RSS

Η Βιομηχανία Ταλέντων και η Πολιτιστική Πολιτική

26 Oct
  • Σκηνή Πρώτη

Οι περίπου εκατό θεατρικές σκηνές στην Αθήνα και το πλήθος των θεατρικών σχημάτων που φιλοξενούν, καλλιεργούν κάθε χρόνο προσδοκίες για παραγωγή πολιτισμού και ποιοτική ψυχαγωγία. Αν στα παραπάνω προστεθούν οι εναλλακτικοί χώροι που στεγάζουν πλήθος δρώμενων (μπαρ, γκαλερί, παλιά εργοστάσια, εγκαταλελειμμένα σπίτια, μουσεία κ.ο.κ.), τα φεστιβάλ, οι εικαστικές εκθέσεις, οι παρεμβάσεις στην πόλη με τη μορφή παραστασιακής δράσης και γενικά τα ποικίλα καλλιτεχνικά συμβάντα (happenings), τότε βρισκόμαστε μπροστά σε μια έκρηξη κουλτούρας, που εκβάλλει από όλους τους πόρους του κοινωνικού σώματος. Άραγε αυτή η κατακλυσμιαία εξάπλωση της κουλτούρας, η υπερδιάθεση πολιτιστικών γεγονότων -απόρροια της μεταμοντέρνας πολιτιστικής συνθήκης – οδηγεί στην όξυνση του αισθητικού πόλου του θεατή ή τελικά στον αποσυντονισμό και την αισθητηριακή του απονεύρωση ;

  • Σκηνή Δεύτερη

Στην επικράτεια της τηλεθέασης η παρέλαση μιας στρατιάς από «ταλαντούχους» και επίδοξους καλλιτέχνες μοιάζει ατελείωτη. Η βιομηχανία του θεάματος με σύστημα και επινοητικότητα γυμνάζει τον μέσο θεατή στο τίποτα. Εκπομπές τύπου διάδρασης με την πραγματικότητα ( κοινώς reality) εθίζουν το ελληνικό κοινό στην αισθητική και κυρίως στην φιλοσοφία του αμερικανικού οικουμενικού ύφους, προσφέροντας διασκέδαση με λίγο από αγωνία, ένταση, διαπληκτισμούς και χύμα συναίσθημα σε ποπ συσκευασία.

Η αξιολογική κλίμακα με την οποία «κρίνεται» ο συμμετέχων εξαρτάται ευθέως από το concept της παραγωγής και το οικονομικό διακύβευμα, οδηγώντας έτσι στη διαμόρφωση και τη διακίνηση ενός οιονεί και αυθαίρετου αξιακού συστήματος, που αναδεικνύει σε αυθεντίες-κριτές τον συρφετό του καλλιτεχνικού και μουσικού lifestyle παρακράτους. Εξάλλου δεν πέρασε καιρός που μοντέλο-«κριτής» απευθύνθηκε με περισπούδαστο ύφος σε διαγωνιζόμενες «ταλαντούχες» λέγοντας ότι «η δουλειά του μοντέλου είναι ευλογημένη, γιατί χωρίς να σπουδάσεις μπορείς να πλουτίσεις…», εκφράζοντας έτσι εναργώς την ηγεμονεύουσα κοινωνικοπολιτική και πολιτιστική νοοτροπία, που υπαγορεύεται στον Έλληνα για σχεδόν είκοσι χρόνια.

Ο Adorno επαληθεύεται τραγικά καθώς ήδη από τα μέσα του εικοστού αιώνα, έκανε λόγο για την οικουμενική ημιμόρφωση ως αποτέλεσμα της πλήρους ενσωμάτωσης του πολιτιστικού προϊόντος στις δομές της μαζικής παραγωγής. Ο Brecht και ο Suhrkamp μιλούσαν επίσης για το πολιτιστικό εμπόρευμα το οποίο ρυθμίζεται σύμφωνα με την αρχή της αξιοποίησης του και όχι βάσει του περιεχομένου του .

  • Τα ερωτήματα υπαγορεύουν τη στρατηγική

Υπάρχει άραγε η δυνατότητα κριτικής των πολιτιστικών γεγονότων, η οποία να μπορεί χωρίς ηθικολογίες, αρνητισμούς ή νεοφώτιστη μονομανία να εντοπίζει το «αξιόλογο» καλλιτεχνικό έργο; Με ποιους όρους είναι δυνατό να προσεγγίσουμε ξανά έννοιες όπως «αξία» και «υψηλό έργο τέχνης»; Μπορούμε να οργανώσουμε την κριτική, η οποία στις δεδομένες συνθήκες συστημικής εχθρότητας για την σκέψη, να συγκροτήσει λόγο για τα νέα πολιτιστικά μορφώματα, αλλά και για τις επιπτώσεις τους στο μαζικό κοινό;

Τελικά μήπως αυτό σημαίνει και την έκφραση μιας πολιτικής σκέψης και βούλησης για τον πολιτισμό, αναδεικνύοντας επαγωγικά και την ανάγκη αναδιοργάνωσης της εκπαίδευσης; Χρόνια τώρα οι πολίτες καταναγκάζονται να μαθητεύσουν στην πνευματική ασιτία και την πολιτιστική υποπλασία, γιατί έτσι βολεύει το πολιτικό σύστημα και τη διαπλεκόμενη με αυτό ελληνική βιοτεχνία του θεάματος.

Ο πολιτισμός είναι το προνομιακό πεδίο όπου η σύγχρονη αριστερή πολιτική μπορεί να οργανώσει την στρατηγική της σε θεωρητικό και πρακτικό επίπεδο .Να προτείνει δηλαδή μια νέου τύπου αντίσταση στη νέου τύπου κεφαλαιοκρατική συνείδηση, η οποία θεμελιώνει το χρήμα και την ανταποδοτικότητα σε υπέρτατο αξιακό και πολιτιστικό στοιχείο, κάτι που οικοδομήθηκε επιμελώς από τις εφαρμοσμένες πολιτικές τόσων χρόνων .

  • ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΡΑΠΤΟΥ, Η ΑΥΓΗ: 25/10/2009
Advertisements
 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: