RSS

Τα προσφυγικά της Αλεξάνδρας

23 Oct
  • Της ΕΛΕΝΑΣ ΑΚΡΙΤΑ

  • ΤΑ ΝΕΑ: 23 Οκτωβρίου 2010
ΧΡΟΝΙΑ ΤΩΡΑ, όταν περνάω από τη Λεωφόρο Αλεξάνδρας, στο ύψος του γηπέδου, το µάτι µου καρφώνεται στο συγκρότηµα των παλιών προσφυγικών πολυκατοικιών.

Σουρεαλιστικός ο συνδυασµός: το γήπεδο του Παναθηναϊκού, τα υπερµεγέθη κουτιά της δεκαετίας του ‘60 και τα προσφυγικά παραπήγµατα. Σουρεαλισµός – χωρίς τη µαγεία ενός De Chirico, ενός Μagritte, ενός Εrnst ή ενός Μan Ray! Σουρεαλισµός χωρίς παλέτα, µόνο µε µπετόν!

Κάτι έχει και µε µαγεύει αυτή η στραπατσαρισµένη, αλλά πάντα όρθια και περήφανη εικόνα. Ισως η µικρασιατική καταγωγή µου µιλάει µέσα µου, εκείνη τη στιγµή. Νιώθω την ανάγκη να τρυπώσω µέσα σε αυτά τα ρηµαγµένα σπίτια µε τους πολύχρωµους µπερντέδες… Επιχειρώ ένα νοερό ταξίδι στον χρόνο και τα χρόνια. Προσπαθώ να παρεισφρήσω στην αρχοντιά πίσω από την ανέχεια. Να δω το φθαρµένο, κιτρινισµένο τραπεζοµάντιλο, κεντηµένο µε µεράκι και µεταξωτή κλωστή… Το περίτεχνο ασηµικό, που ίσως ήταν το τελευταίο που διασώθηκε… Τις νοικοκυρές να µαγειρεύουν, µε ευτελή υλικά, τις πολίτικες συνταγές τους… Προσπαθώ να δω τον αγώνα ενός λαού, που στην Τουρκία αποκαλούσαν «Ελληνες» και στην Ελλάδα «Τούρκους»…

ΠΕΡΙΠΟΥ ΠΡΙΝ από έναν χρόνο, η Πολιτεία κήρυξε τα προσφυγικά της Λεωφόρου Αλεξάνδρας διατηρητέο µνηµείο. Οχι για την αρχιτεκτονική τους αξία, αλλά για την ιστορική τους µνήµη (παρόµοιο σκεπτικό θα έπρεπε να έχει υπάρξει και για το κτίριο της Κολούµπια, αλλά δεν µας… έκατσε). Ο συνοικισµός αυτός µες στην καρδιά της Αθήνας κτίστηκε ανάµεσα στη διετία 1933-1935. Κτίστηκαν 228 διαµερίσµατα των 50 τ.µ. το καθένα (σήµερα κατοικούνται ακόµα τα 90 από αυτά). Σκοπός ήταν να στεγαστούν εκεί µερικοί από τους µυριάδες πρόσφυγες που κατέκλυζαν τότε το λεκανοπέδιο της Αττικής.

Αντιγράφω από το ιστολόγιο «Η Αθήνα πίσω απ’ τη βιτρίνα»:

«Ενας εξώστης και παραδοσιακά παραθυρόφυλλα σε κάθε διαµέρισµα, άνοιγαν την εικόνα των ενοίκων τους στην καθηµερινότητα κι έκλειναν µέσα τους καθηµερινές ιστορίες. Στις πλακόστρωτες επίπεδες στέγες τους φιλοξενούνταν τα πλυσταριά µε τις νοικοκυρές να απλώνουν µε σειρά προτεραιότητας την µπουγάδα τους στα τεντωµένα σκοινιά.

Κάθε πολυκατοικία ένας µικρόκοσµος µε χιλιάδες ιστορίες ανθρώπων που προσπαθούσαν να ορθοποδήσουν σε µια νέα πατρίδα. Σου µεταφέρουν ακόµα τις εικόνες µιας πόλης που χάθηκε. Απ’ τη µια τα σηµάδια από τις οβίδες των γερµανικών βοµβαρδισµών πάνω τους. Κι απ’ την άλλη, οι φωνές των παιδιών που από τις ταράτσες τους προσπαθούσαν να δουν τον Παναθηναϊκό να βάζει γκολ στο απέναντι γήπεδο!».

ΑΠΟ ΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ του ’60 το κράτος είχε βαλθεί να γκρεµίσει αυτήν την ιστορική «συστάδα». Δεν κολλούσε, βλέπετε, αισθητικά µε την αστυφιλία, την άνοδο της µεσοαστικής τάξης, τη µετοίκηση των γηγενών από τα σπίτια µε τις αυλές στα τότε µοδάτα διαµερίσµατα. Οµως δεν τα κατάφεραν… Μέχρι σήµερα… Πώς γίνεται µια τοποθεσία να σου ξυπνάει µνήµες που ΔΕΝ έχεις; Πώς γίνεται να σου προκαλεί συγκίνηση για εµπειρίες που ΔΕΝ έζησες; Κι απ’ την άλλη µεριά, πώς να µη νιώσεις το απόλυτο δέος αν – παρκάροντας κάπου – πλησιάσεις και δεις ότι τα προσφυγικά έχουν ακόµα πάνω τους τις λαβωµατιές από τις σφαίρες των Δεκεµβριανών;

ΞΕΡΟΥΜΕ ΠΟΙΟ είναι το παρελθόν, ξέρουµε ποιο το παρόν. Δεν ξέρουµε το µέλλον… Τι σκέφτονται να κάνουν οι ιθύνοντες γι’ αυτό το ιστορικό µνηµείο; Να το αφήσουν να σαπίζει, φθαρµένο, διαλυµένο, µε τους γύψους να κρέµονται, µε τους θρυµµατισµένους σοβάδες, µε το χρώµα που χάθηκε για πάντα;

Μήπως – αφού βρεθεί στεγαστική λύση για τις 80 οικογένειες που µένουν ακόµα εκεί – θα έπρεπε να στεγαστεί ένα Μουσείο Μνήµης της Προσφυγιάς; Μήπως θα έπρεπε κάποτε να συγκεντρωθεί ένα υλικό, που να «θυµάται» και να «θυµίζει»;

Μήπως κάποτε πρέπει να κατατεθούν σοβαρά πλέον τα τεκµήρια της λεβεντιάς και της αρχοντιάς ενός λαού; Που στην Τουρκία τους αποκαλούσαν «Ελληνες» και στην Ελλάδα «Τούρκους»;

Μέχρι να συµβεί, αν ποτέ συµβεί, όταν «περνάτε» µην προσπερνάτε. Αφιερώστε ένα λεπτό της ζωής σας σε έναν λαό που γονάτισε αλλά δεν λύγισε! Και συνεχίστε µετά τον δρόµο σας… από την Αλεξάνδρας προς Πατησίων….

Advertisements
 

Tags:

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: