RSS

Category Archives: Αρχαιολογική Υπηρεσία

Απεργούν οι συμβασιούχοι αρχαιολόγοι

Σε 48ωρη απεργία σήμερα και αύριο κατεβαίνουν οι έκτακτοι αρχαιολόγοι του υπουργείου Πολιτισμού. Σήμερα το πρωί στις 9.30 συγκεντρώνονται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και αύριο στις 10 πμ στην πλατεία Κλαυθμώνος. Η απεργία εξαγγέλλεται σε μια περίοδο που συνεχίζονται οι λήξεις των συμβάσεων στην Αρχαιολογική Υπηρεσία, με εύλογη συνέπεια τη συνέχιση της εργασιακής ομηρίας με νέες «φουρνιές» εκτάκτων από τον επόμενο χρόνο, αφού, όπως σημειώνει και ο Σύλλογος Εκτάκτων Αρχαιολόγων, «τη στιγμή που το ΠΔ Παυλόπουλου στέλνει στο σπίτι τους αρχαιολόγους με 10 και 20 χρόνια προϋπηρεσίας γιατί τους απαγορεύει να δουλέψουν πάνω από 24 μήνες μετά το 2004, ανακοινώνεται ότι δε θα γίνει καμία πρόσληψη μόνιμου προσωπικού το 2010. Κανείς δε μας λέει πώς θα λειτουργήσει η Αρχαιολογική Υπηρεσία, χωρίς το εξειδικευμένο επιστημονικό και εργατοτεχνικό προσωπικό από την 1η Ιανουαρίου που θα τελειώσουν και οι τελευταίες συμβάσεις». Σημειώνουν επίσης: «Ας θυμίσουμε στη σημερινή κυβέρνηση ότι ευθύνεται η ίδια για την κατάσταση που επικρατεί σήμερα στο ΥΠΠΟΤ. Από το 1993 ως το 2004, δεν έκανε ούτε μία πρόσληψη αρχαιολόγου, ούτε μία πρόσληψη προσωπικού, οποιασδήποτε ειδικότητας στην αρχαιολογική υπηρεσία».

 

«ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΧΟΡΗΓΙΑ»: Δικομματισμού «τεμενάδες» στο κεφάλαιο

Πρόσφατα το υπουργείο Πολιτισμού – Τουρισμού ανακοίνωσε τις «ευχαριστίες» του για τις «χορηγίες» της ΔΕΗ ΑΕ και του «Ιδρύματος Λάτση», που συμφωνήθηκαν επί κυβέρνησης ΝΔ. Σύμφωνα με το ΥΠΠΟ-Τ, τον περασμένο Σεπτέμβρη στην Τρίπολη παραδόθηκε από τη ΔΕΗ ΑΕ στην ΛΘ΄ Εφορεία Προϊστορικών – Κλασικών Αρχαιοτήτων ένα τετρακίνητο όχημα, βάσει σύμβασης «πολιτιστικής χορηγίας» που υπογράφτηκε τον περασμένο Μάη. Το ΥΠΠΟ-Τ «ευχαριστεί τη ΔΕΗ ΑΕ για την προσφορά της η οποία θα καλύψει ανάγκες μετακίνησης του προσωπικού της ΛΘ΄ ΕΠΚΑ στο χώρο αρμοδιότητάς της».

Καταρχήν, να σημειωθεί πως πάγιο αίτημα και μόνιμη έλλειψη της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας είναι τα υπηρεσιακά αυτοκίνητα! Επί χρόνια οι αρχαιολόγοι αναγκάζονται, όπως πολλάκις έχουν καταγγείλει, να χρησιμοποιούν αυτοκίνητα των εργολάβων για να πάνε στις ανασκαφές. Οταν δε βάζουν από την τσέπη τους το κόστος μεταφοράς, που τους οφείλεται επί χρόνια…. Αντί, λοιπόν, οι κυβερνήσεις να λύσουν αυτό το αυτονόητο πρόβλημα… «ευχαριστούν» τις εταιρείες, ανάγοντάς τες σε «σωτήρες».

Ομως, τον Οκτώβρη του 2005, στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο αναδείχθηκε η καταστροφή από τη ΔΕΗ του αρχαιολογικού χώρου των Κυπαρισσίων στη Γόρτυνα της Αρκαδίας (!) Οπως προέκυψε στη συνεδρίαση η ΔΕΗ ΑΕ, χωρίς να ρωτήσει τη δημόσια Αρχαιολογική Υπηρεσία, προχώρησε στην επέκταση του λιγνιτωρυχείου στη Μεγαλόπολη, με αποτέλεσμα, όπως σημείωνε η αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων, να προκαλέσει καταστροφές στα κατάλοιπα του αρχαίου οικισμού και να ρίξει μπάζα σε αρχαίους τάφους!

Η περίπτωση του «Ιδρύματος Λάτση» αφορά στη «χορηγία» του για το σύστημα πυρόσβεσης στον αρχαιολογικό χώρο της Ολυμπίας. Ακόμη και σε αυτήν την καταστροφή, η κυβέρνηση της ΝΔ «περίμενε» το 1,5 εκ. ευρώ από το «Ιδρυμα» για να προχωρήσει σε αυτό το αναγκαίο έργο. Σήμερα, το ΠΑΣΟΚ, διά του ΥΠΠΟ-Τ ανακοινώνει ότι (σ.σ. οι υπογραμμίσεις δικές μας): «Με συνέπεια και υπευθυνότητα προς τις περιοχές που επλήγησαν από τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2007, το κοινωφελές ίδρυμα “John S. Latsis Public Benefit Foundation” ανέλαβε να χρηματοδοτήσει παρεμβάσεις στο μουσείο και στον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Ολυμπίας (…)». Τέτοιοι «τεμενάδες» στο κεφάλαιο…

Θυμίζουμε ότι το νόμο της ΝΔ περί «πολιτιστικής χορηγίας» τον ψήφισε και το ΠΑΣΟΚ ως «αντιπολίτευση»…

  • ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Πέμπτη 12 Νοέμβρη 2009

 

Μνήμες 175 χρόνων αρχαιολογικής έρευνας απαιτούν σεβασμό

 

  • Στην καρδιά του ιστορικού κέντρου της Αθήνας, στο Θησείο, και σε ένα ανακαινισμένο πρώην βιοτεχνικό κτίριο επί της οδού Ψαρομηλίγγου 22, λειτουργεί εδώ και ένα χρόνο το Ιστορικό Αρχείο της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας του υπουργείου Πολιτισμού.

(Πάνω): Το ανακαινισμένο πρώην βιοτεχνικό κτίριο του Θησείου, που φιλοξενεί εδώ κι ένα χρόνο το Ιστορικό Αρχείο της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας του ΥΠΠΟ. (κάτω) Ιδρυτική πράξη της Ελληνικής Υπηρεσίας Αρχαιοτήτων υπογεγραμμένη από τον βασιλιά Οθωνα: 14 Οκτωβρίου 1834

(Πάνω): Το ανακαινισμένο πρώην βιοτεχνικό κτίριο του Θησείου, που φιλοξενεί εδώ κι ένα χρόνο το Ιστορικό Αρχείο της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας του ΥΠΠΟ. (κάτω) Ιδρυτική πράξη της Ελληνικής Υπηρεσίας Αρχαιοτήτων υπογεγραμμένη από τον βασιλιά Οθωνα: 14 Οκτωβρίου 1834

Μια υπηρεσία λίγο πολύ άγνωστη, που στεγάζει πραγματικούς θησαυρούς. Εγγραφα από την εποχή του Καποδίστρια, βασιλικά διατάγματα για την έναρξη των ανασκαφών της Ακρόπολης, σχέδια, τηλεγραφήματα για την ανακάλυψη του ανακτόρου της Κνωσού και την ανέλκυση των αρχαιοτήτων στα ανοικτά των Αντικυθήρων, ημερολόγια διάσημων ανασκαφών, χάρτες, φωτογραφίες, αποκόμματα εφημερίδων και άλλα ενθυμήματα 175 ετών.

Το έργο, που έχει γίνει ήδη, θα παρουσιάσει η διευθύντριά του, δρ Μεταξία Τσιποπούλου, τη Δευτέρα, στις 7 μ.μ., στους Φίλους του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου (Τοσίτσα 1). «Η καταγραφή των εγγράφων σε μια βάση δεδομένων έχει σε μεγάλο βαθμό επιτευχθεί», μας λέει. Παράλληλα, έχει γίνει η επιστημονική τεκμηρίωση και ψηφιακοποίηση περίπου 20.000 εγγράφων και περισσότερων από 2.000 φωτογραφιών.

Αλλά το εργαστήριο συντήρησης του Ιστορικού Αρχείου, από τα λίγα χαρτώου και βιβλιακού υλικού που έχουμε, με άριστο εξοπλισμό και ειδικευμένο προσωπικό με μεταπτυχιακές σπουδές στο εξωτερικό, κινδυνεύει να κλείσει, γιατί λήγουν στο τέλος του χρόνου οι συμβάσεις των εργαζομένων σε αυτό. Απολύθηκαν πρόσφατα και οι δύο φύλακες, πτυχιούχοι ιστορικοί, που με 8μηνες συμβάσεις βοήθησαν στις ψηφιακοποιήσεις. Με δεδομένη την οικονομική δυσπραγία του υπουργείου, η διευθύντρια του Αρχείου κάνει έκκληση σε χορηγούς και προχωράει στην ίδρυση Σύλλογου Φίλων του Ιστορικού Αρχείου, για να μπορεί να λαμβάνει οικονομική υποστήριξη από ιδιώτες. Είναι η μόνη λύση για να προχωρήσει το έργο που με τόσους κόπους ξεκίνησε.

  • Σκονισμένα κιβώτια

Το Ιστορικό Αρχείο υπάρχει από το 1834. Είναι μια περιουσία στοιβαγμένη σε 1.800 σκονισμένα κιβώτια. Μετά τη σύσταση της Διεύθυνσης Αρχείου Μνημείων, το 1999, άρχισαν λίγο λίγο τα κιβώτια να ανοίγουν, τα έγγραφα να ξεσκονίζονται και να ψηφιακοποιούνται. Αρχισαν να ξαναζωντανεύουν πολύτιμα τεκμήρια και ξεχασμένες ιστορίες, όπως αυτή που μας διηγήθηκε η κ. Τσιποπούλου.

«Βρισκόμαστε στο 1834. Η Ακρόπολη έχει ακόμη τα μεσαιωνικά της κτίσματα. Ο ποταμός Ηριδανός ρέει ελεύθερος. Στις όχθες του διαβαίνουν καμήλες και καμηλιέρηδες. Στις 14 Οκτωβρίου ο βασιλιάς Οθων υπογράφει το διάταγμα διορισμού του Κυριάκου Πιττάκη ως εφόρου του Κεντρικού Μουσείου, δηλαδή την ιδρυτική πράξη της Ελληνικής Υπηρεσίας Αρχαιοτήτων. Με νέο βασιλικό διάταγμα ο Πιττάκης προάγεται σε γενικό έφορο Αρχαιοτήτων (1848). Στο Αρχείο μας υπάρχουν φωτογραφίες και σχέδια από τις ανασκαφές του 19ου αιώνα στην Ακρόπολη, αλλά και το έγγραφο με το οποίο δόθηκε εντολή το 1894, στον αρχιτέκτονα Ερνέστο Τσίλερ να συντάξει μελέτη για την κατάσταση του Παρθενώνα μετά τους δυνατούς σεισμούς που είχαν προηγηθεί».

Υπάρχει επίσης το γράμμα του Δημήτρη Κοντού, Συμιακού καπετάνιου σφουγγαράδικου σκάφους, με το οποίο ενημέρωσε τον υπουργό Παιδείας ότι οι ναύτες του ψάχνοντας για σφουγγάρια είχαν ανασύρει από τη θάλασσα των Αντικυθήρων αρχαιότητες. Ζητούσε, μάλιστα, την άδεια να συνεχίσει την έρευνα «ιδίοις εξόδοις», με τον όρο να αμειφθεί από το Δημόσιο αργότερα, όπως κι έγινε. Από τα καθημερινά τηλεγραφήματα του εφόρου Αρχαιοτήτων Κουρουνιώτη, που παρακολουθούσε τις εργασίες ανέλκυσης, φαίνονται οι αντίξοες καιρικές συνθήκες κάτω από τις οποίες ανελκύσθηκαν τα αρχαία που θαυμάζουμε σήμερα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, ο Εφηβος και ο περίφημος Μηχανισμός των Αντικυθήρων, η χρήση του οποίου έχει προσελκύσει από τότε το ενδιαφέρον μηχανικών και αρχαιολόγων απ’όλο τον κόσμο.

Από τα έγγραφα του Αρχείου μαθαίνουμε, επίσης, ότι κατά τη διάρκεια της μικρασιατικής εκστρατείας έγιναν ανασκαφές σε διάφορες αρχαιοελληνικές θέσεις της Μικράς Ασίας, όπως και τα ευρήματα που προέκυψαν. Σώζονται ιστορικής σημασίας αναφορές, όπως του Γ. Μαρινάτου, το 1930, ότι βρέθηκε από τον Εβανς (80 ετών τότε) το ανάκτορο της Κνωσού. Φαίνεται όλη η προετοιμασία της πολιτείας, παραμονές του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, για την προστασία των αρχαίων στα μουσεία από τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς. Το 1937 οι μηχανικοί του υπουργείου εκπόνησαν τα πρώτα σχέδια των ορυγμάτων, που έγιναν στα μεγάλα μουσεία για τον εγκιβωτισμό των αγαλμάτων κυρίως.

Υπάρχουν ακόμη σχέδια του Φώτη Κόντογλου για μια τοιχογραφία του στην αψίδα του ναού του Αγίου Ανδρέα, στα Πατήσια, που δεν σώζεται πια. *

  • Της Ν. ΚΟΝΤΡΑΡΟΥ-ΡΑΣΣΙΑ, Ελευθεροτυπία, Πέμπτη 5 Νοεμβρίου 2009
 

Απαλλοτριώσεις λόγω αρχαίων: πολίτες και περιουσίες σε ομηρία

Σε πρόβλημα τεραστίων διαστάσεων, με οικονομικές επιπτώσεις για χιλιάδες πολίτες, έχει αναχθεί τα τελευταία χρόνια η εκκρεμής απαλλοτρίωση για αρχαιολογικούς λόγους. Ιδιοκτήτες ακινήτων ζουν έναν πραγματικό εφιάλτη, βλέποντας τις περιουσίες τους δεσμευμένες -κάποιες επί δεκαετίες- ούτε να απαλλοτριώνονται ούτε να αποδεσμεύονται.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Κεραμεικού θα απαλλαγεί από τα κτίρια που έχουν κριθεί απαλλοτριωτέα από την εποχή που γινόταν ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων της Αθήνας. Εδώ, ήταν ένα κέντρο διασκέδασης που οι υπηρεσίες του ΥΠΠΟ δεν του έδωσαν γι' αυτόν τον λόγο άδεια λειτουργίας και έκλεισε

Ο αρχαιολογικός χώρος του Κεραμεικού θα απαλλαγεί από τα κτίρια που έχουν κριθεί απαλλοτριωτέα από την εποχή που γινόταν ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων της Αθήνας. Εδώ, ήταν ένα κέντρο διασκέδασης που οι υπηρεσίες του ΥΠΠΟ δεν του έδωσαν γι’ αυτόν τον λόγο άδεια λειτουργίας και έκλεισε

Και αν πρόκειται για σημαντικά αρχαία, έχει καλώς. Υπάρχουν, όμως, πολλές περιπτώσεις που δεσμεύονται ακίνητα για ευρήματα που σώζονται αποσπασματικά και σε κάποιες περιπτώσεις με την υπόνοια και μόνον ότι ίσως κάποτε βρεθεί εκεί κάτι, όταν και εάν γίνει ανασκαφή. Υπάρχουν επίσης ολόκληρα μνημεία σε μη απαλλοτριωμένα οικόπεδα και αρχαιολογικοί χώροι που δεν μπορούν να περιφραχθούν, γιατί εκκρεμούν οι πληρωμές των όμορων ακινήτων τους.

Περιουσίες εκατοντάδων στρεμμάτων και μάλιστα σε τουριστικές περιοχές μένουν ανεκμετάλλευτες και οι πολίτες είναι εγκλωβισμένοι στα δίχτυα ενός συστήματος που δεν οδηγεί πουθενά. Ούτε η πολιτιστική κληρονομιά αξιοποιείται όταν ένα κομματάκι αρχαίου κτιρίου σώζεται στο υπόγειο μιας πολυκατοικίας ή σε μια τρύπα ανάμεσα σε δύο κτίρια ούτε καλλιεργείται η εκτίμηση του πολίτη προς το αρχαίο όταν το βλέπει στο κέντρο της πόλης του τίγκα στο σκουπίδι.

Το κακό ξεκινάει από τον αρχαιολόγο εκείνον (όχι όλους) που στο όνομα της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς βαφτίζει σημαντικό το ασήμαντο. Από εκεί αρχίζει η ταλαιπωρία του πολίτη. Από τη στιγμή που θα συντάξει η Εφορεία Αρχαιοτήτων την πρόταση για έγκριση από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο μέχρι να πληρωθεί ο ιδιοκτήτης, μπορεί να περάσουν έως και 70 χρόνια, σύμφωνα με τον Συνήγορο του Πολίτη. Οι περισσότερες υποθέσεις σκαλώνουν είτε στα δικαστήρια, όπου καθορίζεται η τιμή μονάδας, είτε στο Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων (ΤΑΠΑ), γιατί όταν φτάσει εκεί οι υπηρεσίες βλέπουν ότι δεν υπάρχουν χρήματα.

Κι επειδή ο νόμος 3028 του 2002 προβλέπει την ακύρωση της απαλλοτρίωσης που δεν έχει πληρωθεί μετά την παρέλευση 18μήνου, έχει βρεθεί το εξής κόλπο: ξαναρχίζει η διαδικασία από την αρχή. Γίνεται νέα κήρυξη της ίδιας απαλλοτρίωσης και ακολουθείται η ίδια διαδικασία κι όποιος αντέξει… Εχουν πεθάνει δικαιούχοι χωρίς να έχουν λάβει φράγκο και το πρόβλημα το έχουν κληρονομήσει διά βίου οι δικοί τους.

  • Πονοκέφαλος για τον Συνήγορο του Πολίτη

Πολλοί έχουν καταφύγει τα τελευταία χρόνια για να βρουν το δίκιο τους στον Συνήγορο του Πολίτη. Στις ετήσιες εκθέσεις του ο ΣτΠ παρουσιάζει τις εκκρεμείς απαλλοτριώσεις για αρχαιολογικούς σκοπούς ως το δεύτερο μεγαλύτερο πρόβλημα της δημόσιας διοίκησης (μετά τις απλήρωτες πολεοδομικές απαλλοτριώσεις). Κλιμάκιο της Ανεξάρτητης αυτής Αρχής αναγκάστηκε να επισκεφθεί το τελευταίο έτος δύο φορές το ΥΠΠΟ στην προσπάθειά του να μεσολαβήσει για την απεμπλοκή εκατοντάδων υποθέσεων.

Στην πρώτη τους συνάντηση (21/10/2008) μίλησαν με τον γεν. γραμματέα του υπουργείου και στη δεύτερη (20/5/2009) με τη γενική διευθύντρια Αρχαιοτήτων.

Τους ζήτησαν:

* Να εξασφαλιστούν από τον ετήσιο προϋπολογισμό πρόσθετοι πόροι (γιατί το άλλοτε κραταιό ΤΑΠΑ είναι εδώ και μια 8ετία καταχρεωμένο και αδυνατεί να εκπληρώσει τον πρωταρχικό του ρόλο, τις αποζημιώσεις των αρχαιολογικών απαλλοτριώσεων).

* Να γίνει ιεράρχηση των εκκρεμών υποθέσεων αρχίζοντας από τις παλαιότερες. Η Αρχή είχε διαπιστώσει πως ακόμη και οι αυτοψίες της Επιτροπής Απαλλοτριώσεων γίνονταν «κατ’ επιλογήν από το γραφείο του γενικού γραμματέα» (ετήσια έκθεση 2007). Οταν τον συνάντησαν του συνέστησαν να τεθούν αντικειμενικά κριτήρια προώθησης των εκκρεμών υποθέσεων. Επίσης

* Να καταγραφούν τα κριτήρια αξιολόγησης κάθε πρότασης απαλλοτρίωσης για λόγους διαφάνειας.

  • Τι φταίει;

Κυριότερη αιτία της πολυετούς δέσμευσης ιδιοκτησιών για την πραγματοποίηση ανασκαφών, σύμφωνα με τον Συνήγορο του Πολίτη, είναι «η ανεπάρκεια πιστώσεων και ειδικευμένου προσωπικού». Για την επανεξέταση των παλαιών υποθέσεων ο Συνήγορος του Πολίτη θεωρεί αναγκαίο να τεθούν κριτήρια για τη διενέργεια ανασκαφών, με σημαντικότερο την παλαιότητα του αιτήματος του ιδιώτη.

Η Αρχή ζήτησε επίσης από το ΥΠΠΟ το αυτονόητο: να ενημερώνει τους πολίτες για την πορεία των υποθέσεών τους και επισήμανε ότι η πρακτική αυτοχρηματοδότησης των δοκιμαστικών ανασκαφών από τους ιδιοκτήτες «δεν έχει νόμιμο έρεισμα στον αρχαιολογικό νόμο 3028/02». Δηλαδή, το κράτος παρανομεί όταν αναγκάζει τους ιδιώτες να πληρώνουν από την τσέπη τους την ανασκαφή του οικοπέδου τους. Αυτό συμβαίνει πολύ συχνά γιατί οι πολίτες μόνον έτσι κάνουν τη δουλειά τους. Αλλιώς, θα περιμέεεενουν μέχρι να εξασφαλιστούν τα κρατικά κονδύλια.

Ενα ακόμη μείζον πρόβλημα στην περιφέρεια που ταλαιπωρεί τους Ελληνες είναι ο καθορισμός ζωνών προστασίας αρχαιοτήτων, ορατών ή αοράτων (όταν εικάζεται η παρουσία τους). Σε πολλές περιοχές εκκρεμεί για δεκαετίες ο καθορισμός ζωνών δεσμεύοντας τις περιουσίες των ανθρώπων εν όψει αυτού του σχεδίου και σε άλλες περιοχές έχουν οριστεί ζώνες όσο βλέπει το μάτι σου, χωρίς ορατό αρχαίο.

Μια περίπτωση που αντιμετώπισε ο Συνήγορος του Πολίτη είναι η εξής:

Κάποιοι ζητούσαν την εγκατάσταση ποιμνιοστασίου σε αγρόκτημα μέσα στον αρχαιολογικό χώρο της Κοιλάδας των Μουσών στην Ασκρα Βοιωτίας. Η Θ’ ΕΠΚΑ τούς το απαγόρευε. Υστερα από εξέταση του θέματος ο ΣτΠ διαπίστωσε ότι ο αρχαιολογικός χώρος δεν είχε οριοθετηθεί, δεν υπήρχαν ζώνες προστασίας και είχε τεθεί στην τεράστια αυτή έκταση απαγόρευση «κάθε ανθρώπινης δραστηριότητας». Ο πολίτης είπε, ελάτε να κάνετε ανασκαφή, να εξακριβωθεί αν υπάρχουν αρχαία. Οι αρχαιολόγοι δεν είχαν κονδύλια και προσωπικό για τη δοκιμαστική ανασκαφή και το ποιμνιοστάσιο έγινε χωρίς να βλαφθούν τα θαμμένα αρχαία.

  • Στέρηση χρήση της γης

Οταν η Αρχαιολογική Υπηρεσία σκάβει ιδιωτικά οικόπεδα ή χωράφια και δεν τα απαλλοτριώνει, υποχρεούται από τον νόμο να πληρώνει αποζημίωση για τη στέρηση χρήσης της γης. Η ρεμούλα εδώ είναι μεγάλη, γιατί πετιούνται έτσι τεράστια ποσά. Πολλοί ιδιοκτήτες βολεύονται και δεν διαμαρτύρονται, γιατί με αυτόν τον τρόπο κερδίζουν περισσότερα απ’ ό,τι αν καλλιεργούσαν το χωράφι τους. Σε μερικά τέτοια χωράφια υπάρχουν ταπεινά τοιχαλάκια ανώνυμων κτιρίων αλλά και μεγάλα ορατά μνημεία. Βλέποντάς τα, κανείς δεν φαντάζεται ότι ανήκουν ακόμη σε ιδιώτες.

Δύο παραδείγματα:

* Στην Πελλάνα Λακωνίας έχουν βρεθεί από χρόνια μυκηναϊκοί τάφοι τεραστίων διαστάσεων. Προ 6ετίας στην ίδια περιοχή αποκαλύφθηκαν άλλοι δύο τάφοι, οι οποίοι επιχωματώθηκαν ελλείψει κονδυλίων αναστήλωσης για να μην καταρρεύσουν. Επίσης, έχει βρεθεί και το λεγόμενο παλάτι του Μενελάου. Ολες αυτές οι εκτάσεις παραμένουν σε καθεστώς καταβολής αποζημίωσης. Δεν έχουν απαλλοτριωθεί.

*Στη Φιγάλεια, στην ομώνυμη κωμόπολη, έχει βρεθεί ο ναός της Αθηνάς και του Διός Σωτήρος (4ου αι. π.Χ.) στο χωράφι ενός ντόπιου. Είναι έκτασης 4 στρεμμάτων. Πάνε δώδεκα χρόνια κι ακόμη να πληρωθεί την απαλλοτρίωση της γης που στερείται για να απολαμβάνουν οι υπόλοιποι ένα πολύ σημαντικό μνημείο.

  • Τιμές Λας Βέγκας

Αν τελικά γίνει μια απαλλοτρίωση, συμφέρει; Σε τι τιμές απαλλοτριώνονται τα ακίνητα; «Σε τιμές Λας Βέγκας», μας είπε παλαιό στέλεχος του ΥΠΠΟ. «Οι πολίτες αναθέτουν τις υποθέσεις τους σε δικηγόρους με ποσοστό έναντι του τελικού τιμήματος. Εκείνοι τις “τρέχουν” στα δικαστήρια και επιδιώκουν φυσικά την καλύτερη τιμή. Και καθώς στη δίκη για τον καθορισμό της τιμής μονάδας δεν παρίσταται συνήθως δικηγόρος του Δημοσίου, οι τιμές ανεβαίνουν στα ύψη».

  • Της Ν. ΚΟΝΤΡΑΡΟΥ – ΡΑΣΣΙΑ, ΦΩΤ.: ΕΛ. ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ, Ελευθεροτυπία, Σάββατο 31 Οκτωβρίου 2009
 

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΩΝ: «Ο πολιτισμός δεν είναι εμπόρευμα»!

Διαμαρτυρία το 2003 (ΠΑΣΟΚ)
Eurokinissi

Τα χειρότερα περιμένουν οι έκτακτοι αρχαιολόγοι – γενικά οι εργαζόμενοι στο ΥΠΠΟ – μετά τις εκλογές, αφού διαπιστώνουν πως ΠΑΣΟΚ και ΝΔ δε θέλουν μια ισχυρή Αρχαιολογική Υπηρεσία, αντίθετα, επιδιώκουν τη διάλυσή της προς όφελος της εμπορευματικής «ανάπτυξης» της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Από χτεσινή συνέντευξη Τύπου του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων προέκυψε πως όλα τα μεγάλα και διαχρονικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οξύνονται καθημερινά. Σήμερα, ο σύλλογος αριθμεί περίπου 750, αριθμός ασταθής, καθώς σχεδόν καθημερινά αλλάζει λόγω των απολύσεων. Εκτός από την εργασιακή ομηρία, λόγω των συμβάσεων – είναι χαρακτηριστικό ότι μέλος του ΔΣ του συλλόγου είναι 18 χρόνια συμβασιούχος – οι έκτακτοι αρχαιολόγοι αντιμετωπίζουν και το …«δρεπανηφόρο» 24μηνο του ΠΔ – «Παυλόπουλου», που έχει «ξεκληρίσει» την Αρχαιολογική Υπηρεσία. Το άμεσο αίτημά τους – εκτός από το πάγιο για μόνιμη και σταθερή δουλειά με πλήρη δικαιώματα, ουσιαστική στελέχωση της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας και κατάργηση των προσλήψεων από τη Γενική Διεύθυνση που παραπέμπει τις προσλήψεις στο γραφείο του εκάστοτε υπουργού – είναι η εξαίρεση των αρχαιολόγων από το 24μηνο (σ.σ. πρόκειται για τη διάταξη που στέλνει στην ανεργία τον εργαζόμενο που έχει συμπληρώσει 24 μήνες δουλειάς στο ίδιο αντικείμενο, χωρίς δικαίωμα επαναπρόσληψης στην ίδια υπηρεσία), αφού, αντικειμενικά, οι αρχαιολόγοι δεν μπορούν να βρουν άλλη δουλειά στην ειδικότητά τους εκτός από την Αρχαιολογική Υπηρεσία. Πάνω σε αυτό επισήμαναν ότι το ΠΑΣΟΚ αρνείται να πάρει θέση (σ.σ. αυτό είναι επόμενο αφού επί κυβερνήσεών του γιγαντώθηκε η εργασιακή «γαλέρα» στο ΥΠΠΟ), και από τον περασμένο Μάρτη αρνείται να συναντηθεί μαζί τους. Αλλωστε, όπως σημείωσαν… «είμαστε εργασιακά “προϊόντα” των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ».

… και το 2009 (ΝΔ)
Eurokinissi

Εκτός από τα προβλήματα επιβίωσης που πλέον αντιμετωπίζουν, η υποστελέχωση της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας έχει αρνητικές επιπτώσεις και στα μνημεία και στις τοπικές κοινωνίες. Εφεραν σαν παράδειγμα τη Σπάρτη, όπου τα οικόπεδα που περιμένουν σωστικές ανασκαφές, προκειμένου να οικοδομηθούν, έχουν φτάσει τα 120, με τη σχετική λίστα να έχει γεμίσει μέχρι και το 2018! Οποιος βιάζεται μπορεί – εκ του αρχαιολογικού νόμου – να πληρώσει από την τσέπη του την ανασκαφή, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τα μικρά εισοδήματα και όχι για τους υπερεργολάβους! Υπογράμμισαν ότι, λόγω της ιδιαιτερότητάς τους, οι σωστικές ανασκαφές πρέπει να προχωρούν γρήγορα, άρα οι αρχαιολόγοι πρέπει να είναι έμπειροι. Εκείνοι όμως… απολύονται. Ανάλογες είναι οι επιπτώσεις και στα μουσεία, όπου αδυνατούν να προχωρήσουν τα εκθεσιακά τους προγράμματα, λόγω έλλειψης προσωπικού. Ετσι, μεγάλα μουσεία, όπως το μουσείο Ηρακλείου παραμένουν κλειστά λόγω έλλειψης προσωπικού, ενώ ακόμα και το Νέο Μουσείο Ακρόπολης απαξιώνει τον νέο αρχαιολόγο, προσδίδοντάς του τον τίτλο του «φροντιστή», με το βασικό μισθό και με την πρόσληψή του να γίνεται, χωρίς προκήρυξη, μέσω του Οργανισμού Προώθησης Ελληνικού Πολιτισμού (ΟΠΕΠ ΑΕ).Παράλληλα, οι κενές οργανικές θέσεις στο ΥΠΠΟ, όλων των ειδικοτήτων, ξεπερνούν τις 4.500, με 600 από αυτές να αφορούν σε αρχαιολόγους. Οπως τόνισε ο Σύλλογος, οι πραγματικές ανάγκες απαιτούν ακόμη περισσότερους εργαζόμενους, αφού έχουν πληθύνει τα δημόσια και ιδιωτικά έργα που χρήζουν αρχαιολογικής εποπτείας, καθώς και τα μουσεία και οι αρχαιολογικοί χώροι.

Κατήγγειλαν τις προσπάθειες αποκοπής των κρατικών μουσείων από την Αρχαιολογική Υπηρεσία, υπογραμμίζοντας ότι για τις κυβερνήσεις «αξία έχει μόνο ό,τι βγάζει χρήμα, για μας όμως ο πολιτισμός είναι μέσο διαπαιδαγώγησης του λαού και όχι εμπορικό προϊόν».

Οι έκτακτοι αρχαιολόγοι κατέληξαν πως είναι πλέον μονόδρομος ο αγώνας και «υποσχέθηκαν» «θερμό χειμώνα», όποιο κόμμα κι αν γίνει κυβέρνηση.

Την συμπαράστασή του στους έκτακτους συναδέλφους του εξέφρασε και ο εκπρόσωπος του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων (μόνιμοι). [ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, 25/09/2009]

 

Στο … δρόμο πάλι οι αρχαιολόγοι

  • Οι συμβασιούχοι αρχαιολόγοι, παρά την πολυετή προσφορά και εμπειρία τους σε σωστικές ανασκαφές, εκθέσεις μουσείων και αναδείξεις αρχαιολογικών χώρων, πετιούνται κυριολεκτικά στα «σκουπίδια».

Εναντιωνόμενοι σ’ αυτό, οι αρχαιολόγοι συγκεντρώθηκαν χθες έξω από το Νέο Μουσείο Ακρόπολης, διεκδικώντας: Αμεση εξαίρεσή τους από τις περιοριστικές διατάξεις του ΠΔ 164/2004 (24μηνο), καθώς αποτελεί ακύρωση του επαγγελματικού τους δικαιώματος. Κατάργηση των προσλήψεων με αδιαφανή τρόπο, μέσω της Γενικής Διεύθυνσης (γραφείο υπουργού). Θέσπιση πλαισίου, που θα διασφαλίζει τη διαφάνεια των προσλήψεων με αντικειμενικά κριτήρια (προϋπηρεσία, προσόντα, εξειδίκευση, κλπ.). Αμεση πλήρωση των οργανογραμμάτων των υπηρεσιών. Στελέχωση με μόνιμο προσωπικό όλων των ειδικοτήτων (επιστημονικό, τεχνικό, εργατοτεχνικό, φυλακτικό), με διαφανείς διαδικασίες και αντικειμενικά κριτήρια.

Ο 24μηνος περιορισμός του ΠΔ 164/2004 δεν τους επιτρέπει να ξαναδουλέψουν, αφού ο μόνος αποδέκτης της επιστήμης και δουλειάς τους είναι το ΥΠΠΟ. «Θα μπορούσαμε» – λένε – «ίσως να καταλάβουμε την αδιαφορία του ΥΠΠΟ και του υπουργού Αντώνη Σαμαρά, για το πρόβλημα της επιβίωσής μας, αφού 700 αρχαιολόγοι δεν είναι αρκετοί ψήφοι, αλλά δεν κατανοούμε την αδιαφορία για την πολιτιστική μας κληρονομιά και για τον Ελληνα πολίτη».

Ο Σύλλογος Εκτάκτων Αρχαιολόγων θέτει επίσης και το γενικότερο πρόβλημα της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, η οποία, ιδίως στην περιφέρεια, αδυνατεί να αντεπεξέλθει στο έργο της, ελλείψει προσωπικού. Οι κενές οργανικές θέσεις των αρχαιολόγων ξεπερνούν τις 550, ενώ οι μόνιμοι αρχαιολόγοι που συνταξιοδοτούνται είναι διπλάσιοι από τους προσλαμβανόμενους. Μουσεία κλειστά, αρχαιολογικοί χώροι ρημαγμένοι – αυτή είναι η «βαριά βιομηχανία» μας… [ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Πέμπτη 2 Ιούλη 2009]

 

ΚΚΕ: «Οχι» στην ιδιωτικοποίηση του Πολιτισμού

  • Την κατηγορηματική αντίθεσή τους στις ρυθμίσεις για θέματα Πολιτισμού (λ.χ. Νέο Μουσείο Ακρόπολης), με το νομοσχέδιο περί «Μεσογειακών Αγώνων – Βόλος 2013», εξέφρασαν χτες στη Βουλή, οι βουλευτές του ΚΚΕ, Εύα Μελά και Κώστας Καζάκος. Παράλληλα, κατήγγειλαν τον υποκριτικό χαρακτήρα των πολιτιστικών «χορηγιών». Η συζήτηση του νομοσχεδίου, το οποίο εγκρίνουν μόνο οι βουλευτές της ΝΔ, θα ολοκληρωθεί σήμερα.
Για το Μουσείο Ακρόπολης, η Εύα Μελά επισήμανε πως με το νομοθέτημα «η κυβέρνηση ζητά από τη Βουλή να νομιμοποιήσει, εκ των υστέρων, τις πολεοδομικές παραβάσεις που έγιναν». Σχολιάζοντας τις σχετικές τροπολογίες, τόνισε ότι «όταν αποσχίστηκε το Νέο Μουσείο Ακρόπολης από την Αρχαιολογική Υπηρεσία, το ΚΚΕ πρόβλεψε ότι αυτό είναι το πρώτο βήμα για τη σταδιακή ιδιωτικοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Στις τροπολογίες που φέρατε σήμερα, είναι και αυτές για τη διεύρυνση της ιδιωτικοποίησης κάποιων λειτουργιών του Μουσείου» και πρόσθεσε ότι «τα έσοδα του Μουσείου θα στερούν συνολικά την Αρχαιολογική Υπηρεσία και τα μικρότερα μουσεία από χρήματα που μέχρι στιγμής διατίθενται συνολικά για τη διάσωση της πολιτιστικής κληρονομιάς». Αναφερόμενη σε άλλες διατάξεις του ν/σ, με τις οποίες η κυβέρνηση ζητά «λευκή επιταγή» της Βουλής, ώστε ο υπουργός Πολιτισμού με ΠΔ να ρυθμίσει τις προϋποθέσεις και την αναγνώριση των τίτλων των – αδιαβάθμητων σήμερα – μουσικών σπουδών, η βουλευτής υπογράμμισε: «Θεωρούμε ότι η μουσική εκπαίδευση στη χώρα μας, όπως και η θεατρική, και συνολικά η καλλιτεχνική Παιδεία, πρέπει να διαπερνά όλη τη ραχοκοκαλιά της εκπαίδευσης, μέσα στο σύστημα της αποκλειστικά δημόσιας και δωρεάν Παιδείας». Τέλος, σχολιάζοντας τροπολογία τεχνικών ρυθμίσεων για θέματα «χορηγιών», η Ε. Μελά σημείωσε ότι «στο όνομα της “χορηγίας” έχουν διαπραχθεί τεράστια εγκλήματα σε βάρος του πολιτισμού».

Στο θέμα των «χορηγιών» αναφέρθηκε και ο βουλευτής του ΚΚΕ, Κώστας Καζάκος, τονίζοντας: «Οπου εισχωρεί ο έμπορος και το κέρδος, αποδρά ο πολιτισμός, όπως έχει αποδράσει από την Παιδεία, από την Υγεία, από την εργασία. Μέσα σε αυτήν τη φιλοσοφία, εντάσσεται και το ζήτημα των χορηγιών. Αφού πρώτα έχει λεηλατηθεί ο εθνικός πλούτος, ένα μικρό μέρος των κλεμμένων χρημάτων επιστρέφει με τη μορφή κάθε είδους “χορηγιών”. Η “χορηγία” είναι μια δραστηριότητα περιβλημένη το μανδύα της χριστιανικής φιλανθρωπίας και ελεημοσύνης. Αλλά, για να έχουμε κάποιους, πολύ λίγους, “ελεήμονες χορηγούς”, πρέπει να συντηρούμε τεράστια πλήθη ελεούμενων πολιτών. Σ’ αυτό το σύστημα του απάνθρωπου καπιταλισμού που βιώνουμε, ένας μεγάλος εγκληματίας μπορεί, πολύ εύκολα, να φορέσει την “τήβεννο” του μεγάλου “ευεργέτη”». [ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Πέμπτη 2 Ιούλη 2009]