RSS

Τα Μουσεία αποκτούν σήμα αναγνώρισης

13 Mar
  • Το σχέδιο του υπ. Πολιτισμού για τις προϋποθέσεις ίδρυσης, λειτουργίας και βιωσιμότητας δημοσίων αλλά και ιδιωτικών συλλογών
  • Της Γιωτας Συκκα, Η Καθημερινή, Kυριακή, 13 Mαρτίου 2011

Ολοι γνωρίζουν τις πιέσεις της τοπικής κοινωνίας στους βουλευτές της περιφέρειας κι εκείνοι με τη σειρά τους στην κεντρική διοίκηση και ειδικά στο υπουργείο Πολιτισμού για το «δικό της μουσείο». Για δεκαετίες ολόκληρες, δεν είχε τόση σημασία πώς θα γίνει ούτε τι θα βάλουμε μέσα σε αυτό, όσο να γίνει για «τον τόπο μας ρε γαμ.. ο!». Τις περισσότερες φορές για τις ψήφους.

Ετσι γέμισε η χώρα από μουσεία και συλλογές που λειτουργούν έπειτα από γνωστές πιέσεις ώστε να ακκίζονται συνήθως οι τοπικοί άρχοντες ότι τους πρόσεξε η Αθήνα και λιγότερο για να εκπαιδεύεται η τοπική κοινωνία και να αναπτυχθεί πολιτιστικά και τουριστικά ο τόπος. Απαρχαιωμένοι σχεδιασμοί, εκθέματα χωρίς τακτική συντήρηση, κακοφωτισμένες αίθουσες, απρόσωποι χώροι και ξεπερασμένες αντιλήψεις, μουσεία που δεν μπορούν να ανανεώσουν τις συλλογές τους.

  • Δημόσια και ιδιωτικά

Μέσα σε δέκα χρόνια το ΥΠΠΟΤ ξόδεψε πάνω από 180 εκατ. ευρώ, όμως τα αιτήματα για νέα μουσεία δεν σταματούν. Κάποια, ακόμη και καινούργια, ανοιγοκλείνουν τον χειμώνα επειδή λείπει προσωπικό και χρήματα. Σε κάποια άλλα, ευτυχώς λιγότερα, τα πολύτιμα εκθέματα κινδυνεύουν από σπασμένα κεραμίδια και βροχές. Ή, όπως είδαμε πρόσφατα στο Μουσείο Θεόφιλου, μοναδικά έργα του λαϊκού ζωγράφου να κινδυνεύουν από τον ήλιο όταν δεν τα «τρώει» η υγρασία και η αδιαφορία.

Στην Ελλάδα, βέβαια, κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι μας λείπουν τα μουσεία. Για την καλή εικόνα μας στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 πολλά ιδρύθηκαν, αναβαθμίστηκαν και επεκτάθηκαν τα περισσότερα, γεμίσαμε από αίθουσες και νέες συλλογές. Μια επιδημία μουσείων χωρίς τέλος, έλεγχο και πιστοποίηση. Ομως, πώς λειτουργούν; Αυτό θέλησε να τακτοποιήσει το υπουργείο Πολιτισμού.

Παλιά εκκρεμότητα από τον νόμο 3028 του 2002 τον οποίο τώρα θα ενισχύσει η υπουργική απόφαση περί πιστοποίησης που θα υπογράψει ο Παύλος Γερουλάνος. Το θέμα, άλλωστε, δεν είναι να αυξηθούν άσκοπα και άναρχα τα ελληνικά μουσεία, αλλά να γίνουν ελκυστικότερα, ευέλικτα και λιγότερο εσωστρεφή. Αυτό ακριβώς θα πετύχει η πιστοποίησή τους.

Στα μουσεία του εξωτερικού έχουμε συνηθίσει, χρόνια τώρα, να βλέπουμε το σήμα αναγνώρισης. Σε λίγο καιρό και στη χώρα μας θα έχουν τα μουσεία διακριτικό, όσα θέλουν και με τη βούλα του νόμου να σέβονται τον Κανόνα Δεοντολογίας του Διεθνούς Συμβουλίου Μουσείων, παρέχοντας ασφάλεια στον Ελληνα υποψήφιο επισκέπτη. Παράλληλα με την πιστοποίηση θα μπει τάξη την αταξία πολλών ελληνικών μουσείων που λειτουργούν συχνά χωρίς κανένα έλεγχο…

Το σχετικό σχέδιο υπουργικής απόφασης με θέμα «Ιδρυση, λειτουργία και αναγνώριση μουσείου», το οποίο εξετάστηκε σε συνεδριάσεις του Συμβουλίου Μουσείων, αφορά σε προϋποθέσεις ίδρυσης μουσείου από το Δημόσιο και αναγνώρισης όσων δεν ανήκουν στο Δημόσιο. Επίσης, στα δικαιολογητικά που απαιτείται να υποβληθούν στην αρμόδια υπηρεσία του υπουργείου για τους σκοπούς αυτούς, στη διαδικασία αναγνώρισης, στα προνόμια και τις υποχρεώσεις.

Με τη διαδικασία αυτή θα μπει κι ένας περιορισμός στα υπό ίδρυση μουσεία. Οι εφορείες αρχαιοτήτων συχνά κατέφευγαν στην κεντρική υπηρεσία λέγοντας ότι ο δήμαρχος της περιοχής τους έχει παραχωρήσει δύο αίθουσες τις οποίες θέλουν να στεγάσουν ένα μουσείο. «Αυτό πλέον θα σταματήσει», λέει στην «Κ» η γεν. γραμματέας του ΥΠΠΟΤ Λίνα Μενδώνη. «Διότι και για το δημόσιο μουσείο, η εφορεία που λαμβάνει την πρωτοβουλία να υποστηρίξει την ίδρυση ενός αρχαιολογικού μουσείου θα πρέπει να καταθέσει όλες τις προϋποθέσεις. Πρέπει να παρουσιάσει μελέτες βιωσιμότητας, κόστους οφέλους, τις συλλογές της ότι έχουν μια ενότητα και δεν τις αποτελούν ένα αρχαίο λυχνάρι κι ένα τμήμα αγάλματος. Το υπουργείο αυτοπεριορίζεται σε ό, τι αφορά την ίδρυση και τη λειτουργία των δημοσίων μουσείων, αλλά και τη συνεργασία πολλών ιδιωτικών».

Πώς χαρακτηρίζει σήμερα το τοπίο των μουσείων; Το πρόβλημα των κρατικών είναι κατ’ αρχήν η έλλειψη προσωπικού, παραδέχεται η γ. γ. Η αλήθεια είναι πως ο επισκέπτης δεν είναι πάντα σίγουρος για τα ωράρια λειτουργίας τους. Κι αν το υπουργείο θεωρεί ότι θα λύσει με τη βοήθεια του κ. Ραγκούση το πρόβλημα και ότι από την 1η Απριλίου θα εφαρμοστεί το διευρυμένο ωράριο στα μουσεία της χώρας, υπάρχουν και τα ιδιωτικά.

«Υπάρχουν πολύ καλά ιδιωτικά μουσεία, αλλά και πολλές αποθήκες», παραδέχεται η κ. Μενδώνη. Μήπως αυτό δεν συμβαίνει στα δημόσια; «Συμβαίνει κυρίως στις συλλογές. Με τα κοινοτικά προγράμματα αναβαθμίστηκαν τα μουσεία της χώρας. Ομως, με πολλά μικρά και λαογραφικά μουσεία έχουμε πράγματι πολλά προβλήματα. Εκθέτουν στοίβες σανού, πέντε ταγάρια, δυο σαμάρια κι άλλες τόσες γκλίτσες και διεκδικούν τον τίτλο του μουσείου. Μουσεία, όμως, δεν είναι».

Το σήμα των πιστοποιημένων μουσείων θα προκύψει από διαγωνισμό που ετοιμάζει να προκηρύξει το ΥΠΠΟΤ. Νέοι καλλιτέχνες θα σχεδιάσουν το σήμα και το έπαθλο για το λογότυπο θα είναι συμβολικό: 1.000 ευρώ.

Ελεγχος πενταετίας, ετήσιος απολογισμός

Το σήμα ενιαίου τύπου «Αναγνωρισμένο από το κράτος» θα λύσει πολλά προβλήματα, ξεκαθαρίζοντας κάπως το τοπίο. Αυτό δεν σημαίνει και μονιμότητα πιστοποίησης. Η απόφαση της αναγνώρισής τους θα μπορεί να ανακαλείται με απόφαση του υπουργού Πολιτισμού ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου Μουσείων εφ’ όσον παύσουν να πληρούνται οι προϋποθέσεις έκδοσής της. Τα μουσεία θα ελέγχονται ανά πενταετία, ενώ καλούνται να υποβάλλουν και ετήσια απολογιστική έκθεση λειτουργίας. Το πλαίσιο μπορεί να άργησε εννέα χρόνια, αλλά με αυτόν τον τρόπο θα αποφευχθούν ρουσφετολογικές τακτικές και θα περιοριστεί η σπατάλη ενίσχυσης ιδρυμάτων χωρίς μελέτες σκοπιμότητας και βιωσιμότητας. Τώρα θα είναι προϋπόθεση, όπως η αναλυτική καταγραφή των συλλογών, η τεκμηρίωση καταλληλότητας και επάρκειας χώρων, τα στοιχεία και οι λεπτομέρειες για τη στελέχωση του μουσείου, ο προγραμματισμός δράσεων, ο εσωτερικός κανονισμός.

Σε αυτό το σκεπτικό θα στηριχθούν και τα πέντε νέα μουσεία: Βυζαντινό Μουσείο Διδυμοτείχου, Διαχρονικό Μουσείο Λάρισας, Αρχαιολογικό Μουσείο Πύργου, Νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Θέρμου, Βυζαντινό Μουσείο Αργολίδας που ετοιμάζει αυτό τον καιρό η Διεύθυνση Μουσείων, Εκθέσεων και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων με τις αρμόδιες εφορείες, αλλά και οι επανεκθέσεις στα: Αρχαιολογικό Μουσείο Θήβας,   Βυζαντινό Μουσείο Καστοριάς, Αρχαιολογικό Μουσείο Σητείας, Αρχαιολογικό Μουσείο Τεγέας.

Σήμερα, από το Τμήμα  Δημοσίων Αρχαιολογικών Μουσείων και Συλλογών εποπτεύονται 202 δημόσια μουσεία. ενώ στα μη δημόσια ανήκουν τα: Μουσείο Μπενάκη, Κέντρο Γαία – Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή, Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου (επιχορηγούνται και τα τρία από το ΥΠΠΟΤ) και το Ιδρυμα Ν. Π. Γουλανδρή – Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης και το Ιστορικό Μουσείο Κρήτης, που δεν επιχορηγούνται.

Advertisements
 
Leave a comment

Posted by on March 13, 2011 in Μουσεία

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: