RSS

Category Archives: Εθνική Βιβλιοθήκη

Ξεπούλημα γης και πολιτισμού στο κεφάλαιο

  • ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΛΑ.Ο.Σ. παρέδωσαν Εθνική Βιβλιοθήκη, Λυρική Σκηνή και 238 στρέμματα στο Φαληρικό Δέλτα στο Ιδρυμα Νιάρχου

Μια μεγάλη εκχώρηση στο κεφάλαιο δύο κορυφαίων πολιτιστικών οργανισμών του τόπου μας, καθώς και μιας τεράστιας έκτασης, ανυπολόγιστης αξίας, περιλαμβάνεται στην «παρακαταθήκη» της απερχόμενης κυβέρνησης της ΝΔ. Ο λόγος για την παράδοση στο Ιδρυμα «Σταύρος Νιάρχος» της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και της Εθνικής Βιβλιοθήκης, καθώς και της δημόσιας γης 238 στρεμμάτων στο Φαληρικό Δέλτα, με το άλλοθι της δήθεν «ευεργεσίας». Παράδοση, που σφραγίστηκε με τη σύμβαση υποτέλειας μεταξύ Ελληνικού Δημοσίου και Ιδρύματος Νιάρχου, η οποία ψηφίστηκε εσπευσμένα και κατακαλόκαιρα (23/7/2009) από τη ΝΔ, με τη συμφωνία του ΠΑΣΟΚ και του ΛΑ.Ο.Σ. Συνεχίζοντας την πολιτική ξεπουλήματος δημόσιας περιουσίας και τομέων πολιτισμού στο κεφάλαιο, η κυβέρνηση εκχώρησε στο ίδρυμα Νιάρχου τη μέλλουσα λειτουργία και καλλιτεχνική δραστηριότητα της Λυρικής Σκηνής και της Εθνικής Βιβλιοθήκης, μαζί με μια έκταση που αξίζει δισεκατομμύρια και θα μπορούσε να διαμορφωθεί σε σημαντικό πνεύμονα πρασίνου για όλη την ευρύτερη περιοχή, καθώς έχει χαρακτηριστεί με το Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας «Αστικό Πράσινο». Ολα αυτά αντί πινακίου φακής 450 εκατομμυρίων ευρώ, που θα δώσει το Ιδρυμα για την κατασκευή του Κέντρου Πολιτισμού «Σταύρος Νιάρχος», όπου θα στεγαστούν Εθνική Βιβλιοθήκη και Λυρική Σκηνή.

  • Κατηγορηματικά αντίθετο το ΚΚΕ

Το ΚΚΕ, που εξαρχής ήταν αντίθετο στην πολυδιαφημισμένη «ευεργεσία», κατήγγειλε τη σύμβαση εκχώρησης στο Ιδρυμα Νιάρχου, τονίζοντας ότι «είναι ψεύτικοι οι ισχυρισμοί της κυβέρνησης ότι η κύρωση της σύμβασης αποτελεί ευεργεσία και ότι αφορά δωρεά στο Ελληνικό Δημόσιο από το Ιδρυμα Νιάρχου. Στην πραγματικότητα, το Δημόσιο παραχωρεί στο ίδρυμα μια περιοχή “φιλέτο” και τη διαχείριση δύο πολιτιστικών οργανισμών στον οργανισμό “Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Στ. Νιάρχος ΑΕ”. Πρόκειται για παραπέρα ιδιωτικοποίηση φορέων καλλιτεχνικής δημιουργίας και ελεύθερων χώρων. Οι εργαζόμενοι, οι καλλιτέχνες, οι ερευνητές θα βρεθούν στην ομηρία των ελαστικών εργασιακών σχέσεων που θα επιβάλει ο νέος οργανισμός ΑΕ που δημιουργείται».

Την κατηγορηματική αντίθεση του ΚΚΕ στη σύμβαση είχε εκφράσει στη Βουλή και η εισηγήτρια βουλευτής του Κόμματος Εύα Μελά, τονίζοντας ότι «η σύμβαση δεν τιμά το Ελληνικό Δημόσιο, αφού παραχωρείται στο ίδρυμα “Νιάρχου” ένας τεράστιος πνεύμονας της Αττικής για 100 χρόνια. Η υποχρέωση του “δωρητή” ιδρύματος είναι να δώσει 450 εκατ. ευρώ για να φτιαχτούν τα κτίρια της Λυρικής και της Εθνικής Βιβλιοθήκης και το πάρκο και στη συνέχεια μία Ανώνυμη Εταιρεία θα έχει τη διαχείριση αυτού του πάρκου, συμπεριλαμβανομένων της Λυρικής και της Βιβλιοθήκης». Είχε επισημάνει ότι ο ελληνικός λαός δεν έχει ανάγκη από ευεργεσίες τέτοιου είδους, θυμίζοντας την περίπτωση του Μεγάρου Μουσικής, στο οποίο το Ελληνικό Δημόσιο έδωσε τη γη και εν τέλει το συγκρότημα Λαμπράκη μέσα από το Σύλλογο Φίλων της Μουσικής κάνει κουμάντο στα μουσικά πράγματα του τόπου. Αναφερόμενη μάλιστα στις ρυθμίσεις της σύμβασης, σημείωνε ότι στην πρώτη φάση της κατασκευής την ευθύνη θα έχει το ίδρυμα «Νιάρχου» και στη συνέχεια εμφανίζεται ότι θα παραχωρηθεί στο Δημόσιο, ενώ θα διοικείται από τον οργανισμό «Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Σ. Νιάρχος», που θα είναι Ανώνυμη Εταιρεία. Το ίδρυμα, ανέφερε, «θα έχει το πάνω χέρι σε μια σειρά ζητήματα, αφού θα απαλλαχθεί από κάθε έμμεσο ή άμεσο φόρο, εισφορές υπέρ του Δημοσίου, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ή οποιουδήποτε τρίτου και θα έχει οικονομικές φορολογικές ρυθμίσεις που είναι σκανδαλώδεις. Επίσης, θα έχει δικαίωμα στο διηνεκές να χρησιμοποιεί τους χώρους και το πάρκο για να πραγματοποιεί κάθε είδους δραστηριότητες, χωρίς να παίρνει άδεια από πουθενά».

Αξίζει να σημειωθεί ότι ψήφισμα διαμαρτυρίας κατά της σύμβασης είχε καταθέσει και η Πανελλήνια Ομοσπονδία Θεάματος – Ακροάματος με όλα τα Σωματεία που την απαρτίζουν, καλώντας όλα τα κόμματα να καταψηφίσουν τη σύμβαση. Στο ψήφισμα, μεταξύ άλλων, αναφερόταν ότι «το χρόνιο αίτημα για μόνιμη και αξιοπρεπή στέγη της Λυρικής, που θα καλύπτει ανάγκες της έτσι ώστε να παράγει απρόσκοπτα πολιτιστικό έργο, δεν ικανοποιείται. Αντίθετα, την παραδίδουν στο Ιδρυμα που θα λειτουργεί με όρους υποτέλειας, πληρώνοντας βαρύ ενοίκιο, φιλοξενούμενη αντί για οικοδέσποινα και με διαρκή το φόβο ενδεχόμενης έξωσης σε περίπτωση που δεν ικανοποιούνται οι οικονομικές απαιτήσεις του Κέντρου Πολιτισμού Σταύρος Νιάρχος. Το ίδρυμα επιβάλλει την αλλαγή του πλαισίου λειτουργίας και προκλητικά έχει καταθέσει σχέδιο με τις βασικές αρχές στελέχωσης και λειτουργίας τους. Επέρχεται χτύπημα στα εργασιακά δικαιώματα. Επιπλέον η Λυρική θα γίνει ακόμη πιο απρόσιτη για το λαό, γιατί, όπως ενδεικτικά αναφέρεται, η τιμή του εισιτηρίου θα εκτιναχθεί στα 75 ευρώ τουλάχιστον».

  • Σκανδαλώδης σύμβαση

Παρότι έγιναν πολλές προσπάθειες, τόσο από την κυβέρνηση όσο και από την πλειοψηφία των ΜΜΕ, προκειμένου να παρουσιαστεί το συγκεκριμένο ξεπούλημα ως δωρεά στο ελληνικό Δημόσιο, οι ίδιοι οι όροι της σύμβασης μαρτυρούν το σκανδαλώδες του πράγματος:

Στο Ιδρυμα «Νιάρχου» παραχωρείται για 100 χρόνια η τεράστια έκταση – φιλέτο 238 στρεμμάτων στο Φαληρικό Δέλτα, έναντι των 450 εκατομμυρίων ευρώ, που θα δώσει το Ιδρυμα, εμφανίζοντάς τα ως εθνική δωρεά, για την κατασκευή του Κέντρου Πολιτισμού όπου θα στεγαστούν Εθνική Βιβλιοθήκη και Λυρική Σκηνή. Κάθε υπέρβαση του προϋπολογισμού καλύπτεται από το Ελληνικό Δημόσιο.

Μια Ανώνυμη Εταιρεία, ο Οργανισμός «Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Στ. Νιάρχος», θα έχει τη διαχείριση όλου του πάρκου, συμπεριλαμβανομένων των δύο παραπάνω μεγάλων πυλώνων παραγωγής πολιτισμού.

Το Ιδρυμα θα έχει το δικαίωμα ελέγχου των βιβλίων του Οργανισμού την περίοδο διαχείρισης και πρέπει να συναινεί για οποιαδήποτε αλλαγή.

Ο Οργανισμός ΑΕ απαλλάσσεται από κάθε φύσης φόρους, φόρους εισοδήματος, φόρους δωρεάς, δημοτικών, κοινοτικών κ.ά.

Επίσης, θα έχει δικαίωμα στο διηνεκές να χρησιμοποιεί τους χώρους και το πάρκο για να πραγματοποιεί κάθε είδους δραστηριότητες, χωρίς να παίρνει άδεια από πουθενά.

Η Εθνική Λυρική Σκηνή καλείται να καταβάλλει βαρύ ενοίκιο και να λειτουργεί με το διαρκή φόβο ενδεχόμενης έξωσης, σε περίπτωση που δεν ικανοποιούνται οι οικονομικές απαιτήσεις του Κέντρου Πολιτισμού. Παρ’ όλα αυτά, η αίθουσά της θα ονομάζεται «Σταύρος Νιάρχος».

Ο Οργανισμός μάλιστα, πέρα από την πάγια μηνιαία αμοιβή – με ετήσια αναπροσαρμογή – που θα λαμβάνει για την «παροχή υπηρεσιών στην ΕΛΣ» θα παίρνει ξεχωριστή αμοιβή για κάλυψη κόστους εργασιών συντήρησης (όταν δεν οφείλεται σε υπαιτιότητά του), ενώ θα έχει το δικαίωμα «επακανονικοποίησης» της αμοιβής υπηρεσιών ανά τριετία! Μέχρι και το κέτερινγκ θα επιλέγει για ειδικές εκδηλώσεις της ΕΛΣ, ενώ θα πρέπει να δίνει έγγραφο «Ο.Κ.» για τη χρήση χώρων της ΕΛΣ από τρίτους.

Το Ελληνικό Δημόσιο εξασφαλίζει χρηματοδότηση «αντάξια της ποιότητας και της διεθνούς ακτινοβολίας του Κέντρου Πολιτισμού».

Στους όρους υποτέλειας, που επιβάλλει το ίδρυμα, εντάσσεται ακόμα και η αλλαγή του πλαισίου λειτουργίας της Λυρικής με ό,τι αυτό συνεπάγεται στα δικαιώματα των εργαζομένων. Το Ιδρυμα προτείνει τις βασικές αρχές στελέχωσης και λειτουργίας τόσο της Λυρικής όσο και της Εθνικής Βιβλιοθήκης, προκειμένου να προωθηθεί σχέδιο νομοθετικής ρύθμισης μέχρι την ολοκλήρωση του Κέντρου Πολιτισμού. Επιβάλλεται, επίσης, ότι η επιλογή των μελών των ΔΣ Εθνικής Βιβλιοθήκης και ΕΛΣ θα γίνεται χωρίς περιορισμό εθνικότητας.

Ρουμπίνη ΣΟΥΛΗ, Ριζοσπάστης, 27/09/2009

Ολα τα παραπάνω μαρτυρούν πως η πολυδιαφημισμένη δωρεά δεν είναι τίποτα άλλο από ένας «δούρειος ίππος» για την άλωση ενός μεγάλου κομματιού του πολιτισμού μας από το εφοπλιστικό ίδρυμα που εδρεύει στις Βερμούδες. Αλλωστε, αν κάποιος θέλει να είναι πραγματικά εθνικός ευεργέτης, δίνει τα χρήματα στο κράτος για τον όποιο σκοπό και δεν καθορίζει κάθε όρο με την τελευταία λεπτομέρεια όπως γίνεται εδώ. Το ΚΚΕ έχει καλέσει τους εργαζόμενους και τα λαϊκά στρώματα «να μη δεχτούν την παραχώρηση της περιοχής στο Ιδρυμα. Να αντιπαλέψουν την πολιτική της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ που παραδίδει τη δημόσια περιουσία στο κεφάλαιο. Οι εργαζόμενοι δεν πρέπει να ανεχθούν την παραπέρα εμπορευματοποίηση της τέχνης. Με την πάλη τους να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους στον πολιτισμό και το περιβάλλον, να γίνει το Φαληρικό Δέλτα ελεύθερος χώρος υψηλού πρασίνου, να διεκδικήσουν την ελεύθερη πρόσβαση στη θάλασσα, την αποκλειστική, ελεύθερη και δωρεάν χρήση όλων των ολυμπιακών εγκαταστάσεων».

 

Απεργούν σήμερα οι εργαζόμενοι στις Βιβλιοθήκες

  • Απεργιακή συγκέντρωση στην Αθήνα, στις 11 το πρωί, στην Εθνική Βιβλιοθήκη

Πανελλαδική 24ωρη απεργία για τους εργαζόμενους στις βιβλιοθήκες των Πανεπιστημίων και ΤΕΙ έχει κηρύξει, σήμερα, η Ομοσπονδία Διοικητικού Προσωπικού Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης (ΟΔΠΤΕ) και καλεί σε απεργιακή συγκέντρωση στην Αθήνα, στις 11 το πρωί, μπροστά από την Εθνική Βιβλιοθήκη. Κύριο αίτημα της Ομοσπονδίας είναι να μην απολυθεί κανένας από τους 380 εργαζόμενους στις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες των οποίων οι συμβάσεις έχουν λήξει στις 31 Μάη και να διασφαλιστεί άμεσα η συνέχιση της εργασίας τους. Να μονιμοποιηθούν όλοι οι συμβασιούχοι, χωρίς όρους και προϋποθέσεις. Κατάργηση του θεσμού των εκτάκτων. Μόνιμη σταθερή και με πλήρη δικαιώματα εργασία για όλους. Να καταργηθεί ο θεσμός των εκτάκτων.

  • Κοινός αγώνας με το ταξικό συνδικαλιστικό κίνημα

Σχετική ανακοίνωση εξέδωσε η Κομματική Οργάνωση ΑΕΙ – ΤΕΙ – Ερευνας της ΚΟΑ του ΚΚΕ, απαιτώντας μονιμοποίηση όλων των συμβασιούχων. Οι 380 εργαζόμενοι των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών, που «κινδυνεύουν να μείνουν στο δρόμο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τους ίδιους, αλλά και για τη λειτουργία των Βιβλιοθηκών, βιώνουν τα αποτελέσματα αυτής της αντεργατικής πολιτικής της ΕΕ. Μιας πολιτικής, την οποία συναποφάσισαν, νομοθέτησαν, εφαρμόζουν και στηρίζουν στη χώρα μας η ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ, ως κυβερνήσεις ή ως αντιπολίτευση. Μιας πολιτικής, που προσπαθεί να εξωραΐσει και ο ΣΥΝ – ΣΥΡΙΖΑ, αφ’ ενός υλοποιώντας προγράμματα μερικής απασχόλησης, stage, κ.λπ. στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και αφ’ ετέρου σπέρνοντας φρούδες ελπίδες για μονιμοποίηση, παλιότερα με την κοινοτική οδηγία 70/99 και σήμερα με την επίκληση μιας γενικόλογης και αφερέγγυας απόφασης του Ευρωδικαστηρίου», τονίζει η Οργάνωση του ΚΚΕ.

«Τα κόμματα του ευρωμονόδρομου ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΣΥΝ – ΣΥΡΙΖΑ, που από κοινού ψήφισαν στην αναθεώρηση του Συντάγματος το 2001 την ομηρία των συμβασιούχων, απαγορεύοντας τη μονιμοποίησή τους, επιδίδονται στον αποπροσανατολισμό τους, προβάλλοντας τη γραμμή της νομικίστικης διεκδίκησης, συγκαλύπτοντας το γεγονός ότι το ζήτημα της μόνιμης και σταθερής δουλειάς για όλους έχει πρωτίστως πολιτικό χαρακτήρα», υπογραμμίζει η Οργάνωση του ΚΚΕ.

«Οι συμβασιούχοι πρέπει να γνωρίζουν πως αυτός ακριβώς, που είτε τους διόρισε, είτε τους υπόσχεται πως θα τους διορίσει, είναι αντίπαλος. Γιατί η δουλειά είναι δικαίωμα, δεν είναι ρουσφέτι», τονίζει η ανακοίνωση. Υπογραμμίζει: «Η διέξοδος βρίσκεται στον ανυποχώρητο αγώνα όλων των συμβασιούχων, από κοινού με τους υπόλοιπους εργαζόμενους και τους φοιτητές, με το ταξικό συνδικαλιστικό κίνημα, το ΠΑΜΕ», και καλεί όλους τους συμβασιούχους εργαζόμενους να επιστρατεύσουν τη μνήμη και τις εμπειρίες τους μπροστά στις ευρωεκλογές. [ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Παρασκευή 22 Μάη 2009]

 

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΕΡΩΤΗΣΗ ΚΚΕ: Εν κρυπτώ κυβερνητική συμφωνία με το Ιδρυμα «Νιάρχος»

Φαληρικό Δέλτα (μακέτα)

Επίκαιρη Ερώτηση προς τους υπουργούς Πολιτισμού και ΠΕΧΩΔΕ, για το Φαληρικό Δέλτα και το Ιδρυμα «Σταύρος Νιάρχος» κατέθεσε χτες η βουλευτής του ΚΚΕ Εύα Μελά, αναφέροντας: «Πρόσφατα είδε το φως της δημοσιότητας η είδηση ότι “εν κρυπτώ” τέσσερις υπουργοί της κυβέρνησης υπέγραψαν σύμβαση με το Ιδρυμα “Σταύρος Νιάρχος”. Το Φαληρικό Δέλτα, καθώς και η Λυρική Σκηνή και η Εθνική Βιβλιοθήκη παραδίδονται στο μεγάλο ιδιωτικό κεφάλαιο. Μάλιστα, για να αποφευχθεί η λαϊκή αντίδραση, σε μια επιχείρηση απόκρυψης της αλήθειας, δηλώθηκε ότι “πρόκειται για μεγάλο έργο που αποτελεί προσφορά του Ιδρύματος προς το Δημόσιο”. Η σύμβαση αυτή αποκρύπτει ένα ακόμα διπλό έγκλημα σε βάρος του περιβάλλοντος και του Πολιτισμού».

«Ο παλιός Ιππόδρομος, έκταση 200 και πλέον στρεμμάτων, και το Φαληρικό Δέλτα είναι περιουσία του ελληνικού λαού και πρέπει να αποδοθεί στο λαό, σαν ελεύθερος χώρος πρασίνου, που τόσο έχουν ανάγκη οι εργαζόμενοι και γενικά ο λαός του Λεκανοπεδίου», τονίζεται στην Ερώτηση. «Η εμπλοκή του ιδιωτικού Ιδρύματος “Σταύρος Νιάρχος” στον τομέα του πολιτισμού, παραδίνοντάς του τη Λυρική Σκηνή και την Εθνική Βιβλιοθήκη, οδηγεί στην παραπέρα χειραγώγηση της καλλιτεχνικής δημιουργίας, στην παραπέρα εμπορευματοποίηση της τέχνης και της επιστημονικής γνώσης». Η κυβέρνηση ερωτάται: «Ποιο είναι το περιεχόμενο αυτής της συμφωνίας μεταξύ πολιτείας και Ιδρύματος “Σταύρος Νιάρχος” (ποια τα ακριβή στοιχεία της σύμβασης, τι ακριβώς προβλέπει σε σχέση με το ιδιοκτησιακό καθεστώς της υπό ανέγερση Λυρικής Σκηνής και της Εθνικής Βιβλιοθήκης). Ποιος ρόλος επιφυλάσσεται στο ίδρυμα σχετικά με τη διοίκηση της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και Εθνικής Βιβλιοθήκης και ποιος ο χαρακτήρας τους μετά την ολοκλήρωσή τους; Εάν και κατά πόσον το Φαληρικό Δέλτα και ο παλιός Ιππόδρομος θα μείνει ελεύθερος χώρος, και αν θα είναι στον αποκλειστικό έλεγχο του ελληνικού δημοσίου και με ελεύθερη – δωρεάν πρόσβαση για το λαό του Λεκανοπεδίου». [ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Τετάρτη 8 Απρίλη 2009]

 

«Πράσινες» Λυρική και Βιβλιοθήκη

Το κτίριο της Εθνικής Βιβλιοθήκης, σε τομή, με εστιατόριο και χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων, ένα τμήμα του πάρκου και το υδάτινο κανάλι

ΜΕΓΑΛΑ ΕΡΓΑ

Η οικολογική πρόταση του διάσημου ιταλού αρχιτέκτονα Ρέντσο Πιάνο για το Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος στο Φαληρικό Δέλτα παρουσιάστηκε χθες στην Αθήνα. Θα κοστίσει τελικά 450 εκατομμύρια ευρώ

της μαρίας θερμού | το βήμα, Κυριακή 25 Ιανουαρίου 2009

Φως, νερό και αέρας. Αυτά είναι τα τρία στοιχεία της φύσης, συνδεδεμένα άμεσα με τη Μεσόγειο, τα οποία ενέπνευσαν τον μεγάλο ιταλό αρχιτέκτονα Ρέντσο Πιάνο στον σχεδιασμό του Κέντρου Πολιτισμού «Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος», στο Δέλτα Φαλήρου: συγκεκριμένα στον σχεδιασμό των νέων κτιρίων της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και της Εθνικής Βιβλιοθήκης, καθώς και του μεγάλου πάρκου. Χθες στις 12 το μεσημέρι στο Ζάππειο σε μια επίσημη εκδήλωση και λίγο αργότερα, στις 5 το απόγευμα, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών για το ευρύτερο κοινό ο ίδιος ο αρχιτέκτονας παρουσίασε για πρώτη φορά τα σχέδια, αλλά και τη φιλοσοφία του μεγάλου έργου, το οποίο δεν έρχεται μόνον να καλύψει τα τεράστια κτιριολογικά κενά της πρωτεύουσας, αλλά ταυτοχρόνως αποτελεί πρόκληση και ευκαιρία για την απόκτηση ενός σύγχρονου έργου αρχιτεκτονικής.

Στα 450 εκατομμύρια ανέρχεται, όπως έγινε γνωστό, ο προϋπολογισμός του Κέντρου Πολιτισμού «Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος» αντί των 300 εκατ. ευρώ που ήταν η πρώτη εκτίμηση, ανεβάζοντας έτσι κατά πολύ τον πήχη. Το έργο, το οποίο θα αναπτυχθεί σε έκταση 200 στρεμμάτων, πρόκειται να παραδοθεί ολοκληρωμένο στο ελληνικό Δημόσιο και τα εγκαίνιά του, το 2015, αναμένεται να προωθήσουν τον ελληνικό πολιτισμό σε διεθνές επίπεδο συντελώντας παράλληλα δημιουργικά στη διαμόρφωση του αστικού τοπίου της σύγχρονης Αθήνας.

Μια υπερσύγχρονη κατασκευή, η οποία θα είναι σε θέση να φιλοξενήσει τις πλέον απαιτητικές παραστάσεις διεθνούς παραγωγής θα είναι το νέο κτίριο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής με όπερα και θέατρο μπαλέτου υψηλού επιπέδου. Η συλλογή και η διατήρηση της εθνικής κληρονομιάς αποτελούν τον στόχο εξάλλου της Εθνικής Βιβλιοθήκης στις νέες εγκαταστάσεις της προκειμένου να εκπληρώσει απρόσκοπτα την παραδοσιακή αποστολή της. Σημαντικός όμως θα είναι ο ρόλος και του Εκπαιδευτικού και Πολιτιστικού Πάρκου «Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος», ένας ζωντανός χώρος πρασίνου και ταυτοχρόνως διοργάνωσης πολιτιστικών και εκπαιδευτικών προγραμμάτων και δραστηριοτήτων.

«Η γειτνίαση του Κέντρου Πολιτισμού με το νερό,το μελτέμι και το φως της Αθήνας ήταν πραγματική πηγή έμπνευσης για τον σχεδιασμό του» ανέφερε χαρακτηριστικά ο διάσημος αρχιτέκτονας, γνήσιος άνθρωπος της Μεσογείου, ο οποίος γνωρίζει να απολαμβάνει και να εκτιμά τις ιδιαιτερότητες αυτής της γωνιάς του πλανήτη. «Μεγάλωσα κι εγώ στις ακτές της Μεσογείου,της λίμνης του πολιτισμού μας.Κάποιοι έχουν τις ρίζες τους στη γη.Αλλοι έχουν σκαρί για να τρέχουν στο νερό» λέει.

Σημαντικό στοιχείο λοιπόν που επαναπροσδιορίζεται και ενσωματώνεται στο Κέντρο Πολιτισμού είναι η θάλασσα, η οποία έχει διαδραματίσει πρωτεύοντα ρόλο στην ιστορία και στον πολιτισμό της Ελλάδας, αλλά και προσφέρει απεριόριστες ευκαιρίες για εξερεύνηση. Με το σκεπτικό αυτό πρόκειται να δημιουργηθεί ένα κανάλι παράλληλα με την Εσπλανάδα, το οποίο θα βρίσκεται εντός του χώρου του Κέντρου Πολιτισμού, προσφέροντας τα πλεονεκτήματα του υδάτινου στοιχείου, ενώ παράλληλα θα λειτουργεί και ως αντιπλημμυρικό έργο. «Ηταν εμφανές από την αρχή ότι έπρεπε να εκμεταλλευτούμε όλα τα στοιχεία της περιοχής,ώστε να δημιουργήσουμε ένα κτίριο με μηδενικές εκπομπές,το οποίο θα έχει κίνηση και ενέργεια» είπε ο αρχιτέκτονας διευκρινίζοντας ότι βασικό στοιχείο του σχεδιασμού υπήρξαν οι «πράσινες» κτιριακές προδιαγραφές. Σειρές αλλεπάλληλων και διασυνδεδεμένων

Μακέτα των κτιρίων της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και της Εθνικής Βιβλιοθήκης. Στο πρώτο (αριστερά) διακρίνονται η σκηνή της όπερας και μια δεύτερη αίθουσα συναυλιών και στο δεύτερο (δεξιά) το αναγνωστήριο

φωτοβολταϊκών κυψελών, οι οποίες θα καλύψουν τις ενεργειακές ανάγκες του συγκροτήματος αξιοποιώντας τις πράσινες πηγές ηλιακής και αιολικής ενέργειας θα αποτελούν την επιστέγαση των εγκαταστάσεων.

Το Κέντρο Πολιτισμού άλλωστε προβλέπεται να πιστοποιηθεί από το σύστημα αξιολόγησης κτιρίων LΕΕD (Leadership in Εnergy and Εnvironmental Design) που αφορά όλες τις μορφές κτιριακής δόμησης και δίνει βαρύτητα σε στρατηγικές που αφορούν την αειφόρο ανάπτυξη του οικοπέδου, την εξοικονόμηση υδάτινων πόρων, την ενεργειακή απόδοση, την επιλογή υλικών και φυσικών πόρων, καθώς και την περιβαλλοντική ποιότητα των εσωτερικών χώρων. Το Πολιτιστικό Κέντρο Georges Ρompidou στο Παρίσι, το κέντρο Ρaul Κlee στη Βέρνη, η αναδιάρθρωση και επέκταση της βιβλιοθήκης Μorgan Library- την οποία επίσης είχε χρηματοδοτήσει το «Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος»-, η αναγέννηση του παλιού λιμανιού της Γένοβας και της Πλατείας Πότσδαμ στο Βερολίνο, ο σταθμός επιβίβασης και αποβίβασης στο Διεθνές Αεροδρόμιο Κansai στην Οσάκα περιλαμβάνονται μεταξύ πολλών άλλων στα έργα του Ρέντσο Πιάνο. Δύο από τα πλέον πρόσφατα εξάλλου είναι τα νέα γραφεία των «Νew Υork Τimes» στη Νέα Υόρκη και η Ακαδημία Επιστημών της Καλιφόρνιας.

Ας σημειωθεί ότι η επιλογή του γενοβέζου αρχιτέκτονα με την παγκόσμια φήμη, αλλά και το ασυμβίβαστο βλέμμα εφήβου, έγινε από το διοικητικό συμβούλιο του Ιδρύματος «Σταύρος Νιάρχος» τον Μάρτιο του 2008, ενώ το μνημόνιο συνεργασίας είχε υπογραφεί με την ελληνική κυβέρνηση τον Ιούνιο του 2007.

 

Η νέα Αθήνα στο Φάληρο διά χειρός Ρέντσο Πιάνο

Το Σάββατο το μεσημέρι δημοσιογράφοι και υψηλοί προσκεκλημένοι του Ιδρύματος «Σταύρος Νιάρχος» ανέμεναν με αγωνία από τον διάσημο Ιταλό αρχιτέκτονα Ρέντσο Πιάνο την αποκάλυψη των σχεδίων του για τα νέα κτίρια της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδας και της Εθνικής Λυρικής στο Δέλτα Φαλήρου. Λίγες ώρες αργότερα, ήταν κυρίαρχη η αίσθηση ότι ο Ιταλός σταρ δεν σχεδιάζει απλά δύο κτίρια υψηλής αισθητικής, απολύτως απαραίτητα για την Αθήνα του 21ου αιώνα, αλλά επιχειρεί μια βαθιά τομή στο αθηναϊκό τοπίο.

«Θέλουμε να ξαναδώσουμε πίσω στην πόλη τη θέα προς τη θάλασσα», ήταν από τα πρώτα λόγια του Ρέντσο Πιάνο μπροστά σ’ ένα ανυπόμονο ακροατήριο με πολλούς επισήμους (Κ. Καραμανλής, Κων. Μητσοτάκης, Νικ. Κακλαμάνης, Αντ. Σαμαράς, Α. Σπηλιωτόπουλος, Λ. Ζαγορίτης, Μ. Βαρβιτσιώτης, κ.ά). Σε αυτά τα λόγια κρύβεται ολόκληρη η κεντρική ιδέα του Ρέντσο Πιάνο και της ομάδας του για το project της Αθήνας που θα γίνει πραγματικότητα μέχρι το 2015 χάρη στη γενναιόδωρη δωρεά του Ιδρύματος «Σταύρος Νιάρχος». Ο Πιάνο επέμεινε πολλές φορές στη διάρκεια της ομιλίας του στο γεγονός ότι αυτή τη στιγμή έχουμε στα χέρια μας μόνο την «ιδέα» (concept design) και τίποτα περισσότερο. Η οριστική μελέτη θα είναι έτοιμη το καλοκαίρι και οι εργασίες αναμένεται να αρχίσουν το 2011.

Δεν παρουσιάστηκαν λοιπόν μακέτες των κτιρίων, μόνο κατόψεις και τομές του κτιριακού συγκροτήματος, και, φυσικά, το μάστερ πλαν για την έκταση των 166 στρεμμάτων που θα καταλαμβάνει το νέο πάρκο της Αθήνας, ένας δεύτερος Εθνικός Κήπος στην απόληξη της λεωφόρου Συγγρού. Αλλά ήταν αρκετά για να καταλάβουμε τι έχει στο μυαλό του ο Ιταλός αρχιτέκτονας. Αρχίζοντας από το τελευταίο μέτωπο κτιρίων της Καλλιθέας διαμορφώνει έναν κλιμακωτό λόφο που υψώνεται μέχρι το τέλος του πάρκου, τοποθετώντας το ενιαίο συγκρότημα της Βιβλιοθήκης και της Λυρικής Σκηνής στο νοτιοανατολικό άκρο του οικοπέδου. Η μικρή κλίση πετυχαίνει δύο βασικούς στόχους της προμελέτης: το τέλος του περιπάτου αποκαλύπτει ένα θεαματικό belvedere προς τη θάλασσα, παρακάμπτοντας το οπτικό (και πραγματικό) εμπόδιο των οδικών αξόνων που χωρίζουν το πάρκο από την ακτογραμμή του Φαλήρου, και εγκιβωτίζει σημαντικό μέρος του κτιριακού όγκου κάτω από το πάρκο. Ετσι, το κτιριακό συγκρότημα θα ξεπροβάλλει κυριολεκτικά μέσα από τη γη με αιχμή το Αναγνωστήριο της Βιβλιοθήκης, το Reading Room, μια «ιπτάμενη» κουπαστή από γυαλί που θα αγναντεύει τη θάλασσα. Το κτίριο δεν θα είναι καλυμμένο με πράσινο μόνο όσο βρίσκεται κάτω από τη γη. Οταν ολοκληρωθεί θα διαθέτει μια από τις μεγαλύτερες πράσινες επιφάνειες της Ευρώπης: σειρές αλλεπάλληλων και διασυνδεδεμένων βολταϊκών κυψελών θα καλύπτουν τις ενεργειακές ανάγκες του συγκροτήματος, αξιοποιώντας τις πράσινες πηγές ηλιακής και αιολικής ενέργειας. Η ενιαία στέγη θα ενοποιεί αισθητικά και λειτουργικά τα συγκροτήματα της Βιβλιοθήκης και της Λυρικής Σκηνής τα οποία σε κάτοψη σχηματίζουν ένα μεγάλο Π. Δεύτερο σημαντικό ενοποιητικό στοιχείο η πλάζα, μια σύγχρονη εκδοχή της αρχαιοελληνικής αγοράς που θα συγκεντρώνει δραστηριότητες πολύ πέρα από αυτές καθεαυτές των δύο οργανισμών. Ηταν ξεκάθαρο ότι ο Ρέντσο Πιάνο οραματίζεται στο Φάληρο ένα νέο αστικό κέντρο, «ένα μέρος για όλους», μια εξέλιξη της πρώτης ιδέας που υλοποίησε σχεδόν τριάντα χρόνια πίσω και μαζί με τον Ρίτσαρντ Ρότζερς στην περίπτωση του Κέντρου Ζορζ Πομπιντού στο Παρίσι.

Ο Ρέντσο Πιάνο ύμνησε πολλές φορές το φως, το μελτέμι και τη θάλασσα της Αθήνας. Τόσο το μεσημέρι στο Ζάππειο, όσο και το ίδιο απόγευμα στο Μέγαρο Μουσικής. Και φέρνει το νερό εκεί που ήταν πριν τις αλλεπάλληλες επιχωματώσεις, σε ανάμνηση της αρχαίας τοπιογραφίας: δημιουργεί ένα κανάλι, παράλληλα με την Εσπλανάδα, ένας επιπλέον πόλος έλξης για τους μελλοντικούς χρήστες του πάρκου που παράλληλα θα λειτουργεί ως αντιπλημμυρικό έργο. Καθόλου διακοσμητική η παρουσία της Αμερικανίδας αρχιτέκτονος τοπίου Ντέμπορα Νέβινς η οποία μας προετοίμασε για έναν μεσογειακό παράδεισο δίπλα στη θάλασσα. Η αντίστροφη μέτρηση άρχισε.

  • Του Δημητρη Pηγοπουλου, Η Καθημερινή, Tρίτη, 27 Iανoυαρίου 2009
 

Τα σχέδια του αρχιτέκτονα Ρέντσο Πιάνο για τη νέα Εθνική Λυρική Σκηνή και τη νέα Εθνική Βιβλιοθήκη

Αρχιτεκτονική τομή του κτιρίου της νέας Εθνικής Λυρικής, σε σχέδιο του Ρέντσο Πιάνο, όπου διακρίνεται η αίθουσα της όπερας, το φουαγέ και βοηθητικοί χώροι

Η μεγαλύτερη πράσινη στέγη της Ευρώπης

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΜΑΡΙΑ ΘΕΡΜΟΥ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Τρίτη 27 Ιανουαρίου 2009

Πώς μοιάζει η Αθήνα από ψηλά; «Σαν ένα λατομείο λευκού μαρμάρου!» είπε ο διάσημος Ιταλός αρχιτέκτονας Ρέντσο Πιάνο το Σάββατο το μεσημέρι στο Ζάππειο κατά την πρώτη παρουσίαση των σχεδίων του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, που θα κατασκευαστεί στο Δέλτα Φαλήρου σε έκταση 166 στρεμμάτων. Ένα λατομείο, λοιπόν, σε μια άκρη του οποίου, όμως, στο μέτωπο της θάλασσας, θα καταλήγει σε ένα πάρκο.

Ανοιχτό στον πολιτισμό, αλλά και στον ελεύθερο χρόνο των ανθρώπων. Γιατί μπορεί ο Ρέντσο Πιάνο να κατασκευάζει τη νέα Εθνική Λυρική Σκηνή και τη νέα Εθνική Βιβλιοθήκη, μεγάλη δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος στη χώρα, η πρωταρχική του σύλληψη ωστόσο, από την οποία αναδύεται και ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός του κέντρου, είναι η διαμόρφωση του τοπίου.

Με αυτή τη βάση, τα κτίρια αναμένεται να είναι όχι απλώς φιλικά προς το περιβάλλον, αλλά ενταγμένα σε αυτό με τις ιδανικότερες οικολογικά συνθήκες. «Θέλουμε να αποδείξουμε ότι μπορούμε να δημιουργήσουμε κτίρια τα οποία μπορούν να αναπνέουν. Γιατί ένα κτίριο δεν πρέπει να είναι επιθετικό· αντίθετα, πρέπει να αναπνέει και να ζει με τη φύση» είπε ο κ. Πιάνο.

Το ακροατήριό του- ο Πρωθυπουργός, υπουργοί, τα μέλη του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος κ.ά. άκουγαν τον αρχιτέκτονα να παραθέτει τις ιδέες του γύρω από το έργο, αλλά και τη φιλοσοφία του για έναν «δημοκρατικό» τρόπο δουλειάς. «Μου αρέσει η ιδέα της συνεργασίας και όσων ευεργετημάτων μπορεί να προκύψουν μέσα από αυτήν, πόσο μάλλον που αυτό συμβαίνει στην πατρίδα του πολιτισμού και της δημοκρατίας» δήλωσε. Γι΄ αυτό και σε πρώτη φάση παρουσίασε την έννοια του έργου, το οποίο βρίσκεται στο στάδιο της προμελέτης.

Ωστόσο και έτσι, χάρη σε εξαιρετικές μακέτες, έγινε αμέσως κατανοητή η ιδέα του αρχιτέκτονα που θέλει να αναπλάσει ολόκληρη περιοχή συμπεριλαμβάνοντας σε αυτήν τα δύο πολύτιμα για την Αθήνα κτίρια, τη Λυρική και τη Βιβλιοθήκη.

Το νερό εξάλλου παίζει καθοριστικό ρόλο στον σχεδιασμό καθώς ο προσανατολισμός του κέντρου θα είναι προς τη θάλασσα. «Αυτή η θάλασσα, η Μεσόγειος, συνδέει πολλές χώρες, καταγράφει την ιστορία των ανθρώπων και την επιστρέφει στους ανθρώπους» είπε. Και αν αποκαλυφθούν αρχαία; «Τόσο το καλύτερο! Αρχαίες πόλεις όπως η Αθήνα και η Ρώμη έχουν ένα παρελθόν με το οποίο μπορεί κανείς να δουλέψει δημιουργικά».

Η ιδέα είναι η δημιουργία ενός τεχνητού λόφου, ο οποίος θα «αναπτυχθεί» από βορρά προς νότο (από την Καλλιθέα προς τη θάλασσα) με μικρή κλίση της τάξεως του 6%, χάρη στην οποία θα είναι εύκολο το περπάτημα επάνω σε αυτόν.

Επιπλέον η επιφάνεια του λόφου, η οποία θα είναι καλυμμένη με πράσινο, θα λειτουργεί και ως στέγη των κτιρίων τα οποία θα βρίσκονται στην καρδιά του λόφου. Αποτέλεσμα: Θα μπορούμε να μιλάμε για τη μεγαλύτερη πράσινη οροφή της Ευρώπης!

Στην «κορυφή» του ο λόφος θα έχει ύψος 30 μέτρα και από εκεί θα κόβεται απότομα προς τα κάτω σαν απομίμηση παλιού λατομείου.

Στο σημείο αυτό θα βρίσκεται το κτίριο της Βιβλιοθήκης, η οροφή της οποίας θα είναι 40 μέτρα από το έδαφος. «Η περιοχή της Καλλιθέας έχει πάψει προ πολλού να διαθέτει καλή θέα. Διαμορφώνουμε λοιπόν μια πλαγιά στην οποία θα μπορούν να ανεβαίνουν οι άνθρωποι και να βλέπουν από τη μία μεριά την Αθήνα και την Ακρόπολη και από την άλλη τη θάλασσα» είπε χαρακτηριστικά ο Ρέντσο Πιάνο. Τα κτίρια θα αρχίσουν να κατασκευάζονται το 2011 – ως τον Αύγουστο του 2009 θα υπάρχει η πλήρης αρχιτεκτονική μελέτη-, ενώ ολόκληρο το Κέντρο Πολιτισμού μαζί με το πάρκο θα παραδοθούν στην πολιτεία το 2015. Χώμα και πέτρα θα είναι τα χαρακτηριστικά του κέντρου. «Γι΄ αυτό πρέπει να αναζητήσουμε ένα λατομείο από το οποίο θα πάρουμε το υλικό μας, το οποίο πρέπει να αντέχει στον χρόνο, όπως αντέχει ένα βουνό ή ένα δάσος» τόνισε ο κ. Πιάνο.

Η Λυρική Σκηνή θα διαθέτει 1.400 θέσεις, ενώ θα υπάρχει και δεύτερη μικρότερη αίθουσα για πειραματικές συναυλίες και παραστάσεις. Όπως είπε ο ίδιος, «τη Βιβλιοθήκη πρέπει να την επινοήσουμε,διότι τα τελευταία 30 χρόνια ο ρόλος της έχει αλλάξει ριζικά. Για μένα η Βιβλιοθήκη είναι ένας χώρος όπου θα αναζητεί κανείς πληροφορίες, χώρος ανάγνωσης, αλλά και συνάντησης με άλλους ανθρώπους. Θέλουμε λοιπόν να δημιουργήσουμε μια αίθουσα για τη συνάντηση των ανθρώπων, που θα είναι διαφανής και θα στέκεται πάνω από την πόλη! Γιατί η οροφή της θα βρίσκεται 40 μέτρα από το έδαφος!».

Μεταξύ των δύο κτιρίων θα υπάρχει εξάλλου η Αγορά, ελεύθερος χώρος έκτασης 40Χ40 τ.μ. ο οποίος θα λειτουργεί ως σημείο συνάντησης, αλλά και τέλεσης θεατρικών παραστάσεων, συναυλιών κτλ.

Η μουσική είναι «από μόνη της μαγική», όπως είπε ο Ρέντσο Πιάνο. «Είναι μαγεία να την ακούς καθώς βγαίνει από ένα όργανο. Γι΄ αυτό πάντα θέλω να κατασκευάζω αίθουσες μουσικής, παρ΄ ότι είναι μια περιπέτεια αυτό το εγχείρημα. Αλλά έχω φτιάξει πολλές. Στη Ρώμη, στο Τουρίνο, στο Βερολίνο και αλλού».

Το πάρκο θα καταλαμβάνει έκταση περίπου 140 στρεμμάτων, με τα δέντρα (ελιές, κυπαρίσσια, κουτσουπιές, μυρτιές, δεντρολίβανα και πολλά ακόμη μεσογειακά φυτά, ανθεκτικά στην ξηρασία) να αναπτύσσονται στο μεγαλύτερο μέρος του. Τα δένδρα εξάλλου θα χρησιμεύσουν ως ηχομόνωση από τον θόρυβο της λεωφόρου Συγγρού.

Στο πάρκο θα υπάρχουν «οδοί» κυκλοφορίας και τουλάχιστον δύο είσοδοι. Ένα υδάτινο κανάλι, μήκους μισού χιλιομέτρου και πλάτους 30 μέτρων, θα διατρέχει τον χώρο με κατεύθυνση προς τη θάλασσα, με την οποία θα έχει την ίδια στάθμη. Το βάθος του θα είναι μικρό, μόλις ενός μέτρου, ικανό όμως για ιστιοπλοΐα παιδιών με μικρά σκάφη.

«Η τέχνη της ομορφιάς και της ποίησης»

Ο ιταλός αρχιτέκτονας Ρέντσο Πιάνο (ΑΠΕ)

Η αειφορία είναι η λέξη-κλειδί για τη σύλληψη του έργου. «Η Γη είναι εύθραυστη και η ενέργεια πολύτιμη» είπε ο Ρέντσο Πιάνο. Γι΄ αυτό θα γίνει χρήση της γεωθερμίας, θα χρησιμοποιηθεί η αιολική ενέργεια και η ηλιακή. «Στοχεύουμε σε μηδενικές εκπομπές ρύπων για λόγους πρακτικούς και συμβολικούς» όπως είπε.

Η αρχιτεκτονική είναι κατά τον Ρέντσο Πιάνο τέχνη της ομορφιάς και της ποίησης. «Είμαι κατά των επιβλητικών κτιρίων και χώρων» δήλωσε και αναφέρθηκε στο περίφημο «Μπομπούρ», το οποίο έκτισε με έναν φίλο του πριν από πολλά χρόνια, με στόχο να έρθει σε επαφή ο πολίτης με τον πολιτισμό, την αγορά και το περιβάλλον. «Ήταν η επανάσταση των νέων ανθρώπων κατά των επιβλητικών κτιρίων που προκαλούν σεβασμό αλλά και φόβο» τόνισε.

 

ΡΕΝΤΖΟ ΠΙΑΝΟ: «Θέλω να πλάσω το φως με την οικολογία στο Φάληρο»

Ο ΔΙΑΣΗΜΟΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΑΣ ΡΕΝΤΖΟ ΠΙΑΝΟ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

Της Έφης Φαλίδα, ΤΑ ΝΕΑ: Δευτέρα 26 Ιανουαρίου 2009

«Στο Φάληρο η τ�χνη και ο πολιτισμός δεν θα  απευθύνονται σε λίγους ειδήμονες, αλλά θα  προσφ�ρονται σε όλους», είπε ο Ρ�ντζο Πιάνο στην  παρουσίαση της προμελ�της του στην Αθήνα  για το �ργο του στο Φαληρικό Δ�λτα

Η Αθήνα υποδέχεται στο Φαληρικό Δέλτα την πράσινη πρόταση 160.000 τ.μ. του διάσημου αρχιτέκτονα Ρέντζο Πιάνο, την οποία δωρίζει στη χώρα το Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος»
«Η αρχιτεκτονική ως έννοια σημαίνει χτίσιμο. Κάτι δηλαδή που είναι ξένο προς τον τόπο και αυτό έρχεται σε αντίθεση με τον ελληνικό τρόπο σκέψης. Η αρχιτεκτονική πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη ζωή, τον παλμό των ανθρώπων. Πρέπει να γίνεται με ποιητική διάθεση για να μην υπερβεί τον τόπο. Αυτή η φιλοσοφική αντίληψη προέρχεται από την Ελλάδα και αντανακλάται στην αίσθηση της λεπτότητας. Ελλάδα είναι φως, αέρας, θάλασσα. Αυτά τα στοιχεία θα καθοδηγήσουν τη σκέψη μας για το πώς να δημιουργήσουμε αυτόν τον νέο χώρο», λέει ο Ρέντζο Πιάνο. Ο αρχιτέκτονας που παρουσίασε το περασμένο Σάββατο στον Πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή, τους εκπροσώπους της κυβέρνησης και του Ιδρύματος «Σταύρος Νιάρχος» την προμελέτη ενός φιλόδοξου δημόσιου έργου.

Ο Ρέντζο Πιάνο είναι ένα βραβείο Πρίτζκερ ανάμεσά μας. Μιλάει για τη δημοκρατία των ανοιχτών χώρων, «όπου οι άνθρωποι συναθροίζονται, κάνουν τον περίπατό τους, διάφορα σπορ, παρακολουθούν πειραματικά θεάματα, καλλιτεχνικές εκδηλώσεις, μουσικές παραστάσεις». Είναι εκείνος που τον περασμένο χρόνο πέρασε από «συνέντευξη» του Κοινωφελούς Ιδρύματος «Σταύρος Νιάρχος», για να αναλάβει τον σχεδιασμό και την υλοποίηση ενός μεγάλου έργου που θα στεγάζει το νέο κτίριο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, τις εγκαταστάσεις μίας τεχνολογικά σύγχρονης Εθνικής Βιβλιοθήκης, τον ελεύθερο χώρο της Αγοράς και τη δημιουργία ενός πράσινου πάρκου. Έργο που την πραγματοποίησή του αναλαμβάνει το Ίδρυμα πάνω στην περιοχή του Φαληρικού Δέλτα παραχωρημένη από το ελληνικό δημόσιο.

Η αρχιτεκτονική πρόταση του Πιάνο συνδέει τις κτιριακές εγκαταστάσεις και τον χώρου πρασίνου με σκοπό να δημιουργήσει ένα δημόσιο τόπο συνάντησης. «Μεταξύ Λυρικής Σκηνής και Βιβλιοθήκης θα δημιουργηθεί η Αγορά. Είναι το μέρος συνάντησης των ανθρώπων. Είναι η έκφραση δημοκρατικής συνύπαρξης καθώς σε έναν ανοιχτό χώρο εξαφανίζονται κάθε είδους διαφορές», εξηγεί ο αρχιτέκτονας.

Ο νέος τόπος θα έχει το όνομα «Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος» και θα βρίσκεται στην περιοχή του πρώην Ιπποδρόμου στα σύνορα με την Καλλιθέα. «Το όνομα της περιοχής μιλάει για όμορφη (καλή) θέα. Όμως σήμερα οι χτισμένοι όγκοι και η πυκνή δόμηση φαίνεται να έκλεψαν από την Καλλιθέα αυτό το προνόμιο. Η ιδέα μας λοιπόν βασίζεται σε αυτήν την επιστροφή της κλεμμένης θέας. Και για να το πετύχουμε δημιουργούμε έναν λόφο ύψους 30 μέτρων στο σημείο της Βιβλιοθήκης. Στο τελευταίο επίπεδο του κτιρίου δημιουργούμε το Αναγνωστήριο που θα έχει χαρακτήρα και Κατοικήσιμου Χώρου (living room), με μεγάλα ανοίγματα προς τη θάλασσα και προς την πόλη της Αθήνας. Θα προσπαθήσουμε να εκμεταλλευτούμε το φως που είναι τόσο ιδιαίτερο στην Αθήνα για να δημιουργήσουμε ένα κτίριο ελαφρύ και διάφανο που δεν θα επιβαρύνει το τοπίο». Ο Ρέντζο Πιάνο ανήκει στους δημιουργούς της «πράσινης αρχιτεκτονικής». Κι αυτήν εφαρμόζει στο αθηναϊκό του έργο. Σειρές αλλεπάλληλων και διασυνδεδεμένων φωτοβολταϊκών κυψελών θα βρίσκονται στη στέγη των εγκαταστάσεων.

«Μπορούμε να κάνουμε ένα κτίριο να μην αιμορραγεί από ενέργεια λόγω υπερβολικού φωτισμού. Θα πρέπει να έχει την ικανότητα να ζήσει μέσα από τα φυσικά στοιχεία. Η γειτνίασή του με τη θάλασσα δεν θα μείνει λοιπόν ανεκμετάλλευτη. Γι΄ αυτό θα δημιουργηθεί ένα κανάλι με θαλασσινό νερό εντός του Κέντρου και κατά μήκος της Εσπλανάδας που θα λειτουργεί και ως αντιπλημμυρικό έργο».

Η σύνοψη της προμελέτης του έργου «Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος» που ο Ρέντζο Πιάνο παρουσίασε στο ασφυκτικά γεμάτο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών το απόγευμα του Σαββάτου ήταν:

● Λόφος από χώμα και πέτρα ανάλογη του αττικού εδάφους.

● Πράσινη τεχνολογία μηδενικής εκπομπής ρύπων των υπερσύγχρονων κτιρίων.

● Σύνδεση του χώρου με την ιστορία.

● Δημιουργία ενός πάρκου με μεσογειακή βλάστηση σε έκταση ανάλογη του Εθνικού Κήπου.

● Χώρος προσβάσιμος σε όλους, συνάντησης τεχνών και συνεύρεσης με τη φύση.

Η παρουσίαση έγινε στο πλαίσιο του προγράμματος Μegaron Ρlus και έκλεισε με χάπενινγκ ομάδας φοιτητών που ανέβηκαν στη σκηνή της Αίθουσας Φίλων της Μουσικής ξετυλίγοντας πανό με τη φράση «Όχι άλλο τσιμέντο στην Αθήνα».

Το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ)

ΠΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙΤΑΙ:

Στο Φαληρικό Δέλτα, στην περιοχή του Ιπποδρόμου, σε σχέδια του αρχιτεκτονικού γραφείου RΡΒW του Ρέντζο Πιάνο

ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΕΚΤΑΣΗ: 160.000 τ.μ

ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ: 450 εκατ. ευρώ

ΠΑΡΑΔΟΣΗ: Το 2015 και θα δωρηθεί στο Ελληνικό Δημόσιο από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.

ΑΠΟ ΤΙ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ:

● Το κτίριο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής

● Το κτίριο της Εθνικής Βιβλιοθήκης

● Τον υπαίθριο χώρο της Αγοράς

● Το Πάρκο Σταύρος

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ:

● Είναι έργο «πράσινων» προδιαγραφών που θα εκμεταλλεύεται ενεργειακά το φως, τον αέρα, το νερό και θα έχει μηδενικές εκπομπές ρύπων

● Το κτίριο της Βιβλιοθήκης θα έχει στέγη 10.000 τ.μ. με φωτοβολταϊκές κυψέλες για τις ενεργειακές ανάγκες όλου του συγκροτήματος

● Στο συγκρότημα εντάσσεται και το θαλασσινό στοιχείο με τη δημιουργία ενός καναλιού μήκους 1,5 χλμ., κατά μήκος της σημερινής Εσπλανάδας

  • Με μια ματιά

1937. Γεννήθηκε στη Γένοβα.

1956. Σπούδασε στο Πολυτεχνείο του Μιλάνου κι άρχισε να εργάζεται με πειραματικές ελαφρές κατασκευές και καταφύγια.

1971. Σχεδίασε με τον Ρίτσαρντ Ρότζερς το Κέντρο Ζορζ Πομπιντού στο Παρίσι.

1998. Τιμήθηκε με βραβείο Ρritzker, το «Νόμπελ» Αρχιτεκτονικής.

2008. Πήρε το χρυσό μετάλλιο του Αμερικανικού Ινστιτούτου Αρχιτεκτόνων. Πρόσφατα έργα: Το νέο κτίριο των «Νew Υork Τimes», το «πράσινο» κτίριο της Ακαδημίας Επιστημών της Καλιφόρνιας.