RSS

Κάτι θα μείνει κι από εμάς

21 Jun

Tο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης πέφτει σαν μετεωρίτης στα λιμνάζοντα νερά της Ελλάδας. Στο σημείο πρόσκρουσης σμίγουν το παρόν με το μέλλον και το παρελθόν. Τα ομόκεντρα κύματα ταράζουν την καθημερινή ρουτίνα, ανακατεύουν τα νερά, φωτίζουν ξεχασμένες εικόνες και εποχές, δημιουργούν νέα ρεύματα και προοπτικές. Οσο και αν άργησε, το Νέο Μουσείο είναι εδώ. Θα μείνει και θα καθορίζει, για μεγάλο διάστημα, τη σχέση των Αθηναίων και των επισκεπτών με την Ακρόπολη και με την ίδια την πόλη.

Ενα μουσείο από μόνο του δεν μπορεί να αλλάξει μια πόλη, αλλά το γεγονός ότι ένα σημαντικό μνημείο προστέθηκε στην πόλη, ένα μνημείο που τιμά και αναδεικνύει το παρελθόν με τρόπο δυναμικό, επαναπροσδιορίζει τη σχέση των Ελλήνων με την κληρονομιά τους και την ευθύνη τους να την προστατέψουν και να την αναδείξουν. Η χρονιά 2009 προστέθηκε στο μακρύ χρονολόγιο δημιουργίας και καταστροφής που σημάδεψε την Ακρόπολη από την προϊστορική εποχή (όταν οι πρώτοι κάτοικοι του εύφορου Λεκανοπεδίου βρήκαν καταφύγιο στο φυσικό οχυρό του βραχώδους λόφου), έως την προσεκτική αναστήλωση των μνημείων στις ημέρες μας. Το δικό μας καθήκον δεν είναι να χτίζουμε νέους ναούς ούτε να τους καταστρέφουμε, αλλά να λειτουργούμε ως φύλακες και προστάτες των μνημείων και να τα δείχνουμε με τον καλύτερο τρόπο στον υπόλοιπο κόσμο. Αυτό δηλώνει το νέο μουσείο.

Λόγω των εγκαινίων, αναζωπυρώθηκε και η συζήτηση για την επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Το νέο μουσείο θα αναδεικνύει την απουσία τους από το σύνολο των γλυπτών του Παρθενώνα και αυτό είναι ήδη το ισχυρότερο επιχείρημα για την επιστροφή τους. Αλλά το Μουσείο πετυχαίνει και κάτι άλλο – παρουσιάζει και φωτίζει τους πολλούς άλλους θησαυρούς που τώρα βγαίνουν από αποθήκες και από το στριμωγμένο παλαιό μουσείο πάνω στον Βράχο. Τώρα θα δούμε ότι τα γλυπτά του Παρθενώνα δεν είναι μόνο αυτά που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο, και ότι η Ακρόπολη δεν είναι μόνο ο Παρθενώνας (αλλά και ο ναός της Αθηνάς Νίκης, το Ερέχθειο, τα Προπύλαια, τα τείχη, και άλλα). Και η αρχαιότητα δεν είναι μόνο η Κλασική Εποχή, αλλά και η Μυκηναϊκή, η Αρχαϊκή, και όλες οι άλλες έως τις μέρες μας. Ολες οι εποχές έχουν κάτι να δείξουν – κι ας είναι η πυρπόληση των ναών από τους Πέρσες, οι ζημιές από την ανατίναξη του Παρθενώνα όταν οι Ενετοί πολιορκούσαν τους Τούρκους στην Ακρόπολη, η λεηλασία του Ελγιν, η διάβρωση από την όξινη βροχή και οι σύγχρονες προσπάθειες να σωθούν τα μνημεία και τα γλυπτά τους.

Αναδεικνύοντας όλη την ιστορία και τα γλυπτά της Ακρόπολης, το Μουσείο ανεβάζει τον πήχυ στη σχέση των Ελλήνων με όλη τους την κληρονομιά. Επειδή εδώ δεν μιλάμε για κάποιο όμορφο τοπικό μουσείο, αλλά για διεθνές κέντρο μελέτης και συνάντησης, το μεγάλο διακύβευμα του Νέου Μουσείου είναι αν θα πετύχει να προκαλέσει νέο ενδιαφέρον και νέα ρεύματα στη μελέτη της Αρχαίας Ελλάδας. Το μουσείο, με την ύπαρξή του και μόνο, απαιτεί μια πιο δραστήρια ενασχόληση με τις αρχαιότητες απ’ όσους ενδιαφέρονται γι’ αυτές, όπου και αν βρίσκονται.

Το Νέο Μουσείο ίσως δεν δημιούργησε τις ίδιες προσδοκίες με το γιγαντιαίο εγχείρημα των Ολυμπιακών Αγώνων, επειδή αυτή ήταν δική μας υπόθεση μόνο (γι’ αυτό και καθυστέρησε τόσο!). Αλλά είναι πιθανό να έχει ισχυρότερο αντίκτυπο απ’ ό,τι η Ολυμπιάδα του 2004. Οι Αγώνες ήρθαν και έφυγαν, αφήνοντας πίσω πανάκριβες εγκαταστάσεις που δεν έχουν αξιοποιηθεί. Το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης, όμως, δεσπόζει ήδη στην καθημερινή ζωή της πόλης. Για μεγάλο διάστημα θα μιλάει για την εποχή στην οποία χτίστηκε. Για να μιλήσει για εμάς, θα πρέπει να γεμίσει με ανθρώπους – ανθρώπους με ιδέες, που δεν φοβούνται τον μόχθο, που τιμούν το παρελθόν αλλά και δημιουργούν για το αύριο. Οπως τότε που ο Περικλής, ο Φειδίας και η παρέα τους αποφάσισαν να σπρώξουν στην άκρη τα αποκαΐδια των ναών της Ακρόπολης και να χτίσουν για τη δόξα της ελεύθερης πόλης τους. Εμείς σήμερα δεν χτίζουμε Παρθενώνες, αλλά επιτέλους έχουμε ένα νέο δημόσιο χώρο που δηλώνει ότι βλέπουμε την Ακρόπολη σε όλο της το μεγαλείο και είμαστε οι ίδιοι ικανοί να χτίζουμε για το μέλλον.

  • Tου Νικου Κωνστανταρα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 21/6/2009
 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: