RSS

Category Archives: Βυζαντινά μνημεία

Απροσπέλαστα σε ΑμΕΑ είκοσι βυζαντινά μνημεία

  • Της Γιωτας Mυρτσιωτη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Παρασκευή, 1 Oκτωβρίου 2010

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Απροσπέλαστο σε άτομα με κινητικά προβλήματα είναι το σύνολο σχεδόν των μνημείων της χώρας. Μολονότι η ανάδειξη της ιστορικής μας κληρονομιάς είναι ιδιαίτερα σημαντική και η αγορά του «προσβάσιμου» τουρισμού συνεχώς αναπτυσσόμενη, οι επεμβάσεις προσπελασιμότητας μνημειακών χώρων ώς τώρα ήταν αποσπασματικές ή ανύπαρκτες. Υπολογίζεται ότι περισσότερο από το 50% του πληθυσμού είναι «Εμποδιζόμενα Ατομα» (Ατομα με Αναπηρίες, ηλικιωμένοι, εγκυμονούσες κ. λπ.) που δεν έχουν τη δυνατότητα να βιώσουν τον χώρο ενός μνημείου, τουλάχιστον στην Ελλάδα. Ακόμη κι όπου η πρόσβαση είναι εύκολη σκοντάφτουν αλλού. Στην έλλειψη ηχητικής περιήγησης ή σε μοντέλα αφής, π. χ. για τα άτομα με μειωμένη ή ολική όραση.

Το θέμα προσεγγίζει επιστημονικά πλέον το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης μέσω του ερευνητικού προγράμματος «Προσπέλασις». H ερευνητική Ομάδα Συστημάτων Μεταφοράς βάζει στο μικροσκόπιο 20 βυζαντινά μνημεία της πόλης για να καταγράψει το βαθμό πρόσβασης, να ερευνήσει –σε επίπεδο προμελέτης– τον τρόπο με τον οποίο μπορεί το κάθε μνημείο να γίνει προσπελάσιμο και να αναλάβει το έργο ολοκληρωμένης παρέμβασης για την κατασκευή υποδομής σε πέντε τουλάχιστον από τα 20 μνημεία.

Αχειροποίητος, Αγιος Δημήτριος, Αγιος Νικόλαος ο Ορφανός, Παναγία Χαλκέων, Ναός της του Θεού Σοφίας, Ροτόντα, Nαός του Σωτήρος, του Αγίου Παντελεήμονος, Μονή Λατόμου (Οσιος Δαυίδ), Αγιοι Απόστολοι, Αγία Αικατερίνη, Επταπύργιο, Πύργος Τριγωνίου, είναι μερικά από τα 20 βυζαντινά μνημεία που θα μελετηθούν από την επιστημονική μονάδα και την Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων ώστε να επιλεγεί η «καλλιτεχνική» λύση της παρέμβασης που θα διευκολύνει την πρόσβαση και δεν θα καταστρέφει το μνημείο. «Η βιωματική περιήγηση ενός μνημείου δεν αποκαθίσταται από καμία εικόνα και καμία περιγραφή. Η βελτίωση προσπελασιμότητας αρχαιολογικών και μνημειακών χώρων πρέπει να προχωρήσει άμεσα, ωστόσο δεν είναι εύκολη. Κάθε μνημείο έχει τις ιδιαιτερότητές του. Λύσεις υπάρχουν πολλές, αλλά οι επεμβάσεις πρέπει να συνάδουν με τον χώρο και να μην αποβούν καταστροφικές για το μνημείο», εξηγεί ο επικεφαλής της Ομάδος, καθηγητής Πολιτικών Μηχανικών ΑΠΘ κ. Αριστοτέλης Νανιόπουλος. Η παρέμβαση σε πέντε βυζαντινά μνημεία αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Απρίλιο του 2011.

 

Συντήρηση βυζαντινών μνημείων στα Βαλκάνια από το Ίδρυμα Λεβέντη

Το Ίδρυμα Λεβέντη, σε συνεργασία με το ICOMOS Βουλγαρίας, έχει συντηρήσει το άλλοτε ερειπωμένο οστεοφυλάκιο του Μπάτσκοβο, στη νότια Βουλγαρία, καθώς και τις πολύ σημαντικές του τοιχογραφίες του 11ου αιώνα, Κωνσταντινοπολίτικης τέχνης.

Επίσης, από το Ίδρυμα Λεβέντη εκδόθηκε σε πολυτελή τόμο η μελέτη του μνημείου και των τοιχογραφιών από την καθηγήτρια Ελκα Μπακάλοβα.

Στο Μπομπόσιεβο, στη δυτική Βουλγαρία, έχει συντηρήσει την εκκλησία του Αγίου Δημητρίου του 15ου αιώνα και τις τοιχογραφίες της, και έχει δημοσιεύσει σε τόμο που μόλις κυκλοφόρησε τη σχετική μελέτη της Δρος Χριστίνας Stanova και των συνεργατών της.

Εξάλλου, περατώθηκαν τα έργα συντήρησης της εκκλησίας του Αγίου Στεφάνου και των τοιχογραφιών (10ος -11ος αι.) στην πόλη Νέσεμπαρ (αρχαία Μεσημβρία) της Βουλγαρίας και η σχετική μελέτη βρίσκεται υπό εκτύπωση. Στην ίδια πόλη βρίσκονται και επτά άλλες μεταβυζαντινές εκκλησίες και σκοπός του Ιδρύματος είναι η συντήρηση των πιο σημαντικών, καθώς και η διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου.

Ο διευθυντής του Ιδρύματος Λεβέντη, καθηγητής Βάσος Καραγιώργης, δήλωσε ότι ένα σημαντικό μέρος της Βυζαντινής και Μεταβυζαντινής μας κληρονομιάς βρίσκεται σήμερα πέραν των ελληνικών συνόρων, στη Σερβία, τη Βουλγαρία και αλλού, και το Ιδρυμα Λεβέντη, έχοντας ως αρχή του τη συντήρηση και προβολή του ελληνικού πολιτισμού οπουδήποτε και αν παρουσιάζεται, μεριμνά και για τα εκκλησιαστικά μνημεία που βρίσκονται σε διάφορα μέρη των Βαλκανίων

«Με τη δράση αυτή του Ιδρύματος Λεβέντη τονίζεται ακόμη μια φορά ο οικουμενικός χαρακτήρας του ελληνικού πολιτισμού, που έχει αφήσει απτά και ανεξίτηλα μνημεία σε πολλά μέρη του κόσμου. Γνωστή βέβαια είναι η δράση του Ιδρύματος τόσο στον ελλαδικό χώρο όσο και στην Κύπρο», πρόσθεσε ο κ. Καραγιώργης. [www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ – ΜΠΕ]