RSS

Ο αρχαιολογικός καμβάς της Πελοποννήσου

16 Jun
Σημαντικά μνημεία και ευρήματα συνθέτουν ένα ολοκληρωμένο ταξίδι στην ιστορία της που συγκεντρώνεται σε 626 σελίδες
  • Της Γιωτας Συκκα, Η Καθημερινή, 16/6/2012

Εξήντα επτά συγγραφείς, 626 σελίδες, 1.215 εικόνες. Είναι αυτονόητο πως έχοντας στα χέρια αυτή την έκδοση, θέλεις χρόνο για να ξεναγηθείς στις σελίδες της. Ενα ολοκληρωμένο ταξίδι στις γωνιές της Πελοποννήσου, επικράτεια σημαντικών πόλεων-κρατών, γη μυθικών ηρώων, έδρα διάσημων ιερών, κοιτίδα αρχαίων λατρειών και βέβαια των σημαντικότερων αθλητικών αγώνων του αρχαίου κόσμου. Κι όσο χάνεσαι στα μονοπάτια της ιστορίας, τόσο διαπιστώνεις πως η σύγχρονη Πελοπόννησος είναι η μοναδική περιοχή της ελληνικής επικράτειας που «διατήρησε τα ονόματα των σύγχρονων νομών της απαράλλαχτα με τα ονόματα των αρχαίων φυλετικών γεωγραφικών «χωρών». Αυτό δηλαδή που επισημαίνει στον πρόλογο της έκδοσης (Μέλισσα) ο αρχαιολόγος Ανδρέας Βλαχόπουλος, αναφερόμενος στο έργο του Παυσανία «Ελλάδος περιήγησις».

Μυθολογία

Τα όρια κάθε επικράτειας άλλαξαν όχι όμως και τα ονόματα των περιφερειών. Ο τρίτος τόμος της σειράς «Αρχαιολογία» στέκεται στην Πελοπόννησο, τα μυθικά βουνά της, τους ήρωές της. Στη μυθολογία της που καταγράφει για πρώτη φορά το καλό και την αρετή και «μέσω των άθλων που τα κατοχυρώνουν συλλαμβάνεται εν σπέρματι η ιδέα του αγώνος, η οποία στη γη αυτή θα γεννήσει τους διάσημους αθλητικούς αγώνες (Ολύμπια, Ισθμια, Νεμέα, Λύκαια)».

Μην ξεχνάμε ότι ο Ηρακλής ήταν Πελοποννήσιος ήρωας, ενώ οι θεοί μπορεί να κατοικούσαν στον Ολυμπο αλλά από την αυγή της ιστορίας διέμεναν στα ιερά της Πελοποννήσου και αποτύπωσαν τις μορφές τους στην τέχνη τους. Αυτά μας θυμίζει ο Ανδρέας Βλαχόπουλος (επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων) που επιμελήθηκε στην έκδοση, αλλά και άλλους πρωταγωνιστές της μυθολογίας. Η Ηρα για παράδειγμα λατρευόταν ως πολιούχος του Αργους, ο Απόλλων κατοικούσε στις λακωνικές Αμύκλες ενώ λατρευόταν στις αρκαδικές Βάσσες ως Επικούριος. Η Αθηνά ως Αλέα με ναό του Σκόπα δοξάστηκε στην Τεγέα και ως Παναχαΐς στην Πάτρα, η Δήμητρα και η Κόρη συνομιλούσαν ως χθόνιες υποστάσεις στη Λυκόσουρα, ο κοσμοσείστης Ποσειδώνας μνημονεύεται στην Πύλο κι ας όρισε τη λατρεία του στην Ισθμία, ενώ ο πανίσχυρος Δίας γεννήθηκε στο ιερό βουνό των Αρκάδων το Λύκαιον όρος, ωστόσο για τις συναθροίσεις προτιμούσε την κοιλάδα του Κλαδέου.

H Kορινθία, η Aργολίδα, η Aρκαδία, η Aχαΐα, η Hλεία, η Mεσσηνία, η Λακωνία, τα τοπία, οι μύθοι τους, η αρχαιολογική και η ιστορική τοπογραφία, οι ήρωες και οι θεοί, πρωταγωνιστές της ιστορίας όπως διασώζεται σε ευρήματα και μνημεία, όλα συγκεντρώνονται σε αυτή την προσεγμένη έκδοση που χρειάστηκε τέσσερα χρόνια για να ολοκληρωθεί. Από το 2008 ξεκίνησαν οι απαραίτητες συνεννοήσεις, ώστε να ετοιμαστεί το υλικό με τη σύμπραξη 67 διακεκριμένων αρχαιολόγων και των συνεργατών τους.

Διερευνητικές συζητήσεις, σχεδιασμός των ενοτήτων μέχρι -όπως σημειώνει ο κ. Βλαχόπουλος- τη «σκηνοθεσία» περιοχών, μνημείων, περιόδων και συγγραφέων. Σκοπός «να μην υποτιμηθεί κάποιος τόπος ή μία χρονική περίοδος να υποφωτιστεί». Και όπως συνέβη στις εκδόσεις που προηγήθηκαν (Νησιά του Αιγαίου, Εύβοια και Στερεά Ελλάδα), «τηρήσαμε τις νομαρχιακές «επικράτειες» των Αρχαιολογικών Εφορειών του υπουργείου Πολιτισμού, επισταμένως όμως η αρχαιολογική πληροφορία διαπερνά τα σύνορα των σύγχρονων νομών και αποκαθιστά τις αρχαίες επικράτειες των προϊστορικών «κοινών», των μυκηναϊκών βασιλείων, των γεωμετρικών κωμών, των πόλεων κρατών, των συμμαχιών και των άλλων ιστορικών συνασπισμών».

Ενας πυκνός ιστορικός αρχαιολογικός καμβάς της Πελοποννήσου είναι αυτή η έκδοση που καταγράφει μοναδικούς «θησαυρούς». Τα σημαντικότερα αρχαιολογικά ευρήματα από την πρώτη εμφάνιση του ανθρώπου στην περιοχή και την εποχή του Λίθου έως το τέλος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Εχει σημασία όμως για έναν ακόμη λόγο. Οτι παρουσιάζει ευρήματα και μνημεία την τελευταία δεκαετία. Μετά τη φροντίδα δηλαδή που δέχθηκαν με συντηρήσεις, αναδείξεις, επεμβάσεις και βέβαια έρευνες, οι οποίες έφεραν στο φως καινούργιες πληροφορίες και επιστημονικά συμπεράσματα. H τρίτη έκδοση της σειράς «Αρχαιολογία» με την οποία η «Μέλισσα» γιορτάζει τα 60 της χρόνια.

 
Leave a comment

Posted by on June 16, 2012 in Πελοπόννησος

 

Tags:

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: