RSS

Ναός Επικούρειου Απόλλωνα: η αποκατάσταση των… ημαρτημένων!

22 Jan
  • Η ερώτηση του κ. Αποστολάτου [ΛΑ.Ο.Σ.] έχει ως εξής:

«Ο ναός του Επικούρειου Απόλλωνα που βρίσκεται στις βάσεις της Φιγαλείας της επαρχίας Ολυμπίας του Νομού Ηλείας αποτελεί μνημείο μείζονος ιστορικής και πολιτιστικής σημασίας και για αυτό έχει χαρακτηριστεί μνημείο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ, ήδη από το 1986 και θεωρείται ο Παρθενώνας της Πελοποννήσου.
Δεδομένης της απόφασης της προηγούμενης πολιτικής ηγεσίας του οικείου Υπουργείου για διοικητική και υπηρεσιακή μεταφορά του ναού στη ΛΗ’ Εφορία Αρχαιοτήτων της Μεσσηνίας από τη Ζ’ Εφορία Αρχαιοτήτων της Ηλείας, όπου υπαγόταν βάσει της σχετικής απόφασης του 1986 ΦΕΚ 837/Β/4-12-1986, ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:
Τι μέτρα προτίθεται να λάβει για την οριστική λύση αυτής της ιστορικής υπόθεσης και την αποκατάσταση της διοικητικής και υπηρεσιακής υπαγωγής του ναού του Επικούρειου Απόλλωνα στη Ζ’ Εφορία Αρχαιοτήτων της Ηλείας».

  • Στην ερώτηση του κ. Αποστολάτου θα απαντήσει ο Υπουργός κ. Γερουλάνος.

ΠΑΥΛΟΣ ΓΕΡΟΥΛΑΝΟΣ (Υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού): Ευχαριστώ, κυρία Πρόεδρε.
Κύριε συνάδελφε, κύριε Αντιπρόεδρε της Βουλής, το θέμα που θίγετε σήμερα είναι πάρα πολύ σοβαρό, διότι το θέμα αυτό έχει διχάσει πολλές διαφορετικές ομάδες. Έχει διχάσει τους πολίτες της Μεσσηνίας και της Ηλείας, έχει διχάσει άρχοντες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, υπηρεσίες του Υπουργείου, έχει διχάσει κόμματα και έχει διχάσει και βουλευτές μέσα σε κόμματα και είναι μια απόφαση, την οποία είχε πάρει το Υπουργείο κατά την Υπουργία του προκατόχου μου και νυν Αρχηγού της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης. Αρκεί μονάχα να σας πω ότι είτε άτυπα είτε τυπικά, αυτή την ερώτηση μου την έχουν κάνει όλοι οι Βουλευτές του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Μεσσηνίας, όλοι οι Βουλευτές του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ηλείας, μου την έχετε κάνει εσείς από το ΛΑΟΣ επανειλημμένα, μου την έχουν κάνει Υπουργοί της σημερινής Κυβέρνησης, μου την έχει κάνει και ένας Βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας κατά την περίοδο της εσωκομματικής αντιπαράθεσης και όταν ήρθα εδώ για να απαντήσω την ερώτηση που ήταν η ίδια μέρα με την ανάληψη της αρχηγίας του κ. Σαμαρά ο εν λόγω Βουλευτής δεν ήρθε ποτέ και δήλωσε κώλυμα. Τόση είναι η ένταση που προκαλεί αυτό το θέμα στην ελληνική κοινωνία, γι’ αυτό κυρία Πρόεδρε, θα ζητήσω λίγο την ανοχή σας στο χρόνο για να εξηγήσουμε μερικά από τα γεγονότα που έχουν συμβεί στο εν λόγω θέμα. Είναι αλήθεια, όπως λέτε και στην ερώτησή σας ότι ο ναός αυτός είναι ένα μνημείο μείζονος ιστορικής σημασίας. Δεν υπάρχει αμφιβολία για αυτό και αυτό το έχει αναγνωρίσει και η ΟΥΝΕΣΚΟ από το 1986, όταν το ονόμασε μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς. Η ελληνική πολιτεία έχει επενδύσει πάρα πολλά σε αυτό.

  • Όπως γνωρίζετε, σύμφωνα με το σημερινό οργανισμό του Υπουργείου, οι περιφερειακές του υπηρεσίες έχουν αρμοδιότητα για τον έλεγχο, προστασία και διαχείριση των μνημείων των αρχαιολογικών χώρων που υπάγονται γεωγραφικά στα διοικητικά όρια του νομού. Μέχρι πρόσφατα το μνημείο αυτό υπαγόταν στην έβδομη Εφορία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, η οποία ήταν αρμόδια για την Ηλεία και τη Μεσσηνία.
  • Το 2006, όμως, δημιουργήθηκε η ΛΗ’ Εφορία Μεσσηνίας, η οποία ζήτησε να γίνει υπεύθυνη για αυτό το μνημείο. Χρόνισε η απόφαση αυτή και το 2009 -10 Σεπτεμβρίου, υπογραμμίζω την ημερομηνία- δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης διόρθωση σφάλματος για την απόφαση του 1986 και έφερε το μνημείο του Επικούρειου Απόλλωνα στη ΛΗ’ Εφορία Αρχαιοτήτων στη Μεσσηνία. Η διόρθωση σφάλματος έγινε και σε πολιτικά άστοχο χρόνο, διότι είχαν ξεκινήσει οι τελευταίες εκλογές, αλλά και με υπηρεσιακές διαδικασίες, οι οποίες έμοιαζαν ελλιπείς, τουλάχιστον.
  • Αμφισβητήθηκαν τα κίνητρα αυτής της απόφασης, υπήρξε αρκετά μεγάλη συζήτηση πάνω στο θέμα, πολλές ερωτήσεις μέσα στο Κοινοβούλιο και εγώ σε κάθε μια από αυτές τις ερωτήσεις είπα ότι θα συμβουλευτώ και το νομικό συμβούλιο του κράτους. Το νομικό συμβούλιο του κράτους, σύμφωνα με γνωμοδότηση του Ζ’ τμήματος νομικού συμβουλίου, αποφάνθηκε ότι η διαδικασία που ακολουθήθηκε, η διόρθωση σφάλματος της υπουργικής απόφασης του 1986, δεν ήταν νόμιμη. Δεν ήταν νόμιμη, ως διαδικασία διόρθωσης σφάλματος, διότι η διόρθωση σφάλματος μπορεί να γίνει μόνο για γραφικά ή λογιστικά σφάλματα και στην προκειμένη περίπτωση δεν αναφερόμαστε σε λογιστικά ή γραφικά σφάλματα.
  • Αντίθετα, προσετέθησαν στην απόφαση νέα στοιχεία. Δηλαδή, φεύγουν οι λέξεις «Φιγαλία» και «Νομός Ηλείας» και προστίθενται οι λέξεις «Δήμος Ήρας», καποδιστριακός δήμος ο οποίος ιδρύθηκε μετά το 1986, και «Νομός Μεσσηνίας». Άρα, η διόρθωση του σφάλματος δεν μπορεί να σταθεί κάτω από αυτές τις συνθήκες.
  • Και η απόφαση του Νομικού Συμβουλίου καθορίζει και τα επόμενα βήματα του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού και επιμένει ότι πρέπει να αποστείλουμε στο Εθνικό Τυπογραφείο έγγραφο που θα ζητά να γίνει απάλειψη της διόρθωσης του σφάλματος της 10ης Σεπτεμβρίου 2009 και επαναφορά της υπουργικής απόφαση του 1986.
  • Μιας που καταχράστηκα το χρόνο, θα εξηγήσω μετά ποια είναι τα επόμενα βήματα που θα κάνουμε. Αρκεί, όμως, να σας πω ότι το πρώτο βήμα που θα κάνουμε είναι να ακολουθήσουμε την απόφαση του Νομικού Συμβουλίου του κράτους και είμαι στη διάθεσή σας στη δευτερολογία μου για περαιτέρω.
  • ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ (Βαρβάρα Νικολαΐδου): Ευχαριστούμε, κύριε Υπουργέ. Το λόγο έχει ο ερωτών Βουλευτής και Αντιπρόεδρος της Βουλής κ. Αποστολάτος.

ΒΑΪΤΣΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΑΤΟΣ (ΣΤ’ Αντιπρόεδρος της Βουλής): Ευχαριστώ, κυρία Πρόεδρε. Κύριε Υπουργέ, θέλω να σας ευχαριστήσω ιδιαιτέρως για την απάντηση που δίνετε. Δεν με εκπλήσσει, αλλά δεν φανταζόμουν ότι θα τεκμηριώνατε τόσο σοβαρά και τόσο υπεύθυνα την αποκατάσταση της διόρθωσης του σφάλματος. Εντός εισαγωγικών το λέω εγώ, είναι κατά λέξη, mot a mot, ο λόγος τον οποίο επικαλέσθηκε ο προκάτοχός σας.
Χαίρομαι πάρα πολύ με όλα τα επίθετα αυτού του ναού του Ικτίνου. Είναι ένας Παρθενώνας ισάξιος του Ποσειδώνα στο Σούνιο, της Νεμέσεως στη Ραμνούντα, του Ασκληπιού στην Επίδαυρο. Κυρίως, όμως, είναι αυτό το μνημείο της UNESCO, που κατά δήλωση από το 1986: «Είναι ναός που πρέπει να μας ενώνει όλους, όχι να μας διασπά, όχι να μας διαιρεί όλους, Ηλείους, Μεσσηνίους, Αρκάδες. Ο ναός είναι το σταθερό και αμετακίνητο σημείο αναφοράς εμβληματικού πολιτισμού, ελληνικού και παγκόσμιου. Συμβολίζει το κάλλος, την αρμονία, το πνεύμα, το φως, την ειρήνη και την αρετή. Η Φιγαλία, είναι η μάνα γη του ναού και κανείς δεν μπορεί να χωρίσει τη μάνα από το παιδί. Όποιος το επιχειρήσει είναι ανιστόρητος και παραβάτης των πανάρχαιων και ακατάλυτων ηθικών και φυσικών νόμων. Το μέγεθος του ναού, το πολιτισμικό και αξιακό, δεν επιτρέπει σε κανέναν γραφειοκράτη, πολιτικό ή παράγοντα διακατεχόμενο από ευτελή ιδιοκτησιακά κίνητρα να παίζει μαζί του με διορθώσεις δήθεν ημαρτημένων, συντεταγμένες και όρια. Σεβασμός, λοιπόν, στην ιστορική αλήθεια ζητείται. Όλοι ανήκουμε στο ναό, όχι ο ναός σε μας».

  • Κυριολεκτικά με αυτά που είπατε δικαιολογήσατε απολύτως αυτό που θεωρούν οι Ηλείοι, ότι μαζί με την Ολυμπία, μαζί με την Φιγαλία και την αρχαία Ήλιδα έχουμε το σημαντικότερο τρίγωνο αυτής της Ζ’ Εφορίας, που όμως θέλω να σας θυμίσω –για να πω μεγαλύτερο το μπράβο- ότι είναι αυτή η Εφορία η οποία χρηματοδοτείται από την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, γιατί ανήκει στη Ζ΄ΕΠΚΑ, για οποιαδήποτε εργασία αναστήλωσης του ναού κ.λπ.

Θέλω να πω σε αυτόν τον ελάχιστο χρόνο φιλολογώντας, αλλά κυριολεκτικά ότι ο πόνος, η λήθη, η άτις, η δυσνομία και άλλες προσωποποιήσεις δεινών τα οποία ταλανίζουν τους ανθρώπους που εμπλέκονται αναίτια σε καυγάδες, θεωρούνται παιδιά της Έριδας. Και επειδή είπατε για αυτή τη διαμάχη δύο γειτόνων, οι οποίοι είχαν και καλές σχέσεις, θέλω απλώς να θυμίσω ότι η ερώτηση έγινε από τόσους συναδέλφους, για να μπορέσουμε να υπερβούμε τον κακό μας εαυτό.

  • Υπάρχει δέσμευση από τη Μαρία Δαμανάκη που χθες έλαμψε στο Στρασβούργο, που έλεγε ήδη από τον Σεπτέμβρη προεκλογικά ότι θα αποκατασταθεί αυτό που αποκαθίσταται ήδη με τις ενέργειες που μου είπατε λίγο πριν με την αρωγή του Νομικού Συμβουλίου.

Με την ευκαιρία αυτή θέλω να πω ότι το συντομότερο πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ξανά με την αφορμή αυτή την ανάγκη επαναπατρισμού από την εξορία στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου των γλυπτών του Επικούρειου Απόλλωνα και της επανασύνδεσής τους με το μνημείο από το οποίο βάναυσα αποσπάστηκαν το 1814. Να επιχειρήσουμε να πείσουμε τη διεθνή κοινή γνώμη και την ελληνική για την εύλογη απαίτησή μας να επιστραφούν αυτές οι κλεμμένες αρχαιότητες, να φτιάξουμε ένα μουσείο και τελικά –γιατί όχι- να θυμηθούμε ότι οφείλουμε κυριολεκτικά να διορθώνουμε, να τιμούμε αυτό το Απολλώνιο φως που είναι Αρκαδικό, είναι Ηλείο θα πω, γιατί όποιος έχει διαβάσει τον Παυσανία τουλάχιστον στην «Ελλάδος Περιήγηση», αυτόματα θα δικαιώσει αυτό το πανελλήνιο αίτημα της αποκατάστασης της δικαιοσύνης σε ένα σφάλμα που, αν παρέμενε, θα ήταν όνειδος. Σας ευχαριστώ, αναμένω να ακούσω τη συνέχεια των πρωτοβουλιών σας και ελπίζω να κλείσει το θέμα αυτό σήμερα, αύριο, το συντομότερο.
Ευχαριστώ πολύ.

  • ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ (Βέρα Νικολαΐδου): Το λόγο έχει ο Υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού κ. Παύλος Γερουλάνος.

ΠΑΥΛΟΣ ΓΕΡΟΥΛΑΝΟΣ (Υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού): Κυρία Πρόεδρε, κύριε Αντιπρόεδρε, στην πρωτολογία μου εξήγησα τι κάναμε και γιατί το κάναμε, γιατί ακολουθήσαμε μια σωστή διαδικασία πάνω σ’ αυτό το θέμα, γιατί επιβαλλόταν να κάνουμε μια σωστή διαδικασία πάνω σ’ αυτό το θέμα.

  • Θα ήταν εύκολο για μικροκομματικούς λόγους να διορθώσουμε ένα λάθος με ένα άλλο λάθος. Αποφασίσαμε όμως ότι αυτό δεν θα ήταν το σωστό. Το σωστό ήταν να ακολουθηθεί η σωστή διαδικασία για να δοθεί μια οριστική λύση στο θέμα, μέσα από ένα πραγματικά γόνιμο διάλογο πάνω σ’ αυτό το θέμα το οποίο δεν θα αφορά μόνο το πού υπάγεται το μνημείο, αλλά ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος να το αναδείξουμε και να το αξιοποιήσουμε για το καλό της περιοχής. Σ’ αυτό το διάλογο σαφώς πρέπει να συμβάλει η κοινωνία των δύο νομών, αν όχι και των Αρκάδων για ιστορικούς λόγους, όπως επίσης μια επιτροπή σοφών και το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο.

  • Πιστεύουμε ότι ένας τέτοιος διάλογος θα είναι γόνιμος, διότι αυτή η μεταφορά, εάν και όποτε γίνει, θέλει μια υπουργική απόφαση και εγώ αν είναι να υπογράψω μια τέτοια απόφαση, θέλω και να ξέρω ότι κάνω το σωστό, αλλά και η κοινωνία να ξέρει γιατί το κάνω.

  • Αναφέρεσθε όμως στην ερώτησή σας, αλλά και στην δευτερολογία σας στη σημασία του μνημείου και εδώ θέλω να πω κάτι το οποίο θα πάρω από τα λόγια σας. Αν δεν ήταν τόσο λυπηρό, θα ήταν σχεδόν διασκεδαστικό ότι οι αρχαίοι ημών πρόγονοι θα μείνουν στην ιστορία για το Ναό τον οποίο έφτιαξαν. Εμείς θα μείνουμε στην ιστορία επειδή καταφέραμε να μεταφέρουμε το Ναό δύο φορές χωρίς να αλλάξουμε ούτε τα όρια του νομού ούτε το χώρο στον οποίο βρίσκεται ο Ναός. Θα μείνουμε στην ιστορία για μια απίστευτη τοπικιστική λογική με μια απίστευτη γραφειοκρατία που, αν δεν εντυπωσίαζε, θα τρομοκρατούσε.

  • Είναι λοιπόν σημαντικό οτιδήποτε κάνουμε να γίνει σωστά, να γίνει με τη σωστή διαδικασία, να γίνει με γνώση του γιατί το κάνουμε και να γίνει έτσι ώστε το αποτέλεσμα αυτής της δουλειάς να είναι η πραγματική ανάδειξη και αξιοποίηση αυτού του μνημείου το οποίο οφείλουμε επιτέλους να σεβαστούμε γι’ αυτό που είναι.

Σας ευχαριστώ πολύ.

  • ΣΧΟΛΙΟ: Πράγματι, είναι απορίας άξιον, τι σημαίνει “μια επιτροπή σοφών”! Μόνο ο υπουργός Πολιτισμού γνωρίζει. Θα επανέλθω…

Advertisements
 

One response to “Ναός Επικούρειου Απόλλωνα: η αποκατάσταση των… ημαρτημένων!

  1. themis

    January 22, 2010 at 8:52 am

    και, για να είμαστε σωστοί: Επικούριος και όχι Επικούρειος!

     

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: