RSS

Category Archives: Αρχαιολογικό Μουσείο Θήβας

Στην τελική ευθεία το Αρχαιολογικό Μουσείο Θήβας

  • Θα αναδείξει τη διαχρονικότητα του πολιτισμού της Βοιωτίας από τους Προϊστορικούς χρόνους ως και τη Μεταβυζαντινή εποχή
  • ΜΑΡΙΑ ΘΕΡΜΟΥ, ΤΟ ΒΗΜΑ:  16/03/2011
Στην τελική ευθεία το Αρχαιολογικό Μουσείο Θήβας
Το Αρχαιολογικό Μουσείο Θήβας από ψηλά

Ενα υπερσύγχρονο μουσειακό συγκρότημα ολοκληρώνεται αυτή τη στιγμή στη Θήβα για να αναδείξει τη διαχρονικότητα του πολιτισμού της Βοιωτίας από τους Προϊστορικούς χρόνους ως και τη Μεταβυζαντινή εποχή. Πήλινες πινακίδες που φέρουν χαραγμένη τη Γραμμική Β γραφή, δεκάδες σφραγίσματα και λεπτοτεχνήματα από χρυσάφι, ελεφαντόδοντο, λαζουρίτη και άλλα πολύτιμα πετράδια της Μυκηναϊκής εποχής, πρωτόγνωρα αρχαϊκά γλυπτά και σκεύη, πλήθος αφιερωμάτων από τα μεγάλα ιερά του Απόλλωνα, των Καβίρων, των Θεσμοφόρων θεοτήτων Δήμητρας και Κόρης και του τεμένους του Ηρακλή και των τέκνων του, επιτύμβιες στήλες, πήλινα αριστουργήματα ειδωλοπλαστικής _της κατεξοχήν παραγωγής της αρχαίας βοιωτικής τέχνης _ περιμένουν την έκθεσή τους στις νέες εγκαταστάσεις.

«Η νέα έκθεση αρχαιοτήτων είναι ανανεωμένη εκ βάθρων με σύγχρονη και εν μέρει αναστρέψιμη εκθεσιακή φιλοσοφία, με δυναμική και με εκπαιδευτική λειτουργικότητα», λέει ο διευθυντής της Θ΄ Εφορείας Αρχαιοτήτων κ. Βασίλης Αραβαντινός για το νέο μουσείο. Και μεταξύ των εκθεμάτων έχει να επισημάνει ιδιαίτερα μία συλλογή σφραγιδοκυλίνδρων και κοσμημάτων από λαζουρίτη, που ταξίδεψαν ως τη Θήβα από τη Μεσοποταμία και το Αφγανιστάν. Τις σπανιότατες στην Ελλάδα ζωγραφιστές νεκρικές λάρνακες, με έμπνευση από την Κρήτη και προέλευση από τη μυκηναϊκή Τανάγρα. Τις βοιωτικές εγχάρακτες στήλες, τους Κούρους από το Πτώο, τις ιέρειες από την Αυλίδα, τις γνωστές πλην εξαίρετες Ταναγραίες. «Το Αρχαιολογικό Μουσείο Θηβών μαζί με τα μικρότερα που ήδη εγκαινιάσθηκαν στην Χαιρώνεια και την Τανάγρα συνιστούν μία σπάνια κιβωτό πολιτισμού και θησαυροφυλάκιο ιστορικών κειμηλίων», προσθέτει ο κ. Αραβαντινός.

Το νέο κτίριο βασισμένο σε μελέτη του αρχιτέκτονα Μιχ. Σουβατζίδη άρχισε να κτίζεται το 2005 και παραδόθηκε το 2010. Πρόκειται στην ουσία για επέκταση η οποία χωροθετήθηκε σε συνέχεια του υπάρχοντος κτιρίου, υπεδιπλασιάζοντας την έκτασή του και διαμορφώθηκε με μικρότερους διασπασμένους όγκους γύρω από ένα εσωτερικό αίθριο. Η νέα κατασκευή ακολουθεί μάλιστα το έντονο ανάγλυφο της βόρειας κλιτύος του λόφου της Καδμείας και διαρθρώνεται σε τέσσερα επίπεδα στα οποία στεγάζονται, εκτός από τους νέους εκθεσιακούς χώρους (στο ανώτερο), συμπληρωματικές λειτουργίες καθώς και διοίκηση (στο επίπεδο του ισογείου). Σε όλα αυτά θα πρέπει να συνυπολογισθεί ο ημιυπαίθριος χώρος ανάδειξης των ανασκαμμένων αρχαιοτήτων, που έχει ενταχθεί στην επίσκεψη του Μουσείου και είναι μάλιστα ορατός από την έκθεση.

Το συνολικό εμβαδόν των στεγασμένων χώρων του συγκροτήματος είναι πλέον 2692 τ.μ. (έναντι 613 του παλαιού). Οι καθαρά εκθεσιακοί χώροι καλύπτουν 1.000 τ.μ. στα οποία αμέσως προστίθενται 1.390 των εκθεσιακών ημιυπαίθριων και 1.750 του προαυλίου και λοιπών υπαίθριων χώρων, σε μέρος των οποίων θα τοποθετηθούν μη ευπαθείς αρχαιότητες (λέοντες, κιονίσκοι, επιτύμβιοι βωμοί και κύβοι). Σημαντικό είναι εξάλλου ότι το συγκρότημα θα διαθέτει χώρους συντήρησης, σχεδίασης, αποθήκευσης, μελέτης και βιβλιοθήκες, όπως απαιτείται από σύγχρονα μουσεία.

Οσον αφορά την έκθεση, όπως λέει ο κ. Αραβαντινός «Ο επισκέπτης θα ενημερώνεται πρώτα για τη φύση του τόπου, την ιστορία των ανασκαφών και των λαθρανασκαφών. Ακολουθούν η προϊστορική ενότητα, και στη συνέχεια οι ιστορικοί χρόνοι με επιτύμβια μνημεία και κτερίσματα ταφών από τις συλημένες νεκροπόλεις καθώς και ευρήματα από την ίδια την πόλη. Ολα αφηγούνται με τον δικό τους τρόπο τη ζωή, την ιστορία, τις περιόδους ακμής και συρρίκνωσης της πόλης και της περιοχής». Να σημειωθεί ότι η «επανίδρυση» και αναδιοργάνωση του Αρχαιολογικού Μουσείου Θήβας είναι η τρίτη κατά σειράν στην ιστορία του.

 

Η πόλη του Οιδίποδα δεν έχει μουσείο

  • Ποιος δεν θα βιαζόταν να δει το ζωγραφικό πορτρέτο ενός νεαρού άνδρα του 1ου αι. π.Χ., που βρέθηκε πέρυσι κατά τη διάρκεια οικοδομικών εργασιών σε οικόπεδο των Αγίων Θεοδώρων στη Θήβα;

Αυτές τις μέρες παραδίδεται ανακαινισμένο πλήρως το κτήριο του Αρχαιολογικού Μουσείου Θήβας

Αυτές τις μέρες παραδίδεται ανακαινισμένο πλήρως το κτήριο του Αρχαιολογικού Μουσείου Θήβας

Ενα εύρημα μοναδικό, που προσφέρει νέα στοιχεία για τη μνημειακή ζωγραφική στην Ελλάδα των ρωμαϊκών χρόνων, όπως επίσης για την πόλη των Θηβών των ιστορικών χρόνων, καθώς φαίνεται πως εκτεινόταν ώς τη σημερινή περιοχή των Αγίων Θεοδώρων, στα ΒΑ του λόφου της Καδμείας, σύμφωνα με την αρχαιολόγο που το μελετά, Μαργαρίτα Μπονάνο-Αραβαντινού.

Η προσωπογραφία, που σώζεται σε άριστη κατάσταση, κοσμεί μια μαρμάρινη στήλη. Στη μία όψη της υπάρχει η εγχάρακτη επιγραφή «ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΧΑΙΡΕ» και στην άλλη το όνομα «ΘΕΟΔΩΡΟΣ» συνοδευόμενο από το επίθετο «ΧΡΗΣΤΟΣ». Το όνομα Θεόδωρος είναι σύνηθες στη Βοιωτία από τον 5ο αι. π.Χ. έως τον 2ο αι. μ.Χ. αφού αναφέρεται 57 φορές σε 13 επιγραφές.

Η προσωπογραφία του Θεόδωρου από τη Θήβα (1ου αι. π.Χ.). Το δέρμα έχει αποδοθεί σε τόνους ώχρας και ροζ, τα αμυγδαλωτά μάτια καφέ, μαύρα τα μαλλιά και κόκκινα τα μισάνοιχτα χείλη του

Η προσωπογραφία του Θεόδωρου από τη Θήβα (1ου αι. π.Χ.). Το δέρμα έχει αποδοθεί σε τόνους ώχρας και ροζ, τα αμυγδαλωτά μάτια καφέ, μαύρα τα μαλλιά και κόκκινα τα μισάνοιχτα χείλη του

Με το λαμπρό αυτό απόκτημα ευελπιστεί ο προϊστάμενος της Θ’ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Βασίλης Αραβαντινός να ανοίξει πανηγυρικά το Αρχαιολογικό Μουσείο Θήβας, δύο χρόνια τώρα κλειστό λόγω εργασιών. Μεγάλη απώλεια για την περιοχή, γιατί μια πόλη, που υπήρξε στην αρχαιότητα μεγάλο κέντρο πολιτισμού, σήμερα δεν έχει να δείξει στους επισκέπτες της ούτε μισό αρχαιολογικό χώρο.

Δικαίως, λοιπόν, βιάζεται ο κ. Αραβαντινός να το εγκαινιάσει. Για να συμβεί όμως αυτό πρέπει να εξευρεθούν γύρω στα 4 εκατομμύρια ευρώ για την έκθεση των μόνιμων συλλογών στο ήδη ανακαινισμένο κτήριο (1.000 τ.μ. ο εκθεσιακός χώρος, 1.500 τ.μ. τα υπόστεγα). Ωσπου να βρεθούν οι πιστώσεις σκοπεύει να οργανώσει μια περιοδική έκθεση αφιερωμένη στον Ηρακλή, η λατρεία του οποίου έχει επιβεβαιωθεί στη Θήβα με πολλά ευρήματα των τελευταίων ετών. Δεν αποκλείεται τα ευρήματα αυτά, τα οποία προέρχονται από το ιερό του ημίθεου, να παρουσιαστούν στην έκθεση για πρώτη φορά. Αυτό θα εξαρτηθεί από τον διαθέσιμο χώρο του μουσείου και την ασφάλεια που θα παρέχει στις σπάνιες αυτές αρχαιότητες. Αλλιώς το κενό θα καλυφθεί με φωτογραφικό υλικό, κρατώντας τα πρωτότυπα έργα για τα μεγάλα εγκαίνια.

Το Μουσείο Θηβών, που έχει επεκταθεί και εκσυγχρονιστεί τα προηγούμενα χρόνια με γενναίες κοινοτικές χρηματοδοτήσεις, υπολογίζεται να λειτουργήσει σε 3-4 χρόνια, εάν και εφόσον το έργο ενταχθεί στο ΕΣΠΑ και αρχίσει η ροή των χρημάτων.

Σύμφωνα με τη μουσειογραφική μελέτη, που παρουσιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Αντώνη Μανιουδάκη στο Συμβούλιο Μουσείων, ο επισκέπτης θα μπορεί να θαυμάσει μαζί με τα παλιά εκθέματα και την ανασκαφή στα υπόγεια του κτηρίου. Στο σημείο της επέκτασής του η αρχαιολογική έρευνα αποκάλυψε περίφημα αψιδωτά κτήρια Πρωτοελλαδικής περιόδου. Κι έτσι, το μουσείο μπορεί να παρουσιάσει μέσα σε ένα υποβλητικό περιβάλλον ολόκληρη την ιστορία της Βοιωτίας από τα προϊστορικά χρόνια μέχρι και τα μεταβυζαντινά, επίσης σημαντικά, σύμφωνα με την έφορο Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Ευγενία Γερούση. Στις δύο τελευταίες αίθουσες θα εκτεθούν ευρήματα από το εργαστήριο αμφορέων στο Δήλεσι, δείγματα μεσοβυζαντινής γλυπτικής, θησαυροί της βυζαντινής αρχιτεκτονικής και ζωγραφικής.

Οι μόνιμες συλλογές του μουσείου θεωρούνται μοναδικές στο είδος τους, όπως οι ανατολικοί σφραγιδοκύλινδροι της Υστερης Εποχής του Χαλκού από το ανάκτορο του Κάδμου, οι μυκηναϊκές λάρνακες από την Τανάγρα, οι αρχαϊκοί κούροι από το Πτώο και οι επιτύμβιες στήλες της κλασικής εποχής από μαύρο λίθο.

  • Της Ν. ΚΟΝΤΡΑΡΟΥ-ΡΑΣΣΙΑ, Ελευθεροτυπία, Τρίτη 14 Ιουλίου 2009