχαιοτήτων».

Η περίπτωση των γερμανικών δυνάμεων Κατοχής παρουσιάζει ειδικό ενδιαφέρον διότι, όπως λέει ο Β. Κοσμόπουλος, «κράτησαν μια στάση αντιφατική. Ενώ η επίσημη γραμμή από το Βερολίνο ήταν οι ελληνικές αρχαιότητες να προστατευθούν, από την άλλη είχαμε περιπτώσεις φθορών, λεηλασίας ή και αρχαιοκαπηλίας από κάποιους αξιωματούχους. Για να γίνει κατανοητή η γερμανική στάση, η ταινία θα προσπαθήσει να φωτίσει το ζήτημα της ιδιότυπης πρόσληψης και χρήσης της ελληνικής αρχαιότητας στη δημιουργία της ναζιστικής ιδεολογίας».

  • Η «ομάδα Ρόζενμπεργκ»

Ο Β. Κοσμόπουλος στέκεται στη γερμανική «ομάδα Ρόζενμπεργκ», που δρούσε σε όλη την Ευρώπη. «Μεταξύ άλλων, σκοπός της ήταν και η συλλογή πολιτιστικών θησαυρών απ’ όλες τις κατεχόμενες ευρωπαϊκές χώρες, σε σχέση όμως το ιδεολογικό υπόβαθρο της ναζιστικής Γερμανίας. Στην Ελλάδα η δράση της περιορίστηκε από τον εσωτερικό ανταγωνισμό με το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο. Η ιταλική στάση δεν είχε το ανάλογο ιδεολογικό υπόβαθρο, ενώ και για τους Βούλγαρους επίσης είχαν ιδεολογικό ενδιαφέρον όσα ελληνικά μνημεία σχετίζονταν με τις εδαφικές διεκδικήσεις τους».

  • Συνεργασίες

Εννοείται ότι οι δυσκολίες για την ολοκλήρωση του ντοκιμαντέρ είναι μεγάλες. «Μια μικρή ομάδα δούλεψε για το ντοκιμαντέρ και, μήνες τώρα, συνεχίζω μόνος. Ευτυχώς, η ανάπτυξη κέρδισε την υποστήριξη πρώτα του τηλεοπτικού σταθμού της Βουλής (μέσω της συνεργασίας του με την ΕΡΤ) και κατόπιν του Ιδρύματος Ι. Φ. Κωστόπουλου. Στη συνέχεια μπήκε συμπαραγωγός η ΕΡΤ και ξεκίνησαν οι επαφές για διεθνείς συμπαραγωγές, με καλή ανταπόκριση και προοπτικές. Λόγω της μακρόχρονης έρευνας και ανάπτυξης πρέπει να επαναδιαπραγματευτούμε τη συνεργασία μας με την ΕΡΤ και να συμπληρωθεί ο προϋπολογισμός από άλλες πηγές. Είμαι αισιόδοξος ότι, συνεχίζοντας με το ίδιο πείσμα, θα τα καταφέρω και θα προσπαθήσω την 28η Οκτωβρίου 2010 (70 χρόνια από την έναρξη της απόκρυψης) η ταινία να είναι έτοιμη. Αλλά δεν είναι εύκολος αγώνας».

 

Τα αγάλματα επέστρεψαν στη στέγη

Ζωσμένα ιμάντες και με τη βοήθεια ενός μεγάλου γερανού σκαρφάλωσαν χθες και πάλι στη στέγη του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου ο Απόλλωνας, η Ηρα, ο Διαδούμενος και η Ειρήνη με τον Πλούτο, τα αγάλματα που κοσμούσαν την πρόσοψή του.

Το 1889 τοποθετήθηκε ο πήλινος Απόλλωνας στο στηθαίο του ιωνικού προπύλου του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. Χθες, έστω και βαρύτερος και τσιμεντένιος, βρέθηκε πάλι στα ψηλά

Το 1889 τοποθετήθηκε ο πήλινος Απόλλωνας στο στηθαίο του ιωνικού προπύλου του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. Χθες, έστω και βαρύτερος και τσιμεντένιος, βρέθηκε πάλι στα ψηλά Η επιστροφή των γλυπτών στο διατηρητέο του Ερνέστου Τσίλερ, δέκα χρόνια μετά τον σεισμό του 1999, σηματοδοτεί την επούλωση των παλιών πληγών του κτηρίου. Δεν γύρισαν, βέβαια, τα πήλινα πρωτότυπα αλλά πιστά αντίγραφά τους (βάρους 329-516 κιλών) καμωμένα από ειδική τσιμεντοκονία στην απόχρωση του πηλού, για να είναι ανθεκτικότερα στις καιρικές συνθήκες.

Τα πρωτότυπα, που είχαν τοποθετηθεί το 1889 στο στηθαίο του ιωνικού προπύλου, ήταν συνολικά έξι και αποτελούσαν αντίγραφα σημαντικών γλυπτών της κλασικής αρχαιότητας. Απεικόνιζαν τη Δήμητρα, τον Απόλλωνα Belvedere, την Ηρα, τον Αποξυόμενο, το σύμπλεγμα Ειρήνης-Πλούτου και τον Αρη Borghese. Τρία από αυτά, η Δήμητρα, ο Αποξυόμενος και ο Αρης, απομακρύνθηκαν μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο λόγω φθοράς. Εμειναν στη θέση τους ο Απόλλωνας, η Ηρα και η Ειρήνη με τον Πλούτο. Τον Αρη αντικατέστησε ο Διαδούμενος, που προερχόταν από τη διακόσμηση του Ιλίου Μελάθρου -την οικία του Σλίμαν και σημερινό Νομισματικό Μουσείο- έργο επίσης του Τσίλερ. Τη μελέτη για την επανατοποθέτηση των αγαλμάτων έκανε ο πολιτικός μηχανικός Κώστας Ζάμπας. [Ελευθεροτυπία, Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου 2009]

 
 
Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 25 other followers