Το ιερό της Αρτέμιδος Λυκοάτιδας, το μοναδικό γνωστό ιερό στην Ελλάδα αφιερωμένο στη θεά με το συγκεκριμένο επιθετικό προσδιορισμό, εντόπισαν κατά τις ανασκαφές τους στην Αρκαδία οι αρχαιολόγοι του Φινλανδικού Ινστιτούτου Αθηνών, δημιουργώντας νέα δεδομένα στην αρκαδική τοπογραφία.
Το 2006 το Φινλανδικό Ινστιτούτο Αθηνών άρχισε να ερευνά την περιοχή κοντά στην εκκλησία της Αγίας Παρασκευής, στις Αραχαμίτες Αρκαδίας, με τη συστηματική ανασκαφή να ακολουθεί από το 2010 και έπειτα.
Κατά τη διάρκεια της ανασκαφής εντοπίστηκε μικρό ιερό, που χρονολογείται από τα μέσα του 6ου αιώνα μέχρι τα τέλη του 1ου αιώνα π.Χ. Επίσης, ήρθε στο φως παραλληλόγραμμο κτίριο της ύστερης ελληνιστικής περιόδου, που φαίνεται ότι ανήκε στο ιερό. Το κτίριο αυτό κατασκευάστηκε στο πρώτο μισό του 2ου αιώνα π.Χ. και καταστράφηκε κατά τις τελευταίες δεκαετίες του 1ου αιώνα π.Χ. 
Οι πιο πρόσφατες έρευνες του Ινστιτούτου επικεντρώθηκαν στο παραλληλόγραμμο κτίριο, προκειμένου να αποσαφηνιστεί η λειτουργία του. Παρόλο που δεν έχουν εντοπιστεί μέχρι σήμερα πλήρως τα όρια του κτιρίου, οι αρχαιολόγοι έχουν συμπεράνει ότι είχε μέγεθος 45Χ11 μέτρα. Τα περισσότερα δωμάτια ήταν διαταγμένα σε δύο σειρές που χωρίζονταν από έναν τοίχο με κατεύθυνση από τα ανατολικά προς τα δυτικά. Εξαίρεση αποτελεί μόνο το δωμάτιο 3 που καταλαμβάνει το δυτικό όριο του οικοδομήματος. Μέχρι σήμερα έχουν ερευνηθεί επτά δωμάτια στο κτίριο.
Τα δωμάτια 1 και 4 συνδέονταν με λουτρικές δραστηριότητες. Το δωμάτιο 1 είναι κυκλικού σχήματος και το πάτωμά του είναι καλυμμένο με κεραμικά πλακίδια. Το νερό απομακρύνεται από το δωμάτιο με σωλήνες νερού προς τα δυτικά, διαμέσου του δωματίου 3. Στα ανατολικά του κυκλικού δωματίου υπάρχει μία κόγχη, που είναι σαφώς διαχωρισμένη από αυτό με κράσπεδο από τερακότα. Στο δωμάτιο 4 αποκαλύφθηκε ένας κλίβανος σε σχήμα σήραγγας για να ζεσταίνει το νερό, που λήγει απότομα κοντά στην κόγχη, όπου πρέπει να τοποθετούνταν τα θεμέλια του άξονα της καμινάδας.

Το δωμάτιο 2 είναι ορθογώνιο και η πρόσβαση γίνεται από τα ανατολικά. Από το δωμάτιο 2 υπήρχε πρόσβαση προς το κυκλικό δωμάτιο, αλλά και ανατροφοδοτούνταν ο φούρνος. Επίσης, στο δωμάτιο 2 εντοπίστηκε ένας παλαιότερος τοίχος παράλληλος με τον τοίχο που χωρίζει το δωμάτιο 2 από το δωμάτιο 3. Στα δυτικά του παλαιότερου τοίχου στο δωμάτιο 2 υπάρχει ένα χαμηλότερο επίπεδο του δαπέδου και φαίνεται να συνεχίζει κάτω από τους τοίχους που χωρίζουν το δωμάτιο 2 από το δωμάτιο 3. Τα ευρήματα από αυτό το επίπεδο του δαπέδου χρονολογούνται από το τέλος του 4ου μέχρι τις αρχές του 3ου αιώνα π.Χ. Εξάλλου, περαιτέρω ανασκαφή στο δωμάτιο 4 αποκάλυψε σε χαμηλότερο επίπεδο αγγεία χρονολογημένα στον 3ο αιώνα π.Χ. Όλα τα παραπάνω ευρήματα οδήγησαν τους ερευνητές στο συμπέρασμα ότι το κτίριο είχε χτιστεί επάνω σε ένα παλαιότερο οικοδόμημα του δεύτερου μισού του 4ου αιώνα π.Χ., με παρόμοια λειτουργία.

Το Σάββατο η Ορχήστρα του Δήμου Αθηναίων θα ερμηνεύσει στον προαύλιο χώρο της Ακρόπολης έργα Μότσαρτ και Χάιντν, ενώ το μουσείο θα παραμείνει ανοικτό από τις 08:00 το πρωί έως τα μεσάνυχτα. Οι εκδηλώσεις συνεχίζονται μέχρι το βράδυ της Κυριακής.

Από νωρίς το πρωί, σχολεία από πολλά μέρη της Ελλάδας, πολίτες που άδραξαν την ευκαιρία της δωρεάν εισόδου και πολλοί ξένοι τουρίστες προσήλθαν για να θαυμάσουν τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό.

Με θέα τα αρχαϊκά αγάλματα, το κοινό απόλαυσε μελωδίες Μάνου Χατζηδάκι και Μίκη Θεωδοράκη από τον πιανίστα Μάριο Στρόφαλη. Ανάμεσα στους επισκέπτες και η πριγκίπισσα Άννα, που βρέθηκε στη χώρα μας για την τελετή παράδοσης της Ολυμπιακής Φλόγας, θαύμασε τα αυθεντικά γλυπτά της ζωφόρου δίπλα στα αντίγραφα.

Με την ευκαιρία της Διεθνούς Ημέρας Μουσείων, σε συνεργασία με το Εθνικό Νομισματοκοπείο, το Μουσείο της Ακρόπολης καθιέρωσε την κοπή αναμνηστικού κέρματος με παραστάσεις μικρών αλλά αγαπητών εκθεμάτων του. Το πρώτο αναμνηστικό μετάλλιο έχει στην κύρια όψη του την παράσταση της κεφαλής της Αθηνάς από τα νομίσματα που βρέθηκαν στο λάκκο με τα αγάλματα των αρχαϊκών κορών, βορειοδυτικά του Ερέχθειου. Τα νομίσματα διατίθενται στα πωλητήρια του Μουσείου.

Το Σάββατο η Ορχήστρα του Δήμου Αθηναίων θα ερμηνεύσει στον προαύλιο χώρο της Ακρόπολης έργα Μότσαρτ και Χάιντν, ενώ το μουσείο θα παραμείνει ανοικτό από το πρωί στις 8 έως τα μεσάνυχτα.

Πέρυσι, 18.000 επισκέπτες πέρασαν από το Μουσείο. Σύμφωνα δε με πρόσφατη έρευνα, το Μουσείο της Ακρόπολης φαίνεται πως δημιουργεί τους δικούς του φανατικούς επισκέπτες, καθώς ένα ποσοστό 23% το επισκέφθηκε μέχρι στιγμής τρεις ή και περισσότερες φορές.

Η έρευνα, πραγματοποιήθηκε για επτά εβδομάδες στις αρχές του καλοκαιριού του 2011 σε δείγμα 188 επισκεπτών. Μεγάλη ανταπόκριση είχε στις ηλικίες από 18 ως 24 ετών, που απάντησαν με προθυμία σε πολλαπλές ερωτήσεις.

Τα γιορτινά τους φόρεσαν περισσότερα από 30.00 μουσεία σε τουλάχιστον 100 χώρες, μεταξύ των οποίων και στην Ελλάδα, για να υποδεχθούν τη Διεθνή Ημέρα Μουσείων, που από το 1977 γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 18 Μαΐου. Φέτος, τιμώμενο μουσείο είναι το Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας που εστιάζει στα προβλήματα του περιβάλλοντος.

Κάθε χρόνο, η μέρα αυτή περιστρέφεται γύρω από μια κεντρική ιδέα. Φέτος, η 35η επέτειος θέσπισης της Παγκόσμιας Ημέρας Μουσείων από το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων (ICOM) έχει ως θέμα «Το Μουσείο σε έναν κόσμο που αλλάζει. Νέες προκλήσεις, νέες εμπνεύσεις».

Το διεθνώς αναγνωρισμένο Μουσείο Γουλανδρή, που ίδρυσαν το 1964 ο Άγγελος και η Νίκη Γουλανδρή, είναι το πρώτο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας που δημιουργήθηκε στην Ελλάδα και το πρώτο που έθεσε τα θεμέλια της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης.

Κάθε χρόνο, 75.000 παιδιά, ανάλογα με την ηλικία και το πρόγραμμα που θα διαλέξουν, μαθαίνουν για τα ζώα και τα φυτά, τους κινδύνους που τα απειλούν, το ρόλο του ανθρώπου στη φύση, αλλά και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο ίδιος μέσα σ’ αυτή: της τροφής, της ενέργειας, των μεταφορών, των φυσικών πόρων και του νερού. Προκλήσεις που εδώ και χρόνια πραγματεύεται το Μουσείο.

• Μαρία Θερμού
• Αποκαλύφθηκαν από τις ανασκαφές σε Ψυρρή, Κολωνό, Πετράλωνα
• ΤΟ ΒΗΜΑ:  15/05/2012

Αρχαία οδός και κτιριακό συγκρότημα στη συμβολή των σημερινών Αγίων Ασωμάτων, Ψαρομηλίγκου και Καλογήρου Σαμουήλ

Δρόμοι γνωστοί που διέτρεχαν την αρχαία Αθήνα αλλά και άγνωστοι που είτε εμφανίζονται μόνον στις γραπτές πηγές είτε και καθόλου. Δρόμοι που ανακαλύπτονται σήμερα κάτω από τη σύγχρονη πόλη, καμιά φορά και σε συνάφεια με νέες αρτηρίες, διότι ανέκαθεν οι οδεύσεις ακολουθούσαν πλην της αναγκαιότητας, τη μορφολογία του εδάφους. Επτά αρχαίους δρόμους αναφέρει η αρχαιολόγος κυρία Ελένη Μπάνου, προϊσταμένη της Γ΄ Εφορείας Αρχαιοτήτων, ότι ήρθαν στο φως κατά την τελευταία πενταετία στην ευρύτερη περιοχή της Αθήνας: Ψυρρή, Κολωνό, Πετράλωνα. Αλλοτε με ταφικούς περιβόλους _ όπως συνηθιζόταν στην αρχαιότητα_ άλλοτε με επάλληλα οδοστρώματα καθώς η διάρκεια της χρήσης τους ήταν μεγάλη και με τα ίχνη της ορατά ακόμη.

Μεγάλης οικιστικής πυκνότητας είναι σήμερα αυτές οι περιοχές αλλά και στην αρχαιότητα κάθε άλλο παρά ακατοίκητες ήταν ενώ μεγάλος αριθμός δρόμων τις διέτρεχαν συνδέοντας τα άκρα της εκτός των τειχών Αθήνας. Ετσι επί της Λεωκορίου 42 στου Ψυρή οι ανασκαφές αποκάλυψαν τμήμα του τείχους της κλασικής περιόδου (5ος έως και 3ο π. Χ. αιώνας) που σχετίζεται με την οδό των λεγομένων Ηρίων πυλών, που τοποθετούνται στην περιοχή. Αρχαία οδός που αποκαλύφθηκε σε μήκος 17,30 μέτρων και πλάτος 3 μέτρων στην οδό Μυκάλης ταυτίζεται με την αμαξιτή – δευτερεύουσα οδό, η οποία έβαινε παράλληλα της οδού του Δημόσιου Σήματος.

Και οι δύο άλλωστε συνέδεαν το Αστυ (μέσω των Πυλών του τείχους στον Κεραμεικό) με την Ακαδήμεια. Η μεν κύρια οδός, αποκαλούμενη κατά την αρχαιότητα Δρόμος ή Μνήμα ή Σήμα, διερχόταν μέσω του Διπύλου, ενώ η αμαξιτή, δια της Ιεράς Πύλης. Να σημειωθεί μάλιστα ότι παραπλεύρως της οδού που εντοπίσθηκε στην οδό Μυκάλης βρέθηκε και ένας μαρμάρινος λέοντας από ταφικό περίβολο του 4ου Αι. π. Χ., ο οποίος περιελάμβανε σαρκοφάγους και μία πυρά.

Στη συμβολή των οδών Αγίων Ασωμάτων, Ψαρομηλίγκου και Καλογήρου Σαμουήλ και σε μικρή απόσταση από τον Κεραμεικό αποκαλύφθηκαν τμήματα δύο οδών, η μία από τις οποίες οδηγούσε στον Ίππιο Κολωνό μέσω των Ηρίων Πυλών. Κοντά στις οδούς βρέθηκε και τμήμα ενός παρόδιου νεκροταφείου με 38 ταφές, ταφικό περίβολο και βάθρο που χρονολογείται από τον πρώιμο 5ο έως τα μέσα του 2ου αιώνα. π.Χ.

Τμήμα της οδού που συνέδεε την αρχαία πόλη με την Ακαδημία, καθώς και συστάδα τάφων παρόδιου νεκροταφείου αποκαλύφθηκε εξάλλου σε οικόπεδο επί της οδού Μοναστηρίου, στην περιοχή του Κολωνού. Αυτή η αρχαία οδός ήρθε στο φως σε μήκος 12,80 μέτρων και με μέγιστο πλάτος 9,40 μέτρα. Οπως αποκάλυψε μάλιστα η ανασκαφή ο δρόμος είχε δύο επάλληλα, χωμάτινα οδοστρώματα, πάνω στα οποία διακρίνονταν και τα ίχνη των αμαξοτροχών (στο νεώτερο στρώμα, με πλάτος μεταξονίου 1μέτρο).

Και το πιο σημαντικό: Κατά μήκος της οδού και στο μέσον της υπήρχε ένας πρόχειρος τοίχος, ο οποίος όμως λειτουργούσε ως ένα είδος κρασπέδου που διαχώριζε τα δύο ρεύματα κίνησης! Αυτός ο δρόμος ήταν σε χρήση από το α΄μισό του 5ου π. Χ. έως το 2ο π. Χ. αιώνα ενώ στο ανατολικό του όριο ανασκάφηκαν και επτά τάφοι σχεδόν όλοι συλημένοι, εκτός από κάποια λιγοστά ευρήματα από την εξάρτηση νεκρικής κλίνης.

Στα Πετράλωνα, που σε όλη τη διάρκεια του 4ου αιώνα π. Χ. υπήρχαν εργαστηριακές εγκαταστάσεις _ η περιοχή άλλωστε ενδείκνυτο για το εμπόριο και τη μεταφορά αγγείων προς τον Πειραιά μέσω των Μακρών τειχών_ είναι γνωστή από παλιά η «δια Κοίλης οδός», η οποία διευκόλυνε την επικοινωνία του δήμου της Μελίτης με την εντός των τειχών περιοχή. Ενα τμήμα αυτής της οδού αποκαλύφθηκε πρόσφατα ενώ ένα άλλο τμήμα οδοστρώματος και αναλήμματος σώζεται σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο στο ισόγειο οικοδομής επί της οδού Δημοφώντος.

Την ίδια οδό συνάντησαν οι αρχαιολόγοι και σε άλλα σημεία και συγκεκριμένα σε οικόπεδα επί της οδού Δρυόπων 36 και Κυκλώπων 33, σε δύο κυρίως οδοστρώματα, πλάτους τουλάχιστον 5 μέτρων, που μπορεί να ήταν και μεγαλύτερο.

Στο πρώτο οικόπεδο ιδιαιτέρως αποκαλύφθηκε και τμήμα του βόρειου αναλημματικού τοίχου της οδού αλλά και παρόδιο νεκροταφείο των ύστερων Ελληνιστικών χρόνων (2ος-1ος αιώνας π. Χ.) με 13 τάφους πλούσια κτερισμένους, καθώς κάποιοι έφεραν και χρυσά κοσμήματα. Τέλος εντοπίσθηκε και μία ορθογώνια δεξαμενή, που ίσως σχετίζεται με εργαστηριακή λειτουργία πλησίον της οδού.

Με όλα αυτά η πολεοδομική εξέλιξη της πόλης των Αθηνών επικαιροποιείται στον ιστορικό χάρτη, όπως λέει η κυρία Μπάνου, κάτι που θα συνεχισθεί και στα επόμενα χρόνια καθώς πολλά μυστικά κρύβονται ακόμη θαμμένα στη γη.

Οι πρωτόγνωρες αλλαγές που συμβαίνουν ή πασχίζουν να συμβούν στην ταλαίπωρη χώρα μας δεν θα ’πρεπε να μας θολώσουν το βλέμμα. Η φύση των πολιτιστικών μας πραγμάτων «κρύπτεσθαι φιλεί». Οχι, δεν είναι αόρατη ή μυστήρια, αλλά την πραγματική της διάσταση και αξία θα την καταλάβει κανείς μόνο σε βάθος χρόνου. ΄Η σε πλάτος ορίζοντα.

«Ολα μάταια» έλεγε κάποιος, «πρέπει να φύγουμε από δω»… Ανήκω σ’ αυτούς που θα μείνουν, γιατί η πολιτιστική μας πραγματικότητα δεν είναι ανάλογη της οικονομικής. Η μπίλια του πολιτισμού μας τρέχει χοροπηδώντας, μπορεί άτακτα, άναρχα και σπασμωδικά, αλλά τρέχει και μάλιστα σε απολύτως αντίστροφη φορά από τα νούμερα, τις εξισώσεις και τους υπολογισμούς στη ρουλέτα της ευρωπαϊκής πολιτισμικής συγκυρίας.

Η μητέρα κρίση άρχισε (από καιρό τώρα) να μας εφοδιάζει γενναιόδωρα με όλη εκείνη την ψυχική ενέργεια και αντάρα, που κάνουν κάθε έργο τέχνης να είναι αυθεντικό.

Σαν λαός βρισκόμαστε σε μια γόνιμη και ενδιαφέρουσα στιγμή, που κρύβεται κάτω από τον απατηλό μανδύα της παρακμής. Ας δει κανείς τα κινηματογραφικά επιτεύγματα νέων δημιουργών τα τελευταία δύο χρόνια.

Παρακολουθώ τη θεατρική μας παιδεία, που από καιρό πλέον δεν αντανακλά τις ανάγκες του θεάτρου του 21ου αιώνα. Οι εξαιρετικά ταλαντούχοι νέοι άνθρωποι δεν μορφώνονται σωστά, αγκιστρωμένοι κατά ένα μεγάλο ποσοστό από την πολυέξοδη ιδιωτική παιδεία στην οποία καταφεύγουν. Η δημιουργία της Ανώτατης Κρατικής Σχολής Θεάτρου, όπου θα εκπαιδεύονται όχι μόνο ηθοποιοί επιλεγμένοι από όλη την ελληνική επικράτεια, αλλά και -επιτέλους- σκηνοθέτες, σκηνογράφοι και νέοι Ελληνες θεατρικοί συγγραφείς, είναι πλέον παραπάνω από αναγκαία.

Η ανωτατοποίηση με αυτόν τον τρόπο της θεατρικής μας παιδείας θα μειώσει την ανεργία, γιατί θα καθορίσει αυστηρά κριτήρια και έτσι το επάγγελμα θα (ξανα)αποκτήσει την πραγματική του αξία.

Αγαπημένο μας εθνικό σπορ, οι εισαγωγές. Εισάγουμε έτοιμες παραστάσεις, σκηνοθέτες… Και αν η θεατρική παιδεία είναι η απόλυτη επένδυση στο μελλον, η θεατρική «πρεσβεία» είναι η απόλυτη επένδυση στο παρόν. Ο Ροντήρης, με ιδιώτη παραγωγό, ταξίδευε το αρχαίο δράμα σε όλο τον κόσμο. Το Εθνικό επί Κούρκουλου, επίσης.

Ευλογημένη και χρήσιμη η επαφή μας με σύγχρονα θεατρικά ρεύματα, μέσω π.χ. Φεστιβάλ Αθηνών ή Στέγης Γραμμάτων. Λείπει, όμως, το έτερον ήμισυ. Η δική μας παρουσία εκεί. Εκεί που μας συζητούν. Εκεί που είμαστε πια το θέμα στο στόμα όλων.

Είναι απαραίτητο ένα σύγχρονο και αντικειμενικό «παρατηρητήριο» καλλιτεχνικής θεατρικής παραγωγής, που θα επιλέγει και θα αναδεικνύει στο εξωτερικό όσα σημαντικά γίνονται στον τόπο μας. Είναι απαραίτητη η «κυκλοφορία» εντός της χώρας μας όλων των αξιόλογων παραστάσεων του κέντρου, είτε με δίκτυο πόλεων είτε με τη συνδρομή των ΔΗΠΕΘΕ, πριν αυτά ΔΗΠΕΘάνουν εντελώς και ανεπιστρεπτί.

Και τέλος, είναι απαραίτητη η δημιουργία ενός κέντρου μετεκπαίδευσης πάνω στο αρχαίο δράμα για ηθοποιούς από όλο τον κόσμο, ώστε να ξαναγίνουμε το επίκεντρο στο θέμα του αρχαίου δράματος. Τώρα που είμαστε «το θέμα» της Ευρώπης, τώρα που γυρίζει, ώστε η μπίλια να κάτσει στο κόκκινο, αλλιώς θα κάτσει στο μηδέν…

* Ο κ. Στάθης Λιβαθινός είναι σκηνοθέτης.

Το θεμελιώδες αξίωμα είναι ότι το σημαντικότερο υπουργείο σήμερα είναι το ΥΠΠΟ. Γιατί η οικονομική και -πλέον και- πολιτική κρίση είναι απότοκος της πολιτιστικής, ηθικής και πνευματικής πενίας μιας τριακονταετίας. Και δεν θα φύγει καμιά κρίση αν δεν στηριχθούμε ορθά ιδεολογικά, ηθικά, αισθητικά. Και το μόνο υπουργείο που μπορεί να στηρίξει τις νέες ιδέες και να δημιουργήσει ανθρώπους επιδεκτικούς σε αυτές είναι το ΥΠΠΟ, ιδιαίτερα μάλιστα αν συνεργασθεί με το υπουργείο Παιδείας. Ολες οι επιμέρους ιδέες όχι μόνο του υπουργού αλλά και όλης της κυβέρνησης πρέπει να στηρίζονται σε αυτό το αξίωμα.

Ως εκ τούτου εύκολα συνάγεται πως ο υπουργός πρέπει να γίνει ο νέος ιδεολογικός μας εμπνευστής. Δημιουργός ιδεολογίας ο ίδιος και όχι μόνο διαχειριστής. Οραματικός, με εκτόπισμα λόγου και κύρους. Ετσι ώστε να μπορεί:

- Να διακρίνει τη μέγιστη σχέση αλλά και διαφορά ανάμεσα στον αρχαιολογικό τομέα και αυτόν της στήριξης του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού. Πρέπει να απαλλάξει αμφοτέρους από την αλληλεξάρτηση. Μόνη απ’ όλα τα κράτη η σύγχρονη Ελλάδα διατηρεί τη δυνατότητα αυθεντικής ερμηνείας του αρχαίου κόσμου και ως εκ τούτου και τη δυνατότητα ορθής εξέλιξής του στο σήμερα. Ο μόνος προστάτης της αρχαιότητας είναι η σύγχρονη Ελλάδα. Πρέπει να στηρίξουμε τον προστάτη για να προστατευθεί και η αρχαιότητα.

- Οχι ελληνικά φεστιβάλ χωρίς Ελληνες, όχι μόνο star system ηθοποιών και τραγουδιστών, αλλά να αναζητηθούν οι ποιητές, οι συγγραφείς, οι συνθέτες, οι ζωγράφοι. Να αναζητηθούν και να στηριχθούν οι Ελληνες γεννήτορες των νέων ιδεών. Αυτοί θα μας μάθουν να ζούμε με την κρίση, αυτοί και θα μας βγάλουν από αυτήν. Ο νέος υπουργός να απαλλάξει τη χώρα από τις ίδιες παρέες «επωνύμων ταγών» που για δεκαετίες νέμονται τους καλλιτεχνικούς χώρους σαν φέουδα, όποια κι αν είναι η κυβέρνηση. Είναι εύκολο να τις αναγνωρίσει τις παρέες αυτές. Να βάλει επίσης τον πολιτισμό στα σχολεία, σαν τρόπο ζωής. Αυτό που διδάσκει η τέχνη και μάλιστα με τον ιδανικό τρόπο που το πράττει, δεν μπορεί να το διδάξει κανείς και τίποτε. Να στηριχθεί η λαϊκή τέχνη. Η φωνή του ίδιου του λαού μας.

Να αντιληφθεί ότι δεν είναι δυνατόν να στηρίζεται η τέχνη χωρίς τον ίδιο τον καλλιτέχνη. Οι φιλότεχνοι το έχουν αυτό το κουσούρι. Οσο πιο πολύ αγαπούν την τέχνη τόσο μισούν τον καλλιτέχνη. Ισως γιατί αισθάνονται ανταγωνιστικά, ίσως γιατί το σαρκίο του ανθρώπου που μεταφέρει την «άσπιλη» τέχνη είναι γεμάτο τρωτές ανθρώπινες ιδιότητες. Ομως ο μεγάλος υποστηρικτής των τεχνών είναι ο υποστηρικτής των μεγάλων καλλιτεχνών. Το έργο αυτοί το παράγουν, όχι αυτός. Πρέπει να του αρέσουμε με τα ελαττώματά μας.

Είναι πάγιο σφάλμα των σύγχρονων κυβερνήσεων να προτιμάται η διοικητική διαχείριση από τη διοικητική δημιουργία. Στο ΥΠΠΟ αυτό θα είναι θάνατος. Ο νέος υπουργός θα πρέπει να μη λογιστικοποιεί και κομπιουτεροποιεί τα πάντα. Η διοίκηση του πολιτισμού χρειάζεται ταλέντο. Να μετεκπαιδευθούν πολιτιστικά οι δημοδιδάσκαλοι και οι καθηγητές. Οι μέσες και νεότερες γενιές αυτών είναι θύματα των πέτρινων χρόνων της ασυδοσίας και είναι φυσικά ανίκανοι να εμπνεύσουν αυτό που δεν κατέχουν. Οχι άλλοι δάσκαλοι στα σκυλάδικα, στα φτηνά θεάματα.

* Ο κ. Δημήτρης Παπαδημητρίου είναι συνθέτης.

Tης Γιωτας Συκκα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 12/5/2012

Στον «μεγάλο αδικημένο» εκεί πρέπει να επενδύσει το υπουργείο Πολιτισμού. Ο,τι άφησαν ή άγγιξαν ελάχιστα οι περισσότεροι υπουργοί. Τον σύγχρονο πολιτισμό. Ενα τεράστιο πεδίο χωρίς πολιτική, όραμα, διάθεση για συνέχεια παρά μόνο για πελατειακές σχέσεις. Αλλωστε το να επικαλείσαι συνέχεια την πολιτιστική κληρονομιά είναι πιο εύκολο, στομφώδες και ασφαλές.

Το υπουργείο πρέπει να αντιμετωπίσει με αποφασιστικότητα τις αλλαγές στους τομείς αυτούς (θέατρο, μουσική, εικαστικά, χορό, σινεμά, βιβλίο) και όχι όπως συνηθίζει χρόνια τώρα, αποσπασματικά, χωρίς σχεδιασμούς και συνέχεια. Να σταθεί και να τονώσει ηθικά και οικονομικά (όσο μπορεί) τις προσπάθειες, τις νέες δυνάμεις συνθετών, ηθοποιών, σκηνοθετών, χορευτών που αποδεικνύουν καθημερινά σχεδόν σε όλες τις γωνιές της πόλης ότι προσπαθούν και τα καταφέρνουν χωρίς βοήθεια και επίσημη επιβράβευση. Επίμονοι δημιουργοί σε όλους τους χώρους, όπως πολλοί κινηματογραφιστές, οι οποίοι δείχνουν με τσαγανό ότι μπορούν και στον καιρό της κρίσης.

Οι ανατροπές, άλλωστε, που προκάλεσε εδώ και δύο χρόνια και στην Ελλάδα η νέα οικονομική πραγματικότητα, μπορεί να επαναθεωρήσει πολλά δεδομένα στον χώρο του σύγχρονου πολιτισμού και να θέσει τις βάσεις για νέους ευέλικτους σχεδιασμούς σε όλα τα επίπεδα. Περιφερειακή πολιτική και όχι απομόνωση των δυνάμεων εκτός αθηναϊκού κέντρου, συνέργειες με όλη τη χώρα αλλά και εκτός αυτής. Να δείξουμε τη σύγχρονη ελληνική δημιουργία, τις τάσεις, τους εκπροσώπους της στο εξωτερικό. Να δημιουργήσουμε δομές, με ανεξάρτητους δημιουργούς και όχι πολιτικάντηδες του πολιτισμού.

Πάντως, για να έχει… μέλλον ο ελληνικός πολιτισμός δεν μπορούμε εσαεί να στρέφουμε το βλέμμα προς τα πίσω, να στηριζόμαστε μόνο στο παρελθόν. Και δεν μπορεί να παραχθεί σύγχρονος πολιτισμός εάν δεν μάθουν τα παιδιά στο σχολείο να αγαπούν το θέατρο, τη μουσική, το σινεμά, τη ζωγραφική. Για γίνει αυτό πρέπει κατ’ αρχήν να δημιουργηθεί μία ουσιαστική σχέση μεταξύ των υπουργείων Παιδείας και Πολιτισμού.

Ομάδα επτά ειδικών δούλεψε από το περασμένο φθινόπωρο σειρά προτάσεων οι οποίες παρουσιάστηκαν προεκλογικά και το πιθανότερο είναι ότι θα κλειστούν στο συρτάρι. Εχει σημασία, ωστόσο, ότι κατέγραψαν τα προβλήματα του σύγχρονου πολιτισμού. Οι καινούργιοι που θα έρθουν στο ΥΠΠΟ πρέπει να προχωρήσουν. Οχι να περάσουν άλλα δυο -τρία χρόνια για να ασχοληθούν με το πρόβλημα. Αλλωστε χορτάσαμε με τις πολιτικές ρητορείες της Ν.Δ. για την Ακαδημία Τεχνών που έμεινε άσκηση επί χάρτου και του αμφιλεγόμενου και αναποτελεσματικού Οργανισμού Προβολής Ελληνικού Πολιτισμού, γέννημα των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ.

[Μαρία Θερμού, ΤΟ ΒΗΜΑ, 11/5/2012]. Ενενήντα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τη μεγάλη ανακάλυψη στην Αίγυπτο του τάφου του Τουτανκχαμών από τον βρετανό αρχαιολόγο Χάουαρντ Κάρτερ. Ενα σπουδαίο εύρημα που έκανε τον ίδιο διάσημο και την παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά πλουσιότερη. Γιατί η αποκάλυψη του τάφου, που είχε παραμείνει ασύλητος για περισσότερα από 3.000 χρόνια έφερε για πρώτη φορά στο φως την τελευταία κατοικία ενός Φαραώ με όλους τους θησαυρούς που τον συνόδευαν.