RSS

Category Archives: Αίγινα

Τα φώτα της δημοσιότητας προσελκύει η απόφαση του Κ.Α.Σ. για τον κυματοθραύστη

Αθηναϊκές εφημερίδες πανελλαδικής κυκλοφορίας

Η συχνή ενασχόληση μεγάλων αθηναϊκών εφημερίδων πανελλαδικής κυκλοφορίας με προβλήματα του νησιού μας, έχει προκαλέσει ενοχλήσεις κατά καιρούς σε κύκλους που είχαν συνηθίσει έως πρόσφατα, πολλά από τα θέματα αυτά να μην ξεφεύγουν από τα στενά όρια της μικρής τοπικής μας κοινωνίας, η οποία τα αντιμετωπίζει συνήθως με τους δικούς της κανόνες και τις δικές της μεθόδους και πρακτικές. Η εγγύτητα με την Αθήνα, η ευκολία στην μετακίνηση και στην επικοινωνία των ιδεών, η εγκατάσταση στο νησί μας πολλών νέων κατοίκων που προέρχονται στην μεγάλη πλειοψηφία τους από την Αθήνα –και από άλλα μεγάλα αστικά κέντρα της Ελλάδας και του εξωτερικού– και κυρίως ο διαρκώς αυξανόμενος αριθμός τακτικών παραθεριστών που απέκτησαν ιδιοκτησίες εδώ –και που έχουν την ίδια προέλευση– κάνει αδύνατη την διατήρηση του ιδιότυπου αυτού «όρκου σιωπής» που χαρακτηρίζει τις μικρές τοπικές κοινωνίες. Παράλληλα, τα θέματα αυτά παρουσιάζουν πολλές φορές από την φύση τους ένα ευρύτερο ενδιαφέρον που αγγίζει ολόκληρη την ελληνική κοινωνία και όχι απλώς τους μόνιμους κατοίκους του νησιού μας.

Ένα από αυτά τα θέματα πανελλαδικής εμβέλειας είναι και η πρόσφατη έγκριση από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο της μελέτης για την κατασκευή κυματοθραύστη στο λιμάνι του νησιού μας, σε επαφή (οπτική και φυσική) με δύο αρχαιολογικούς χώρους μεγάλης σημασίας –την αρχαία ακρόπολη της Κολώνας και τον πολεμικό λιμένα της πρώτης μεγάλης ναυτικής δύναμης του αρχαίου κόσμου. Η έγκριση του έργου από το Κ.Α.Σ. παρά την αντίθετη εισήγηση των αρμοδίων Εφορειών Αρχαιοτήτων, είναι, ακόμη στις μέρες μας, κάτι το ασυνήθιστο, αλλά όχι πλέον σπάνιο. Ένα πρόσφατο, πολύ γνωστό παράδειγμα «αυθαιρεσίας» του Κ.Α.Σ. είναι ο αποχαρακτηρισμός το 2007 δύο σημαντικών διατηρητέων κτιρίων της Διονυσίου Αρεοπαγίτου, με το σκεπτικό ότι εμποδίζουν την θέα του νέου Μουσείου της Ακρόπολης προς τον ιερό βράχο, απόφαση που προκάλεσε τις έντονες αντιδράσεις των ειδικών και ακυρώθηκε τελικά από το Συμβούλιο της Επικρατείας.

Η θιγόμενη περιοχή

Πέρα από τις πολυάριθμες αναρτήσεις της είδησης για τον κυματοθαύστη σε ειδησεογραφικές ιστοσελίδες και την δημοσίευσή της σε εφημερίδες, υπήρξαν την επομένη της κρίσιμης συνεδρίασης δύο άρθρα σε δύο από τις πιο έγκυρες αθηναϊκές εφημερίδες, την Καθημερινή και το Βήμα (στην καθημερινή ηλεκτρονική του μορφή) – εφημερίδες που έχουν ασχοληθεί πρόσφατα και με άλλα θέματα που μας αφορούν. Η Καθημερινή, με σύντομο άρθρο της δημοσιογράφου Όλγας Σελλά, με τίτλο «Kυματοθραύστης στο λιμάνι της Aίγινας», καταγράφει την είδηση συνοψίζοντας ένα μεγαλύτερο κείμενο του Αθηναϊκού Πρακτορίου Ειδήσεων (δείτε το εδώ) το οποίο ουσιαστικά αποτυπώνει το σκεπτικό της απόφασης, βασισμένο σε δηλώσεις του δημάρχου Σάκη Σακκιώτη, του μελετητή του έργου Στράτου Ανδριάνη και της γενικής γραμματέως του υπουργείου πολιτισμού Λίνας Μενδώνη. Το κείμενο της δημοσιογράφου του Βήματος Μαρίας Θερμού, με τίτλο «Αίγινα: Δαμάζοντας τα κύματα… σε βάρος των αρχαίων», διαφοροποιείται από την επίσημη εκδοχή. Ενώ προβάλλει τα επιχειρήματα για την ασφάλεια των επιβατών που προκάλεσαν την θετική απόφαση του Συμβουλίου, δίνει έμφαση παράλληλα και στην επιχειρηματολογία των καθ’ ύλην αρμοδίων ειδικών που μειοψήφησαν, ως προς τους κινδύνους και την βλάβη που θα προκαλέσει η κατασκευή του έργου στους σημαντικούς αυτούς αρχαιολογικούς χώρους.

Το κείμενο της Μαρίας Θερμού, λοιπόν, κρατά μια στάση επιφυλακτική απέναντι στην απόφαση του Κ.Α.Σ. εκφράζοντας έναν έντονο προβληματισμό. Μια αντίστοιχη στάση για το θέμα του κυματοθραύστη είναι συχνά έκδηλη και σε αναρτήσεις ή σχόλια αναγνωστών στα μπλογκς της Αίγινας.

Το Πρώτα η Αίγινα θεωρεί ότι τα θέματα ασφαλείας των επιβατών είναι αδιαπραγμάτευτα και απαιτούν άμεση προσπάθεια αντιμετώπισης, με κάθε πρόσφορο μέσο, και μάλιστα και για την περίοδο μέχρι την περάτωση του όποιου έργου δώσει μόνιμη λύση – περίοδο που ενδέχεται να μην είναι και τόσο σύντομη. Από την άλλη πλευρά μοιραζόμαστε τις ανησυχίες και τον προβληματισμό που εκφράζεται για τις επιπτώσεις στους αρχαιολογικούς μας θησαυρούς, την επιβάρυνση του ιστορικού πυρήνα της καποδιστριακής μας πόλης, το ανεπανόρθωτο πλήγμα στο φυσικό κάλλος της περιοχής –που αποτελεί και αυτό μέγιστο κεφάλαιο για την τουριστική ανάπτυξη της Αίγινας, αν όχι για οτιδήποτε άλλο– για όλους αυτούς τους λόγους, δηλαδή, που κάνουν και πολλούς υποστηρικτές της λύσης του κυματοθραύστη να τον αποδέχονται «με μισή καρδιά» ως αναγκαίο κακό. Πιστεύουμε λοιπόν ότι ο διάλογος και ο προβληματισμός για τέτοια σημαντικά θέματα είναι οπωσδήποτε κάτι το θετικό.

Η σπουδαιότητα του θέματος, καθώς και τα περίπλοκα προβλήματα που αναδεικνύει, θα πρέπει να μας προετοιμάζουν για ακόμη περισσότερη δημοσιότητα και μάλιστα ενόσω και εφόσον το έργο θα συνεχίζει να προχωρεί προς την υλοποίησή του.

Διαβάστε σχετικά:
http://aeginafirst.wordpress.com/2011/02/11/ta-fota-tis-dimosiotitas-stin-apofasi-tou-ka/

Advertisements
 
Leave a comment

Posted by on February 13, 2011 in Αίγινα

 

Kυματοθραύστης στο λιμάνι της Aίγινας

  • Oλγα Σελλα, Η Καθημερινή, Πέμπτη, 10 Φεβρουαρίου 2011

AΠOΦAΣH. Eίναι μια συζήτηση που ξεκίνησε το 1983: τι θα γίνει με το λιμάνι της Aίγινας, ένα νησί που όχι μόνο είναι «προάστιο» της Aθήνας, αλλά δέχεται και πάνω από 1 εκατ. επισκέπτες τον χρόνο. Tο υπάρχον λιμάνι (κτισμένο το 1968) με τη νέα προβλήτα είναι εκτεθειμένο στους δυτικούς και βορειοδυτικούς ανέμους (που καλύπτουν ένα σύνολο 25% των ετήσιων ανέμων), δημιουργώντας όχι απλώς προβλήματα στην επιβίβαση και αποβίβαση ανθρώπων και οχημάτων, αλλά και προκαλώντας δυστυχήματα. Eχουν χαθεί τέσσερις ανθρώπινες ζωές μέχρι σήμερα στην προσπάθειά τους να πατήσουν τη στεριά που δεν φαινόταν καθόλου. Tο Kεντρικό Aρχαιολογικό Συμβούλιο αποφάσισε προχθές, κατά πλειοψηφία, να επιτρέψει την κατασκευή ενός κυματοθραύστη μήκους 580 μέτρων, με τοποθέτηση και ρίψη φυσικών ογκολίθων από τους Λαζάρηδες. Παρότι η κατασκευή του κυματοθραύστη είχε εγκριθεί από το 1999, δεν προχώρησε. Eίτε γιατί υπήρχαν διαφωνίες από τους αρχαιολόγους των χερσαίων ή των εναλίων αρχαιοτήτων, είτε γιατί στο τραπέζι έπεφταν προτάσεις για κατασκευή νέου λιμανιού, εξαρχής, στο Λεόντι. Oι επιφυλάξεις της Eφορείας Eναλίων Aρχαιοτήτων και της KΣT΄ EΠKA, που εξακολουθούν να ισχύουν, αφορούν ή τις πιθανές έμμεσες βλάβες που θα υποστούν οι χερσαίες αρχαιότητες δίπλα στην παραλία της Aύρας ή τους λιθοσωρούς που βρίσκονται μέσα στη θάλασσα από την αρχαιότητα. Oι μελετητές έδειξαν με ποιον τρόπο ο κυματοθραύστης απομακρύνεται από την επαφή του από τους αρχαίους ύφαλους μώλους, αλλά και προστατεύει τη στεριά και τις ενάλιες αρχαιότητες από τα μεγάλα κύματα. Tο κόστος κατασκευής του ανέρχεται στο ποσόν των 6.300.000 ευρώ, ενώ για το νέο λιμάνι απαιτούνταν περίπου 50 εκατ. ευρώ.

 

Η σκοτεινή μοίρα της «Πύλης της Αίγινας»

  • Το επιβλητικό γλυπτό του Κώστα Βαρώτσου στο λιμάνι του νησιού αναμένει την απόφαση της νέας δημοτικής αρχής για την τύχη του
  • Του Γιωργου Θ. Καλοφωνου*Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Kυριακή, 9 Iανoυαρίου 2011

Μέσα στον θλιβερό, εφέτος, εορταστικό διάκοσμο του λιμανιού της «πρώτης πρωτεύουσας της Νεότερης Ελλάδας», η «Πύλη της Αίγινας», το επιβλητικό έργο του Κώστα Βαρώτσου, στέκεται τις νύχτες σκοτεινή, χωρίς τον χαρακτηριστικό φωτισμό της. Μοιάζει να περιμένει καρτερικά τη δυσοίωνη μοίρα που, απ’ ό,τι φαίνεται, της επιφυλάσσουν οι προσεχείς ημέρες. Δώρο του διεθνώς καταξιωμένου εικαστικού στο νησί όπου κατοικεί τα τελευταία χρόνια, το έργο, από τη στιγμή που τοποθετήθηκε πριν από ένα χρόνο, έγινε αντικείμενο διενέξεων ανάμεσα στην τότε δημοτική αρχή, που το αποδέχτηκε με ευγνωμοσύνη, και στην τότε αντιπολίτευση που τώρα αναλαμβάνει τον δήμο και η οποία ήταν αντίθετη. Ανάμεικτα ήταν από την αρχή και τα συναισθήματα των κατοίκων της Αίγινας. Οι υποστηρικτές του ενθουσιάστηκαν από τις μεταμορφώσεις του μέσα από τη σχέση του με το φως και το νερό, και θεώρησαν μεγάλο ατού για την Αίγινα να φιλοξενεί το έργο ενός τόσο διάσημου δημιουργού. Οι φανατικοί πολέμιοί του το είδαν ως στοιχείο ξένο, που με τις διαστάσεις του παρεμβαίνει επιθετικά στο ιστορικό τοπίο της παραλίας της Αίγινας. Το ύψος του θεωρήθηκε ανταγωνιστικό προς τα παρακείμενα μνημεία, το χρώμα του φυσικού γυαλιού πολύ πρασινωπό για να εναρμονίζεται με τη χρωματική γκάμα της θάλασσας, του ουρανού και του ορίζοντα που το περιβάλλουν. Η λιτότητα του έργου -που σε σχέση με παλιότερα έργα του Βαρώτσου μπορεί να θεωρηθεί μινιμαλιστικό- άλλους τους ανακούφισε, γιατί αποδέχθηκαν ότι δεν προκαλεί ζημιά στο τοπίο, ενώ άλλους τους εξόργισε, γιατί το εξέλαβαν ως ένα είδος απάτης. Αυτοί οι τελευταίοι που συχνά το αποκαλούν «πίνακα ανακοινώσεων» και πιο πρόσφατα «κούφωμα», αδυνατούν να αντιληφθούν πώς μπορεί ένα έργο τόσο λιτό να θεωρηθεί τέχνη. Ισως θα εκτιμούσαν πολύ περισσότερο έναν ανδριάντα γέροντα ναυτικού με ένα τσιμπούκι: μια τρισδιάστατη απεικόνιση του γνωστού «Γέρου με την Πίπα».

  • Πρόταση μεταφοράς

Στο σκοτεινό αυτό τοπίο ήλθε να προστεθεί και η εκ των υστέρων γνωμάτευση της προϊσταμένης της 1ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, Αικατερίνης Παντελίδου, που ήταν αρνητική για το έργο, προβάλλοντας την άποψη ότι αυτό παρεμβαίνει επιθετικά στον περιβάλλοντα χώρο του μνημείου του Αγίου Νικολάου του Θαλασσινού. Δεν προτείνει την κατεδάφισή του, όπως παραπλανητικά διατυμπανίζουν ορισμένα αιγινίτικα ιστολόγια, αλλά τη μεταφορά του σε πιο πρόσφορη θέση, σε συνεννόηση με τον καλλιτέχνη. Στην αξιοπιστία της γνωμάτευσής της δεν την βοηθούν οι ποιητικές εξάρσεις των διατυπώσεών της (το έργο ««εφορμά» οπτικά και συμβολικά με ιδιαίτερα επιθετική διάθεση», «ανατρέπει την αγλαή ευφορία του βλέμματος» κ.ο.κ.) αλλά κυρίως η καταφανής άγνοιά της για το ίδιο το έργο. Οπως αποκαλύπτεται, η έκθεσή της δεν είναι αποτέλεσμα αυτοψίας, ενώ δεν λαμβάνει υπ’ όψιν της ότι το έργο είναι τοποειδικό (site specific). Ενα τέτοιο έργο δεν αποτελείται απλώς από την όποια κατασκευή, αλλά περιλαμβάνει και τη σχέση της με τον περιβάλλοντα χώρο, ο οποίος υπαγορεύει τη μορφή, τις διαστάσεις και την ακριβή θέση στην οποία έχει τοποθετηθεί. Δεν βοηθά επίσης τη συντάκτρια του εγγράφου αυτού και η απόλυτη αδιαφορία της υπηρεσίας της για την Αίγινα, της οποίας την προστατευόμενη όψη έχει αφήσει έρμαιο φωτεινών επιγραφών, διαφημιστικών πινακίδων και άλλων αυθαίρετων επεμβάσεων που την υποβαθμίζουν απόλυτα σε σχέση π.χ. με τη διατηρητέα Υδρα, η οποία ανήκει επίσης στην αρμοδιότητά της. Ακόμη και τον ίδιο τον «προσβαλλόμενο» από την «εφόρμηση» του Βαρώτσου ναΐσκο του Αγίου Νικολάου, άμεσο αντικείμενο της αρμοδιότητάς της και ορόσημο του λιμένα, τον έχει αφήσει να υποβαθμίζεται από τους ιστούς με τις συνθετικές σημαίες που έχουν αυθαίρετα τοποθετηθεί εδώ και χρόνια στην πρόσοψή του.

  • Ουσιαστικά ερωτήματα

Το πρόβλημα που έχει προκύψει με την «Πύλη» του Κώστα Βαρώτσου θέτει πολλά δυσεπίλυτα ερωτήματα, όπως, για παράδειγμα, εκείνο της θέσης της σύγχρονης τέχνης σε προστατευόμενα αρχιτεκτονικά μνημεία, ή του ποιος, και με ποια κριτήρια, αποφασίζει τελικά για τις παρεμβάσεις στον δημόσιο χώρο. Θέτει άλλωστε και όλους εμάς, τους κατοίκους της Αίγινας, αλλά και τους πολίτες της χώρας μας, προ των ευθυνών μας. Σε επίπεδο τοπικής πολιτικής, βέβαια, δεν μοιάζει να απαιτείται πολλή σκέψη και προβληματισμός. Εχοντας πρόσφατη την εντολή των ψηφοφόρων της, η πρώην αντιπολίτευση και νυν δημοτική αρχή, έχει τυπικά το δικαίωμα να αποφασίσει την απομάκρυνση -ακόμη και την καταστροφή- του έργου. Θα πρέπει όμως να είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει και τη διεθνή κατακραυγή που, σχεδόν σίγουρα, θα προκύψει, εφόσον πρόκειται για έργο διαπρεπούς δημιουργού. Στην περίπτωση αυτή, η επιχειρηματολογία που αναπτύσσεται τελευταία ως προς την εγκυρότητα ή μη της αδειοδότησης του έργου, θα την αφήσει ακάλυπτη. Τα ουσιαστικά ερωτήματα όμως είναι άλλα. Είμαστε διατεθειμένοι να αποδείξουμε έμπρακτα τον σεβασμό μας στην ιστορική φυσιογνωμία του νησιού αντί να την ανακαλύπτουμε υποκριτικά μόνον όταν θεωρούμε ότι μας συμφέρει; Είμαστε έτοιμοι να ενεργήσουμε θετικά ξεκινώντας με την αποκατάσταση της διατηρητέας όψης της πόλης, απομακρύνοντας τις αυθαίρετες αισθητικά παρεμβάσεις και όχι τα έργα τέχνης, ανεξάρτητα από το αν μας αρέσουν ή όχι;

Το παράδειγμα της Υδρας θα έπρεπε να μας απασχολήσει. Η κατάσταση εκεί -αποτέλεσμα διαρκούς και επώδυνου αγώνα της αρχαιολογικής υπηρεσίας- έχει προσφέρει τα μέγιστα στην ποιοτική ανάπτυξη του νησιού. Αν λοιπόν το θέμα αφορούσε έναν τόπο σαν την Υδρα, θα ήταν ίσως εποικοδομητικό να αναπτύξουμε έναν προβληματισμό γύρω από την τοποθέτηση εκεί ενός έργου σύγχρονης τέχνης. Στην Αίγινα όμως, μέσα στην απίστευτη αισθητική αυθαιρεσία που επικρατεί, οποιαδήποτε τέτοια συζήτηση μας εκθέτει, απλώς, ακόμη περισσότερο.

* Ο κ. Γιώργος Θ. Καλόφωνος είναι ιστορικός-βυζαντινολόγος και πρόεδρος του Συλλόγου των Φίλων του Διεθνούς Μουσικού Φεστιβάλ Αίγινας.

 
1 Comment

Posted by on January 9, 2011 in Αίγινα

 

Tags: