RSS

Ελλάδα: μια χώρα σε τιμή ευκαιρίας

03 Oct
  • Γράφει ο Δημοσθένης Κούρτοβικ, ΤΑ ΝΕΑ, Σάββατο, 3 Οκτωβρίου 2009

Αυτή τη φορά οι αρχηγοί των δύο κομμάτων εξουσίας δεν προκάλεσαν, ενόψει εκλογών, μια συνάντηση ο καθένας με τον «πνευματικό κόσμο», όπως έκαναν από το 1996, αν δεν κάνω λάθος, αρχής γενομένης με τον Σημίτη. Αναρωτιέμαι τι σημαίνει το σπάσιμο αυτής της παράδοσης και μου έρχονται στο μυαλό δύο εξηγήσεις. ΄Η θεωρούν ότι το εκλογικό σώμα έχει πλέον διαπαιδαγωγηθεί κατάλληλα στο σχολείο που λέγεται τηλεόραση, ώστε μπορούν να του «επικοινωνήσουν» τα μηνύματά τους χωρίς τις περικοκλάδες της κουλτουριάρικης μεσολάβησης, ή αποφάσισαν ότι έχει γίνει περιττό ν΄ απευθύνονται στους διανοούμενους, γιατί έχουν ήδη ενσωματώσει όσους απ΄ αυτούς μπορούν να εξασκήσουν κάποια επιρροή (στο είδος ψηφοφόρων που τους ενδιαφέρει). Φυσικά, αυτές οι δύο εξηγήσεις δεν χρειάζεται καθόλου να είναι διαζευκτικές, το πιθανότερο είναι μάλιστα ότι αλληλοεπικαλύπτονται. Εμένα πάντως με γεμίζει αισιοδοξία αυτή η παράλειψη. ΄Οσο λιγότερες οι υιοθεσίες «πνευματικών ανθρώπων» από την εξουσία, τόσο περισσότερα αβόλευτα, ανήσυχα ορφανά κερδίζει ο πολιτισμός.

΄Οποιο βέβαια και αν είναι το αποτέλεσμα των αυριανών εκλογών, η συνέχεια του κράτους είναι εξασφαλισμένη. Και δεν υπάρχει πιο άμεσα ορατή απόδειξη γι΄ αυτό, αν εξαιρέσουμε τη γραφειοκρατία, από τα αστικά ναρκοπέδια που σακατεύουν καθημερινά πεζούς και τροχοφόρα και που αποκαλούνται κομψά κακοτεχνίες, αντί για το κακόηχο εργολαβικές λαμογιές.

Είναι πράγματι εντυπωσιακή η διακυβερνητική αντοχή τους σε διαμαρτυρίες πολιτών, εκκλήσεις για επισκευή, μηνύσεις. Και δεν μιλάμε για διορθωτικές επεμβάσεις που απαιτούν πολύ χρόνο και χρήμα, αλλά για απλούστατες εργασίες αποκατάστασης.

Το εντυπωσιακότερο όμως είναι κάτι που αγγίζει τα όρια του θαύματος. Όταν παρ΄ ελπίδα επισκευάζεται (όπως όπως) κάποια από αυτές τις «κακοτεχνίες», και για να μη διακόπτεται η συνέχεια που λέγαμε, αμέσως ξεφυτρώνει παραδίπλα, σε συμμετρική με αυτή θέση, μια άλλη ομοειδής. Πώς λέμε για τα δίδυμα όργανα (τα μάτια, τα χέρια, τα πόδια κ.λπ.), ότι, όταν το ένα παθαίνει κάποια βλάβη, το άλλο ισχυροποιείται για ν΄ αναπληρώσει κατά το δυνατόν την απώλεια; ΄Ετσι κι εδώ, μόνο που στην προκειμένη περίπτωση αυτό που αποκαθίσταται είναι η… βλάβη.

΄Ισως έτσι εξηγείται γιατί διαδόθηκε αυτός ο σολοικισμός των τηλερεπόρτερ: επειδή τελικά δεν είναι σολοικισμός!

΄Εγραφα, λοιπόν, τον περασμένο Φεβρουάριο για μια μεγάλη και βαθιά τρύπα που είχε ανοίξει στο πεζοδρόμιο της γωνίας Βεΐκου και Ζίννη, στο Κουκάκι, από το ξεχαρβάλωμα του καλύμματος ενός φρεάτιου. Κάποια στιγμή την άνοιξη η βλάβη «αποκαταστάθηκε» (έπειτα από έναν ολόκληρο χρόνο ζωής!). Ε, δεν πέρασαν λίγες μέρες κι εμφανίστηκε στο απέναντι πεζοδρόμιο της ίδιας γωνίας μια άλλη τρύπα, ακόμα μεγαλύτερη και βαθύτερη, κι αυτή επίσης από το σπάσιμο της πλάκας που σκέπαζε ένα φρεάτιο. Το άνοιγμά της είναι τέτοιο που μπορεί να βυθιστεί εκεί μέσα πόδι ελέφαντα. Οι γύρω καταστηματάρχες (γιατί η περιοχή είναι εμπορική και πολυσύχναστη) έχουν τηλεφωνήσει επανειλημμένα στη ΔΕΗ, στον Δήμο, στο ΥΠΕΧΩΔΕ και δεν ξέρω πού αλλού για να διαμαρτυρηθούν, αλλά στου κουφού την πόρτα… Τελικά, στην απελπισία τους, παραγέμισαν την τρύπα με χαρτόνια. Το θέαμα μπορείτε να το απολαύσετε στη φωτογραφία που επισυνάπτω.

Θυμάμαι κάτι που άκουσα να λέει πριν από πολλά χρόνια ένας σοφός γέροντας σε μια παρέα επίδοξων, πλην ατάλαντων καλλιτεχνών με φουσκωμένα μυαλά: «Κανένας δεν μπορεί να με πείσει ότι μπορεί να φτιάξει έναν Παρθενώνα, αν δεν μπορεί να χτίσει έναν μαντρότοιχο». Η μετάφραση στη γλώσσα της επικαιρότητας θα μπορούσε να είναι: Κανένας δεν μπορεί να με πείσει ότι μπορεί να συμμαζέψει τα δημοσιονομικά ελλείμματα, να προωθήσει την πράσινη ανάπτυξη κ.λπ., αν δεν μπορεί να βουλώσει μια τρύπα σ΄ ένα πεζοδρόμιο.

Αλλά, θα μου πείτε, εδώ μας πνίγει η παγκόσμια οικονομική κρίση, με τέτοιες τρύπες θ΄ ασχολούμαστε;

Σωστά. Το ελληνικό κράτος έχει όντως ν΄ αντιμετωπίσει πολύ πιο επείγοντα προβλήματα, κι ένα από αυτά είναι η τόνωση της «βαριάς βιομηχανίας» μας, του τουρισμού.

΄Οσοι κάνουν τη βόλτα τους στον πεζόδρομο της Διονυσίου Αρεοπαγίτου, θα έχουν προσέξει στη γωνία με τη Μακρυγιάννη, στο κτήριο που ανακαινίζεται απέναντι από το νέο μουσείο της Ακρόπολης, ένα διαφημιστικό πάνελ του Υπουργείου Τουρισμού και του ΕΟΤ με μια επιγραφή σε πέντε ξένες γλώσσες, που σε μετάφραση λέει: «Ελλάδα, ένα αριστούργημα που το σηκώνει η τσέπη σας». Ναι, τόσο κακόγουστα. Σαν να διαβάζουμε διαφήμιση για οικόπεδα ή για τις προσφορές ενός σουπερμάρκετ. Το «αριστούργημα» μπορείτε να το αποκτήσετε σε τιμή ευκαιρίας, μαζί με το σαμπουάν, το απορρυπαντικό και τη σκυλοτροφή. χρόνια πολιτισμού ήταν η μόνη αναγκαία προϋπόθεση για την πνευματική άνθηση της ανθρώπινης σκέψης. Από τα μινωικά ανάκτορα και τον Παρθενώνα ώς το “εύρηκα” του Αρχιμήδη και τα αριστουργήματα του Βυζαντίου… Ο ελληνικός πολιτισμός διατηρήθηκε αμετάβλητος ανά τους αιώνες».

Τώρα, αν κάποιος μπορέσει να μου εξηγήσει το νόημα της πρότασης «5.000 χρόνια πολιτισμού ήταν η μόνη αναγκαία προϋπόθεση για την πνευματική άνθηση της ανθρώπινης σκέψης», θα του βγάλω το καπέλο. Γιατί εμένα δεν μου φαίνεται να λέει κάτι περισσότερο από το «5.000 χρόνια πολιτισμού ήταν η μόνη αναγκαία προϋπόθεση για να υπάρξει πολιτισμός». Δεν μπορώ βέβαια να μην αντλήσω αισιοδοξία από τη διαβεβαίωση ότι ο πολιτισμός δεν είναι παρά θέμα χρόνου (πέντε ψιλοχιλιάδες χρονάκια η «μόνη αναγκαία προϋπόθεση»), οπότε μπορούμε να ελπίζουμε πως σε άλλες πέντε χιλιετίες, δηλαδή αύριο-μεθαύριο, θα έχουμε μια καινούργια «πνευματική άνθηση της ανθρώπινης σκέψης», αν και ώς τότε θα πρέπει ν΄ αρκούμαστε σε μη πνευματικές ανθήσεις της.

Αλλά με προβληματίζει κάπως το γεγονός ότι στην αμέσως επόμενη πρόταση τα πέντε χιλιάδες χρόνια περιορίζονται στα μισά, αφού τόσα μεσολαβούν ανάμεσα στα μινωικά ανάκτορα και τα «αριστουργήματα του Βυζαντίου» (ποια είναι αυτά, θ΄ απορήσει ο δυτικός αποδέκτης της διαφήμισης). Δεν ξέρω αν πρέπει να χαρώ, επειδή «η μόνη αναγκαία προϋπόθεση» γίνεται έτσι ακόμη πιο εφικτή, ή ν΄ αγανακτήσω ως πατριώτης για την παράλειψη των λαμπρών σελίδων που έγραψε ο ελληνικός πολιτισμός στα υπόλοιπα δυόμισι χιλιάδες χρόνια.

Αν πάντως αναρωτιέστε πόσο αμετάβλητος διατηρήθηκε πράγματι ο ελληνικός πολιτισμός, θα σας διαφωτίσει το ίδιο το μότο της διαφήμισης. Η οποία διαδέχθηκε εκείνη την άλλη, που καλούσε τους τουρίστες να ζήσουν τον μύθο τους στην Ελλάδα. ΄Ετσι είναι. Μέσα σε λίγα χρόνια η Ελλάδα έγινε από μύθος κτηματομεσιτικό γραφεί Φυσικά, το Υπουργείο Τουρισμού και ο ΕΟΤ δεν σκάρωσαν αυτή την τόσο ευφάνταστη και ρομαντική διαφήμιση για να τη στήσουν μόνο σε μια γωνιά της Αθήνας. Φρόντισαν να καταχωριστεί και σε διεθνή έντυπα. Εγώ τη βρήκα στο γερμανικό περιοδικό Spiegel της 14-20 Σεπτεμβρίου. Εκεί, το μπακαλίστικο μότο φιγουράρει πάνω από τον ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο, και στο κάτω μέρος της σελίδας υπάρχει το εξής κείμενο (μεταφράζω): «5.000

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: