ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ Ανασκαφικό έργο παρά την προσπάθεια απαξίωσής της

Μπορεί η Αρχαιολογική Υπηρεσία να υφίσταται επί χρόνια και από όλες τις κυβερνήσεις την απαξίωση, την υποχρηματοδότηση, την υποστελέχωσή της και όλη την «γκάμα» της εργασιακής ομηρίας και των απολύσεων… αλλά εξακολουθεί να σκάβει. Και το κάνει επειδή υπάρχει το μεράκι και η αυταπάρνηση των κακοπληρωμένων και ποικιλοτρόπως «κυνηγημένων» εργαζομένων της – όλων των ειδικοτήτων.

Το έργο που παράγει αυτή η ταλαίπωρη… υπηρεσία είναι ανυπολόγιστης αξίας, όσο και αν ο καπιταλισμός το «κοστολογεί» με αγοραίους όρους, προκειμένου να το εμπορευματοποιήσει. Είναι έργο που αφορά κατευθείαν στη συλλογική ιστορική μνήμη του λαού, στην αποκάλυψη, διατήρηση, ανάδειξη και ερμηνεία της πολιτιστικής κληρονομιάς του. Πλέον, αυτό το σπουδαίο ανασκαφικό έργο που διενεργείται μέσα στις πιο αντίξοες συνθήκες που έχει δημιουργήσει και συνεχώς επιδεινώνει το αστικό κράτος, είναι ελεύθερα προσβάσιμο μέσω του διαδικτύου και της ιστοσελίδας του υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού (www.yppo.gr) σε μια ηλεκτρονική έκδοση με τίτλο «Από το ανασκαφικό έργο των Εφορειών Αρχαιοτήτων 2000-2010».

 

Αρχαιολογική Υπηρεσία: Μήνες απλήρωτοι εργαζόμενοι

Την ώρα που η πολιτική ηγεσία του ΥΠΠΟ-Τ «περιοδεύει» στην Ευρώπη για να εξασφαλίσει πελατεία για το εγχώριο τουριστικό κεφάλαιο, περίπου 80 εργαζόμενοι όλων των ειδικοτήτων (αρχαιολόγοι, εργατοτεχνίτες κλπ.) των αρχαιολογικών υπηρεσιών της Σπάρτης και Τρίπολης, που δουλεύουν στις σωστικές ανασκαφές για την κατασκευή του αυτοκινητόδρομου Λεύκτρο – Σπάρτη, παραμένουν απλήρωτοι από τις 10 Δεκέμβρη…

Πρόκειται για συμβασιούχους – φυσικά… – οι οποίοι εργάζονται με καθεστώς αυτεπιστασίας, δηλαδή ανήκουν στην Αρχαιολογική Υπηρεσία, άρα ο εργοδότης τους είναι το ΥΠΠΟ-Τ ή το ελληνικό δημόσιο. Η διευκρίνιση αυτή είναι αναγκαία, διότι, σύμφωνα με πληροφορίες, το ΥΠΠΟ-Τ «πετάει» το «μπαλάκι» στο υπουργείο Υποδομών. Για τους εργαζόμενους και τις οικογένειές τους, όμως, που υπό αντίξοες συνθήκες προστατεύουν ό,τι μπορούν από την πολιτιστική κληρονομιά, η κραυγή αγωνίας είναι σαφής: «S.O.S ΕΙΜΑΣΤΕ ΑΠΛΗΡΩΤΟΙ ΕΔΩ ΚΑΙ 3,5 ΜΗΝΕΣ. ΠΩΣ ΘΑ ΖΗΣΟΥΜΕ 80 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ»! Ετσι ξεκινά το μήνυμά τους στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο.

Θυμίζουμε ότι η κυβέρνηση ενίσχυσε ακόμη περισσότερο το νομοθετικό πλαίσιο υπέρ του κεφαλαίου στις κατασκευές και το ΥΠΠΟ-Τ προχωρά σε σχετικές θεσμικές πρωτοβουλίες, ώστε να «επιταχυνθεί» το αρχαιολογικό έργο προς όφελος των «μεγάλων έργων» και των μεγαλοεργολάβων. Σε αυτό το πλαίσιο η κυβέρνηση νομοθέτησε το «μνημόνιο συναντίληψης και συνεργασίας» μεταξύ ΥΠΠΟ-Τ και υπουργείου Υποδομών, νομοθέτημα που οι έκτακτοι αρχαιολόγοι χαρακτηρίζουν «μονομερή απόφαση που περιορίζει ασφυκτικά την αρχαιολογική εργασία προς όφελος των εργολάβων στα μεγάλα δημόσια έργα». Το «μνημόνιο» αυτό «πέρασε» ως άρθρο στο νόμο για τον κινηματογράφο, μαζί με δύο ακόμα άρθρα για την εκτέλεση των αρχαιολογικών ερευνών και τη σύνταξη «έκθεσης αναλυτικής αρχαιολογικής τεκμηρίωσης», τα οποία συμπληρώνουν το επικίνδυνο νομοθετικό πλαίσιο για τα μνημεία, τα ευρήματα και τους εργαζόμενους. [Ριζοσπάστης, 19/3/2011]

ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΘΕΜΑΤΑ

11/12/2010– «Υπεράνω όλων» η εργολαβία…

17/10/2010– Με το «πιστόλι» πάντα στον «κρόταφο»

12/10/2010– Το «μνημόνιο συναντίληψης» ευνοεί τους εργολάβους

26/9/2010– Ρυθμίσεις που επιταχύνουν την κερδοφορία του κεφαλαίου

31/12/2006– Επιτάχυνση της αντιδραστικής πολιτικής

 

«Αρχισαν τα όργανα»… στην Αρχαιολογική Υπηρεσία

• Ασχημο «ποδαρικό» για το 2011 με το κλείσιμο του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη

Τα προβλήματα υπολειτουργίας – έως και προσωρινού κλεισίματος – των μουσείων και των αρχαιολογικών χώρων λόγω της υποστελέχωσης της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας και της συνέχισης της εργασιακής ομηρίας φέρνει και πάλι το ΚΚΕ στη Βουλή, με Ερώτηση των βουλευτών του Αγγελου Τζέκη, Γιάννη Ζιώγα και Σοφίας Καλαντίδου, προς τους υπουργούς Πολιτισμού – Τουρισμού και Οικονομικών, με αφορμή το πρόβλημα που υπάρχει στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη.

Οι βουλευτές σημειώνουν ότι «σύνηθες φαινόμενο έχει γίνει πλέον η υπολειτουργία και το κλείσιμο των Μουσείων λόγω έλλειψης προσωπικού, καθώς το καθεστώς εργασίας των περισσότερων εργαζομένων είναι οι συμβάσεις ορισμένου χρόνου».

«Ετσι», συνεχίζει η Ερώτηση, «κλειστό θα παραμείνει το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη για τις επόμενες μέρες. Αιτία αυτής της εξέλιξης είναι και σε αυτή την περίπτωση η έλλειψη του απαραίτητου μόνιμου προσωπικού για τη λειτουργία του. Οι συμβάσεις των έκτακτων υπαλλήλων του Μουσείου είχαν λήξει στο τέλος της χρονιάς και από την πλευρά του υπουργείου δεν υπήρξε καμία μέριμνα, παρόλο που η διεύθυνση του Μουσείου είχε ενημερώσει ότι για τη λειτουργία του χρειάζεται 33 εργαζόμενους για το χειμερινό ωράριο και περισσότερους κατά το θερινό ωράριο, ως μόνιμους.

Για την κατάσταση αυτή ευθύνη έχουν διαχρονικά οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ, αλλά και της ΝΔ, γιατί δε δίνουν τα απαραίτητα κονδύλια από τον κρατικό προϋπολογισμό για τον πολιτισμό και την απρόσκοπτη λειτουργία των Μουσείων, με μόνιμο και όχι έκτακτο προσωπικό, υποβαθμίζοντας με αυτόν τον τρόπο την παροχή των υπηρεσιών τους».

Τέλος, οι βουλευτές ρωτούν «αν θα προσληφθεί ο απαραίτητος αριθμός μόνιμων υπαλλήλων για την απρόσκοπτη λειτουργία του Μουσείου».

Χαρακτηριστικό παράδειγμα του κυνισμού και του εμπαιγμού των κυβερνήσεων του δικομματισμού έναντι των εργαζομένων στον πολιτισμό και στην πολιτιστική κληρονομιά είναι αυτό που συνέβη ακριβώς πριν ένα χρόνο, το Γενάρη του 2010, οπότε το ΥΠΠΟΤ ανακάλεσε την προκήρυξη 2.584 θέσεων έκτακτου προσωπικού για λόγους… «διαφάνειας» και «αξιοκρατίας» – λες και το απάνθρωπο καθεστώς της εργασιακής ομηρίας δεν αποτελεί διαρκές έγκλημα – τη στιγμή που στις 31/12/2009 είχαν λήξει οι συμβάσεις και είχαν απολυθεί περίπου 4.000 εργαζόμενοι. Ενα από τα αποτελέσματα αυτής της πολιτικής ήταν το πολύμηνο κλείσιμο δεκάδων αρχαιολογικών χώρων και μουσείων και βέβαια η «ανακύκλωση» της εργασιακής ομηρίας. Την ίδια στιγμή σε χιλιάδες ανέρχονται οι κενές οργανικές θέσεις στην Αρχαιολογική Υπηρεσία, χωρίς να υπολογίζονται οι πραγματικές ανάγκες της πολιτιστικής κληρονομιάς, οι οποίες θα ήταν υπερπολλαπλάσιες των οργανικών κενών, αν ασκούνταν μια πολιτική που δε θα ήταν προσανατολισμένη στη «βιτρίνα» για την εξυπηρέτηση του κεφαλαίου στον τουρισμό. [Ριζοσπάστης, Τετάρτη 5 Γενάρη 2011]

 

Ο παραλογισμός της δημόσιας διοίκησης και οι αρχαιολόγοι

• Γιωτα Συκκα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Παρασκευή, 14 Mαϊου 2010

ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ. Tην ώρα που η κυβέρνηση οραματίζεται να αναδιοργανώσει μέσω του «Καλλικράτη» το κράτος, συμβαίνει μια τραγική αντίφαση. Η Αρχαιολογική Υπηρεσία, δηλαδή τα μνημεία, δηλαδή, η μόνη πηγή ιστορίας και εσόδων, έχει να πολεμήσει τον χρόνιο παραλογισμό της δημόσιας διοίκησης.

Το αποτέλεσμα είναι η υποτίμηση των μνημείων, των επιστημόνων που ασχολούνται με αυτά, μεγάλες ανισότητες και οικονομικά προβλήματα.

Για παράδειγμα όσοι έπαιρναν με καθυστέρηση μηνών τα οδοιπορικά τους για εργασίες εκτός έδρας, τώρα προειδοποιούν πως δεν μπορούν να συνεχίσουν εφόσον έχει περικοπεί ο μισθός τους. Τι σημαίνει αυτό;

Στοπ στις αυτοψίες, τις υποθέσεις των Συμβουλίων αλλά και των εφοριών αρχαιοτήτων.

Την ίδια ώρα, κάποιοι άλλοι παίρνουν 35% του μισθού τους επιπλέον, γιατί εργάζονται στην Ακρόπολη.

Οι αρχαιολόγοι του ΥΠΠΟΤ έχουν πολλά παράπονα. Ακόμη και για τις μελέτες που δεν πληρώνονται, όταν συνάδελφοί τους εκτός υπηρεσίας, αμείβονται με το παραπάνω. Οπως συμβαίνει με τις αναστηλώσεις που αναλαμβάνουν εργολάβοι.

Σαν να μην τους έφταναν οι ανισότητες έχουν να αντιμετωπίσουν και τοπικούς παράγοντες που τους προπηλακίζουν όταν θίγονται τα συμφέροντά τους. Συνέβη στην Πιερία, τα Ιωάννινα και δεν είναι οι μοναδικές περιοχές.

Στο μεταξύ η Ελλάδα όλη βρίσκεται υπό την κρίση του «Καλλικράτη».

Η Βέροια, ιστορική μακεδονική πόλη, έλεγε χθες η Αγγελική Κοτταρίδη στη συνέντευξη Τύπου του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, χάνει το όνομά της για να γίνει ο δήμος της Βεργίνας. Ομως η λέξη Βεργίνα είναι λατινικό όνομα, το έδωσε στην περιοχή ένας δεσπότης, και δεν έχει καμία σχέση με το αρχαίο όνομα Αιγές το οποίο αποσιωπάται. Το ίδιο, κατά τους ισχυρισμούς της αρχαιολόγου, κινδυνεύει να συμβεί και με την Πέλλα η οποία σχεδιάζεται να ονομαστεί δήμος Μ. Αλεξάνδρου. «Σε κάποια μέρη ανασύρονται απίθανα αρχαία ονόματα και αλλού βγάζουν από τη μέση ονόματα με παράδοση, όπως η Σιάτιστα».

Ο σύλλογος δεν ανησυχεί τόσο γι’ αυτές τις λεπτομέρειες, όσο για οργανικά ζητήματα που μπορεί να επηρεάσει ο «Καλλικράτης». Παρότι οι διαβεβαιώσεις της ηγεσίας του ΥΠΠΟΤ είναι καθησυχαστικές, ότι δεν θα επηρεαστεί η Αρχαιολογική Υπηρεσία, το άρθρο 30 που αναφέρεται στις περιφερειακές αυτοδιοικήσεις όπου μεταφέρεται ο πολιτισμός, τουρισμός κ.α., θα έπρεπε μάλλον να προκαλεί ανησυχία.

Στο μεταξύ τα μουσεία της χώρας ετοιμάζονται για τον εορτασμό της Διεθνούς Ημέρας Μουσείων με ελεύθερη είσοδο για το κοινό την ερχόμενη Τρίτη. Οταν στα μεγαλύτερα απ’ αυτά, ο επισκέπτης αντικρίζει πωλητήρια με βασικές ελλείψεις στα προϊόντα και τις εκδόσεις. Για το γεγονός ότι το ΤΑΠΑ δεν παράγει εκμαγεία ή δεν εκδίδει εγκεκριμένους οδηγούς, όπως ότι ο ΟΠΕΠ παρότι πλήρωσε μια σειρά DVD για αρχαιολογικούς χώρους, ποτέ δεν εκδόθηκαν, «κάποιος πρέπει να λογοδοτήσει» υπογράμμισε χθες ο πρόεδρος του ΣΕΑ Δημήτρης Αθανασούλης. Οσο για τα μουσεία που εξακολουθούν να ανοίγουν στις 8 το πρωί, έχουν γίνει ανέκδοτο, εντός κι εκτός Ελλάδας.

 

Απεργούν οι έκτακτοι αρχαιολόγοι

Πραγματοποιήθηκε χτες η συγκέντρωση των εκτάκτων αρχαιολόγων του ΥΠΠΟ στο πλαίσιο της 48ωρης απεργίας τους. Το πρωί οι απεργοί, μαζί με συναδέλφους τους από τη ΒΔ Ελλάδα, συγκεντρώθηκαν στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και μετά πορεύτηκαν στο ΥΠΠΟ για να επιδώσουν τα αιτήματά τους και να συναντηθούν με την πολιτική ηγεσία. Ωστόσο, η τελευταία …απουσίαζε.

Η κινητοποίηση συνεχίζεται σήμερα το πρωί με συγκέντρωση στην πλατεία Κλαυθμώνος και πορεία στο υπουργείο Εσωτερικών. Το πάγιο και βασικό αίτημα είναι μόνιμη και σταθερή δουλειά με πλήρη εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα. Ειδικότερα οι έκτακτοι αρχαιολόγοι απαιτούν επιπλέον την άμεση εξαίρεσή τους από τις περιοριστικές διατάξεις του ΠΔ 164/2004 (24μηνο) «καθώς αποτελεί ακύρωση επαγγελματικού δικαιώματος», αφού είναι εύλογο πως ο αρχαιολόγος δεν μπορεί να δουλέψει πάνω στην ειδικότητά του πουθενά αλλού, πλην της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας. Απαιτούν επίσης «άμεση πλήρωση των οργανογραμμάτων των Υπηρεσιών», «στελέχωση με μόνιμο προσωπικό όλων των ειδικοτήτων (επιστημονικό, τεχνικό, εργατοτεχνικό, φυλακτικό) με διαφανείς διαδικασίες και αντικειμενικά κριτήρια».

Θυμίζουμε ότι το τελευταίο αίτημα είναι άκρως επείγον, αφού η Αρχαιολογική Υπηρεσία εξακολουθεί να «αποψιλώνεται» λόγω απολύσεων των συμβασιούχων. Φυσικά, η κυβέρνηση γνωρίζει την κατάσταση, αλλά ακολουθεί τη γνωστή επιλογή δημιουργίας νέων «φουρνιών» εργαζομένων – ομήρων. [ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, 03/12/2009]

 

Σαρανταοκτάωρη απεργία την Τετάρτη και την Πέμπτη των έκτακτων αρχαιολόγων

Eurokinissi

Από παλαιότερη συγκέντρωση

• Σαρανταοκτάωρη απεργία για τις 2 και 3 Δεκεμβρίου προκήρυξε ο Σύλλογος Έκτακτων Αρχαιολόγων.

Οι αρχαιολόγοι έχουν προγραμματίσει δύο συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, την Τετάρτη, και στην Πλατεία Κλαυθμώνος, την Πέμπτη, οπότε και θα ακολουθήσει πορεία προς το υπουργείο Εσωτερικών.

Οι αρχαιολόγοι ζητούν την άμεση εξαίρεσή τους από τις περιοριστικές διατάξεις του Π.Δ. 164/2004 (24μηνο) καθώς, όπως υποστηρίζουν, αποτελεί ακύρωση επαγγελματικού δικαιώματος.

Επίσης, ζητούν την εφαρμογή της εργασιακής νομοθεσίας με μετατροπή των συμβάσεων σε αορίστου χρόνου, καθώς καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες και πληρωμή των μισθών όσων εργάζονται με δικαστικές αποφάσεις (ασφαλιστικά μέτρα), και την άμεση πλήρωση των οργανογραμμάτων των Υπηρεσιών και τη στελέχωση με μόνιμο προσωπικό όλων των ειδικοτήτων (επιστημονικό, τεχνικό, εργατοτεχνικό, φυλακτικό) «με διαφανείς διαδικασίες και αντικειμενικά κριτήρια».

«Τη στιγμή που το ΠΔ Παυλόπουλου στέλνει στο σπίτι τους αρχαιολόγους με 10 και 20 χρόνια προϋπηρεσίας γιατί τους απαγορεύει να δουλέψουν πάνω από 24 μήνες μετά το 2004, ανακοινώνεται ότι δε θα γίνει καμία πρόσληψη μόνιμου προσωπικού το 2010. Κανείς δε μας λέει πώς θα λειτουργήσει η Αρχαιολογική Υπηρεσία, χωρίς το εξειδικευμένο επιστημονικό και εργατοτεχνικό προσωπικό από την 1η Ιανουαρίου που θα τελειώσουν και οι τελευταίες συμβάσεις» τονίζουν οι αρχαιολόγοι.

 

Απεργούν οι συμβασιούχοι αρχαιολόγοι

Σε 48ωρη απεργία σήμερα και αύριο κατεβαίνουν οι έκτακτοι αρχαιολόγοι του υπουργείου Πολιτισμού. Σήμερα το πρωί στις 9.30 συγκεντρώνονται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και αύριο στις 10 πμ στην πλατεία Κλαυθμώνος. Η απεργία εξαγγέλλεται σε μια περίοδο που συνεχίζονται οι λήξεις των συμβάσεων στην Αρχαιολογική Υπηρεσία, με εύλογη συνέπεια τη συνέχιση της εργασιακής ομηρίας με νέες «φουρνιές» εκτάκτων από τον επόμενο χρόνο, αφού, όπως σημειώνει και ο Σύλλογος Εκτάκτων Αρχαιολόγων, «τη στιγμή που το ΠΔ Παυλόπουλου στέλνει στο σπίτι τους αρχαιολόγους με 10 και 20 χρόνια προϋπηρεσίας γιατί τους απαγορεύει να δουλέψουν πάνω από 24 μήνες μετά το 2004, ανακοινώνεται ότι δε θα γίνει καμία πρόσληψη μόνιμου προσωπικού το 2010. Κανείς δε μας λέει πώς θα λειτουργήσει η Αρχαιολογική Υπηρεσία, χωρίς το εξειδικευμένο επιστημονικό και εργατοτεχνικό προσωπικό από την 1η Ιανουαρίου που θα τελειώσουν και οι τελευταίες συμβάσεις». Σημειώνουν επίσης: «Ας θυμίσουμε στη σημερινή κυβέρνηση ότι ευθύνεται η ίδια για την κατάσταση που επικρατεί σήμερα στο ΥΠΠΟΤ. Από το 1993 ως το 2004, δεν έκανε ούτε μία πρόσληψη αρχαιολόγου, ούτε μία πρόσληψη προσωπικού, οποιασδήποτε ειδικότητας στην αρχαιολογική υπηρεσία».

 

«ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΧΟΡΗΓΙΑ»: Δικομματισμού «τεμενάδες» στο κεφάλαιο

Πρόσφατα το υπουργείο Πολιτισμού – Τουρισμού ανακοίνωσε τις «ευχαριστίες» του για τις «χορηγίες» της ΔΕΗ ΑΕ και του «Ιδρύματος Λάτση», που συμφωνήθηκαν επί κυβέρνησης ΝΔ. Σύμφωνα με το ΥΠΠΟ-Τ, τον περασμένο Σεπτέμβρη στην Τρίπολη παραδόθηκε από τη ΔΕΗ ΑΕ στην ΛΘ΄ Εφορεία Προϊστορικών – Κλασικών Αρχαιοτήτων ένα τετρακίνητο όχημα, βάσει σύμβασης «πολιτιστικής χορηγίας» που υπογράφτηκε τον περασμένο Μάη. Το ΥΠΠΟ-Τ «ευχαριστεί τη ΔΕΗ ΑΕ για την προσφορά της η οποία θα καλύψει ανάγκες μετακίνησης του προσωπικού της ΛΘ΄ ΕΠΚΑ στο χώρο αρμοδιότητάς της».

Καταρχήν, να σημειωθεί πως πάγιο αίτημα και μόνιμη έλλειψη της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας είναι τα υπηρεσιακά αυτοκίνητα! Επί χρόνια οι αρχαιολόγοι αναγκάζονται, όπως πολλάκις έχουν καταγγείλει, να χρησιμοποιούν αυτοκίνητα των εργολάβων για να πάνε στις ανασκαφές. Οταν δε βάζουν από την τσέπη τους το κόστος μεταφοράς, που τους οφείλεται επί χρόνια…. Αντί, λοιπόν, οι κυβερνήσεις να λύσουν αυτό το αυτονόητο πρόβλημα… «ευχαριστούν» τις εταιρείες, ανάγοντάς τες σε «σωτήρες».

Ομως, τον Οκτώβρη του 2005, στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο αναδείχθηκε η καταστροφή από τη ΔΕΗ του αρχαιολογικού χώρου των Κυπαρισσίων στη Γόρτυνα της Αρκαδίας (!) Οπως προέκυψε στη συνεδρίαση η ΔΕΗ ΑΕ, χωρίς να ρωτήσει τη δημόσια Αρχαιολογική Υπηρεσία, προχώρησε στην επέκταση του λιγνιτωρυχείου στη Μεγαλόπολη, με αποτέλεσμα, όπως σημείωνε η αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων, να προκαλέσει καταστροφές στα κατάλοιπα του αρχαίου οικισμού και να ρίξει μπάζα σε αρχαίους τάφους!

Η περίπτωση του «Ιδρύματος Λάτση» αφορά στη «χορηγία» του για το σύστημα πυρόσβεσης στον αρχαιολογικό χώρο της Ολυμπίας. Ακόμη και σε αυτήν την καταστροφή, η κυβέρνηση της ΝΔ «περίμενε» το 1,5 εκ. ευρώ από το «Ιδρυμα» για να προχωρήσει σε αυτό το αναγκαίο έργο. Σήμερα, το ΠΑΣΟΚ, διά του ΥΠΠΟ-Τ ανακοινώνει ότι (σ.σ. οι υπογραμμίσεις δικές μας): «Με συνέπεια και υπευθυνότητα προς τις περιοχές που επλήγησαν από τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2007, το κοινωφελές ίδρυμα “John S. Latsis Public Benefit Foundation” ανέλαβε να χρηματοδοτήσει παρεμβάσεις στο μουσείο και στον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Ολυμπίας (…)». Τέτοιοι «τεμενάδες» στο κεφάλαιο…

Θυμίζουμε ότι το νόμο της ΝΔ περί «πολιτιστικής χορηγίας» τον ψήφισε και το ΠΑΣΟΚ ως «αντιπολίτευση»…

• ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Πέμπτη 12 Νοέμβρη 2009

ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΘΕΜΑΤΑ

20/9/2009– Εργα και ημέρες των «πραματευτάδων»

6/5/2009– Εκμετάλλευση … διά της «χορηγίας»

17/2/2008– Το θεσμικό «περιβόλι» της εμπορευματοποίησης του πολιτισμού

29/8/2007– «Επισκέπτες» «βολτάρουν» στα καμένα…

26/2/2002– «Δώρα» και «αντίδωρα»…

 

Μνήμες 175 χρόνων αρχαιολογικής έρευνας απαιτούν σεβασμό

 

• Στην καρδιά του ιστορικού κέντρου της Αθήνας, στο Θησείο, και σε ένα ανακαινισμένο πρώην βιοτεχνικό κτίριο επί της οδού Ψαρομηλίγγου 22, λειτουργεί εδώ και ένα χρόνο το Ιστορικό Αρχείο της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας του υπουργείου Πολιτισμού.

(Πάνω): Το ανακαινισμένο πρώην βιοτεχνικό κτίριο του Θησείου, που φιλοξενεί εδώ κι ένα χρόνο το Ιστορικό Αρχείο της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας του ΥΠΠΟ. (κάτω) Ιδρυτική πράξη της Ελληνικής Υπηρεσίας Αρχαιοτήτων υπογεγραμμένη από τον βασιλιά Οθωνα: 14 Οκτωβρίου 1834

Μια υπηρεσία λίγο πολύ άγνωστη, που στεγάζει πραγματικούς θησαυρούς. Εγγραφα από την εποχή του Καποδίστρια, βασιλικά διατάγματα για την έναρξη των ανασκαφών της Ακρόπολης, σχέδια, τηλεγραφήματα για την ανακάλυψη του ανακτόρου της Κνωσού και την ανέλκυση των αρχαιοτήτων στα ανοικτά των Αντικυθήρων, ημερολόγια διάσημων ανασκαφών, χάρτες, φωτογραφίες, αποκόμματα εφημερίδων και άλλα ενθυμήματα 175 ετών.

Το έργο, που έχει γίνει ήδη, θα παρουσιάσει η διευθύντριά του, δρ Μεταξία Τσιποπούλου, τη Δευτέρα, στις 7 μ.μ., στους Φίλους του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου (Τοσίτσα 1). «Η καταγραφή των εγγράφων σε μια βάση δεδομένων έχει σε μεγάλο βαθμό επιτευχθεί», μας λέει. Παράλληλα, έχει γίνει η επιστημονική τεκμηρίωση και ψηφιακοποίηση περίπου 20.000 εγγράφων και περισσότερων από 2.000 φωτογραφιών.

Αλλά το εργαστήριο συντήρησης του Ιστορικού Αρχείου, από τα λίγα χαρτώου και βιβλιακού υλικού που έχουμε, με άριστο εξοπλισμό και ειδικευμένο προσωπικό με μεταπτυχιακές σπουδές στο εξωτερικό, κινδυνεύει να κλείσει, γιατί λήγουν στο τέλος του χρόνου οι συμβάσεις των εργαζομένων σε αυτό. Απολύθηκαν πρόσφατα και οι δύο φύλακες, πτυχιούχοι ιστορικοί, που με 8μηνες συμβάσεις βοήθησαν στις ψηφιακοποιήσεις. Με δεδομένη την οικονομική δυσπραγία του υπουργείου, η διευθύντρια του Αρχείου κάνει έκκληση σε χορηγούς και προχωράει στην ίδρυση Σύλλογου Φίλων του Ιστορικού Αρχείου, για να μπορεί να λαμβάνει οικονομική υποστήριξη από ιδιώτες. Είναι η μόνη λύση για να προχωρήσει το έργο που με τόσους κόπους ξεκίνησε.

• Σκονισμένα κιβώτια

Το Ιστορικό Αρχείο υπάρχει από το 1834. Είναι μια περιουσία στοιβαγμένη σε 1.800 σκονισμένα κιβώτια. Μετά τη σύσταση της Διεύθυνσης Αρχείου Μνημείων, το 1999, άρχισαν λίγο λίγο τα κιβώτια να ανοίγουν, τα έγγραφα να ξεσκονίζονται και να ψηφιακοποιούνται. Αρχισαν να ξαναζωντανεύουν πολύτιμα τεκμήρια και ξεχασμένες ιστορίες, όπως αυτή που μας διηγήθηκε η κ. Τσιποπούλου.

«Βρισκόμαστε στο 1834. Η Ακρόπολη έχει ακόμη τα μεσαιωνικά της κτίσματα. Ο ποταμός Ηριδανός ρέει ελεύθερος. Στις όχθες του διαβαίνουν καμήλες και καμηλιέρηδες. Στις 14 Οκτωβρίου ο βασιλιάς Οθων υπογράφει το διάταγμα διορισμού του Κυριάκου Πιττάκη ως εφόρου του Κεντρικού Μουσείου, δηλαδή την ιδρυτική πράξη της Ελληνικής Υπηρεσίας Αρχαιοτήτων. Με νέο βασιλικό διάταγμα ο Πιττάκης προάγεται σε γενικό έφορο Αρχαιοτήτων (1848). Στο Αρχείο μας υπάρχουν φωτογραφίες και σχέδια από τις ανασκαφές του 19ου αιώνα στην Ακρόπολη, αλλά και το έγγραφο με το οποίο δόθηκε εντολή το 1894, στον αρχιτέκτονα Ερνέστο Τσίλερ να συντάξει μελέτη για την κατάσταση του Παρθενώνα μετά τους δυνατούς σεισμούς που είχαν προηγηθεί».

Υπάρχει επίσης το γράμμα του Δημήτρη Κοντού, Συμιακού καπετάνιου σφουγγαράδικου σκάφους, με το οποίο ενημέρωσε τον υπουργό Παιδείας ότι οι ναύτες του ψάχνοντας για σφουγγάρια είχαν ανασύρει από τη θάλασσα των Αντικυθήρων αρχαιότητες. Ζητούσε, μάλιστα, την άδεια να συνεχίσει την έρευνα «ιδίοις εξόδοις», με τον όρο να αμειφθεί από το Δημόσιο αργότερα, όπως κι έγινε. Από τα καθημερινά τηλεγραφήματα του εφόρου Αρχαιοτήτων Κουρουνιώτη, που παρακολουθούσε τις εργασίες ανέλκυσης, φαίνονται οι αντίξοες καιρικές συνθήκες κάτω από τις οποίες ανελκύσθηκαν τα αρχαία που θαυμάζουμε σήμερα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, ο Εφηβος και ο περίφημος Μηχανισμός των Αντικυθήρων, η χρήση του οποίου έχει προσελκύσει από τότε το ενδιαφέρον μηχανικών και αρχαιολόγων απ’όλο τον κόσμο.

Από τα έγγραφα του Αρχείου μαθαίνουμε, επίσης, ότι κατά τη διάρκεια της μικρασιατικής εκστρατείας έγιναν ανασκαφές σε διάφορες αρχαιοελληνικές θέσεις της Μικράς Ασίας, όπως και τα ευρήματα που προέκυψαν. Σώζονται ιστορικής σημασίας αναφορές, όπως του Γ. Μαρινάτου, το 1930, ότι βρέθηκε από τον Εβανς (80 ετών τότε) το ανάκτορο της Κνωσού. Φαίνεται όλη η προετοιμασία της πολιτείας, παραμονές του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, για την προστασία των αρχαίων στα μουσεία από τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς. Το 1937 οι μηχανικοί του υπουργείου εκπόνησαν τα πρώτα σχέδια των ορυγμάτων, που έγιναν στα μεγάλα μουσεία για τον εγκιβωτισμό των αγαλμάτων κυρίως.

Υπάρχουν ακόμη σχέδια του Φώτη Κόντογλου για μια τοιχογραφία του στην αψίδα του ναού του Αγίου Ανδρέα, στα Πατήσια, που δεν σώζεται πια. *

• Της Ν. ΚΟΝΤΡΑΡΟΥ-ΡΑΣΣΙΑ, Ελευθεροτυπία, Πέμπτη 5 Νοεμβρίου 2009

 

Απαλλοτριώσεις λόγω αρχαίων: πολίτες και περιουσίες σε ομηρία

Σε πρόβλημα τεραστίων διαστάσεων, με οικονομικές επιπτώσεις για χιλιάδες πολίτες, έχει αναχθεί τα τελευταία χρόνια η εκκρεμής απαλλοτρίωση για αρχαιολογικούς λόγους. Ιδιοκτήτες ακινήτων ζουν έναν πραγματικό εφιάλτη, βλέποντας τις περιουσίες τους δεσμευμένες -κάποιες επί δεκαετίες- ούτε να απαλλοτριώνονται ούτε να αποδεσμεύονται.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Κεραμεικού θα απαλλαγεί από τα κτίρια που έχουν κριθεί απαλλοτριωτέα από την εποχή που γινόταν ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων της Αθήνας. Εδώ, ήταν ένα κέντρο διασκέδασης που οι υπηρεσίες του ΥΠΠΟ δεν του έδωσαν γι’ αυτόν τον λόγο άδεια λειτουργίας και έκλεισε

Και αν πρόκειται για σημαντικά αρχαία, έχει καλώς. Υπάρχουν, όμως, πολλές περιπτώσεις που δεσμεύονται ακίνητα για ευρήματα που σώζονται αποσπασματικά και σε κάποιες περιπτώσεις με την υπόνοια και μόνον ότι ίσως κάποτε βρεθεί εκεί κάτι, όταν και εάν γίνει ανασκαφή. Υπάρχουν επίσης ολόκληρα μνημεία σε μη απαλλοτριωμένα οικόπεδα και αρχαιολογικοί χώροι που δεν μπορούν να περιφραχθούν, γιατί εκκρεμούν οι πληρωμές των όμορων ακινήτων τους.

Περιουσίες εκατοντάδων στρεμμάτων και μάλιστα σε τουριστικές περιοχές μένουν ανεκμετάλλευτες και οι πολίτες είναι εγκλωβισμένοι στα δίχτυα ενός συστήματος που δεν οδηγεί πουθενά. Ούτε η πολιτιστική κληρονομιά αξιοποιείται όταν ένα κομματάκι αρχαίου κτιρίου σώζεται στο υπόγειο μιας πολυκατοικίας ή σε μια τρύπα ανάμεσα σε δύο κτίρια ούτε καλλιεργείται η εκτίμηση του πολίτη προς το αρχαίο όταν το βλέπει στο κέντρο της πόλης του τίγκα στο σκουπίδι.

Το κακό ξεκινάει από τον αρχαιολόγο εκείνον (όχι όλους) που στο όνομα της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς βαφτίζει σημαντικό το ασήμαντο. Από εκεί αρχίζει η ταλαιπωρία του πολίτη. Από τη στιγμή που θα συντάξει η Εφορεία Αρχαιοτήτων την πρόταση για έγκριση από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο μέχρι να πληρωθεί ο ιδιοκτήτης, μπορεί να περάσουν έως και 70 χρόνια, σύμφωνα με τον Συνήγορο του Πολίτη. Οι περισσότερες υποθέσεις σκαλώνουν είτε στα δικαστήρια, όπου καθορίζεται η τιμή μονάδας, είτε στο Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων (ΤΑΠΑ), γιατί όταν φτάσει εκεί οι υπηρεσίες βλέπουν ότι δεν υπάρχουν χρήματα.

Κι επειδή ο νόμος 3028 του 2002 προβλέπει την ακύρωση της απαλλοτρίωσης που δεν έχει πληρωθεί μετά την παρέλευση 18μήνου, έχει βρεθεί το εξής κόλπο: ξαναρχίζει η διαδικασία από την αρχή. Γίνεται νέα κήρυξη της ίδιας απαλλοτρίωσης και ακολουθείται η ίδια διαδικασία κι όποιος αντέξει… Εχουν πεθάνει δικαιούχοι χωρίς να έχουν λάβει φράγκο και το πρόβλημα το έχουν κληρονομήσει διά βίου οι δικοί τους.

• Πονοκέφαλος για τον Συνήγορο του Πολίτη

Πολλοί έχουν καταφύγει τα τελευταία χρόνια για να βρουν το δίκιο τους στον Συνήγορο του Πολίτη. Στις ετήσιες εκθέσεις του ο ΣτΠ παρουσιάζει τις εκκρεμείς απαλλοτριώσεις για αρχαιολογικούς σκοπούς ως το δεύτερο μεγαλύτερο πρόβλημα της δημόσιας διοίκησης (μετά τις απλήρωτες πολεοδομικές απαλλοτριώσεις). Κλιμάκιο της Ανεξάρτητης αυτής Αρχής αναγκάστηκε να επισκεφθεί το τελευταίο έτος δύο φορές το ΥΠΠΟ στην προσπάθειά του να μεσολαβήσει για την απεμπλοκή εκατοντάδων υποθέσεων.

Στην πρώτη τους συνάντηση (21/10/2008) μίλησαν με τον γεν. γραμματέα του υπουργείου και στη δεύτερη (20/5/2009) με τη γενική διευθύντρια Αρχαιοτήτων.

Τους ζήτησαν:

* Να εξασφαλιστούν από τον ετήσιο προϋπολογισμό πρόσθετοι πόροι (γιατί το άλλοτε κραταιό ΤΑΠΑ είναι εδώ και μια 8ετία καταχρεωμένο και αδυνατεί να εκπληρώσει τον πρωταρχικό του ρόλο, τις αποζημιώσεις των αρχαιολογικών απαλλοτριώσεων).

* Να γίνει ιεράρχηση των εκκρεμών υποθέσεων αρχίζοντας από τις παλαιότερες. Η Αρχή είχε διαπιστώσει πως ακόμη και οι αυτοψίες της Επιτροπής Απαλλοτριώσεων γίνονταν «κατ’ επιλογήν από το γραφείο του γενικού γραμματέα» (ετήσια έκθεση 2007). Οταν τον συνάντησαν του συνέστησαν να τεθούν αντικειμενικά κριτήρια προώθησης των εκκρεμών υποθέσεων. Επίσης

* Να καταγραφούν τα κριτήρια αξιολόγησης κάθε πρότασης απαλλοτρίωσης για λόγους διαφάνειας.

• Τι φταίει;

Κυριότερη αιτία της πολυετούς δέσμευσης ιδιοκτησιών για την πραγματοποίηση ανασκαφών, σύμφωνα με τον Συνήγορο του Πολίτη, είναι «η ανεπάρκεια πιστώσεων και ειδικευμένου προσωπικού». Για την επανεξέταση των παλαιών υποθέσεων ο Συνήγορος του Πολίτη θεωρεί αναγκαίο να τεθούν κριτήρια για τη διενέργεια ανασκαφών, με σημαντικότερο την παλαιότητα του αιτήματος του ιδιώτη.

Η Αρχή ζήτησε επίσης από το ΥΠΠΟ το αυτονόητο: να ενημερώνει τους πολίτες για την πορεία των υποθέσεών τους και επισήμανε ότι η πρακτική αυτοχρηματοδότησης των δοκιμαστικών ανασκαφών από τους ιδιοκτήτες «δεν έχει νόμιμο έρεισμα στον αρχαιολογικό νόμο 3028/02». Δηλαδή, το κράτος παρανομεί όταν αναγκάζει τους ιδιώτες να πληρώνουν από την τσέπη τους την ανασκαφή του οικοπέδου τους. Αυτό συμβαίνει πολύ συχνά γιατί οι πολίτες μόνον έτσι κάνουν τη δουλειά τους. Αλλιώς, θα περιμέεεενουν μέχρι να εξασφαλιστούν τα κρατικά κονδύλια.

Ενα ακόμη μείζον πρόβλημα στην περιφέρεια που ταλαιπωρεί τους Ελληνες είναι ο καθορισμός ζωνών προστασίας αρχαιοτήτων, ορατών ή αοράτων (όταν εικάζεται η παρουσία τους). Σε πολλές περιοχές εκκρεμεί για δεκαετίες ο καθορισμός ζωνών δεσμεύοντας τις περιουσίες των ανθρώπων εν όψει αυτού του σχεδίου και σε άλλες περιοχές έχουν οριστεί ζώνες όσο βλέπει το μάτι σου, χωρίς ορατό αρχαίο.

Μια περίπτωση που αντιμετώπισε ο Συνήγορος του Πολίτη είναι η εξής:

Κάποιοι ζητούσαν την εγκατάσταση ποιμνιοστασίου σε αγρόκτημα μέσα στον αρχαιολογικό χώρο της Κοιλάδας των Μουσών στην Ασκρα Βοιωτίας. Η Θ’ ΕΠΚΑ τούς το απαγόρευε. Υστερα από εξέταση του θέματος ο ΣτΠ διαπίστωσε ότι ο αρχαιολογικός χώρος δεν είχε οριοθετηθεί, δεν υπήρχαν ζώνες προστασίας και είχε τεθεί στην τεράστια αυτή έκταση απαγόρευση «κάθε ανθρώπινης δραστηριότητας». Ο πολίτης είπε, ελάτε να κάνετε ανασκαφή, να εξακριβωθεί αν υπάρχουν αρχαία. Οι αρχαιολόγοι δεν είχαν κονδύλια και προσωπικό για τη δοκιμαστική ανασκαφή και το ποιμνιοστάσιο έγινε χωρίς να βλαφθούν τα θαμμένα αρχαία.

• Στέρηση χρήση της γης

Οταν η Αρχαιολογική Υπηρεσία σκάβει ιδιωτικά οικόπεδα ή χωράφια και δεν τα απαλλοτριώνει, υποχρεούται από τον νόμο να πληρώνει αποζημίωση για τη στέρηση χρήσης της γης. Η ρεμούλα εδώ είναι μεγάλη, γιατί πετιούνται έτσι τεράστια ποσά. Πολλοί ιδιοκτήτες βολεύονται και δεν διαμαρτύρονται, γιατί με αυτόν τον τρόπο κερδίζουν περισσότερα απ’ ό,τι αν καλλιεργούσαν το χωράφι τους. Σε μερικά τέτοια χωράφια υπάρχουν ταπεινά τοιχαλάκια ανώνυμων κτιρίων αλλά και μεγάλα ορατά μνημεία. Βλέποντάς τα, κανείς δεν φαντάζεται ότι ανήκουν ακόμη σε ιδιώτες.

Δύο παραδείγματα:

* Στην Πελλάνα Λακωνίας έχουν βρεθεί από χρόνια μυκηναϊκοί τάφοι τεραστίων διαστάσεων. Προ 6ετίας στην ίδια περιοχή αποκαλύφθηκαν άλλοι δύο τάφοι, οι οποίοι επιχωματώθηκαν ελλείψει κονδυλίων αναστήλωσης για να μην καταρρεύσουν. Επίσης, έχει βρεθεί και το λεγόμενο παλάτι του Μενελάου. Ολες αυτές οι εκτάσεις παραμένουν σε καθεστώς καταβολής αποζημίωσης. Δεν έχουν απαλλοτριωθεί.

*Στη Φιγάλεια, στην ομώνυμη κωμόπολη, έχει βρεθεί ο ναός της Αθηνάς και του Διός Σωτήρος (4ου αι. π.Χ.) στο χωράφι ενός ντόπιου. Είναι έκτασης 4 στρεμμάτων. Πάνε δώδεκα χρόνια κι ακόμη να πληρωθεί την απαλλοτρίωση της γης που στερείται για να απολαμβάνουν οι υπόλοιποι ένα πολύ σημαντικό μνημείο.

• Τιμές Λας Βέγκας

Αν τελικά γίνει μια απαλλοτρίωση, συμφέρει; Σε τι τιμές απαλλοτριώνονται τα ακίνητα; «Σε τιμές Λας Βέγκας», μας είπε παλαιό στέλεχος του ΥΠΠΟ. «Οι πολίτες αναθέτουν τις υποθέσεις τους σε δικηγόρους με ποσοστό έναντι του τελικού τιμήματος. Εκείνοι τις “τρέχουν” στα δικαστήρια και επιδιώκουν φυσικά την καλύτερη τιμή. Και καθώς στη δίκη για τον καθορισμό της τιμής μονάδας δεν παρίσταται συνήθως δικηγόρος του Δημοσίου, οι τιμές ανεβαίνουν στα ύψη».

• Της Ν. ΚΟΝΤΡΑΡΟΥ – ΡΑΣΣΙΑ, ΦΩΤ.: ΕΛ. ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ, Ελευθεροτυπία, Σάββατο 31 Οκτωβρίου 2009