RSS

Τι υποσχέθηκε ο νέος αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα για το χώρο του πολιτισμού και τι περιθώρια έχει να το πραγματοποιήσει

01 Feb
  • Δεσμεύσεις για τις τέχνες
Με τη Μέση Ανατολή να φλέγεται και τη διεθνή οικονομία σε ελεύθερη πτώση, το τελευταίο που θα περίμενε κανείς από τον Μπαράκ Ομπάμα είναι να δώσει βάρος στον πολιτισμό. Φαίνεται, όμως, πως ο νέος αμερικανός πρόεδρος ακολουθεί το παράδειγμα του Ρούσβελτ, που λίγα χρόνια μετά το κραχ δαπάνησε 418 εκατ. δολάρια σε προγράμματα ενίσχυσης του θεάτρου, της λογοτεχνίας, της μουσικής και των εικαστικών, εξασφαλίζοντας χιλιάδες θέσεις εργασίας σε μια κοινωνία που είχε χάσει τα πάντα.

Στην προεκλογική του καμπάνια ο Ομπάμα υποσχέθηκε πολλά στον τομέα της τέχνης και μερικές μέρες μετά την ορκωμοσία του έχει ήδη συναντηθεί με μια αντιπροσωπεία 16 πιο σημαντικών πολιτιστικών φορέων: «Σε συνδυασμό με τα επιστημονικά εφόδια που δίνουμε στα παιδιά μας για να αντεπεξέλθουν στις νέες προκλήσεις πρέπει να τα προικίσουμε και με την ικανότητα μιας δημιουργικής σκέψης που μπορούν να πάρουν μόνο μέσα από μια σημαντική πολιτιστική εκπαίδευση. Σκοπός μας δεν είναι να παράγουμε περισσότερους καλλιτέχνες, αλλά να δημιουργήσουμε ολοκληρωμένους ανθρώπους που θα οδηγήσουν με επιτυχία σε μια ελεύθερη κοινωνία», έλεγε λίγο καιρό πριν εκλεγεί.

Περισσεύουν λεφτά;

Η φιλοξενία καλλιτεχνικών εκδηλώσεων μέσα στον ίδιο τον Λευκό Οίκο (εικόνα που θυμίζει το «Κάμελοτ» των Κένεντι και τον λαμπρό γαλαξία των αστεριών της τέχνης που συγκεντρώνονταν πλάι τους, τις βραδιές με τον Πάμπλο Καζάλς και τον Λέοναρντ Μπερνστάιν, ή τις συζητήσεις της Πρώτης Κυρίας με τον σπουδαίο κριτικό Λάιονελ Τρίλινγκ για τα βιβλία του Ντ. Χ. Λόρενς) δεν είναι από τις πρώτες προτεραιότητες του Μπαράκ Ομπάμα, αν και σίγουρα η πιο εντυπωσιακή. Η διεύρυνση της συνεργασίας δημόσιων και ιδιωτικών σχολείων με πολιτιστικούς οργανισμούς και η δημιουργία μιας ένωσης με τη συμμετοχή νέων καλλιτεχνών που θα εκπαιδευτούν να εργαστούν σε «φτωχά» εκπαιδευτικά ιδρύματα και τις κοινότητές τους, αποτελούν τους βασικούς άξονες της πολιτικής του στον τομέα της τέχνης.

Πόσα περιθώρια χρηματοδότησης όμως αφήνει η οικονομικά κρίση και η διάθεση τεράστιων αμυντικών δαπανών σε έναν τομέα που, κακά τα ψέματα, δεν αποτελεί προτεραιότητα σε καμία χώρα του κόσμου;

Τα τελευταία 15 χρόνια η κυβερνητική χρηματοδότηση του ΝΕΑ (Εθνικό Κληροδότημα για τις Τέχνες, ο μεγαλύτερος ετήσιος χρηματοδότης των τεχνών στην Αμερική) περικόπηκε από τα 175 εκατ. δολάρια το χρόνο που ήταν το 1992, στα 125 εκατ. δολ σήμερα. Επίσης, η χρηματοδότηση των τεχνών υπάγεται στη διακριτική ευχέρεια του Κογκρέσου. Κι ενώ η ομοσπονδιακή στήριξη για τον πολιτισμό έχει παραμείνει σταθερή κατά την τελευταία δεκαετία σε περίπου 2 δισ. δολ., ωστόσο έχει μειωθεί σημαντικά ως ποσοστό του προϋπολογισμού.

Ο Μπαράκ Ομπάμα δεσμεύτηκε για την οικονομική ενίσχυση των τεχνών με άμεσα αλλά και πιο μακρόπνοα σχέδια. Στην πρώτη κατηγορία ανήκει η φοροαπαλλαγή για τον καλλιτέχνη ολόκληρης της αξίας του έργου που ο ίδιος δωρίζει σε μια γκαλερί ή ένα μουσείο και όχι μόνο της αξίας των υλικών του, όπως ίσχυε μέχρι τώρα. Στη δεύτερη κατηγορία ο νέος αμερικανός πρόεδρος υπόσχεται συμφέροντα και οικονομικά ασφαλιστικά προγράμματα για όλους τους καλλιτέχνες, δίνοντάς τους έτσι τη δυνατότητα να αφοσιωθούν στην καριέρα τους χωρίς να αναγκάζονται να κάνουν δουλειές του ποδαριού. Χαλαρώνει τις αυστηρές διατυπώσεις για βίζα, όπως αυτές επιβλήθηκαν μετά την 11η Σεπτεμβρίου, προκειμένου να διευκολύνει ξένους καλλιτέχνες και φοιτητές να έρθουν στην Αμερική. Και τέλος, λέει δημόσια αυτό που έκανε μυστικά η CIA κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου στρατολογώντας θεατρικές ομάδες που διείσδυαν σε ανατολικοευρωπαϊκές πόλεις για την ανατροπή του καθεστώτος.

Μιλάει για τη δύναμη της «πολιτιστικής διπλωματίας» και καλεί τους διανοούμενους της χώρας του να νικήσουν σ’ αυτόν τον ιδιότυπο πόλεμο ιδεών ανάμεσα στη Δύση και τους ισλαμιστές εξτρεμιστές.

Οι τέχνες δεν είναι αμελητέο κομμάτι στην αμερικανική οικονομία. Σύμφωνα με τη μελέτη «Arts and Economic prosperity», η μη κερδοσκοπική πολιτιστική βιομηχανία παράγει 166,2 δισ. δολ., υποστηρίζει 5,7 εκατ. θέσεις εργασίας και επιστρέφει 12,6 δισ. δολ. σε φόρους στο αμερικανικό κράτος. Αν σε αυτά προστεθούν και τα κέρδη από την βιομηχανία του Χόλιγουντ, τότε το περιοδικό «Τάιμ» δεν έχει άδικο όταν γράφει ότι στη Νέα Υόρκη μόνο τα κέρδη από τις καλλιτεχνικές εκδηλώσεις και όσα αυτές συνεπάγονται (εστιατόρια, μπαρ κ.λπ.) ξεπερνά πολλές φορές τα λίμιτ απ του χρηματιστηρίου. Κι όλα αυτά σε μια χώρα που δεν έχει καν υπουργείο Πολιτισμού…

Μέσα στη δίνη των καταιγιστικών αλλαγών, μπορεί όλες αυτές οι εξαγγελίες να ξεχαστούν. Η κάθε είδους κρίση, όμως, έχει και ένα καλό. Αφήνει χώρο για μεγάλες ελπίδες.

  • Της ΔΕΣΠΟΙΝΑΣ ΑΝΤΥΠΑ, ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ / 7 – 01/02/2009
 
Leave a comment

Posted by on February 1, 2009 in ΗΠΑ, Ομπάμα Μπαράκ

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: