Μαρτυρία αρχαίου ναυαγίου στην Πολύαιγο

Δύο δύτες περιεργάζονται έναν αμφορέα, τον οποίο ανέλκυσαν από τον βυθό του Αιγαίου Πελάγους, όπου εντοπίστηκε αρχαίο ναυάγιο στον θαλάσσιο χώρο της νήσου Πολυαίγου στις Κυκλάδες. Με οδηγό τους τύπους των αμφορέων, η έρευνα της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων έδειξε τώρα ότι το ναυάγιο συνέβη ανάμεσα στα τέλη του 5ου αιώνα π.Χ. έως και το πρώτο ήμισυ του 4ου αιώνα π.Χ.

Νέο φως από το ναυάγιο Πολυαίγου

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ. Το αρχαίο πλοίο ήταν γεμάτο από αμφορείς. Αυτό έδειξε το ναυάγιο που εντοπίστηκε (είχε υποδειχθεί το 2004) σε βάθος 25-49 μέτρων στον θαλάσσιο χώρο της νήσου Πολυαίγου του Νομού Κυκλάδων.

Η τυπολογική ανάλυση των ανελκυσθέντων αμφορέων κατέδειξε πως το σύνολο του φορτίου θα πρέπει να χρονολογηθεί στα τέλη του 5ου έως και το πρώτο μισό του 4ου αιώνα π.Χ. Αναγνωρίστηκαν τουλάχιστον τρεις τύποι εκ των οποίων ο ένας προέρχεται από την Πεπάρηθο (Σκόπελος). Οι υπόλοιποι εμφανίζουν τυπολογική συγγένεια με εργαστήρια αμφορέων της κλασικής περιόδου του βορείου Αιγαίου. Από το σύνολο των αμφορέων ανελκύστηκαν 4 ακέραιοι οξυπύθμενοι μεταφορικοί αμφορείς και δύο επιτραπέζιοι αμφορίσκοι.

Σύμφωνα με την Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων, το ναυάγιο της Πολυαίγου ρίχνει νέο φως στη μελέτη των θαλάσσιων εμπορικών δρόμων της κλασικής περιόδου και στη διακίνηση των εμπορευμάτων στη νοτιοδυτική περιφέρεια των Κυκλάδων.

Σε εξέλιξη βρίσκονται οι απαραίτητες ενέργειες για την κήρυξη της θαλάσσιας περιοχής ως ενάλιου αρχαιολογικού χώρου, ενώ μέσα στο 2010 προγραμματίζεται η συνέχιση της υποβρύχιας έρευνας.

 

Κλασικό αιγαιακό ναυάγιο

Ενα εμπορικό πλοίο κλασικής περιόδου γεμάτο μεταφορικούς αμφορείς ερεύνησε τον περασμένο Νοέμβριο κλιμάκιο της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων στον θαλάσσιο χώρο της νήσου Πολυαίγου του νομού Κυκλάδων.

Παιδιά της Απολλωνίας της Μήλου με τον αμφορέα της Πεπαρήθου (Σκοπέλου)

Το αρχαίο ναυάγιο, που εντοπίστηκε σε βάθος 25-49 μέτρων, είχε υποδειχθεί στην Εφορεία από το 2004. Ωστόσο, προ διμήνου κατάφεραν να το ερευνήσουν οι καταδυόμενοι αρχαιολόγοι Ηλίας Σπονδύλης, Γεώργιος Κουτσουφλάκης και Ευστάθιος Στάθης. Στην ερευνητική ομάδα συμμετείχαν οι τεχνικοί βυθού Πέτρος Τσαμπουράκης και Λουδοβίκος Μερσενιέ και ο καταδυόμενος φωτογράφος-κινηματογραφιστής Βασίλειος Μεντόγιαννης.

Διαπίστωσαν ότι το αρχαίο πλοίο ήταν κατάφορτο από αμφορείς, που σήμερα βρίσκονται διασπαρμένοι σε δύο κύριες συγκεντρώσεις. Η τυπολογική ανάλυση των ανελκυσθέντων αμφορέων έδειξε ότι το σύνολο του φορτίου θα πρέπει να χρονολογηθεί στα τέλη του 5ου έως και το πρώτο μισό του 4ου αιώνα π.Χ. Αναγνωρίστηκαν τρεις τουλάχιστον τύποι αμφορέων, εκ των οποίων ο ένας προέρχεται από τη Σκόπελο (αρχαία Πεπάρηθος). Οι υπόλοιποι εμφανίζουν στενή τυπολογική συγγένεια με εργαστήρια αμφορέων της κλασικής περιόδου του βορείου Αιγαίου.

Ανελκύστηκαν τέσσερις ακέραιοι οξυπύθμενοι μεταφορικοί αμφορείς και δύο επιτραπέζιοι αμφορίσκοι. Εκτός του φορτίου των αμφορέων εντοπίστηκαν και τμήματα από τις άγκυρες του πλοίου.

«Το ναυάγιο της Πολυαίγου ρίχνει φως στη μελέτη των θαλάσσιων εμπορικών δρόμων της κλασικής περιόδου και στη διακίνηση των εμπορευμάτων στη νοτιοδυτική περιφέρεια των Κυκλάδων και διευρύνει τις γνώσεις μας για την περιοχή», λένε οι ερευνητές.

Το επόμενο βήμα για την Εφορεία είναι να κηρύξει τη θαλάσσια εκείνη περιοχή ενάλιο αρχαιολογικό χώρο. Η έρευνα στο ναυάγιο θα συνεχιστεί το 2010. Ελευθεροτυπία, Τετάρτη 27 Ιανουαρίου 2010

 

Κινδυνεύουν 6.000 αρχαία ναυάγια στις ελληνικές θάλασσες

Οργανωμένα προγράμματα κατάδυσης και… ανέλκυσης αρχαιοτήτων από τις ελληνικές θάλασσες προσφέρουν, σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα «Γκάρντιαν», εταιρείες από την Αυστραλία και την Αμερική μέσω Διαδικτύου.

Σε ανταπόκριση της Ελενας Σμιθ από την Αθήνα, αναφέρεται πως περίπου 6.000 ναυάγια αρχαίων πλοίων κινδυνεύουν μετά την αλλαγή του νόμου περί καταδύσεων και πως συγκεκριμένες εταιρείες προσφέρουν λεπτομερείς περιγραφές περί του τι μπορεί να βρει ο δύτης σε κάποια ναυάγια: αρχαία κράνη, αγάλματα, κεραμική, κοσμήματα, φοινικικά τέχνεργα κ.ά. [ΕΘΝΟΣ, 02/02/2009]

Οι άνθρωποι διέσχιζαν αυτές τις θάλασσες πριν από τουλάχιστον 9.000 χρόνια και είναι εύκολο να κατανοήσει κάποιος ότι υπήρξαν πάρα πολλά ναυάγια. Επίσης, λόγω του σεισμογενούς χαρακτήρα της περιοχής, έχουμε και καταβυθίσεις πόλεων ή τμημάτων οικισμών από την πρώιμη αρχαιότητα.

Οι επίδοξοι τουρίστες – (λαθρ)ανασκαφείς έχουν στη διάθεσή τους και άλλα μέσα. Σύμφωνα με το δημοσίευμα το περασμένο καλοκαίρι, η αστυνομία κατέσχεσε στην Κάλυμνο δύο φορτηγά γεμάτα με προϊόντα ανάλογων παράνομων ερευνών.

Μέχρι πριν από λίγα χρόνια απαγορεύονταν οι καταδύσεις σε ολόκληρη σχεδόν την ακτογραμμή της χώρας μας, λόγω των πολλών ναυαγίων και βυθισμένων πόλεων που υπάρχουν στον βυθό. Ομως, τελικά, οι καταδύσεις απελευθερώθηκαν και το αποτέλεσμα είναι να διαφημίζονται μέσω Ιντερνετ δραστηριότητες που σε καμία περίπτωση δεν είναι νόμιμες.

Η Ελλάδα εμφανίζεται, γενικώς, ανήμπορη να αντιμετωπίσει το φαινόμενο. Οπως έχουμε αναφέρει πρόσφατα, και αναφέρει και ο «Γκάρντιαν», η δίωξη αρχαιοκαπηλίας έχει περί τους 15-20 ανθρώπους.