RSS

ΕΚΛΟΓΕΣ 2009 Ενα υπουργείο σε απόγνωση

27 Sep

Η πρόσφατη διεκδίκηση της «κυριότητας» του ναού του Επικούριου Απόλλωνα,η οποία έφερε θυμηδία σε πολλούς- πλην των αντιμαχομένων δήμων, φυσικά- δεν μπορεί να κρύψει το αληθινό πρόβλημα: επί 25 χρόνια αναστηλώνεται ο αρχαίος ναός,αλλά ίσως απαιτηθούν άλλα τόσα για να ολοκληρωθεί

Στο ίδιο έργο θεατής, παραμονές των εκλογών, που οι πολιτικές μάχες έχουν ανάψει, ο πολιτισμός εξακολουθεί να παρακολουθεί τα τεκταινόμενα ως πτωχός συγγενής. Φτωχός βεβαίως είναι στην πραγματικότητα, αφού το μέρος της πίτας του ετήσιου κρατικού προϋπολογισμού που του αναλογεί προορίζεται για αυστηρά «διαιτώμενους». Αλλά ακόμη και από τις δημόσιες συζητήσεις απουσιάζει, εκτός κι αν πρόκειται για την επισήμανση των σκανδάλων που έφεραν τα τελευταία χρόνια το υπουργείο Πολιτισμού στην επικαιρότητα. Υπήρξε το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης, μπορεί να πει κανείς, το οποίο προσέφερε εξαιρετική δημοσιότητα στη χώρα διεθνώς. Καμία αντίρρηση. Πόσα έργα όμως περιμένουν χρόνια για να ολοκληρωθούν; Πόσες υπηρεσίες του υπουργείου υπολειτουργούν; Πόσοι νόμοι δεν έχουν εφαρμοστεί; Πόσοι πολίτες ταλαιπωρούνται από το ΥΠΠΟ; Πόσες συμφωνίες δεν τηρήθηκαν; Πόσες υποσχέσεις ξεχάστηκαν; Ο κατάλογος είναι μακρύς και καθώς οι κυβερνήσεις – όπως και οι υπουργοί- διαδέχονται η μία την άλλη, μεγαλώνει περισσότερο. Οχι γιατί δεν επιλύεται κανένα πρόβλημα, αλλά γιατί οι σύγχρονες απαιτήσεις δημιουργούν διαρκώς νέες ανάγκες, οι οποίες δεν αντιμετωπίζονται. Νέα μέτωπα ανοίγουν χωρίς τα προηγούμενα να έχουν κλείσει.

Η πρόσφατη διεκδίκηση της «κυριότητας» του ναού του Επικούριου Απόλλωνα, η οποία έφερε θυμηδία σε πολλούς- πλην των αντιμαχομένων δήμων, φυσικά- δεν μπορεί να κρύψει το αληθινό πρόβλημα: επί 25 χρόνια αναστηλώνεται ο αρχαίος ναός, αλλά ίσως απαιτηθούν άλλα τόσα για να ολοκληρωθεί. Και δεν είναι το μόνο έργο που καθυστερεί λόγω έλλειψης χρημάτων. Οι καλές ημέρες του Γ Δ ΚΠΣ, όταν έγινε μια μεγάλη προσπάθεια δημιουργίας υποδομών στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς, φαίνεται ότι έχουν παρέλθει ανεπιστρεπτί. Μνημεία, μουσεία, αρχαιολογικοί χώροι αντιμετωπίζουν σήμερα τεράστιες ανάγκες. Για παράδειγμα, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και η Εθνική Πινακοθήκη χρειάζονται επέκταση, το νέο Αρχαιολογικό Μουσείο της Σπάρτης και το Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας βρίσκονται μόνο στα χαρτιά, το Φιξ (Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης) παρουσιάζει απαράδεκτη καθυστέρηση. Μνημεία που έχουν έρθει στο φως σε όλη τη χώρα κινδυνεύουν τώρα να διαλυθούν λόγω έλλειψης συντήρησης. Υπάρχουν αρχαιολογικοί χώροι που δεν έχουν καν περίφραξη, ούτε φύλαξη φυσικά, υπάρχουν μικρά μουσεία που είναι κλειστά λόγω έλλειψης προσωπικού. Η Αρχαιολογική Υπηρεσία, η οποία αποτελεί και τον βασικό κορμό του υπουργείου, διανύει τις χειρότερες ημέρες της.

Τραγική χαρακτηρίζεται η κατάσταση στις Εφορείες Αρχαιοτήτων όπου λείπουν άνθρωποι και χρήματα όχι μόνο για το αρχαιολογικό έργο αλλά και για απλές ανάγκες, για παράδειγμα την αγορά πετρελαίου τον χειμώνα ή την πρόσληψη μιας καθαρίστριας. Φυσικό επόμενο είναι η πτώση της επισκεψιμότητας των μουσείων και των αρχαιολογικών χώρων, η οποία είναι ραγδαία τα τελευταία χρόνια- με βάση τα δελτία της Στατιστικής Υπηρεσίας- αν και δεν είναι σίγουρο ότι το ΥΠΠΟ αντιλαμβάνεται τις ευθύνες του γι΄ αυτό. Η βελτίωσή τους αφενός και η χάραξη μιας στρατηγικής αφετέρου που θα στοχεύει στην προσέλκυση επισκεπτών, με σοβαρή στροφή και προς το ελληνικό κοινό, είναι απαραίτητη.

Στις 550 ανέρχονται οι κενές οργανικές θέσεις στο ΥΠΠΟ μόνο των αρχαιολόγων, ενώ για περίπου 700 εκτάκτους- επιστήμονες με σοβαρές σπουδές και πολυετή πρακτική εμπειρία- η εργασία έχει ημερομηνία λήξης το 24μηνο. (Παρά τις δεσμεύσεις όλων των τελευταίων υπουργών το ζήτημα των συμβασιούχων δεν έχει ακόμη ρυθμιστεί, αν και υπάρχουν ανάγκες του ΥΠΠΟ για προσωπικό.) Φυσικά είναι περιττό να αναφερθούν οι καθυστερούμενες οφειλές οδοιπορικών και υπερωριών σε υπαλλήλους… Αλλά και οι σχέσεις με τον πολίτη είναι προβληματικές στις περιπτώσεις εντοπισμού αρχαιοτήτων σε ιδιοκτησίες, καθώς οι σωστικές ανασκαφές καθυστερούν και οι απαλλοτριώσειςεφόσον ληφθεί τέτοια απόφαση- χρονίζουν, με αποτέλεσμα τη δέσμευση περιουσιών επί μακρόν. Μεγάλος έτσι είναι ο αριθμός των απαλλοτριώσεων που εκκρεμούν αυτή τη στιγμή στο ΥΠΠΟ εξαιτίας της αδυναμίας του να καταβάλει το αντίτιμό τους.

Από την άλλη κάποιοι φορείς γνωστοί με τα αρχικά τους, όπως ο ΟΠΕΠ (Οργανισμός Προβολής Ελληνικού Πολιτισμού) και το ΤΔΠΕΑΕ (Ταμείο Διαχείρισης Πιστώσεων για την Εκτέλεση Αρχαιολογικών Εργων), αμφισβητούνται ή χρήζουν επανεξέτασης. Η λειτουργία του πρώτου θα έπρεπε να έχει λήξει αμέσως μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες, αφού γι΄ αυτούς δημιουργήθηκε, πέραν του γεγονότος ότι αλληλοκαλύπτεται με άλλον φορέα, το ΤΑΠΑ (Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων), το οποίο με τη σειρά του χρειάζεται εκσυγχρονισμό. Οσο για το ΤΔΠΕΑΕ, στο οποίο εντάσσονται μεγάλα έργα προκειμένου να αποφεύγεται η γραφειοκρατία, τείνει να μετατραπεί σε… Αρχαιολογική Υπηρεσία με την περίεργη γιγάντωσή του. Απορία υπάρχει και για τη διατήρηση της Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων, η οποία έλαβε παράταση λειτουργίας παρά τις τεράστιες καθυστερήσεις στην παράδοση των έργων που είχε αναλάβει, ενώ τα εναπομείναντα μπορούν να εκτελεστούν κάλλιστα από τις υπηρεσίες του ΥΠΠΟ.

Απολύτως χρήσιμες αντιθέτως, αν και δεν λειτουργούν, είναι δύο υπηρεσίες του υπουργείου: η Διεύθυνση Αρχαιοκαπηλίας και το Γραφείο Χορηγιών. Περιττή η ανάλυση της σημασίας τους δεδομένων των πονηρών από τη μια και χαλεπών από την άλλη καιρών. Παρά τις επιδοκιμασίες ωστόσο, δεν έχει ακόμη καταστεί δυνατόν να αποδώσουν καρπούς. Απαιτείται ωρίμαση ενδεχομένως…

Είναι πολυτέλεια ο πολιτισμός; Αυτό το ερώτημα θα μπορούσε να τεθεί στους πολιτικούς, οι οποίοι περιμένουν την ψήφο μας. Κι εμείς να αναμένουμε την απάντησή τους στην πράξη.

  • της ΜΑΡΙΑΣ ΘΕΡΜΟΥ | Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου 2009
 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: