RSS

Το φυλάκιο της Λήδρας έγινε προπύλαια ιδιότυπου μουσείου

15 Jan

  • Τι θα απογίνουν τα κατάλοιπα του πολέμου όταν τελειώσει πια ο πόλεμος;

Τα τείχη, τα φυλάκια, τα οδοφράγματα; Τα εγκαταλελειμμένα κτίρια-φαντάσματα στις νεκρές ζώνες; Ο Νίκος Χαραλαμπίδης έχει τις απαντήσεις. Το τείχος του Ισραήλ θα μπορούσε κάλλιστα να αποτελεί ένα διαχωριστικό στο «Αδειο μουσείο» (Hollow Airport Museum), όπως ονομάζει το εν εξελίξει πρότζεκτ του πάνω στο εγκαταλελειμμένο διεθνές αεροδρόμιο της Κύπρου, στην Πράσινη Γραμμή. Πρόκειται για το πιο φιλόδοξο έργο του: είναι ένα πρωτότυπο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και συγχρόνως Σχολή Καλών Τεχνών.

Ηδη τα προπύλαιά του εγκαινιάστηκαν τον Σεπτέμβριο του 2008 από τον πρόεδρο του Κέντρου Πομπιντού, Αλέν Σεμπάν, κατά τη διάρκεια της παρισινής ατομικής του έκθεσης με τίτλο «Ledra Barricade». Ναι, τα προπύλαια του μουσείου, που μεταφέρονται σε διάφορες χώρες, δεν είναι άλλα από μια ρεπλίκα, πιστό αντίγραφο του φυλακίου της Λήδρας, που για χρόνια χώριζε την ελεύθερη από την κατεχόμενη Κύπρο. Πέρυσι γκρεμίστηκε από την κυπριακή κυβέρνηση. Ο Χαραλαμπίδης το ξαναχτίζει συμβολικά προτείνοντας ένα «Δούρειο Ιππο» συμφιλίωσης και ενότητας.

Οσοι επισκεφθούν την έκθεσή του «Το άδειο μουσείο» στην γκαλερί «Καππάτος» (Αθηνάς 12, Μοναστηράκι) θα δουν ακόμη και τα πιθανά χαλιά που θα μπορούσαν να το διακοσμήσουν, τα πλακάκια του και τις κινούμενες πλατφόρμες για τις δράσεις και τα εναλλακτικά χάπενινγκ…

«Την έχω πάει πολύ μακριά τη βαλίτσα. Ομως οι ουτοπίες είναι απλά τα μελλοντικά μας σχέδια μέχρι να πραγματοποιηθούν», επισημαίνει λίγο προτού πετάξει για τη Γαλλία, όπου συμμετέχει στην ομαδική έκθεση «Suspended spaces» υπό την επιμέλεια του Μπρεντ Κλίνκουμ στην Αμιένη.

Μήπως δεν ήταν εντελώς ουτοπικό να σκέφτεται ότι μπορεί να πείσει τον στρατό της Κύπρου και των Ηνωμένων Εθνών να μεταφέρουν τα βαρέλια από το οδόφραγμα της Πράσινης Γραμμής της Λευκωσίας στο Σάο Πάολο της Βραζιλίας; Κι όμως τα κατάφερε. Εθελοντές στρατιώτες τα παρέλαβαν στο Σάο Πάολο, όπου κατασκευάστηκε η εξέδρα «Καρναβαλική παύση» στο πλαίσιο της διεθνούς μπιενάλε το 2006.

«Με εντυπωσιάζει και μένα τον ίδιο ο τρόπος που προχωράει αυτό το πρότζεκτ, μπαίνει εμβόλιμα σε καθιερωμένα μουσεία και έτσι αποκτά μιαν αίγλη τελείως διαφορετική», παραδέχεται ο Κύπριος εικαστικός.

  • Η «νεκρή ζώνη» τον καθόρισε

Η νεκρή ζώνη, που διαχωρίζει την Κύπρο στα δύο, υπήρξε σταθερός χώρος δράσης του από τις αρχές της δεκαετίας του ’80. Η ένταση της περιοχής και οι καθοριστικές εμπειρίες που βίωσε υπηρετώντας εκεί, 17χρονος, τη θητεία του διαμόρφωσαν νωρίς το πολιτικό πλαίσιο της δουλειάς του. Συνδυάζει τη χρήση σύγχρονων ηλεκτρονικών πολυμέσων με την αναβίωση παραδοσιακών μορφών τέχνης αλλά και κορυφαίων κινημάτων του μοντερνισμού.

Στην γκαλερί του Γεράσιμου Καππάτου μπορεί κανείς να δει μια ρεπλίκα του σπιτιού-εργαστηρίου του σημαντικού Ρώσου αρχιτέκτοντα του κονστρουκτιβισμού Κονσταντίν Μέλνικοφ. «Πάντα βρίσκω κάποια σπίτια-πρότυπα, όπως παλιότερα του Μις Βαν Ντερ Ρόε, για να πλάσω τη δική μου ιστορία. Κι εγώ έχω ως βάση εκκίνησης το δικό μου σπίτι-εργαστήριο, το οποίο αναδομώ και το βγάζω προς τα έξω σαν πεδίο δράσης. Ετσι το home επεκτείνεται στο homeland, που είναι η πατρίδα και τα τείχη της, τα κτίριά της, οι πόλεμοί της…».

Τώρα η ιδέα του μουσείου επαναφέρει την έννοια που είχε στην αρχαία Ελλάδα ως μουσείο-εργαστήριο ιδεών. Μόνο που στο έργο του Χαραλαμπίδη το μουσείο αυτό έχει νομαδικό χαρακτήρα, μετακινείται και αναδομείται σε πολιτικά ευαίσθητες περιοχές. Ηδη υπάρχει, χωρίς να έχει ανάγκη από κτίρια και εκθέματα, εξ ου και ο τίτλος του «Αδειο μουσείο». Διαθέτει, όμως, διεθνείς καλλιτέχνες που αποτελούν μια πρώτη ομάδα «καθηγητών» της ιδιότυπης Σχολής Καλών Τεχνών ενός μουσείου, που αρνείται τη διαδικασία περισυλλογής και έκθεσης έργων τέχνης. Πρόκειται για καλλιτέχνες όπως οι Νάρντα Αλβαράντο, Σαντιάγκο Σέρα, Νέντκο Σολάκοβ, Γουίλιαμ Κέντριτζ, Γκουλσούν Καραμουσταφά, Ζιάντ Αντάρ, που προέρχονται από χώρες που υπήρξαν πεδία πολιτικών διαταραχών, μακροχρόνιων πολέμων και έντονων κοινωνικών ανισοτήτων. Από τα τέλη του περασμένου Οκτωβρίου παρουσίασαν όλοι μαζί (σε επιμέλεια του Νίκου Χαραλαμπίδη) την έκθεση «Τρίχες κατσαρές» στην γκαλερί του Καππάτου. Τίτλος ειρωνικός, που σχολιάζει τη διεθνή τάση στη σύγχρονη τέχνη να επιλέγονται καλλιτέχνες όχι για το έργο τους αλλά για το χρώμα και το σχήμα των τριχών του σώματός τους…

Το «Αδειο μουσείο», που φιλοξενεί και έργα κάποιων από τους παραπάνω καλλιτέχνες, είναι το δεύτερο μέρος αυτής της εναλλακτικής καλλιτεχνικής «τράπεζας συνομιλιών», που ανοίγει ουσιαστικό διάλογο με την Ιστορία, γεγονός σπάνιο στη χώρα μας…

* Διάρκεια έως 30 Ιανουαρίου. *

  • Της ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΜΠΑΡΚΑ, Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 15 Ιανουαρίου 2010
Advertisements
 
Leave a comment

Posted by on January 15, 2010 in Ledra Barricade

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: