RSS

Category Archives: Διανοούμενοι

Άνθρωποι του Πνεύματος και της Τέχνης μιλούν για την επικαιρότητα

Οι γνώμες και τα σχόλια που ακολουθούν αποδεικνύουν ότι και οι πνευματικοί άνθρωποι προτάσουν την εθνική ενότητα.

Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρακολουθεί ο πνευματικός κόσμος και οι άνθρωποι της Τέχνης, τις τρέχουσες πολιτικές και οικονομικές εξελίξεις και σχολιάζουν τα όσα συμβαίνουν στην κεντρική πολιτική σκηνή.Παρά την γκρίνια των τελευταίων χρόνων ότι «η πνευματική ηγεσία» του τόπου είναι απούσα από τα…δύσκολα, οι γνώμες και τα σχόλια που ακολουθούν αποδεικνύουν ότι και οι πνευματικοί άνθρωποι προτάσουν την εθνική ενότητα και σύμπνοια και στην πλειοψηφία τους δηλώνουν ικανοποιημένοι από την ανακοίνωση της κυβέρνησης εθνικής ενότητας.

Εμμανουήλ Κριαράς – ομότιμος καθηγητής της Φιλοσοφικής σχολής του ΑΠΘ

Ετών 105!

«Στην υπερεκατονταετή ζωή μου δεν θυμάμαι ποτέ αντίστοιχη περίοδο με ανάλογα πολιτικά και κυρίως – οικονομικά αδιέξοδα.

Θα ήθελα να είχα πεθάνει, να μην είμαι αναγκασμένος να βιώνω αυτές τις καταστάσεις στον τόπο μου. Φταίμε κι εμείς.

Λειτουργήσαμε όλοι -κυβέρνηση και πολίτες κατά το χειρότερο δυνατό τρόπο. Βολευόμασταν – στην καλύτερη περίπτωση – στο καθεστώς της υποκρισίας, της κλεψιάς, της απάτης. Όταν παίρνει κανείς δανεικά είτε είναι κράτος είτε πολίτης πρέπει να είναι οσα μπορεί να επιστρέψει… Όχι περισσότερα. Βρισκόμαστε πλέον στον πάτο και ελπίζω να μην έχει χειρότερα. Βέβαια ο φασισμός μπορεί να έχει σήμερα άλλο πρόσωπο.

Μέσα στο αστικό καθεστώς που ζούμε – όλοι γιατί το πρόβλημα δεν είναι μόνον της Ελλάδας- η λύση – εγώ θα επιμένω πάντα σ΄αυτό- είναι ένας σοσιαλισμός με ανθρώπινο πρόσωπο. Παγκοσμίως. Αυτή είναι η λύτρωση του κόσμου. Η Αριστερά όμως στην Ελλάδα δεν βλέπω ότι έχει δυνατότητες. Η πρόταση του δημοψηφίσματος δεν ήταν η καλύτερη λύση, Θύμωσα όταν άκουσα ότι αυτό αποφάσισε ο πρωθυπουργός. Φοβάμαι ότι στις εκλογές θα επικρατήσει ο Σαμαράς. Δεν του έχω εμπιστοσύνη όμως. Είναι βαθύτατα συντηρητικός…»

Αλέκος Φασιανός

Μετά από την θύελλα έρχεται γαλήνη. Φαίνεται ότι τα λάθη οδήγησαν σε ομαλοποίηση. Οι πολιτικοί χρειάζεται να αναλογισθούν με ποιον τρόπο θα σώσουν την πατρίδα. Πρέπει να σκέφτονται πρώτα την πατρίδα και όχι το κόμμα τους. Η δυσαρέσκεια της κοινωνίας προς τους πολιτικούς κορυφώθηκε την 28η Οκτωβρίου, σαν μια θρυαλλίδα φωτιάς. Και στη συνέχεια με το δημοψήφισμα. Παρόλο που ο λαός επιθυμεί να παραμείνει στη Ευρωπαϊκη κοινότητα. Όλο αυτόν τον καιρό μοίραζαν ενοχές στον απλό πολίτη, σταματώντας την δημιουργική του ικανότητα για μια οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας.

Νίκος Κούνδουρος (σκηνοθέτης)

«Οι τελευταίοι μήνες και όσα διαδραματίζονται φαίνεται ότι δεν αφορούν μόνο την Ελλάδα. Αφορούν και την Ευρώπη και έναν κόσμο ολόκληρο. Απλώς η Ελλάδα είναι πιο μικρή, όλα γίνονται πιο φανερά και βρέθηκε στο επίκεντρο. ‘Εχω ζήσει χρόνια στην Γαλλία. Οι Γάλλοι συμπαθούν τους Ελληνες πολύ περισότερο απ΄ό,τι οι Γερμανοί που μισούν τους Ελληνες, χάρη στην κυρία Μέρκελ. Τις τελευταίες ημέρες είμαστε κολλημένοι στις τηλεοράσεις. Παρακολουθώ τα ξένα κανάλια που λένε ότι «πήρε τέλος η δυναστεία Παπανδρέου».

Ακόμα δεν έχουν ανακοινωθεί τα ονόματα της κυβέρνησης μετασχηματισμού. ‘Εχουν όμως σημασία τα ονόματα. Ποιοι θα αναλάβουν τα ηνία στην δύστυχη Ελλάδα. Ποιοί θα είναι; Κατά την γνώμη μου, οι τεχνοκράτες δεν γνωρίζουν από πολιτική. Οι δε πολιτικοί ακόμα χειρότερα. Πρέπει το σκάφος που βουλιάζει να το αναλάβουν άξια χέρια για να βάλουν αυτό το ταλαίπωρο καράβι σε ήσυχα νερά».

Γιώργος Μανιώτης (ηθοποιός)

«Ξημερώνει ένα φως που όλα τα ασπρίζει και τα κάνει ίδια. Επιτέλους βλέπουμε το πρόσωπο της Μέδουσας. Οι παλιοί μικροεγωισμοί δεν έχουν πια θέση μέσα σε αυτό το σκληρό φως, μόνο η εθνική σύμπνοια μπορεί να μας σώσει. Με την εθνική σύμπνοια μπορούμε να αναγνωρίσουμε και να χαρτογραφήσουμε το καινούργιο τοπίο. Οι παλιοί ιδεολογικοί μηχανισμοί αντιθέσεων αχρηστεύονται. Βλέπω αυτή την εξέλιξη θετικά, μόνο με την εθνική σύμπνοια μπορείς να αντιμετωπίσεις τα πράγματα σήμερα».

Φωτεινή Τσαλίκογλου (καθηγήτρια ψυχολογίας και συγγραφέας)

«Νιώθω ότι παίχτηκε στον τζόγο η ύπαρξή μας. Έχω την αίσθηση ότι είμαστε σε ένα ακροβατικό τεντωμένο σχοινί, στον αέρα, χωρίς δίχτυ ασφαλείας από κάτω.

Σε εκπαιδεύουν σε μια ακραία συνθήκη ζωής. Το διακύβευμα είναι η ίδια μας η ζωή, τα παιδιά μας. Η κατάσταση δημιουργεί μια οργισμένη θλίψη και ταυτόχρονα ο μέσος έλληνας ζει σε μια αιμοραγία εμπιστοσύνης αλλά από σήμερα και με μια λαχτάρα να πιστέψει αυτούς που διαμορφώνουν την τύχη του. Και το ερώτημα που τίθεται είναι ποιοι είναι αυτοί που διαχειρίζονται την ύπαρξη του; Είναι μέσα; είναι έξω; είναι οι αγορές; Το κακό δεν είναι εντοπίσιμο και γι αυτό η αγωνία εντάσσεται».

Γιώργος Σκαμπαρδώνης (δημοσιογράφος – συγγραφέας)

«Οσοι αμφισβητούσαν τη συνέχεια του ελληνισμού στους αιώνες τώρα ας σωπάσουν. Ο διχασμός ως αγαπημένο μας άθλημα συνεχίζεται με την ίδια ένταση από την εποχή του Πελοποννησιακού πολέμου. Και μονοιάζουμε για λίγο προσχηματικά και μόνο δι επιβολής, που τώρα ήρθε έξωθεν. Αν δεν ξεπεράσουμε αυτό το χόμπυ του αλληλοσπαραγμού δεν θα κάνουμε χαϊρι. Δείτε και την Αριστερά που κάνει κριτική κι αυτή χωρισμένη σε μπακλαβαδοκόμματα, δοξάζει το αθάνατο αρχαίο πνεύμα. Κάθε Έλλην και βασίλειο. Αν μας άφηναν θα επιστρέφαμε ευχαρίστως στις πόλεις -κράτη».

Δημήτρης Πιατάς (ηθοποιός)

«Τα γεγονότα που συμβαίνουν αυτήν την εβδομάδα μου θυμίζουν την έννοια του προσκόπου που πρέπει κάθε μέρα να κάνει μία καλή πράξη, δηλαδή να περνάει την γιαγιά απέναντι από τον δρόμο ακόμα και όταν αυτή δεν θέλει. Έχω μία τέτοια αίσθηση, μίας συναίνεσης «προσκοπικής» και όχι ουσιαστικής.

Δεν είναι η συναίνεση που ζητάει πιστεύω ο μέσος Έλληνας, με την έννοια της σύμπνοιας και τουλάχιστον ενωμένοι να πορευτούμε και να τα βρούμε. Θεωρώ ότι η συναίνεση έτσι όπως διαμορφώνεται έχει την έννοια του προσκοπισμού και μιας παλιάς εποχής, της καλής πράξης που πρέπει να γίνεται μια φορά την ημέρα. Ο ελληνικός λαός δεν ζητά «προσκοπική» συναίνεση αλλά ουσιαστική, αυτοκριτική, αρκετή σεμνότητα και σύμπνοια. Αυτήν τη στιγμή διεκδικεί τη σύμπνοια, ότι πρέπει να είμαστε ενωμένοι και όχι διαιρημένοι».

‘Ολγα Μαλέα (σκηνοθέτης)

Με εντυπωσίασε θετικά η στάση των γυναικών του ΠΑΣΟΚ. Χρειαζόμαστε περισσότερους ανθρώπους που να κοιτάνε το κοινό καλό παρά τον εαυτό τους, την οικογένεια τους ή το κόμμα τους. Λυπάμαι που το λέω αλλά αυτή την εντύπωση μου έχουν δώσει. Είμαι και εγώ μαζί με τους χιλιάδες Έλληνες που πιστεύουν ότι πρόκειται για μια κοκορομαχία μεταξύ του Γιώργου Παπανδρέου και του Αντώνη Σαμαρά. Βάζουν το «Εγώ» τους πάνω απο αυτό που απαιτούν οι περιστάσεις και λόγω ίσως μιας προωπικής κόντρας αρνιούνται να συνεργαστούν. Οι μόνες που εξέφρασαν τη φωνή της λογικής ήταν οι γυναίκες και πιστεύω πως θα έπρεπε να αναλάβει μια γυναίκα. Χρειαζόμαστε το «Κόμμα του νοικοκυρέματος».

Αιμιλία Υψηλάντη (ηθοποιός)

«Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι έχουμε χάσει χρόνο, χρήματα με ευθύνη των πολιτικών βέβαια και κυρίως της κυβέρνησης και συγχρόνως ανασταστώσαμε έναν λαό τρομοκρατώντας τον συνέχεια, βάζοντάς του απαράδεχτα διλήμματα για να φτάσουμε σήμερα, μετά από όλη αυτήν την περιπέτεια δύο χρόνων -που δεν την αξίζει ο λαός μας -σε μία κάπως λογική κατάληξη.

Παρόλα αυτά δεν συμφωνώ με την τελική λύση που δόθηκε γιατί πιστεύω πραγματικά, πως έπρεπε να πάμε σε εκλογές. Η άποψη μου είναι ότι σε αυτές τις περιπτώσεις πρέπει να εκφράζεται ο λαός, γιατί αυτό θα πει δημοκρατία. Την έχουμε βιάσει την δημοκρατία, ειδικά τα τελευταία χρόνια κατάφορα, για μία λογική κάπως κατάληξη την οποία θα μπορούσαμε να την είχαμε εδώ και δύο χρόνια. Στο μεταξύ έχουν χαθεί δυνάμεις, χρήματα και κυρίως η εμπιστοσύνη του λαού προς τους πολιτικούς. Στην πολιτική -όπως σε κάθε σχέση κοινωνική- το πιο βασικό πράγμα είναι η εμπιστοσύνη, αυτή η εμπιστοσύνη έχει διαρραγεί και δεν μπορεί εύκολα να επανέλθει με κανένα σχήμα, κυβέρνησης εθνικής ενότητας, ή οτιδήποτε άλλο. Θέλει πάρα πολλή δουλειά και η ζημιά είναι πάρα πολύ μεγάλη. Σε αυτό ευθύνεται πρωτίστως ο πρωθυπουργός και το κόμμα, το οποίο κυβερνά. Δεν ευθύνεται καμία αντιπολίτευση. Η αντιπολίτευση κρίνεται για το καθήκον της να αντιπολιτεύεται και όχι να συμπολιτεύεται, γιατί σε αυτόν τον τόπο, έχουμε χάσει την έννοια των πραγμάτων στην πολιτική. Η πλειοψηφία η κοινοβουλευτική υπέκυπτε πάντα στους εκβιασμούς του πρωθυπουργού. Αυτή δεν είναι σωστή στάση πολιτικών οι οποίοι λειτουργούν κατά συνείδηση. Γιατί οι βουλευτές πρέπει να λειτουργούν κατά συνείδηση. Προσωπικά, είμαι με τις δυνάμεις που θέλουν εκλογές σε αυτές τις κρίσιμες στιγμές».

Κώστας Γεωργουσόπουλος (κριτικός Θεάτρου)

«Αν υπάρχει θεός και ο λεγόμενος θεός της Ελλάδος όπως λέγανε παλιά, να βάλει το χέρι του. Κάθε βήμα, ένα μέτρο πριν από το γκρεμό είναι ένα θετικό βήμα, δεν υπάρχει αμφιβολία, αρκεί να είναι ένα βήμα προς τα πίσω, χωρίς να θέλω να χρεώσω σε κανέναν κάτι. Μόνοι τους το χρεώνονται. Αρκεί να μην είναι ένα βήμα προς τα πίσω για να πάρουμε φόρα για το γκρεμό.

Πάντως είναι ένα θετικό βήμα δεν υπάρχει αμφιβολία».

Γιάννης Μεντζικώφ (σκηνογράφος)

«Νιώθω πολύ άσχημα για τη χώρα μου. Το τελευταίο διάστημα που βρισκόμουν στο εξωτερικό έβλεπα όλη αυτή τη δυσαρέσκεια προς την Ελλάδα. Ελπίζω τα πράγματα να βελτιωθούν, δεν μας αξίζει κάτι τέτοιο. Πιστεύω πως θα σταθούμε στο ύψος μας και θα ξεπεράσουμε τις δυσκολίες, έχει γίνει και στο παρελθόν, το έχει δείξει η ιστορία της χώρας μας».

Ναταλία Τσαλίκη (ηθοποιός)

«Εκείνο που εύχομαι και ελπίζω είναι, να αναδειχθεί από όλους μια μεγαλύτερη σύνεση και ψυχραιμία γιατί στις δύσκολες περιστάσεις αυτό απαιτείται πάνω απ΄όλα. Να μην οδηγούμεθα από το συναίσθημα και να μην κάνουμε δηλώσεις και κινήσεις παρορμητικές. Αλλά και οι απλοί πολίτες να διατηρούν όσο μπορούν την ψυχραιμία τους και να μην πανικοβάλλονται.

Όσο για την κυβέρνηση εθνικής ενότητας, νομίζω ότι είναι θετικό βήμα. Δεν χωράνε εγωισμοί και μικροπολιτικές σε τέτοιες κρίσιμες καταστάσεις. Η κίνηση αυτή ενεθάρρυνε-πιστεύω-τον κόσμο και θα ήθελα αυτό να συμβαίνει και στο μέλλον».

http://www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Advertisements
 
Leave a comment

Posted by on November 8, 2011 in Διανοούμενοι

 

Στ’ αλήθεια σιώπησαν οι διανοούμενοι;

Τις βδομάδες που προηγήθηκαν, εν μέσω κοινωνικού αναβρασμού και ταραχών, ο Πέτρος Τατσόπουλος τις πέρασε στην… τηλεόραση. Εκανε σλάλομ στα στούντιο, μεταξύ Συντάγματος και Αγίας Παρασκευής, Κάντζας, Φαλήρου και Αμαρουσίου.

«Μόνο στον Αυτιά και τον Τριανταφυλλόπουλο δεν πήγα», λέει. Πήγε όμως στις εκπομπές του Πρετεντέρη, του Ευαγγελάτου, του Φυντανίδη, της Παναγιωταρέα, του Μάνεση, της Τσαπανίδου -ο κατάλογος είναι μακρύς- συμμετέχοντας σε πάνελ με δεκάδες άλλους καλεσμένους.

Ο συγγραφέας τού «Τιμής ένεκεν» και της «Καλοσύνης των ξένων» ετοιμάζεται να δημοσιεύσει καινούριο έργο, και μάλιστα παιδικό, αλλά οι παραπάνω, μεταμεσονύχτιες κατά κανόνα, εμφανίσεις του, ουδεμία σχέση είχαν με την προώθησή του. Είναι ένας από τους μετρημένους στα δάχτυλα ομοτέχνους του που έχει καταχωριστεί ως «άνθρωπος του πνεύματος» στις αντζέντες των τηλεοπτικών παραγωγών. Και το έχει πάρει απόφαση: «Απ’ το να κάθομαι σπίτι μου και να παρακολουθώ, προτιμώ να είμαι μέσα στο παιχνίδι. Από ιδιοσυγκρασία και μόνο, δεν θα μπορούσα να κάνω κάτι άλλο».

Στη χώρα όπου κάνουν θραύση οι έτοιμες σκέψεις, όποτε ξεσπά μια μεγάλη κοινωνική κρίση, το στερεότυπο ερώτημα επανέρχεται: «γιατί σιωπούν οι διανοούμενοι;». Από την εποχή του Ζολά και του περίφημου «Κατηγορώ» του για την υπόθεση Ντρέιφους, θεωρείται αυτονόητο ότι ειδικά οι συγγραφείς δικαιούνται να παρεμβαίνουν στα κοινά, ότι η πνευματική τους αποστολή δεν είναι ξεκομμένη απ’ όσα διαδραματίζονται στον δημόσιο στίβο, ότι ο λόγος τους μετράει κι οφείλει να είναι ηχηρός.

Εκτοτε, βέβαια, κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι. Οι δυτικές κοινωνίες, όπως και τα πνευματικά τους προϊόντα, έχουν αλυσοδεθεί στο άρμα της εμπορευματοποίησης, οι στρατευμένοι καλλιτέχνες/δημιουργοί έχασαν την αλλοτινή τους αίγλη και, στα χρόνια της τηλεοπτικής παντοκρατορίας που διανύουμε, δεν είναι καθόλου αυτονόητο ότι όσοι από τη φύση της δουλειάς τους στοχάζονται κι έχουν κάτι να πουν, βρίσκουν και πρόσφορο βήμα για ν’ ακούγονται.

  • Για τη Γάζα και το Βατοπέδι

Πράγματι, για τα γεγονότα του Δεκεμβρίου η Ακαδημία Αθηνών δεν τοποθετήθηκε. Ούτε είδαμε σχετικό ψήφισμα από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Θεάματος Ακροάματος και τα σωματεία των ηθοποιών, των σκηνοθετών, των εικαστικών, της Λυρικής κ.ο.κ.

Τα αντανακλαστικά των συνδικαλιστικών φορέων ενεργοποιήθηκαν μόνο με την «αποτρόπαια εισβολή» του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας και «την αναλγησία των ΗΠΑ» μπροστά στο δράμα των Παλαιστινίων. Η Εταιρεία Συγγραφέων, πάντως, που είχε ήδη στηλιτεύσει και το σκάνδαλο του Βατοπεδίου, έστω και με ολιγοήμερη καθυστέρηση, μίλησε για την εγχώρια «κουλτούρα της διαφθοράς και της ατιμωρησίας», διαπίστωσε με τη σειρά της την «ανεπάρκεια θεσμών και φορέων» και υπογράμμισε την αντίθεσή της στη βία «απ’ όπου κι αν προέρχεται».

Φωνή βοώντος εν τη ερήμω; Οχι βέβαια. Ολο το προηγούμενο διάστημα πλημμύρισαν οι εφημερίδες από άρθρα και παρεμβάσεις πανεπιστημιακών, συγγραφέων και καλλιτεχνών, οι οποίοι επιχείρησαν να ξεδιαλύνουν την περιρρέουσα σύγχυση και ξεδίπλωσαν τις απόψεις τους με τέτοια προθυμία και ενέργεια ώστε να κινδυνεύουν να κατηγορηθούν μέχρι και για φλυαρία. Η δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, το ξέσπασμα της νεολαίας, οι εκτεταμένες καταστροφές στο κέντρο της Αθήνας, οι επιθέσεις στα αστυνομικά τμήματα ανά την επικράτεια, οι πνιγμένες στα δακρυγόνα διαδηλώσεις, το πανεπιστημιακό άσυλο, οι κουκουλοφόροι, η δράση μιας νέας γενιάς τρομοκρατών -όλα τέθηκαν στο μικροσκόπιο, τροφοδοτώντας αναλύσεις για τα αίτια της συσσωρευμένης οργής, για τα όρια της βίας και τα περιθώρια ανοχής, για το αδιέξοδο στο οποίο βαδίζει, η παιδεία, για το γενικότερο ξεχαρβάλωμα του πολιτικού μας συστήματος.

* Ο χώρος του τραγουδιού, τηρώντας την παράδοση των συναυλιών διαμαρτυρίας, επίσης ενεργοποιήθηκε. Μια πλειάδα τραγουδοποιών από τον Αγγελάκα και τον Μάλαμα, ώς τον Δεληβοριά, τον Ιωαννίδη, τον Μαχαιρίτσα, τον Τσακνή, τον Θηβαίο ή τον Κωνσταντίνο Βήτα, ένωσαν τη φωνή τους με δεκάδες νεανικά γκρουπ στις δυό συναυλίες που διοργανώθηκαν εν θερμώ σε Θεσσαλονίκη και Αθήνα. Ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα φοιτητών, σπουδαστών και μαθητών και δήλωσαν την αλληλεγγύη τους στην «εξέγερση της νεολαίας», κατήγγειλαν την «κρατική καταστολή» και συμμερίστηκαν την οργή για «τα σχολεία-εξεταστικά κάτεργα», για τα «πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ της αγοράς» και για τους «μισθούς πείνας». Τα ίδια πάνω-κάτω ανέδειξε κι ο Λαζόπουλος από το τηλεοπτικό «Τσαντίρι» του, σπάζοντας άλλη μία φορά τους δείκτες της AGB, με άλλους να τον χειροκροτούν και άλλους να τον ψέγουν.

* Ποιοι, λοιπόν, κράτησαν το στόμα τους κλειστό; «Βεβαίως και υπήρξε πολυφωνία στον τύπο», παραδέχεται ο Τατσόπουλος. «Ακούστηκαν, μάλιστα, και απόψεις αιρετικές, καθόλου κολακευτικές για τα παιδιά που ξεσηκώθηκαν, όπως αυτές των Μάρκαρη, Θεοδωρόπουλου και Δοξιάδη. Δεν νομίζω, όμως, πως τις διάβασε πολύς κόσμος. Σ’ ό,τι αφορά την τηλεόραση, όντως οι διανοούμενοι σιωπούν, επειδή οι άνθρωποι της τηλεόρασης έχουν φροντίσει να τους καταστήσουν αγνώστους. Η νέα φουρνιά των δημοσιογράφων αγνοεί τους συγγραφείς. Κι όταν καλεί στα πάνελ τον Κραουνάκη ή τον Φασουλή, δεν τους καλεί με την καλλιτεχνική τους ιδιότητα, αλλά ως αναγνωρίσιμες περσόνες. Δεν φτάνει που μας αφαίρεσαν το μικρόφωνο, μας εγκαλούν κιόλας!»

  • Αρχων, ο μέγας διαφημιστής

Ο ίδιος, το είπαμε, πέρασε σε άλλη κατηγορία. Οπως, ωστόσο, ομολογεί, το παιχνίδι είναι στημένο. «Πριν μπουν οι καλεσμένοι στο στούντιο μόνο που δεν γλωσσοφιλιούνται, αλλά μπροστά στις κάμερες συμπεριφέρονται σαν μισητοί εχθροί, εκτοξεύοντας απίστευτες προσβολές ο ένας στον άλλον. Οι ρόλοι είναι από την αρχή αυστηρά καθορισμένοι: Αλλος θα παίξει τον προστάτη των νοικοκυραίων, άλλος θα κανακέψει τους κουκουλοφόρους, ενώ απ’ τον εκπρόσωπο των γραμμάτων, αυτό το εξωτικό πουλί που προκαλεί είτε πλήρη αδιαφορία είτε δέος, περιμένουν κάτι μεταξύ στρογγυλεμένου και ξενέρωτου, κάτι “πολιτισμένο”. Δεν υπάρχει χώρος για έναν λόγο αμφίθυμο, διστακτικό. Ζητούμενο παραμένει ο καβγάς, ο θόρυβος».

* Μακριά από τους τηλεοπτικούς προβολείς, ο Βασίλης Παπαβασιλείου αναγνωρίζει, με τη σειρά του, το παράδοξο: «Πρώτα κατασκευάζουμε ένα ομοίωμα δημοσίου χώρου όπου άρχων είναι ο μέγας διαφημιστής, κι έπειτα αναρωτιόμαστε ποιος χωράει μέσα σ’ αυτόν και ποιος όχι…».

Σύμφωνα με τον γνωστό σκηνοθέτη, «υπάρχει πλέον ένα αίτημα σκέψης για να συλλαβιστούν από την αρχή ορισμένες εξηγήσεις γι’ αυτό που μας βρήκε. Κανείς δεν είναι αθώος για όσα συνέβησαν τον Δεκέμβριο, και με τη διαρκή μετάθεση των ευθυνών δεν βγαίνει άκρη. Το βούλωμα του εκπαιδευτικού μας συστήματος, του αθλιότερου συστήματος παγκοσμίως, δεν είναι ένας διαχρονικός συντελεστής βίας; Πέσαμε θύματα μιας παραίσθησης, πιστέψαμε πως διαθέτουμε μια δημοκρατική κανονικότητα δυτικού τύπου, παραμερίζοντας τα χαρακτηριστικά της δικής μας “ελληνικής περίπτωσης”, όπου το σχήμα δημόσια φτώχεια – ιδιωτικός πλούτος εξακολουθεί να βασιλεύει. Θεωρώ απολύτως θετικό το γεγονός ότι με το που έσπασε το σπυρί, κληθήκαμε όλοι μας ν’ αναρωτηθούμε πόσο συναυτουργοί είμαστε στην ήττα αυτού του κράτους».

Αυτή η «προκλητική στιγμή» αποτελεί για τον Βασίλη Παπαβασιλείου και μία ευκαιρία επαναπροσδιορισμού όχι μόνο του δημόσιου χώρου, αλλά και «αναστοχασμού πάνω στο καθεστώς των τεχνών και όσων αυτοαναγνωρίζονται ή εκλαμβάνονται ως εκπρόσωποί του». Ο λόγος τους, άραγε, πιάνει τόπο;

«Πώς να το μετρήσουμε αυτό;» αναρωτιέται. «Είναι ένας λόγος που δεν προσφέρεται για μαζική ακρόαση. Ταξιδεύεις, όμως, στην επαρχία και βλέπεις ανθρώπους που μνημονεύουν μια παλιά σου συνέντευξη, που έχουν σταθεί στον προβληματισμό σου, που δίνουν ένα στίγμα επικοινωνίας. Υπάρχουν ακροατές. Το ποσοστό τους είναι μικρό, αλλά υπάρχουν».

* Ο ζωγράφος Μανώλης Χάρος έζησε τα γεγονότα από την πρώτη μέρα, «όχι από την τηλεόραση, όπως ο… Μεγάλος», ο πρωθυπουργός δηλαδή, αλλά στην ουρά των διαδηλώσεων, μαζί με φίλους και συνομηλίκους του που συνόδευαν τα παιδιά τους:

«Είπαμε όλοι, και συμφώνησαν και οι “κεφαλές” των καναλιών, πως οι νέοι οδηγήθηκαν στο σημείο αυτό λόγω έλλειψης μέλλοντος και προοπτικών. Και δεν αντιληφθήκαμε πως, πολύ απλά και φυσικά, φτάσαμε στο ίδιο εκείνο επίπεδο κοινωνικής αντίληψης των πρώτων πανκ που είπαν “Νο Future Destroy”. Το πετροβολητό τους ήταν στην πραγματικότητα πετροβολητό στη βιτρίνα της ευρωπαϊκής αστικής δημοκρατίας, γεγονός που συνειδητοποίησαν με τρόμο οι ευρωπαίοι αναλυτές…».

Για το «οικοσύστημα», από το οποίο ο ίδιος προέρχεται, δεν τρέφει ιδιαίτερο σεβασμό. «Ποτέ δεν είμασταν από αυτούς που δεν σηκώνουν μύγα στο σπαθί τους», λέει. «Εδώ, μέσα στη Σχολή Καλών Τεχνών έγιναν σημεία και τέρατα με το έργο που λογοκρίθηκε επί ΠΑΣΟΚ στην έκθεση Outlook, και όλοι, καθηγητές και μαθητές, σφύριξαν αδιάφορα. Τώρα, όμως, τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά. Αυτά που ζήσαμε τον περασμένο Δεκέμβρη δημιουργούν την επιτακτική ανάγκη σε κάθε σκεπτόμενο άνθρωπο να καταλάβει. Πήγα σε συνευλεύσεις, σε καταλήψεις, και πού δεν πήγα… Δεν μιλούσα, δεν είχα τίποτε να πω, αλλά άκουγα μετά μανίας, και κατέληξα να βλαστημάω όσους ξεπάτωσαν τα σχολεία, παρήγαγαν έπειτα αμόρφωτους δασκάλους, κι ακούμπησαν τελικά, το μέλλον, όλων μας στο έκτρωμα που βλέπουμε. Σε μια κοινωνία ουσιαστικά αμόρφωτων, ποιος θα στραφεί ν’ ακούσει το λόγο των διανοουμένων; Για την ώρα, πρέπει να έχουμε όλοι τις αισθήσεις μας σε ετοιμότητα για να βλέπουμε, ν’ ακούμε και να φωνάζουμε. Γιατί στις μέρες μας βλέπουμε ό,τι μας δείχνουν, ακούμε ό,τι μας παίζουν, και η αντίληψη και ο κοινός νους είναι είδη σπάνια, σε τροχιά εξαφάνισης».

  • Η διαμαρτυρία στην ΕΡΤ

Αυτήν την ετοιμότητα θέλησαν να επιδείξουν κι όσοι «ανώνυμοι» προχώρησαν σε σειρά αμφιλεγόμενων μεν αλλά δυναμικών κινήσεων αμέσως μετά τη δολοφονία του δεκαπεντάχρονου μαθητή, σαν τις εισβολές στο δελτίο ειδήσεων της ΕΡΤ και σε μια ντουζίνα θεατρικών σκηνών, από το «Εθνικό» και το «Παλλάς» ώς το «Αλίκη» και το «Τέχνης».

«Δεν αντιδρούμε για την αντίδραση», δήλωσαν μέσα απ’ τα blog τους οι σπουδαστές της δραματικής σχολής του «Εθνικού». «Δεν αντιδρούμε σε καμιά περίπτωση ως “καλλιτέχνες”. Τα αιτήματά μας δεν είναι ορμονικά. Είναι συνειδητά. Οι νέοι δεν είναι γκέτο. Νέος είναι όποιος μπορεί να ελπίζει και να παλεύει… Ζητάμε έναν κόσμο που θα χωράει πολλούς κόσμους. Εναν κόσμο αλληλεγγύης, αλήθειας και ελευθερίας».

Οι παραπάνω ακτιβιστές δεν ήταν μόνοι τους. Είχαν για συμμάχους ήδη δοκιμασμένους ηθοποιούς, χορευτές και σκηνοθέτες, οι οποίοι, με το που διασταυρώθηκαν στα συλλαλητήρια, έδωσαν ραντεβού για να δράσουν από κοινού, χωρίς καμιά διάθεση να καρπωθούν αγωνιστικά εύσημα προβάλλοντας την ατομική καλλιτεχνική ταυτότητά τους.

Τηρώντας αποστάσεις από τα κόμματα και από τα παραδοσιακά ΜΜΕ, σε ανοιχτή επικοινωνία μεταξύ τους μέσω του Διαδικτύου, ετοιμάζονται για νέες, ανάλογες, πρωτοβουλίες. Αν δεν εξέφραζε τις αντιρρήσεις του ο νέος υπουργός Πολιτισμού Αντώνης Σαμαράς για τα πανάκριβα εγκαίνια του νέου Μουσείου της Ακρόπολης, θα είχαν ήδη κάνει κι εκεί αισθητή την παρουσία τους. Το υλικό δε που τράβηξαν οι συνοδοιπόροι τους κινηματογραφιστές φτάνει, λέει, για δεκαπέντε ταινιάκια. Τα περιμένουμε.

  • Της ΣΤΑΥΡΟΥΛΑΣ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ, ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ / 7 – 01/02/2009
 
Leave a comment

Posted by on February 1, 2009 in Διανοούμενοι