RSS

Monthly Archives: September 2010

Κλείνει το εστιατόριο του Μουσείου Ακρόπολης

  • Τέλος και για 11 πωλητήρια αντιγράφων σε αρχαιολογικούς χώρους και άλλα μουσεία της χώρας

Σήμερα είναι η τελευταία ημέρα λειτουργίας του «αναψυκτηρίου» του Μουσείου Ακρόπολης, στη μορφή που έγινε γνωστό στο κοινό, αποσπώντας πλήθος εγκωμιαστικών σχολίων. Δημοσιεύτηκε προκήρυξη διαγωνισμού για την παραχώρηση των υπηρεσιών λειτουργίας του. Το εστιατόριο έπεσε θύμα των γενικότερων ανακατατάξεων που συμβαίνουν το τελευταίο διάστημα στον δημόσιο τομέα. Ναι, το εστιατόριο ήταν ένα μικρό θαύμα του «Δημοσίου». Το λειτουργούσε ο Οργανισμός Προβολής Ελληνικού Πολιτισμού (ΟΠΕΠ), του υπουργείου Πολιτισμού, ο οποίος τελεί υπό λύση και εκκαθάριση. Τέλος εποχής σήμερα και για 11 πωλητήρια πιστών αντιγράφων και εφαρμογών στους σημαντικότερους μουσειακούς και αρχαιολογικούς χώρους της χώρας, μεταξύ των οποίων και των δύο πωλητηρίων του Μουσείου Ακρόπολης, συνολικού τζίρου άνω των 4,3 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για τα πωλητήρια που λειτουργούσε επίσης ο ΟΠΕΠ. Σήμερα, οι υπάλληλοι κάνουν απογραφή και από αύριο μπαίνει λουκέτο.

  • Παρελθόν στο Μουσείο Ακρόπολης ο φθηνός καφές και το αυγοτάραχο
  • Της Λινας Γιανναρου, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Πέμπτη, 30 Σεπτεμβρίου 2010

Η αλήθεια είναι ότι δεν το περιμέναμε. Μπορεί να περιμέναμε το ίδιο το Μουσείο να είναι ωραίο, αλλά για το εστιατόριο διατηρούσαμε τις επιφυλάξεις μας. Ποιος να μας κακολογήσει για την εμπειρία που κουβαλάμε από ανάλογους χώρους; Ακόμα και η ίδια η λέξη «αναψυκτήριο» προκαλεί αρνητικούς συνειρμούς. Ομως, τι ευχάριστη διάψευση επιφύλασσε για όλους το εστιατόριο του νέου Μουσείου Ακρόπολης! Πόσα ρεπορτάζ, πόσες λέξεις γράφτηκαν για την ποιότητα των προϊόντων (αυτό το αυγοτάραχο Αιτωλικού κυριολεκτικά υμνήθηκε!) και για το γελαστό και αποτελεσματικό προσωπικό – με τι χαρά και αυτοπεποίθηση προτείναμε ετούτο εδώ τον χώρο στους φίλους μας από το εξωτερικό. Ολα τα ωραία, όμως, διαρκούν λίγο: Δημοσιεύθηκε προκήρυξη διαγωνισμού για την «παραχώρηση υπηρεσιών λειτουργίας του εστιατορίου και του αναψυκτηρίου του Μουσείου Ακρόπολης»…

Το εστιατόριο έπεσε θύμα των γενικότερων ανακατατάξεων που λαμβάνουν χώρα το τελευταίο διάστημα στον δημόσιο τομέα, το τελευταίο πιόνι σ’ ένα ντόμινο εξελίξεων, οι οποίες δεν σχετίζονταν με τον γνωστό και κατά κοινή ομολογία πολύ καλό τρόπο λειτουργίας του. Ναι, το εστιατόριο ήταν «δημόσιο». Τον χώρο λειτουργούσε ο Οργανισμός Προβολής Ελληνικού Πολιτισμού (ΟΠΕΠ), του υπουργείου Πολιτισμού, ο οποίος όμως μετά 10 χρόνια ζωής, σήμερα τελεί υπό λύση και εκκαθάριση. Ο Οργανισμός απασχολούσε συμβασιούχους, οι συμβάσεις των οποίων λήγουν σήμερα 30/9 και δεν πρόκειται να ανανεωθούν. «Δεν θα έχουμε από αύριο προσωπικό», λέει χαρακτηριστικά στην «Κ» ο διευθύνων σύμβουλος του ΟΠΕΠ κ. Κωνσταντίνος Μπαλαφούτας, «πώς να συνεχίσουμε τη λειτουργία του εστιατορίου;». Πάντως, η εξέλιξη ήταν δρομολογημένη: «Σύμφωνα με νόμο που ψηφίστηκε το περασμένο καλοκαίρι, το εστιατόριο και το πωλητήριο θα πέρναγαν ούτως ή άλλως στον Οργανισμό του Μουσείου. Ο ΟΠΕΠ μόνο προσωρινά είχε ασχοληθεί».

  • Τελευταία ημέρα

Ετσι, σήμερα είναι η τελευταία ημέρα λειτουργίας του «αναψυκτηρίου» του Μουσείου Ακρόπολης στη γνωστή του μορφή. Σύμφωνα με πληροφορίες, έως ότου λήξει ο δημόσιος πλειοδοτικός διαγωνισμός, στις 20/10/10, το εστιατόριο θα λειτουργεί υπό προσωρινό ανάδοχο, μια γνωστή εταιρεία catering. Χαρακτηριστικό, ωστόσο, του «θολού» τοπίου είναι ότι η απάντηση που έλαβε η «Κ» από το τηλεφωνικό κέντρο του Μουσείου: «Δεν ξέρουμε εάν την ερχόμενη εβδομάδα θα λειτουργεί το εστιατόριο».

Τι συνέβη; Είναι η «σπουδή» να «εξαφανιστούν» οι συμβασιούχοι από το Δημόσιο; Είναι η προσπάθεια μείωσης του αριθμού των Οργανισμών; Τι απ’ όλα «έπνιξε» το μικρό αυτό «θαύμα» του δημόσιου τομέα; Οι εργαζόμενοι του ΟΠΕΠ τονίζουν ότι ο νόμος Πάγκαλου για τις συγχωνεύσεις των οργανισμών προέβλεπε μόνο κατάργηση του Δ.Σ. του ΟΠΕΠ και όχι συνολικά του Οργανισμού. «Δεν υπήρχε λόγος κατάργησης του Οργανισμού, αφού λειτουργούσε σαν ιδιωτική εταιρεία κι εμείς σαν ιδιωτικοί υπάλληλοι» τονίζει στην «Κ» ο πρόεδρος του σωματείου εργαζομένων στον ΟΠΕΠ κ. Χρήστος Ευσταθίου. «Εμείς εργαζόμασταν με συμβάσεις ορισμένου χρόνου για πολλά χρόνια στον Οργανισμό και λειτουργήσαμε το εστιατόριο του Μουσείου της Ακρόπολης άψογα και με πολύ προσιτές τιμές για τον επισκέπτη-καταναλωτή», λέει ο κ. Ευσταθίου. «Αύριο (σ.σ. σήμερα) φεύγουμε. Ας δούμε τι θα γίνει από εδώ και πέρα», καταλήγει, αφήνοντας αιχμές για «συμφέροντα» που εποφθαλμιούσαν από την αρχή τον χώρο.

Από την άλλη πλευρά, αξίζει να σημειωθεί ότι η λειτουργία του αναψυκτηρίου στο Νέο Μουσείο Ακρόπολης δεν ήταν επικερδής ασχολία καθώς έβαζε «μέσα» τον ΟΠΕΠ περί τις 80.000 ευρώ τον μήνα…

  • Διαγωνισμός για ανάδοχο

Ο νέος ανάδοχος θα είναι φυσικά κάποια ιδιωτική εταιρεία. Πρόκειται για τον δεύτερο διαγωνισμό που προκηρύσσεται για τον χώρο – ο πρώτος κηρύχθηκε άγονος, δεν προσήλθαν ενδιαφερόμενοι. «Τώρα οι όροι είναι πιο δελεαστικοί», λέει στην «Κ» ο πρόεδρος του Μουσείου Ακρόπολης κ. Δημήτρης Παντερμαλής. «Λόγω και της κρίσης που επικρατεί στην αγορά, μειώσαμε το πάγιο που απαιτούσαμε». Σύμφωνα με τον ίδιο, οι υπάλληλοι του ΟΠΕΠ έδειξαν πράγματι «τον καλύτερο εαυτό τους» όλο αυτό το διάστημα, αλλά «ήταν υπάλληλοι του ΟΠΕΠ και όχι δικοί μας». «Σε κάθε περίπτωση, δεν πρόκειται απλά να το δώσουμε σε κάποιον. Θέλουμε το εστιατόριο να ενταχθεί στη λειτουργία του Μουσείου, όχι να είναι κάτι ξεχωριστό και να λειτουργεί με τους καλύτερους δυνατούς όρους». Η κυριότερη διαφορά με πριν είναι ότι με το νέο καθεστώς το Μουσείο θα εισπράττει ποσοστά επί των κερδών του αναψυκτηρίου. «Εως τώρα δεν κερδίζαμε τίποτα από τη λειτουργία του εστιατορίου. Ομως δεν είχαμε πρόβλημα να συνεχίσουμε έτσι…», καταλήγει ο κ. Παντερμαλής.

Οσο για το τι σημαίνουν όλα αυτά για το κοινό, οι παροικούντες έως χθες το… εστιατόριο, ανέφεραν στην «Κ» ότι δεν θα πρέπει να απορήσουμε εάν από 2,5 ευρώ ο καφές πάει στα 6. «Αλλιώς, κανείς ανάδοχος δεν βγαίνει…».

  • Χωρίς πωλητήρια τα μουσεία

Τέλος εποχής σήμερα και για 11 πωλητήρια αντιγράφων και εφαρμογών στους σημαντικότερους μουσειακούς και αρχαιολογικούς χώρους της χώρας, μεταξύ των οποίων και των δύο πωλητηρίων του Μουσείου Ακρόπολης, συνολικού τζίρου άνω των 4,3 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για τα πωλητήρια που λειτουργούσε ο ΟΠΕΠ, ο οποίος βρίσκεται υπό εκκαθάριση. Σήμερα οι υπάλληλοι κάνουν απογραφή και από αύριο μπαίνει λουκέτο.

«Θα μπορούσε τουλάχιστον η κυβέρνηση, για να αποφύγει το ρεζιλίκι να ζητούν οι τουρίστες στην Κνωσό ή αλλού πιστά αντίγραφα και να μη βρίσκουν, να αποφάσιζε να δώσει παράταση έως 31/12, ώστε να κάνουμε απογραφή στο τέλος του έτους, που είναι νεκρή εποχή ούτως ή άλλως» λέει ο πρόεδρος των εργαζομένων του ΟΠΕΠ κ. Χρήστος Ευσταθίου. «Ομως οι αποφάσεις ελήφθησαν με μεγάλη προχειρότητα. Ο ΟΠΕΠ μπορεί να έχει “αμαρτίες”, αλλά χρειαζόταν άλλη στρατηγική, όχι κατάργηση! Μόλις προσφάτως, πάντως, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, κ. Θ. Πάγκαλος, διαβεβαίωνε από τηλεοράσεως ότι δεν πρόκειται να απολυθεί ούτε ένας εργαζόμενος του Οργανισμού,» λέει με νόημα ο κ. Ευσταθίου.

 
Leave a comment

Posted by on September 30, 2010 in Μουσείο Ακρόπολης

 

Κλεμμένοι θησαυροί επιστρέφουν στην Κύπρο

Ενα δικαστήριο του Μονάχου αποφάσισε στις 23 Σεπτεμβρίου την επιστροφή πολύτιμων βυζαντινών εικόνων, μωσαϊκών και αγιογραφιών στη Δημοκρατία της Κύπρου. Πρόκειται για εκατοντάδες αντικείμενα που είχαν κλαπεί από 50 διαφορετικές εκκλησίες και μοναστήρια μετά το 1974 από τα Κατεχόμενα και είχαν μεταφερθεί παράνομα στη Γερμανία. Το σημαντικότερο από αυτά (η αξία του εκτιμάται σε 4 εκατ. ευρώ) είναι ένα μωσαϊκό από τον 6ο αιώνα, το οποίο παριστάνει τον απόστολο Θωμά και εκλάπη από την εκκλησία της Παναγίας Κανακαριάς στο κατεχόμενο χωριό Λυθράγκωμη. Η θρησκευτική και πολιτιστική αξία του είναι βέβαια ανεκτίμητη. Τα κλοπιμαία είχαν βρεθεί το 1997 κατά τη διάρκεια αστυνομικής έρευνας στην κατοικία του σεσημασμένου τούρκου κλεπταποδόχου Αϊντίν Ντ. στο Μόναχο. Στο ίδιο σπίτι βρέθηκαν σπάνιες εικόνες κύπριων αγιογράφων διαφόρων εποχών, όπως μια σειρά απεικονίσεων της Παναγίας από τη Μονή του Χριστού Αντιφωνητή στο χωριό Καλογραία, που προέρχονταν από άλλες κλοπές. Σύμφωνα με τις κυπριακές αρχές, τουλάχιστον 500 θρησκευτικοί χώροι στη Βόρεια Κύπρο έχουν γίνει στόχος οργανωμένων κλοπών.

Να σημειωθεί ότι η κατάσχεση των έργων είχε προκαλέσει μεγάλο ενδιαφέρον στη γερμανική κοινή γνώμη και τα μέσα ενημέρωσης είχαν παρουσιάσει εκτενή ρεπορτάζ για αυτό. Ακολούθησε μαραθώνιος δικαστικός αγώνας, ο οποίος έληξε μόλις τώρα με την απόφαση για την επιστροφή των εικόνων, ορισμένες εκ των οποίων έχουν ανακηρυχθεί παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά από την UΝΕSCΟ. Η απόφαση στηρίχθηκε πρωτίστως στη γνωμάτευση του καθηγητή της Ιστορίας της Τέχνης Γκέοργκ Ντέκερς, ο οποίος υπέδειξε επακριβώς τα μέρη από τα οποία αφαιρέθηκαν τα πολύτιμα αντικείμενα. «Η απόφαση του δικαστηρίου βάζει τέρμα σε μια δύσκολη δικαστική αντιπαράθεση» δήλωσε αμέσως μετά ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρυσόστομος Β΄. «Η δικαστική κρίση εκπληρώνει πλήρως τις προσδοκίες της Ορθόδοξης Εκκλησίας».

 
Leave a comment

Posted by on September 30, 2010 in Κύπρος

 

Μουσείο οι ταφικές άμαξες στον Εβρο

  • Την ανάδειξη του εντυπωσιακού ευρήματος στον χώρο της Μικρής Δοξιπάρας-Ζώνης αποφάσισε το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο

Επιτόπιο μουσείο και ζώνες προστασίας δημιουργούνται γύρω από το μοναδικό στον ελληνικό χώρο εύρημα της Μικρής Δοξιπάρας-Ζώνης στον Εβρο όπου έχουν αποκαλυφθεί αρχαίες άμαξες με τα άλογά τους, που ετάφησαν μαζί με τους υψηλού κύρους κατόχους τους. Στις αρχές του 2ου αιώνα μ.Χ. χρονολογούνται οι πέντε άμαξες με τα τέσσερα μέλη μιας οικογένειας πλούσιων γαιοκτημόνων που εντοπίστηκαν το 2002 από τον αρχαιολόγο Διαμαντή Τριαντάφυλλο. Την απόφαση πήρε το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο προκειμένου να διατηρηθεί αλώβητη η περιοχή γύρω από αυτό το εντυπωσιακό εύρημα και να αναδειχθεί φυσικά, όπως απαιτείται. Ηδη άλλωστε έχει εξασφαλισθεί η ένταξη του έργου στο ΕΣΠΑ με 5 εκατ. ευρώ.

Οι άμαξες βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε ρηχούς λάκκους, ανοιγμένους στο έδαφος, και παρ΄ ότι έχουν κάποιες διαφορές στη διακόσμηση και στα τεχνικά χαρακτηριστικά, εν τούτοις σε όλες διατηρούνται οι άξονες, τα σιδερένια στεφάνια των τροχών, τα περιαξόνια, καθώς και τα άλλα λειτουργικά και διακοσμητικά στοιχεία τους. Οι δύο μάλιστα διατηρούν και κάποια ίχνη ξύλου. Τα σύνολα αυτά θα ξαναστηθούν στο μουσείο, ενώ στη θέση όπου αποκαλύφθηκαν θα τοποθετηθούν εκμαγεία. Ο κ. Τριαντάφυλλος εξάλλου πρόκειται να συνεχίσει την αρχαιολογική έρευνα σε διπλανό αγρό, όπου έχουν εντοπισθεί μεταλλικά τμήματα αμαξών.

Ταφές αλόγων- στην προκειμένη περίπτωση και ενός σκύλου – δίπλα στους ιδιοκτήτες τους έχουν εντοπισθεί άλλες δύο φορές σε ανασκαφές ταφικών τύμβων της αυτοκρατορικής περιόδου στη Βουλγαρία, σε μικρή απόσταση από τα ελληνικά ευρήματα. Είναι σαφές ότι πρόκειται για ταφικό έθιμο της περιοχής και της εποχής, σύμφωνα με το οποίο οι νεκροί τοποθετούνταν επάνω στις άμαξες που τις έσερναν τα άλογα για να μεταφερθούν στον χώρο της ταφής, εκεί όπου θανατώνονταν και τα ζώα για να συνοδεύσουν τους κυρίους τους στον άλλον κόσμο. Χαρακτηριστικό της μοναδικότητας του ευρήματος μάλιστα είναι το γεγονός ότι στην Ελλάδα έχουν βρεθεί ως τώρα μόνο μεμονωμένα εξαρτήματα αμαξών σε τάφους.

 

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ: Ενισχύει τα οπτικοακουστικά μονοπώλια

  • Νέο οικονομικό «πακέτο» για τη «στήριξη» της «αγοράς» του οπτικοακουστικού τομέα ανακοίνωσε το κοινοτικό χρηματοδοτικό πρόγραμμα για τα οπτικοακουστικά «MEDIA», αποδεικνύοντας για μια ακόμη φορά ότι «λεφτά υπάρχουν» όταν πρόκειται για τις εταιρείες και «εξαφανίζονται» όταν πρόκειται για τη στήριξη της δημιουργίας.

Το «νέο ταμείο εγγυοδοσίας των παραγωγών του οπτικοακουστικού τομέα του προγράμματος MEDIA» θα χορηγήσει μεταξύ 2010-2013 ποσό ύψους 8 εκατομμυρίων ευρώ με τη μορφή εγγυήσεων δανείων «για την υποστήριξη των ευρωπαϊκών κινηματογραφικών εταιρειών και τη διευκόλυνση της πρόσβασής τους στη χρηματοδότηση». Το ποσό αυτό έρχεται να προστεθεί στα 25 εκατ. ευρώ που από το 2007 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διέθεσε μέσω του «MEDIA» για την «υποστήριξη πρωτοβουλιών σχετικά με τον ψηφιακό κινηματογράφο και άλλων καινοτόμων έργων» και στα 755 εκατ. ευρώ (από 2007-2013) «για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής κινηματογραφικής βιομηχανίας» συνολικά, τη «βελτίωση της διανομής και της προώθησης των ευρωπαϊκών ταινιών» και την ενίσχυση της «ανταγωνιστικότητας του τομέα».

Το νέο «ταμείο» στήθηκε με αφορμή την «υποστήριξη» της ψηφιοποίησης των ευρωπαϊκών κινηματογράφων, δεδομένου ότι «το κόστος του ψηφιακού εξοπλισμού τον καθιστά απρόσιτο για πολλούς μικρούς κινηματογράφους», αφού «η τιμή μιας καινούριας μηχανής προβολής και συστήματος ψηφιακής αποθήκευσης ταινιών ανέρχεται σε 75.000 ευρώ, δηλαδή μεγάλη επένδυση για αιθουσάρχες μικρών κινηματογράφων».

Πρόκειται για μια ακόμη ρητορική «κωλοτούμπα» της ΕΕ. Διότι το βασικότερο πρόβλημα των μικρών κινηματογράφων (σ.σ. εννοούνται εδώ οι μονές αίθουσες), αν όντως αυτοί είναι το υποκείμενο της «βοήθειας», δεν είναι τόσο η δυσκολία τους να «περάσουν» σε ψηφιακή προβολή, όσο η ασφυκτική, ισχυρότατη πίεση από τα μονοπώλια του χώρου, που κυριαρχούν σε παραγωγή, διανομή και προβολή (σ.σ. τα γνωστά «μούλτιπλεξ»). Το θέμα λοιπόν εδώ δεν είναι αν πρέπει να κυριαρχήσουν παντού οι υπαρκτές και τεράστιες δυνατότητες της σύγχρονης τεχνολογίας σε όλα τα στάδια δημιουργίας μιας ταινίας μέχρι και την προβολή της στην αίθουσα – φυσικά και πρέπει – αλλά το ποιος έχει αυτή την τεχνολογία και κερδίζει από αυτήν.

Σίγουρα δεν κερδίζουν οι μικροί. Αλλωστε, πώς αλλιώς – αν όχι με τον τρόπο που λειτουργεί ο καπιταλισμός – εξηγείται η ανάγκη των μικρών κινηματογράφων της Ευρώπης για βοήθεια, την ώρα που η ΕΕ παραδέχεται ότι «ο κινηματογράφος δεν ήταν ποτέ τόσο δημοφιλής όσο σήμερα στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Το 2009 κόπηκαν 981 εκατομμύρια εισιτήρια, ενώ το 2008 κόπηκαν 925 εκατομμύρια», με τις συνολικές εισπράξεις από την πώληση εισιτηρίων στις ευρωπαϊκές κινηματογραφικές αίθουσες να ανέρχονται σε 6,3 δισεκατομμύρια ευρώ το 2009, δηλαδή αυξήθηκαν κατά 12% σε σχέση με το 2008! Μάλιστα, «το μερίδιο αγοράς της ευρωπαϊκής κινηματογραφικής βιομηχανίας αντιπροσώπευε το 27% των συνολικών εισπράξεων από την πώληση εισιτηρίων στις ευρωπαϊκές κινηματογραφικές αίθουσες». Στους «μικρούς» πήγε αυτό το χρήμα..; [ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Πέμπτη 30 Σεπτέμβρη 2010]

 

«Πήραν τα Γλυπτά παράνοµα»

  • Ο Τζορτζ Μπίζος καταρρίπτει νοµικά τα επιχειρήµατα του Βρετανικού Μουσείου

  • Του Δηµήτρη Ν. Μανιάτη, ΤΑ ΝΕΑ: Τρίτη 28 Σεπτεμβρίου 2010

«Το Βρετανικό Μουσείο», λέει ο Τζορτζ Μπίζος (δεξιά), δικηγόρος του Νέλσον Μαντέλα, «ισχυρίζεται  πως έχει αγοράσει νόµιµα τα Γλυπτά του Παρθενώνα,  όµως αυτό καταρρίπτεται νοµικώς». Στη µεγάλη φωτογραφία, η αίθουσα του Μουσείου µε τα ανάγλυφα  αρχιτεκτονικά µέλη από τον ναό της Ακρόπολης
Λόµπι αθηναϊκού ξενοδοχείου. Ανάµεσα σε βαλίτσες και νυσταγµένους τουρίστες η πρώτη εικόνα µπερδεύει. Θα µπορούσε να είναι ένας ηλικιωµένος που ανακεφαλαιώνει τη ζωή του κάνοντας τουρισµό σε µια αµήχανη Αθήνα. Κι όµως, ο 82χρονος κύριος Τζορτζ Μπίζος, µε την καλοκάγαθη όψη και το βαθύ βλέµµα, έχει κάποτε κατηγορηθεί από το ρατσιστικό καθεστώς του Απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική – σχεδόν –ως τροµοκράτης, συµµετείχε το 1964 ως δικηγόρος στη Δίκη του Αιώνα υπερασπίζοντας τον στενό του φίλο και συµµαθητή Νέλσον Μαντέλα και πήρε µέρος σε δεκάδες πολιτικές δίκες (ανάµεσά τους και σε εκείνη για τον δολοφονηµένο αγωνιστή Στιβ Μπίκο). Ιδρυτικό µέλος του Εθνικού Συµβουλίου Νοµικών για τα Ανθρώπινα Δικαιώµατα στη Νότια Αφρική, θρυλική φιγούρα που τιµήθηκε αυτές τις ηµέρες, βρέθηκε στην Αθήνα για την έκδοση του πρώτου τόµου της αυτοβιογραφίας του «Οδύσσεια προς την ελευθερία» (Εκδ. Καστανιώτη) και την απονοµή του Μεταλλίου Τιµής και Ευποιίας της Πόλεως των Αθηνών.

Υπάρχει όµως και κάτι ακόµη για το οποίο ήρθε: ο αγώνας του για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα.

«Με καίει η ιστορία των Μαρµάρων» λέει στα «ΝΕΑ». «Πιστεύω ότι έχει διαπραχθεί µια αδικία. Το 1816 όταν η βρετανική Βουλή πίεσε τον Λόρδο Ελγιν να τεκµηριώσει ποιος του έδωσε το δικαίωµα να κόψει τα Μάρµαρα, εκείνος παρουσίασε ένα κοµµάτι χαρτί στα ιταλικά, γραµµένο από έναν βεζίρη του Καΐρου, που έλεγε ότι του είχε δοθεί άδεια να πάρει µερικές πέτρες από την Ακρόπολη. Εχει κάνει µελέτη ο αρχαιολόγος Δηµήτρης Δηµητριάδης από το Πανεπιστήµιο Κρήτης ότι αυτό δεν είναι φιρµάνι – κάτι το οποίο µπορούσε να εκδώσει µόνο ο σουλτάνος και στη γλώσσα του. Το χαρτί του Ελγιν δεν ήταν νόµιµη πράξη. Με αυτά τα στοιχεία φτιάξαµε την έκθεση – εγώ και δύο συνάδελφοι –, τη δώσαµε στο προηγούµενο ελληνικό υπουργείο Πολιτισµού και στις Επιτροπές (για την επιστροφή των Μαρµάρων) Λονδίνου, Αυστραλίας και ΗΠΑ και την παρουσιάσαµε χθες στο Ιδρυµα Μελίνα Μερκούρη.

  • Ποιο είναι το επιχείρηµα της Βρετανίας;

«Ισχυρίζονται πως τα έχουν αγοράσει νοµίµως. Καταρρίπτω αυτό το επιχείρηµα νοµικώς. Λένε πως τα πήρε ο Ελγιν για να τα σώσει από την τότε αναρχία της Ελλάδας. Το Βρετανικό Μουσείο µάλιστα περιγράφει τον Παρθενώνα – και τώρα ακόµη – ως ερείπιο! Είναι διατεθειµένοι να δανείσουν µέρος των Γλυπτών προσωρινώς στο Νέο Μουσείο Ακρόπολης αλλά θα πρέπει η Ελλάδα να υπογράψει ότι ποτέ στο µέλλον δεν θα διεκδικήσει τα Μάρµαρα. Το θέµα είναι πως το Σύνταγµα της Ελλάδας λέει ότι τα αρχαία όπου και να βρίσκονται, αν προέρχονται από τη χώρα µας, ανήκουν – πάντα – στην Ελληνική Δηµοκρατία, αν και πιστεύω επίσης πως το ελληνικό κράτος δεν είναι διατεθειµένο να ανακατευθεί µε τα δικαστήρια εναντίον του Βρετανικού Μουσείου».

«Το Σύνταγµα της Ελλάδας λέει ότι τα αρχαία όπου και να βρίσκονται, αν προέρχονται από τη χώρα µας, ανήκουν _ πάντα _ στην Ελληνική Δηµοκρατία»

 
 

Αρχαία Ελεύθερνα: Γυναίκα από τον 7ο αιώνα έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη

  • Μία γυναίκα καταστόλιστη που έζησε στην πρωτοαρχαϊκή εποχή, «περίμενε» από το πρώτο μισό του 7ου αιώνα την αρχαιολογική σκαπάνη του αρχαιολόγου καθηγητή Νικόλαου Σταμπολίδη για να έρθει στην επιφάνεια της αρχαίας πόλης Ελεύθερνας στο Ρέθυμνο.


Μικρά φύλλα χρυσού σε διάφορα σχήματα (τετράγωνα, ρόμβοι, τριγωνικά) πάχους από 1 έως και 3 εκατοστά, πλαισίωναν τη νεκρή γυναίκα που βρήκε η ομάδα του καθηγητή στον μοναδικό και μυστηριώδη διπλό τάφο ηλικίας 2.700 ετών στην αρχαία Ελεύθερνα, στις αρχές του φθινοπώρου.

Όλα ξεκίνησαν τον Ιούλιο, όταν κατά τη διάρκεια των ανασκαφών στο τομέα ΙΙΙ της αρχαίας πόλης, στο νεκροταφείο δηλαδή της Ελεύθερνας, οι ανασκαφές οδηγούσαν σε ένα διάδρομο με άνοιγμα, το οποίο όμως δεν έφτανε σε τάφο.

Σε μία εξιστόρηση του καθηγητή Νικόλαου Σταμπολίδη στο ΑΠΕ – ΜΠΕ για την πορεία της συγκεκριμένης ανασκαφής, μαθαίνουμε ότι ο διάδρομος αυτός, το άνοιγμα, δημιουργήθηκε μάλλον για να ξεγελάσουν τους τυμβωρύχους, ώστε αυτοί να μην οδηγηθούν στον διπλό τάφο, όπου μέσα του αναπαύονταν η γυναίκα και ένας άνδρας.

Η γυναίκα θα πρέπει, σύμφωνα με τον καθηγητή-αρχαιολόγο να ανήκε στην υψηλή κοινωνική τάξη.

«Είναι η εποχή στο πρώτο μισό του 7ου αιώνα, στην πρωτοαρχαϊκή εποχή, στο μεταίχμιο ανάμεσα στα αρχαϊκά και γεωμετρικά χρόνια, τότε δηλαδή που αρχίζει το εγώ αντί του εμείς, τότε που ανθίζει μεταξύ άλλων η αρχιτεκτονική, τότε που η ακμή σε κοινωνίες και πολιτισμό αγγίζει περισσότερο την Κρήτη», αναφέρει ο καθηγητής.

Στην εξιστόρησή του στο ΑΠΕ ο αρχαιολόγος-καθηγητής Νικόλαος Σταμπολίδης τόνισε ότι οι συγκλονιστικές αυτές νέες ανακαλύψεις είναι η συνέχεια των περυσινών ευρημάτων.

«Αναμέναμε αυτά τα ευρήματα διότι από πέρυσι μετά την ανακάλυψη των οστών των τριών γυναικών που βρέθηκαν σε τάφο ου 8ου αιώνα π.Χ. μαζί με μοναδικά και παράξενα χρυσά αντικείμενα και κοσμήματα από σπάνια υλικά, πιστεύαμε πως οι εκπλήξεις δεν τελείωναν σε εκείνη τη χρονική στιγμή.
Είχαμε δίκιο διότι βρήκαμε αυτόν τον τάφο, βρήκαμε τη συγκεκριμένη γυναίκα και όταν αργότερα ανασυνθέσουμε, ενώσουμε τα φύλλα χρυσού, θα δούμε να σχηματίζεται ένα ένδυμα ή σάβανο στολισμένο παράλληλα με εκατοντάδες πολύτιμες πέτρες (αμέθυστος, φαγεντιανή, κορνεόλη, κεχριμπάρι, ορεία, κρύσταλλος, ήλεκτρον). Μάλλον πρόκειται γυναίκα με αριστοκρατική καταγωγή διότι πέραν του καταστόλιστου του σκηνώματος υπήρχαν πολλά χάλκινα, πήλινα, πολλά μικρά λεπτεπίλεπτα αγγεία από φαγεντιανή, αρωματοδοχεία, δηλαδή, που είχαν εναποτεθεί πλάι της. Η ηλικία πρέπει να είναι αρκετά νεαρής γυναίκας, η οποία συνοδεύτηκε στην ταφή της από το δεύτερο άτομο που ήταν θαμμένο και εκείνο και στο οποίο ανήκουν μία
σιδερένια αιχμή και σιδερένιο τμήμα ζώνης που εντοπίστηκαν στο τάφο
».

Η νέα ανακάλυψη έγινε πολύ κοντά στο νεκροταφείο των πολεμιστών στην Αρχαία Ελεύθερνα και επειδή οι πολεμιστές που έχουν βρεθεί κατά τη διάρκεια των ανασκαφών είναι όλοι καμένοι, μάλλον το δεύτερο πρόσωπο δίπλα στη νεαρή γυναίκα θα πρέπει να είναι ή κάποιος ηλικιωμένος ή κάποιος δούλος, άτομα που στην ταφή δεν καίγονταν.

Το σήμερα με το χθες το χώριζε μία πλάκα βάρους εκατοντάδων κιλών, η οποία έκρυβε την ιστορική, καταπληκτική, τη συγκλονιστική όπως την χαρακτηρίζει ο καθηγητής ανακάλυψη, όπου μεταξύ των άλλων κορυφαίων ευρημάτων ανακαλύφθηκε ένα κόσμημα ανάμεσα στα χιλιάδες φύλλα χρυσού, που στην πίσω πλευρά του απεικονίζει μία μέλισσα και πρόκειται για μία μοναδική απεικόνιση της μέλισσας ως θεάς.

«Τα συγκεκριμένα ευρήματα που σημειώτεον δεν έχουν βρεθεί αλλού, ούτε σε Σικελία, ούτε σε Ελλάδα, Κύπρο ή κάπου αλλού, τεκμηριώνουν για ακόμα μία φορά ότι δικαίως η ανασκαφή που για χρόνια πραγματοποιείται στην περιοχή ονομάστηκε φέτος το χειμώνα από το αμερικανικό ινστιτούτο Αρχαιολογίας, ως μία από τις καλύτερες ανασκαφές στον κόσμο. Πρόκειται για μία από τις 10 καλύτερες ανασκαφές ανάμεσα σε ανασκαφές
αρχαιολογικές που συμβαίνουν στο Περού, στη Ρωσία, στην Αιγύπτο
», ανέφερε ο καθηγητής, επισημαίνοντας παράλληλα πως: «Για 27 ολόκληρα χρόνια οι αρχαιολόγοι στην Αρχαία Ελεύθερνα φροντίζουν και δημιουργούν ένα αρχαιολογικό άλσος, μία αρχαία πόλη που εκτείνεται σε 2.000 μέτρα επί 1.500 μέτρα εκεί στην Ορθή Πέτρα όπως είναι το τοπωνύμιο. Μάλιστα, στη νεκρόπολη της Αρχαίας πόλης βρίσκουμε όλα εκείνα που λέει ο Ομηρος.  Τα βρίσκουμε στην ανασκαφή! Είναι, θα έλεγα, η συνέχεια της αυγής του ελληνικού πολισμού στην Κρήτη».

Σύμφωνα με τον Νικόλαο Σταμπολίδη, ο οποίος είναι Διευθυντής του Μουσείου Kυκλαδικής Τέχνης στην Αθήνα, καθηγητής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, επικεφαλής του τομέα ΙΙΙ της ανασκαφής στην Ελεύθερνα, οι αρχαιολόγοι που δραστηριοποιούνται στην αρχαία πόλη, έχουν πολύ καλή σχέση με τους κατοίκους της περιοχής, μία αγαστή συνεργασία και εξελίσσουν από κοινού μία κοινωνική και πολιτισμική συμ φωνία.

«Είμαστε μαζί τους, ζούμε μαζί τους, μιας και εμείς ως αρχαιολόγοι προσφέρουμε στην περιοχή ένα κοινωνικό έργο. Κάποτε η περιοχή παράκμαζε. Σήμερα, οι νέοι μένουν στον τόπο τους, παντρεύονται γεννούν τα παιδιά τους. Είναι μία αρχαιολογική περιοχή με επιστημονική κινητικότητα, με στέγαστρα, φυλάκια, αποθήκες. Με το ΕΣΠΑ που ήδη εγκρίθηκε, ετοιμάζεται να γίνει όλη η περιοχή, ο χώρος εκθέσεων αποθήκευσης, συντήρησης των αρχαιολογικών ευρημάτων από την Αρχαία Ελεύθερνα», ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής.

Ιστορικά στοιχεία για την Αρχαία Ελεύθερνα

Η Αρχαία Ελεύθερνα είναι ο σημαντικότερος αρχαιολογικός χώρος του νομού Ρεθύμνου, στις βορειοδυτικές υπώρειες της Ίδης, σε υψόμετρο περίπου 380 μέτρων και σε απόσταση 30 χλμ νότια του Ρεθύμνου. Στην αρχαία πόλη Ελεύθερνα, όπου σήμερα σώζονται ερείπια από διάφορες ιστορικές περιόδους, το Πανεπιστήμιο Κρήτης από τα μέσα της δεκαετίας του 1980 κάνει προγραμματισμένες και συστηματικές ανασκαφές, οι οποίες έχουν φέρει στο φως πολλά ευρήματα και εντυπωσιακά αρχαιολογικά λείψανα, που δίνουν την εικόνα της αρχαίας πόλης, κυρίως από τους γεωμετρικούς έως τους πρωτοβυζαντινούς χρόνους, χωρίς ωστόσο να λείπουν τα στοιχεία της αδιάκοπης χρήσης του χώρου από τα πρωτομινωικά έως και τα νεώτερα χρόνια.

Σύμφωνα με την παράδοση, η πόλη είχε πάρει το όνομά της από τον Ελευθερέα, έναν από τους Κουρήτες ή από το επίθετο της Δήμητρος Ελευθούς. Στο λόφο Νησί που αποτελεί έναν από του κύριους πυρήνες της αρχαίας πόλης μαζί με το λόφο Πυργί, υπάρχει συνοικία που άκμασε κατά τους ελληνιστικούς χρόνους.

Η Αρχαία Ελεύθερνα κατοικήθηκε αδιάλειπτα από τη 2η χιλιετία π.Χ. μέχρι τα ύστερα ρωμαϊκά, τα πρωτοβυζαντινά και τα βυζαντινά χρόνια (13ος αιώνας μ.Χ.). Πλεονεκτήματα του τόπου ήταν η οχυρή θέση, το καλό κλίμα και γενικά η ύπαρξη όλων των προϋποθέσεων ώστε να μπορεί να κατοικηθεί, όπως δηλαδή πηγές νερού, εκτάσεις για βοσκή και καλλιέργεια και πέτρες για χτίσιμο. Η πόλη άκμασε ιδίως κατά την Αρχαϊκή, την Ελληνιστική, τη Ρωμαϊκή και την πρωτοβυζαντινή περίοδο. Τον 3ο αι. π.Χ. η Ελεύθερνα πολεμούσε εναντίον των Ροδίων και των συμμάχων τους Κνωσίων.

Όταν το 220 π.Χ. οι κρητικές πόλεις πολεμούσαν μεταξύ τους η Ελεύθερνα στάθηκε στο πλευρό της Κνωσού. Με πολιορκία όμως των αντιπάλων αναγκάστηκε να εγκαταλείψει αυτή τη συμμαχία. Το 68 π.Χ. όταν ο Μέτελλος έκανε επίθεση στην Ελεύθερνα, η πόλη κατόρθωσε να αντισταθεί για αρκετό καιρό στην πολιορκία των Ρωμαίων λόγω του οχυρού της θέσης της, αλλά τελικά κυριεύτηκε ύστερα από προδοσία. Καταστράφηκε πολλές φορές από κατακτητές και τρομερούς σεισμούς και πάλι ξαναχτιζόταν πάνω στα ερείπια. Στην ακμή της ήταν μια από τις ισχυρότερες
πόλεις-κράτη της Κρήτης. Εξουσίαζε δύο λιμάνια (σημερινά Σταυρωμένο και Πάνορμο) και είχε εμπορικές και άλλες σχέσεις με την κεντρική Ελλάδα, τις Κυκλάδες, τη Μικρά Ασία και την Αίγυπτο. Εγκαταλείφθηκε μετά τον 7ο μ.Χ. αιώνα, λόγω των επιδρομών και της Αραβικής κατάκτησης και κατοικήθηκε ξανά μετά την εκδίωξη των Αράβων από τον Νικηφόρο Φωκά. Εγκαταλείφθηκε ξανά τον 14ο αιώνα μ.Χ., όταν οι Ενετοί κατακτητές απαγόρευσαν (επί ποινή θανάτου) την κατοίκηση, ακόμα και τη διέλευση από την περιοχή, γιατί είχαν αντιμετωπίσει αξεπέραστη αντίσταση από τους ντόπιους επαναστάτες στον δύσβατο αυτό τόπο. Πρώτη επίσημη ανασκαφική έρευνα διενεργήθηκε στον αρχαιολογικό χώρο το 1929 από την Αγγλική
Αρχαιολογική Σχολή, από τον H. Payne και είχε μικρή χρονική διάρκεια. Από την πόλη Ελεύθερνα κατάγονταν ο ποιητής Λίνος, ο φιλόσοφος Διογένης, ο λυρικός ποιητής Αμήτωρ και ο γλύπτης Τιμοχάρης.

Διαβάστε περισσότερα: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=4&artid=357227&dt=28/09/2010#ixzz10szWAoxg

 

ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΗ ΚΥΠΡΟΣ – ΛΕΗΛΑΤΗΜΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ: Ελπίδα επαναπατρισμού

Χάγη 1997: Ολλανδός συντηρητής ανοίγει τη βαλίτσα όπου βρίσκονταν οι τοιχογραφίες από την εκκλησία του Αντιφωνητή

Το πρώτο «φως» στο «τούνελ» της επί 13 χρόνια δικαστικής, πολιτικής και διπλωματικής διαμάχης γύρω από ένα μεγάλο μέρος του πολιτιστικού θησαυρού της Κύπρου που αρπάχτηκε μετά την τουρκική εισβολή το 1974 φάνηκε με απόφαση του δικαστηρίου του Μονάχου, με την οποία ανοίγει ο δρόμος του επαναπατρισμού του.

Η Γενική Εισαγγελία της Κύπρου με ανακοίνωσή της επιβεβαίωσε τη λήψη αυτής της απόφασης και την απτή πλέον δυνατότητα για επαναπατρισμό στην Κύπρο μεγάλου αριθμού έργων (τμήματα τοιχογραφιών και ψηφιδωτών, εικόνες και άλλα κειμήλια) βυζαντινής και υστεροβυζαντινής τέχνης, τα οποία συλήθηκαν από ναούς στο κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου, μετά την τουρκική εισβολή και τα οποία κατασχέθηκαν το 1997 στο Μόναχο, στα χέρια του γνωστού Τούρκου αρχαιοκάπηλου Αουντίν Ντικμέν, μετά από έφοδο της αστυνομίας.

Θυμίζουμε ότι ο Ντικμέν, αν και συνελήφθη τότε από την Ιντερπόλ, αργότερα αφέθηκε ελεύθερος, γιατί, σύμφωνα με τη γερμανική νομοθεσία, είχαν παρέλθει πολλά χρόνια από τη σύληση των ναών και την ανεύρεση των πολιτιστικών θησαυρών στην κατοχή του! Ο ανώτερος δικηγόρος της Δημοκρατίας Γιαννάκης Λαζάρου ανέφερε πως από το 1997 η Κυπριακή Δημοκρατία και η Εκκλησία της Κύπρου έκαναν πολλά διαβήματα για επαναπατρισμό των θησαυρών. Επειδή όμως δεν υπήρχε αποτέλεσμα και ενόψει και του κινδύνου παραγραφής της απαίτησης, το 2004 καταχωρήθηκε αστική αγωγή στο Επαρχιακό Δικαστήριο του Μονάχου για την ανάκτηση των κλεμμένων αρχαιοτήτων, οι οποίες μετά την ανεύρεσή τους βρίσκονται υπό τη φύλαξη των βαυαρικών αρχών. Μεταξύ αυτών είναι περίπου τριάντα τοιχογραφίες, που χρονολογούνται στα τέλη του 15ου αιώνα από το μοναστήρι του Χριστού του Αντιφωνητή κοντά στο χωριό Καλογραία, το ψηφιδωτό από την εκκλησία της Παναγίας Κανακαριάς στη Λυθράγκωμη, το οποίο χρονολογείται στον 6ο αιώνα και απεικονίζει τον Ευαγγελιστή Λουκά, τοιχογραφίες από την Παναγία Περγαμιώτισσα στην Ακανθού και δύο εικόνες του 14ου και 16ου αιώνα, οι οποίες προέρχονταν από το μοναστήρι του Αγίου Χρυσοστόμου στον Κουτσοβέντη.

Σε ημερίδα του 2002 για το θέμα, η Τασούλα Χατζητοφή, η οποία διατέλεσε Επίτιμος Πρόξενος της Κύπρου στη Χάγη και εκπρόσωπος της Αρχιεπισκοπής Κύπρου για τα πολιτιστικά είχε πει ότι ο Τούρκος αρχαιοκάπηλος αναγνωρίζεται και σαν νόμιμος διεκδικητής των θησαυρών. Το τουρκικό κράτος επέβαλε να είναι επίσης ένας εκ των διεκδικητών, ενώ επέβαλε σαν διεκδικητή ακόμα και την τουρκική Ιντερπόλ. Οι γερμανικές αρχές, ενώ κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι παραπάνω δεν αποτελούν νόμιμους ιδιοκτήτες και ενώ έδωσαν εντολή στις αρχές της Βαυαρίας να μην κλείσει ο φάκελος της υπόθεσης, ωστόσο κατέθεσαν μια μάλλον περίεργη πρόταση στην κυπριακή πλευρά, να απεμπλακεί το κυπριακό κράτος από τη διεκδίκηση και να παραμείνει ως διεκδικητής η εκκλησία της Κύπρου …για να μην υπάρχουν «πολιτικές εμπλοκές»!

Ετσι, ο Ντικμέν εμφανίζεται σήμερα να μπορεί να ασκήσει και έφεση στην απόφαση του δικαστηρίου του Μονάχου, άσχετα αν ουσιαστικά έχει ελάχιστες πιθανότητες επιτυχίας! [ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Τετάρτη 29 Σεπτέμβρη 2010]

 
Leave a comment

Posted by on September 29, 2010 in Αρχαιότητες, Κύπρος