Από τις αποθήκες στο μουσείο. Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών

140.000 αρχαία, που βρέθηκαν στην Αττική τα τελευταία χρόνια, θα αποκτήσουν σπίτι. Το Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών, στην Ακαδημία Πλάτωνος, έχει όμως για την ώρα μόνον εκθέματα και κτιριολογικό πρόγραμμα. Χρήματα για την ανέγερσή του αναζητούνται

Γλυπτό γυμνού άνδρα του 1ου αι. μ.Χ. που βρέθηκε, όπως και πολλά άλλα, κατά τις ανασκαφές για το Μετρό

Μια στέγη ζητούν 140.000 αρχαία. Μάλιστα! Τόσα πολλά βγήκαν από την Αττική γη τα τελευταία χρόνια με αφορμή τα μεγάλα έργα, με πρώτο το Μετρό, αλλά και από ανασκαφές οικοπέδων ιδιωτών. Το πλήθος των ευρημάτων υπαγόρευσε την ανάγκη ανέγερσης ενός μουσείου για την Ιστορία της πόλης των Αθηνών. Κι εκεί που νομίζαμε πως το σχέδιο είχε -ελλείψει κοινοτικών κονδυλίων και κυρίως ελλείψει πολιτικής βούλησης- παραμεριστεί, είδαμε προχθές να εγκρίνεται από το Συμβούλιο Μουσείων το κτηριολογικό του πρόγραμμα.

Το Αρχαιολογικό Μουσείο των Αθηνών έχει χωροθετηθεί στην Ακαδημία Πλάτωνος, σε μια περιοχή άκρως υποβαθμισμένη και σε έκταση 30 στρεμμάτων που δεν κρύβουν αρχαιολογικές εκπλήξεις. «Είναι η “χωματερή” των Αθηνών. Σε όλα τα οικόπεδα που ανασκάπτουμε βρίσκουμε σύγχρονα σκουπίδια μέχρι βάθος έξι ή επτά μέτρων», επισήμανε στο Συμβούλιο η προϊσταμένη της Γ’ ΕΠΚΑ, Νικολέττα Βαλάκου, εκφράζοντας και την αγωνία της για τη στέγαση των ευρημάτων που σήμερα στοιβάζονται σε αποθήκες. «Μιλάμε για 140.000 ευρήματα. Πώς να τα έχουμε κρυμμένα στις αποθήκες; Ή μόνο στα ψηφιακά μουσεία;» αναρωτήθηκε.

Σύμφωνα με το κτηριολογικό πρόγραμμα που εγκρίθηκε ομόφωνα, το μουσείο θα έχει εμβαδόν 16.700 τ.μ. (και όχι 11.450 τ.μ. όπως ήταν η αρχική πρόβλεψη). Η αρμόδια επιτροπή κατέθεσε νέα πρόταση με μεγαλύτερους χώρους εξυπηρέτησης κοινού (1.920 τ.μ. αντί για 940 τ.μ.), μεγαλύτερη αίθουσα περιοδικών εκθέσεων (700 τ.μ. από 400 τ.μ.) και εκπαιδευτικών προγραμμάτων (200 τ.μ. αντί 100 τ.μ.).

Το μουσείο θα φιλοξενεί αρχαία με τη νομική έννοια του όρου, δηλαδή μέχρι το 1830, οπότε η Αθήνα γίνεται η πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους. Ετσι, θα συστεγάζονται ευρήματα της Γ’ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων με αυτά της 1ης Εφορείας Βυζαντινών και της 1ης Εφορείας Νεωτέρων Μνημείων.

Και για να μη μείνουν όλα τα παραπάνω ευσεβείς πόθοι κάποιων αρχαιολόγων, καλό θα είναι να μεριμνήσει το υπουργείο Πολιτισμού για την ένταξη του έργου στο ΕΣΠΑ (Δ’ ΚΠΣ).

Το Συμβούλιο Μουσείων ενέκρινε και την επέκταση του Μουσείου Βόλου (θα είναι έτοιμο την άνοιξη και θα παρουσιάζει την ιστορία των πόλεων της περιοχής από τη μυκηναϊκή περίοδο έως τα ελληνιστικά χρόνια) και τη μουσειολογική πρόταση του Αρχαιολογικού Μουσείου Πέλλας.

• Της Ν. ΚΟΝΤΡΑΡΟΥ-ΡΑΣΣΙΑ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 11/02/2009

 

Χιλιάδες αρχαία ευρήματα ψάχνουν στέγη

1. Μαρμάρινο άγαλμα γυμνού νέου (1ος αιώνας μ.Χ.) από λουτρικό συγκρότημα της περιοχής του Συντάγματος 2. Κεφαλή χάλκινου αγάλματος (480 π.Χ.) από τον Εθνικό Κήπο 3. Οινοχόη τριφυλλόσχημη με όρθια γυναικεία μορφή (μέσα 4ου αιώνα π.Χ.), κτέρισμα ταφής 4. Χάλκινο άκρο ποδιού με σανδάλι της Ελληνιστικής εποχής από την περιοχή του Συντάγματος

Αναζητούνται χρήματα για την ανέγερση του Αρχαιολογικού Μουσείου της Πόλεως των Αθηνών στην Ακαδημία Πλάτωνος

O αριθμός τους μιλάει από μόνος του: 130.000 είναι τα αρχαία ευρήματα που ζητούν στέγη στην Αθήνα. Γιατί η Αθήνα είναι η μόνη ίσως πρωτεύουσα του κόσμου που δεν έχει το δικό της μουσείο- και ας μετράει χιλιάδες χρόνια ιστορίας και πολιτισμού. Αριστουργήματα της τέχνης, έργα-σταθμοί αλλά και μικρές μαρτυρίες της καθημερινής ζωής των ανθρώπων που κατοίκησαν σε αυτή την πόλη από την Προϊστορική εποχή ως σήμερα παραμένουν επί δεκαετίες στις αποθήκες. Και ολοένα πληθαίνουν, αφού η αρχαιολογική έρευνα δεν σταματά ποτέ. Παρ΄ ότι λοιπόν το Αρχαιολογικό Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών έχει ιδρυθεί με υπουργική απόφαση από το 1989, ενώ έχει οριστεί και η περιοχή ανέγερσής του, δημόσιο κτήμα του αρχαιολογικού χώρου της Ακαδημίας Πλάτωνος, η υπόθεση έχει μείνει στα χαρτιά.

Για το γήπεδο του Παναθηναϊκού μπορεί να «σφάζονται» πολιτικοί και αθλητικοί παράγοντες, για το αμφισβητούμενο εμπορικό κέντρο άλλοι ενδιαφερόμενοι, αλλά για ένα μουσείο δεν φαίνεται να νοιάζεται κανείς. Στο Συμβούλιο Μουσείων πάντως παρουσιάστηκε και εγκρίθηκε τη Δευτέρα η μουσειολογική μελέτη για το Αρχαιολογικό Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών. Τι απομένει; Μα, φυσικά, η εξεύρεση των χρημάτων. Ωστόσο και μόνο μέσω της ένταξής του στο Δ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης μπορεί να υλοποιηθεί το έργο. Άρα απομένει στο υπουργείο Πολιτισμού να μεριμνήσει, όπως άλλωστε οφείλει, για αυτό.

Έκταση 16.700 τ.μ. καταλαμβάνει, σύμφωνα με τη μελέτη, το μουσείο, το οποίο θα ανεγερθεί σε οικόπεδο 30 στρεμμάτων, ελεύθερο από αρχαία όπως έχει διαπιστωθεί από την αρχαιολογική έρευνα-, κατειλημμένο όμως από σύγχρονα απορρίμματα ως και σε βάθος 7 μέτρων! «Πρόκειται για τον σκουπιδότοπο της Αθήνας» είπε χαρακτηριστικά παρουσιάζοντας τη μελέτη η κυρία Νικολέττα Βαλάκου, προϊσταμένη της Γ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, που έχει στην αρμοδιότητά της όλη την Αθήνα πλην της περιοχής Ακροπόλεως. Γι΄ αυτό η ανέγερση του μουσείου, όπως επισήμανε η ίδια, αναμένεται να αναβαθμίσει την ευρύτερη περιοχή, η οποία παρ΄ ότι περιλαμβάνει την Ακαδημία του Πλάτωνος, σήμερα παρουσιάζει εικόνα διάλυσης, καθώς οι μικρές γειτονιές έχουν μετατραπεί σε χώρους άναρχης βιοτεχνικής ανάπτυξης, ενώ μεγάλη είναι και η παρουσία περιθωριακών στοιχείων.

«Όταν εκτεθούν αυτά τα αρχαία, η εικόνα για την πόλη θα αλλάξει. Διότι Αθήνα δεν είναι μόνο η Ακρόπολη, η Αγορά, το Ολυμπιείο και ο Κεραμεικός. Εκτός από την πόλη των μεγάλων μνημείων, υπάρχει και η πόλη των απλών ανθρώπων, οι οποίοι μέσα από την κατασκευή των σπιτιών τους, τις καθημερινές τους δραστηριότητες, τα έργα των χειρών τους, τον τρόπο που λάτρευαν τους θεούς τους και έθαβαν τους νεκρούς, εκφράζουν την αγωνία του ανθρώπου για αναζήτηση και πρόοδο» είπε η κυρία Βαλάκου. Το μουσείο όμως θα είναι διαχρονικό, καθώς θα παρακολουθεί την ιστορία της Αθήνας ως το 1830, με την ίδρυση του νέου ελληνικού κράτους και τον ορισμό της πόλης ως πρωτεύουσας. Θα παρουσιάζονται δηλαδή και η Ρωμαϊκή εποχή, η Πρωτοχριστιανική, η Βυζαντινή, η εποχή της Φραγκοκρατίας και της Τουρκοκρατίας, ως και η νεότερη. Γι΄ αυτό η μόνιμη έκθεση, η οποία θα αναπτυχθεί σε πέντε θεματικές ενότητες, θα δίνει όψεις της διαχρονικής πολιτισμικής εξέλιξης της Αθήνας, με την κάθε ενότητα να αφηγείται τεκμηριωμένα τη ζωή των κατοίκων της.

Τα ευρήματα προέρχονται κυρίως από τις ανασκαφές που έγιναν κατά τα τελευταία πενήντα χρόνια, ενώ τα μεγάλα έργα της Αθήνας (μετρό, οδικές αρτηρίες κ.λπ.) συνέβαλαν αποφασιστικά τόσο στη γνώση του παρελθόντος της πόλης όσο και στην αύξηση των αρχαίων που συσσωρεύονται στις αποθήκες της Γ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, καθώς και της 1ης Εφορείας Βυζαντινών Οι εκθεσιακοί χώροι θα καλύπτουν 3.900 τ.μ., η αίθουσα περιοδικών εκθέσεων 1.000 τ.μ., ενώ οι χώροι εξυπηρέτησης του κοινού θα καταλαμβάνουν έκταση 1.920
τ.μ. (φουαγέ, βεστιάριο, πωλητήρια και βιβλιοπωλείο, αναψυκτήριο, εστιατόριο, χώροι για ΑΜΕΑ, αίθουσα VΙΡ, αίθουσα πρώτων βοηθειών κ.λπ.). Εξάλλου, στον άμεσο περιβάλλοντα χώρο του μουσείου, έκτασης περίπου οκτώ στρεμμάτων, θα υπάρχουν υπαίθριο θέατρο 800-1.000 θέσεων και φυσικά χώροι στάθμευσης.

• ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΜΑΡΙΑ ΘΕΡΜΟΥ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου 2009