RSS

Monthly Archives: March 2011

4.500.000 έγγραφα αναζητούν µέλλον

  • Μανώλη Πιµπλή, ΤΑ ΝΕΑ: Τετάρτη 30 Μαρτίου 2011

Σχεδόν είκοσι χρόνια µετά την ίδρυσή τους, τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ), δέχονται, όπως και άλλα αρχειακά ιδρύµατα και φορείς, τις δυσµενείς συνέπειες της οικονοµικής συγκυρίας και τη «δραµατική µείωση των επιχορηγήσεων». Αποφάσισαν ωστόσο να αντιδράσουν δυναµικά και οργανώνουν έκθεση και δηµοπρασία 51 έργων τέχνης από 39 καλλιτέχνες που τα παραχώρησαν για τον σκοπό αυτό αφιλοκερδώς – δέχθηκαν µάλιστα οι τιµές εκκίνησης να είναι πολύ χαµηλές, από 400 ευρώ, σε κάποιες περιπτώσεις µέχρι 2.500 στο πιο ακριβό έργο. Ανάµεσα στους καλλιτέχνες που παραχώρησαν – οι ίδιοι ή οι οικογένειές τους – έργα τους είναι οι Μάκης Θεοφυλακτόπουλος, Κυριάκος Κατζουράκης, Δηµοσθένης Κοκκινίδης, Γιώργος Λαζόγκας, Δηµήτρης Μεράντζας, Χρόνης Μπότσογλου, Ηλίας Παπαηλιάκης, Μάριος Σπηλιόπουλος, Νίκος Στεφάνου, Γιάννης Ψυχοπαίδης. Τα Αρχεία δηµιουργήθηκαν στα τέλη του 1991 – αρχές του 1992 από πανεπιστηµιακούς και κοινωνικούς επιστήµονες όπως οι Σπύρος ΑΣδραχάς, Σωτήρης Βαλντέν, Γιάννης Βούλγαρης, Φίλιππος Ηλιού, Αντώνης Λιάκος, Χρήστος Λούκος, Βασίλης Παναγιωτόπουλος, Ρένα Σταυρίδη-Πατρικίου, Κωνσταντίνος Τσουκαλάς, Χρήστος Χατζηιωσήφ και περιελάµβαναν στα ιδρυτικά τους µέλη, ως προερχόµενα από τον χώρο της Ανανεωτικής Αριστεράς, και πολιτικές προσωπικότητες όπως ο Λεωνίδας Κύρκος, ο Φώτης Κουβέλης και πολλοί άλλοι. Διαθέτουν τα αρχεία του ΚΚΕ από το 1945 µέχρι το 1968, τα αρχεία του ΚΚΕ Εσωτερικού, της ΕΔΑ – µαζί και των Λαµπράκηδων – ενώ, ως ίδρυµα που µελετά κάθε είδους κοινωνικά κινήµατα, έχει συγκροτήσει αρχειακό υλικό µέχρι και για τα γεγονότα του Δεκεµβρίου 2008. «Μετά από είκοσι χρόνια συνεχούς ανάπτυξής τους, τα ΑΣΚΙ αντιµετωπίζουν σηµαντικό οικονοµικό πρόβληµα», λέει ο αντιπρόεδρός τους, καθηγητής Ηλίας Νικολακόπουλος. «Η δηµοπρασία όµως δεν θέλει µόνο να αντιµετωπίσει το πρόβληµα αυτό, αλλά και να συµβάλει σε περαιτέρω άνοιγµα των Αρχείων προς ένα ευρύτερο κοινό, ξεπερνώντας τον στενό κύκλο των ερευνητών. Πρόκειται για συγκινητική χειρονοµία των καλλιτεχνών σε µία περίοδο γενικευµένης εµπορευµατοποίησης των αξιών». Ηδη, βέβαια, το αναγνωστήριο των Αρχείων επισκέπτονται περίπου 1.000 άνθρωποι ετησίως και την ενηµερωµένη ιστοσελίδα τους περίπου 12.000 άνθρωποι τον χρόνο. «Τα Αρχεία διαθέτουν συνολικά 4,5 εκατοµµύρια έγγραφα», σηµειώνει ο γενικός γραµµατέας τους Βαγγέλης Καραµανωλάκης. Η έκθεση και η δηµοπρασία οργανώνονται από τους Φίλους των ΑΣΚΙ (αριθµούν 250 µέλη) και τις Κατερίνα Πορφυρογένη, Νατάσα Δοµνάκη στο Πνευµατικό Κέντρο του Δήµου Αθηναίων, από τις 6 έως τις 9 Απριλίου. Ο κατάλογος είναι αναρτηµένος στον κόµβο των ΑΣΚΙ http://askiweb.eu.

  • INFO

  • Δηµοπρασία υπέρ των ΑΣΚΙ, το Σάββατο 9 Απριλίου (18.30) στο Πνευµατικό Κέντρο του Δήµου Αθηναίων (Ακαδηµίας 50).

Advertisements
 
Leave a comment

Posted by on March 31, 2011 in Αρχεία

 

Tags:

«Μάχη» για 70 μυστηριώδη μεταλλικά βιβλία

  • Η ιορδανική κυβέρνηση παλεύει να φέρει πίσω στη χώρα «τα πρώτα χριστιανικά ντοκουμέντα» που έχει στην κατοχή του ένας Ισραηλινός
  • Επιμέλεια: Εύη Ελευθεριάδου

  • ΤΑ ΝΕΑ: Τετάρτη 30 Μαρτίου 2011, Τελευταία ενημέρωση: 31/03/2011 08:53
  • Web-Only
Τα μεταλλικά βιβλία έχουν μέγεθος όσο μία πιστωτική κάρτα.

Εβδομήντα μικρά μεταλλικά βιβλία ίσως κρύβουν τα πρώτα μυστικά της χριστιανικής θρησκείας και ενδέχεται να αποδειχθούν σημαντικότερα από τους παπύρους της Νεκράς Θάλασσας.

Τα βιβλία βρέθηκαν σε ένα σπήλαιο που βρίσκεται σε μία απομακρυσμένη κοιλάδα στη βόρεια Ιορδανία κι αποτελούν μήλο της έριδος ανάμεσα στην ιορδανική κυβέρνηση και έναν ισραηλινό βεδουϊνο, που ισχυρίζεται ότι ανήκουν στην οικογένειά του εδώ και 100 χρόνια.

Επιστήμονες που τα έχουν δει, λένε πως βάζουν ισχυρή υποψηφιότητα για μία από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις της αρχαιολογίας. Πολλοί πιστεύουν πως πρόκειται για τα πρώτα γραπτά ντοκουμέντα της χριστιανικής θρησκείας κι ότι είναι γραμμένα τις πρώτες δεκαετίες μετά τη σταύρωση του Χριστού.

Σύμφωνα με το BBC, τα βιβλία ανακαλύφθηκαν μεταξύ του 2005 και του 2007, χάρη σε μία ξαφνική πλημμύρα στη σπηλιά που φανέρωσε μία εσοχή μέσα στην οποία ήταν κλειδωμένα.

Η ιορδανική κυβέρνηση κατηγορεί τον Ισραηλινό ότι τα έκλεψε και τα μετέφερε στο Ισραήλ, κάτι που ο ίδιος αρνείται κατηγορηματικά. Επιτροπή από βρετανούς επιστήμονες βοηθά την κυβέρνηση στην εκστρατεία επιστροφής των βιβλίων σε μουσείο της Ιορδανίας. Ανάμεσά τους, είναι και ο Ντέιβιντ Έλκινγκτον, ακαδημαϊκός και μελετητής της θρησκευτικής αρχαιολογίας. «Ίσως έχουμε να κάνουμε με μία μεγάλη ανακάλυψη στην χριστιανική ιστορία. Αυτά τα βιβλία μπορεί να ανήκαν στους πρώτους αγίους της Εκκλησίας».

Τα βιβλία έχουν μέγεθος όσο μία πιστωτική κάρτα και οι σελίδες τους είναι δεμένες με χοντρούς κρίκους. Είναι γραμμένα σε αρχαίο Εβραϊκό κώδικα, τον οποίο οι ειδικοί δεν έχουν προλάβει ακόμα να αποκωδικοποιήσουν. Μόνο ένα μικρό τμήμα τους έχει μεταφραστεί.

Σε αυτό, αναγράφεται η φράση «Θα περπατήσω όρθιος», η οποία υπάρχει επίσης στο Βιβλίο της Αποκάλυψης και πιστεύεται πως αναφέρεται στην ανάσταση του Χριστού.

«Εντυπωσιακά είναι τα σχέδια στα “εξώφυλλα” των βιβλίων και τις λίγες σελίδες που έχουμε καταφέρει να ανοίξουμε και να δούμε μέχρι τώρα», εξηγεί ο Έλκινγκτον. «Πρόκειται για πρωτοχριστιανικά σύμβολα, που σχετίζονται με τον ερχομό του Μεσσία».

Σε μία από τις σελίδες, οι ειδικοί πιστεύουν πως απεικονίζεται η σταύρωση έξω από τα τείχη της Ιερουσαλήμ, εξηγεί ο Φίλιπ Ντέιβις, καθηγητής της Παλαιάς Διαθήκης στο Πανεπιστήμιο του Σέφιλντ.

Λίγα πράγματα είναι γνωστά για τη χριστιανική θρησκεία τα πρώτα χρόνια μετά τη σταύρωση του Χριστού. Μία ένδειξη πάντως, ότι τα βιβλία χρονολογούνται πράγματι από τα πρώτα χρόνια μετά τη σταύρωση είναι η τοποθεσία που βρέθηκαν. «Ξέρουμε τουλάχιστον δύο περιπτώσεις ομάδων προσφύγων χριστιανών της εποχής εκείνης, που έφυγαν από την Ιερουσαλήμ και κατευθύνθηκαν στα ανατολικά, πέρασαν τον Ιορδάνη ποταμό κοντά στην Ιεριχώ και έφτασαν στην περιοχή όπου βρέθηκαν τα βιβλία», τονίζει η Μάργκαρετ Μπάρκερ, ειδική στην ιστορία της Καινής Διαθήκης.

 
Leave a comment

Posted by on March 31, 2011 in Θρησκεία

 

Tags:

Περικοπές παντού

  • Κρίσιμη μέρα για τον κόσμο της τέχνης θεωρείται η σημερινή στη Μεγάλη Βρετανία. Δεκάδες πολιτιστικοί οργανισμοί θα μάθουν πόσο δημόσιο χρήμα θα λάβουν από το Συμβούλιο των Τεχνών, το περίφημο Arts Council.

Από τους 1.300 που έχουν ζητήσει επιδότηση μόνο οι μισοί θα καταφέρουν τελικά να χρηματοδοτηθούν με ένα ποσό, το οποίο σε καμιά περίπτωση δεν θα μοιάζει μ’ εκείνα του παρελθόντος. Η κυβέρνηση έχει περικόψει κατά 29,6% το ποσό που το Συμβούλιο των Τεχνών πρόκειται να διανείμει.

Οι περικοπές έχουν προκαλέσει την αντίδραση της καλλιτεχνικής κοινότητας. Κορυφαίοι δημιουργοί και προσωπικότητες της τέχνης, από την Ελεν Μίρεν και τον Ντέιβιντ Χόκνεϊ μέχρι τον διευθυντή της Τέιτ, Νίκολα Σερότα, εκφράζουν την ανησυχία τους για αυτήν την τροπή. Κατανοούμε βέβαια ότι η αντίδραση στις πολιτιστικές περικοπές στη Βρετανία έχει άλλη δυναμική, συγκριτικά με άλλες χώρες, αφού στην Αγγλία, όπως στη Γαλλία και στην Αμερική, ο πολιτισμός είναι μέρος της «βαριάς βιομηχανίας» που επιστρέφει κέρδος.

Το Συμβούλιο των Τεχνών έχει να αντιμετωπίσει, τώρα, και τα πυρά των Βρετανών βουλευτών. Μια έκθεση της κοινοβουλευτικής επιτροπής για τον πολιτισμό, στην οποία προεδρεύει ο Συντηρητικός Τζον Γουίτινγκτεϊλ, κατηγορεί το Συμβούλιο για «κατασπατάληση δημοσίου χρήματος», «κακοδιαχείριση» και ότι δαπανά περισσότερα χρήματα απ’ όσο θα έπρεπε για τον εαυτό του. Για αυτό και του προτείνει ν’ αρχίσει να ξεπουλά κομμάτια από τη διάσημη συλλογή του με έργα σύγχρονης τέχνης (Ντέμιεν Χέρστ, Ανίς Καπούρ και Σάρα Λούκας) και να πάψει να «ροκανίζει» δημόσιο χρήμα. Το Arts Council και αρκετοί δημιουργοί χαρακτηρίζουν τις κατηγορίες υπερβολικές και αβάσιμες.

Ο πολιτισμός δεν λάμβανε ποτέ, κατά γενική ομολογία, τη μερίδα του λέοντος των κρατικών κονδυλίων. Η δύσκολη συγκυρία δεν χαρίζεται σε κανέναν. Ούτε καν στα «άδολα» πολιτιστικά αγαθά. Καμία αντίρρηση. Η επανεξέταση του τρόπου της κρατικής χρηματοδότησης στον πολιτισμό μοιάζει αναγκαία. Αρκεί να μην εντάσσεται στις κυνικές, λαϊκίστικες προσεγγίσεις διαφόρων τεχνοκρατών, που βρίσκουν ευκαιρία, με πρόφαση την οικονομική κρίση, να κάνουν μικροπολιτική ή να «συρρικνώσουν» ό,τι δεν κατανοούν ή τους υπερβαίνει.

  • ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΡΟΥΖΑΚΗΣ, Ελευθεροτυπία, Τετάρτη 30 Μαρτίου 2011
 
Leave a comment

Posted by on March 31, 2011 in Επιχορηγήσεις

 

Επαναπατρίστηκαν «θησαυροί» των Ίνκας από τις ΗΠΑ

  • Το πανεπιστήμιο Γέιλ των ΗΠΑ επέστρεψε αντικείμενα των Ίνκας που είχαν αφαιρεθεί από την κορυφή του Μάτσου Πίτσου σχεδόν έναν αιώνα πριν.

Το Γέιλ αποφάσισε να επιστρέψει τους “θησαυρούς” ένα χρόνο πριν, ύστερα από την επίμονη διπλωματική και τη νομική εκστρατεία της κυβέρνησης του Περού. “Είναι θησαυροί, διότι αν και δεν είναι φτιαγμένα από χρυσό και πολύτιμους λίθους αντιπροσωπεύουν την αξιοπρέπεια και την υπερηφάνεια του Περού”, δήλωσε ο πρόεδρος της χώρας Άλαν Γκαρσία, κατά τη διάρκεια τελετής που παραχώρησε για την υποδοχή τους στο προεδρικό μέγαρο. Τα αντικείμενα θα εκτεθούν στην Λίμα πριν να επιστρέψουν το σπίτι τους, το Κούζκο, την ιστορική πρωτεύουσα των Ίνκα. Περίπου 45.000 αρχαιότητες θα επιστραφούν στη “Χαμένη Πόλη” του Μάτσου Πίτσου, που αποτελεί το σημαντικότερο μνημείο προσέλκυσης τουριστών στη χώρα.

 
Leave a comment

Posted by on March 31, 2011 in Αρχαιότητες, Περού

 

Tags:

Πρέσβειρα του βυζαντινού πολιτισμού

  • Ελεν Εβανς, η απόλυτη αρχόντισσα των βυζαντινών συλλογών του Μουσείου Μετροπόλιταν της Νέας Υόρκης
  • Της Ν. ΚΟΝΤΡΑΡΟΥ-ΡΑΣΣΙΑ, Ελευθεροτυπία, Σάββατο 26 Μαρτίου 2011

Η Ελεν Εβανς είναι η βυζαντινή δέσποινα του Μουσείου Μετροπόλιταν της Νέας Υόρκης. Η απόλυτη αρχόντισσα των βυζαντινών συλλογών του. Ειδικευμένη στη βυζαντινή και αρμενική τέχνη, με πλούσιο ερευνητικό, συγγραφικό και διδακτικό έργο στο Ινστιτούτο Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης, στα Πανεπιστήμια Κολούμπια και Σικάγο, με περγαμηνές στην οργάνωση μεγάλων εκθέσεων, όπως της «Δόξας του Βυζαντίου (843-1261)», που είχε τεράστια απήχηση στο πολυπολιτισμικό νεοϋορκέζικο κοινό το 1997, και «Βυζάντιο: Πίστη και Δύναμη» (2004).

Η επιτυχία αυτών των εκθέσεων εκτόξευσε τη φήμη της Ελεν Εβανς διεθνώς και την κατέστησε έναν αξιοσέβαστο συνομιλητή των συνήθως επιφυλακτικών διευθυντών των μεγαλύτερων μουσείων της χώρας μας. Της άνοιξαν τις βιτρίνες και τις αποθήκες και της πρόσφεραν ό,τι καλύτερο είχαν.

Η σχέση της με το Βυζαντινό της Αθήνας και τον αείμνηστο διευθυντή του Δημήτρη Κωνστάντιο την έφερε πριν από λίγες μέρες στην Αθήνα. Ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα της οικογένειάς του να μετάσχει στην επιστημονική Ημερίδα «Μουσείο-Μνημείο-Κοινωνία», που οργανώθηκε για τη συμπλήρωση ενός έτους από το θάνατό του. Μίλησε θερμά για τον Ελληνα αρχαιολόγο, την τολμηρή, πρωτοπόρα σκέψη του στο στήσιμο και τη λειτουργία ενός ανοιχτού στην κοινωνία, ελκυστικού μουσείου.

Ετσι, μας δόθηκε η ευκαιρία να συνομιλήσουμε μαζί της και να πάρουμε μια γεύση της έγνοιας της για τη διάδοση του βυζαντινού πολιτισμού. Εχοντας εργαστεί τα τελευταία 24 χρόνια ως επιμελήτρια των βυζαντινών συλλογών του Μετροπόλιταν και έχοντας οργανώσει εκθέσεις που είδαν εκατομμύρια Αμερικανοί, της ζητήσαμε να μας περιγράψει την αντίδραση του κοινού στη βυζαντινή εποχή, τη βυζαντινή τέχνη και τον πολιτισμό.

«Οι εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες στις τελευταίες μεγάλες εκθέσεις βυζαντινής τέχνης στο Μετροπόλιταν και στο Λονδίνο, το Παρίσι και τη Βόνη, δείχνουν ότι υπάρχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον γι’ αυτή την τέχνη και τον πολιτισμό», μας είπε.

– Τι ξέρουν όμως οι Αμερικανοί για το Βυζάντιο;

«Οι Αμερικανοί γενικά δεν έχουν διδαχθεί για το Βυζάντιο στο σχολείο. Οι τελευταίες εκθέσεις, όμως, τους δίδαξαν περισσότερα για τη σημασία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Οι συλλογές βυζαντινής τέχνης της Μαίρης και του Μάικλ Ζαχάρις στο Μετροπόλιταν παρουσιάζουν τη σημασία του βυζαντινού πολιτισμού σε 5 εκατομμύρια επισκέπτες κάθε χρόνο».

– Οταν επιμεληθήκατε τη «Δόξα του Βυζαντίου», και στα χρόνια που ακολούθησαν, διαπιστώσατε καμία αλλαγή στο ενδιαφέρον κοινού, σπουδαστών και ειδικών για το Βυζάντιο;

«Η “Δόξα του Βυζαντίου” δημιούργησε έντονο ακαδημαϊκό και κοινωνικό ενδιαφέρον για την ιστορία των βυζαντινών χρόνων. Οταν η έκθεση άνοιξε, πολλοί σπουδαίοι Αμερικανοί και Ευρωπαίοι κριτικοί έγραψαν με έκπληξη πως ήταν λανθασμένη η αρνητική εικόνα που είχαν ώς εκείνη τη στιγμή για τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Τώρα, οι κριτικοί ανυπομονούν να δουν κι άλλες εκθέσεις με την εξαιρετική αυτή τέχνη. Νέοι σπουδαστές μού έχουν πει ότι τα πανεπιστήμια τώρα ανοίγουν περισσότερες θέσεις για καθηγητές βυζαντινής τέχνης και πολιτισμού εξαιτίας αυτής της έκθεσης».

– Πιστεύετε ότι η ορθόδοξη πίστη, η οποία συνδέεται με το Βυζάντιο, μπορεί να αποθαρρύνει κάποιους να δουν μια έκθεση βυζαντινής τέχνης, επειδή οι ίδιοι ανήκουν σε άλλες θρησκευτικές ομάδες;

«Είμαι σε θέση να γνωρίζω ότι τη βυζαντινή συλλογή στο Μετροπόλιταν την έχουν επισκεφθεί άτομα απ’ όλες τις θρησκείες. Κάποιοι από αυτούς ήρθαν να γνωρίσουν την πηγή της πίστης στο βυζαντινό κόσμο και πολύ συχνά τούς συγκίνησε αυτή η εμπειρία. Αλλοι έμαθαν περισσότερα κι άρχισαν να εκτιμούν και να θαυμάζουν την Ορθοδοξία. Θεωρώ ότι όλες οι εκθέσεις και οι γκαλερί με μόνιμες συλλογές βυζαντινής τέχνης μπορούν να προκαλέσουν παρόμοια συναισθήματα».

– Πώς βλέπετε τη δημιουργία ενός ελκυστικού μουσείου στην εποχή του Διαδικτύου και της πολλαπλής-πολυμεσικής ενημέρωσης;

«Θεωρώ πως ένας αριθμός από τα σύγχρονα βυζαντινά μουσεία στην Ελλάδα είναι εξαιρετικά. Το Βυζαντινό της Αθήνας παρουσιάζει τις συλλογές του αρκετά καλά, όπως επίσης και το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη. Το Μουσείο Μπενάκη έχει επίσης εξαιρετικές βυζαντινές γκαλερί. Υπάρχουν πολύ καλά μικρά μουσεία και στην περιφέρεια, σε βυζαντινούς χώρους όπως ο Μυστράς».

– Το Βυζάντιο πέρασε περιόδους ακμής αλλά και περιόδους μεγάλης πτώσης. Σας θυμίζει κάτι από αυτές η σημερινή;

«Η τραγωδία του σεισμού στην Ιαπωνία μού θυμίζει τη βυζαντινή καταστροφή από σεισμούς».

– Πώς οραματίζεστε το μουσείο του μέλλοντος, π.χ. του 2020-2050; Σήμερα οι επιστήμονες έχουν αρχίσει να μιλούν για χώρους που είναι «μη χώροι». Πώς βλέπετε αυτή την ιδέα σε σχέση με το Μετροπόλιταν;

«Πιστεύω ότι τα μουσεία θα συνεχίσουν να υπάρχουν, επειδή η τέχνη πρέπει να είναι πάντα μέσα σε προστατευμένους χώρους. Επιπλέον, το να βρίσκεσαι ανάμεσα σε αληθινά έργα τέχνης απέχει μακράν από το να τα βλέπεις μέσα από μίντια. Τα καλύτερα μουσεία του μέλλοντος θεωρώ πως θα βρουν τους καινοτόμους εκείνους τρόπους να εκθέσουν τις συλλογές τους ως έργα τέχνης και την ίδια στιγμή ως οπτικές φωνές των πολιτισμών που τις έχουν παράξει. Τα ίδια τα μουσεία ως μονάδες θα συνδυάσουν τις δράσεις τους με τις δράσεις άλλων, θα προχωρήσουν σε συνεργασίες και μακροχρόνιους δανεισμούς και, μέσω των νέων τεχνολογιών, θα περάσουν μπροστά από αυτά που ξέρουμε σήμερα». *

 
Leave a comment

Posted by on March 26, 2011 in Βυζάντιο

 

Tags:

Οραμα επειγόντως για το Μουσείο

Με φόντο την καθολική υποβάθμιση της ευρύτερης περιοχής και το γνωστό έλλειμμα του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου σε εκθεσιακούς χώρους, ο γνωστός αρχιτέκτονας Μιχάλης Φωτιάδης προτείνει την προκήρυξη διεθνούς διαγωνισμού για την αναβάθμιση και την επέκτασή του. Σήμερα, ανήμερα της εθνικής εορτής, μουσεία και αρχαιολογικοί χώροι θα είναι ανοιχτά με ελεύθερη είσοδο.

 

  • Ανάγκη για πανεθνική πρωτοβουλία αναβάθμισης του Εθνικού Αρχαιολογικού
  • Του Δημητρη Ρηγοπουλου, Η Καθημερινή, Παρασκευή, 25 Mαρτίου 2011

Το ομολογούν όλοι. Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, το σημαντικότερο μουσείο για την κλασική αρχαιότητα σε ολόκληρο τον κόσμο, βρίσκεται παγιδευμένο σε ένα νέο κύκλο αυτοϋπονόμευσης. Τα οφέλη από την προ-ολυμπιακή ανακαίνιση εξατμίστηκαν γρήγορα, με φόντο τη ραγδαία υποβάθμιση της ευρύτερης περιοχής, ενώ δεν αντιμετωπίστηκε συνολικά η έλλειψη των απαραίτητων χώρων για να αναπτυχθούν οι μόνιμες συλλογές του. Το Εθνικό Αρχαιολογικός Μουσείο είναι ένας ακόμα κοιμισμένος γίγαντας.

Ο Μιχάλης Φωτιάδης ήταν ο Ελληνας αρχιτέκτονας που συνεργάστηκε με τον Μπερνάρ Τσουμί στον σχεδιασμό του νέου Μουσείου της Ακρόπολης. Κι ενώ τα φώτα συνεχίζουν να είναι στραμμένα στο νέο απόκτημα της Αθήνας, ο ίδιος εστιάζει στο «δράμα» του μεγαλύτερου μουσείου μας. Αλλά πιστεύει ότι υπάρχει λύση. Αρκεί να επεξεργαστούμε ένα νέο όραμα για το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο που θα τοποθετεί την αθηναϊκή κιβωτό της κλασικής αρχαιότητας στην πρώτη γραμμή των μεγάλων μουσείων του κόσμου. Και πριν από λίγες ημέρες, κατά τη διάρκεια του 11ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Αρχιτεκτόνων, παρουσίασε το σχέδιό του για την επέκταση και την αναβάθμιση του Μουσείου. Η εισήγηση του Ελληνα αρχιτέκτονα προτείνει τη σύνταξη ενός διεθνούς αρχιτεκτονικού διαγωνισμού. «Η οικονομική κάλυψη», σημειώνει ο κ. Φωτιάδης, «θα μπορούσε να εξασφαλισθεί από συνδυασμό φορέων του εξωτερικού και Ελλήνων ευαισθητοποιημένων στον πολιτισμό μας. Είναι η πιο ορθολογική νομική διαδικασία. Με ελάχιστη γραφειοκρατία ας προχωρήσουμε με τη μελλοντική βραβευμένη ομάδα του διαγωνισμού σε πρόγραμμα ταχύρρυθμης μελέτης και κατασκευής».

Στο διά ταύτα είναι γνωστό ότι πριν από τρία χρόνια (τον Απρίλιο του 2008) το Συμβούλιο Μουσείων έδωσε ομόφωνα την έγκρισή του στο κτιριολογικό πρόγραμμα που προβλέπει την επέκταση του ΕΑΜ με τη δημιουργία δύο υπογείων κάτω από τον κήπο του. Η συνολική επέκταση ανέρχεται σε 24.000 τ.μ., αλλά μόνο τα 2.000 από αυτά θα διατεθούν για τις μόνιμες συλλογές του Μουσείου, ενώ το μεγαλύτερο βάρος δίνεται στη δημιουργία χώρου στάθμευσης. Ο Μιχάλης Φωτιάδης αντιπροτείνει μια αρκετά μεγαλύτερη παρέμβαση στον ίδιο χώρο με πρόβλεψη για τρία εκθεσιακά υπόγεια 36.000 τ.μ., «λόγω ανύπαρκτου αρχαιολογικού ορίζοντα». Ο διαγωνισμός θα προδιαγράψει υπέργεια κηποτεχνική επιφάνεια για πέντε επίπεδα, τα δύο εκ των οποίων πρόκειται να διαμορφωθούν σε χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων. Μια δεύτερη επέκταση προβλέπεται κάτω από τον πεζόδρομο της οδού Τοσίτσα με τρία υπόγεια (τα δύο εκθεσιακά, 14.000 τ.μ.). Για το «Ακροπόλ Παλάς» προτείνεται να είναι η επίσημη έδρα του υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού με υπόγεια σύνδεση κάτω από την Πατησίων. Ο Μιχάλης Φωτιάδης δεν «πειράζει» το κτίριο του Πολυτεχνείου για τον πολύ απλό λόγο ότι «λόγω κληροδοτήματος δεν υπάρχει περίπτωση αλλαγής χρήσης ή απαλλοτρίωσης του ιστορικού συγκροτήματος».

 

Εκκληση για την προστασία των μνημείων της Λιβύης

  • Η UNESCO ανησυχεί για τις καταστροφές που μπορεί να υποστούν
Εκκληση για την προστασία των μνημείων της Λιβύης
Ο αρχαιολογικός χώρος της Σαμπράθα στη Λιβύη

Την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς της Λιβύης ζητεί από τις αντιμαχόμενες πλευρές η Ουνέσκο ανησυχώντας   για τις καταστροφές που μπορεί να υποστούν από τις ένοπλες συγκρούσεις, τα μνημεία της χώρας συμπεριλαμβανομένης και της αρχαίας ελληνικής αποικίας της Κυρήνης όπου  βρίσκεται ο ναός του Απόλλωνα. «Η  πολιτιστική κληρονομιά της Λιβύης  έχει μεγάλη σημασία για την ανθρωπότητα στο σύνολό της», δήλωσε η Ιρίνα Μπόκοβα, επικεφαλής της UNESCO, που εδρεύει στο Παρίσι. Aπευθυνόμενη μάλιστα στους Λίβυους και τις διεθνείς δυνάμεις που επιχειρούν   από  αέρος εναντίον του Καντάφι, τους κάλεσε  να σεβαστούν  τη Σύμβαση της Χάγης του 1954 για την εν καιρώ πολέμου προστασία των πολιτιστικών μνημείων. (Η Λιβύη παρ΄ όλα αυτά, δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος της συμφωνίας).

Αναφορές για καταστροφές δεν υπάρχουν ακόμη, ωστόσο τρεις  τουλάχιστον  αρχαιολογικές θέσεις προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία λόγω της γειτνίασής τους με την Τρίπολη και με άλλες στρατηγικές περιοχές, που βρίσκονται στην ακτίνα του πεδίου  των συγκρούσεων, όπως ανέφερε εξάλλου ο Φραντσέσκο Μπανταρίν, βοηθός γενικός διευθυντής της UNESCO για τον πολιτισμό.

Ανάμεσα στις πέντε θέσεις – μνημεία  που είναι ενταγμένα στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της Ουνέσκο,   είναι τα ερείπια της ρωμαϊκής πόλης Μάγκνα Λέπτις και της αρχαίας φοινικικής πόλης Σαμπράθα  σε απόσταση  130 χιλιομέτρων από  την Τρίπολη. Μια άλλη ευάλωτη θέση είναι η αρχαία πόλη της Κυρήνης, που δόθηκε κάποτε ως  δώρο στην Κλεοπάτρα από τον Ρωμαίο στρατηγό Μάρκο Αντώνιο και βρίσκεται ανατολικά της Βεγγάζης, την πόλη – προπύργιο των ανταρτών της Λιβύης εναντίον του Μουαμάρ Καντάφι.

Παρόμοιες εκκλήσεις είχε απευθύνει η Ουνέσκο για την προστασία των πολιτιστικών θησαυρών της Αιγύπτου, όπου οι αρχαιοκάπηλοι λεηλάτησαν μουσεία και αρχαιολογικές αποθήκες.