RSS

Category Archives: Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Η αρχαία Ερέτρια αναβιώνει στο Αρχαιολογικό Μουσείο

  • Στις 26 Απριλίου τα εγκαίνια της έκθεσης με θέμα την ιστορία, την καθημερινή ζωή και τα ιερά της ελληνικής πόλης

Την ιστορία της αρχαίας Ερέτριας από την ίδρυσή της ως την ύστερη αρχαιότητα παρουσιάζει μέσα από ευρήματα ανασκαφών, σχεδιαστικές αναπαραστάσεις, μακέτες και προβολές βίντεο η έκθεση που εγκαινιάζεται στις 26 Απριλίου στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. «Ερέτρια: Ματιές σε μια αρχαία πόλη» είναι ο τίτλος της και στόχος της να δώσει μια ζωντανή και πρωτότυπη εικόνα της ζωής των ανθρώπων σε αυτήν.

Επτά ελληνικά μουσεία καθώς και τα Μουζέι Καπιτολίνι συμμετέχουν στην έκθεση, η οποία περιλαμβάνει 437 αρχαία αντικείμενα.

Η έκθεση εκτυλίσσεται σε τέσσερις ενότητες. Στην πρώτη παρουσιάζονται η πρώτη κατοίκηση της πόλης, η ακμή της στους γεωμετρικούς χρόνους, το εμπόριο και οι σχέσεις με το εξωτερικό, οι αποικίες (Μένδη, Μεθώνη, Δικαία, Πιθηκούσες, Κύμη, Ζάγκλη), καθώς και η ανάπτυξη της αλφαβητικής γραφής. Η δεύτερη ενότητα επικεντρώνεται σε θέματα της καθημερινής ζωής με τα δημόσια κτίρια αλλά και τις πολυτελείς ιδιωτικές οικίες, στη λει τουργία της αγοράς, των στοών και των γυμνασίων, αλλά και στον ιδιωτικό βίο.

Ιδιαίτερη ενότητα συγκροτούν οι λατρείες και τα ιερά της Ερέτριας- πολιούχος θεός της ήταν ο Απόλλων Δαφνηφόρος-, ενώ η τελευταία ενότητα θίγει θέματα του θανάτου και της μεταθανάτιας ζωής μέσα από την παρουσίαση νεκροπόλεων, ταφών και κτερισμάτων. Ανάμεσά τους, χρυσά διαδήματα και άλλα κοσμήματα με τα οποία στόλιζαν τον νεκρό πριν από την ταφή, όπλα, εξαιρετικά ζωγραφισμένες λήκυθοι και χάλκινα κάτοπτρα.

Η έκθεση συνδιοργανώνεται με την Ελβετική Αρχαιολογική Σχολή η οποία ανασκάπτει και μελετά τα κατάλοιπα της αρχαίας Ερέτριας στην Εύβοια. Μετά την ολοκλήρωσή της, στις 25 Αυγούστου, θα παρουσιασθεί στη Συλλογή Ludwig της Βασιλείας (από τον Σεπτέμβριο του 2010 ως τον Ιανουάριο του 2011).

Διαβάστε περισσότερα: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=4&artid=323014&dt=30/03/2010#ixzz0jfowqk1k

 

Οταν έκρυψαν τα αγάλματα από το μένος του Πολέμου

Με το ξέσπασμα του Πολέμου, η βύθιση του Κούρου στα έγκατα της αθηναϊκής γης ήταν ένα μέτρο διαφύλαξης και προστασίας αρχαιοτήτων του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. Αντιμετωπίζοντας εγκαίρως το ενδεχόμενο βομβαρδισμού ή λεηλασίας της Αθήνας, η «απόκρυψη» των αριστουργημάτων του πρώτου Μουσείου της χώρας ήταν μια τιτάνια όσο και συγκινητική επιχείρηση. Είναι το θέμα της έρευνας του σκηνοθέτη Βασίλη Κοσμόπουλου, ο οποίος βρίσκεται στο τελικό στάδιο ανάπτυξης ενός σχετικού ντοκιμαντέρ.

Η επιχείρηση σωτηρίας των αρχαίων μας το ’40

Το μεγάλο βάρος ανέλαβε το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Του Ηλια Mαγκλινη, Η Καθημερινή, 28/10/2009

ΕΡΕΥΝΑ. Αναρωτήθηκε ποτέ κανείς μας αν υπήρξε κάποια μέριμνα σχετικά με τις ελληνικές αρχαιότητες την παραμονή της 28ης Οκτωβρίου 1940; Είναι μια πολύ λογική σκέψη: η χώρα θα δεχόταν την εισβολή ξένου εχθρού, ενδεχομένως να βομβαρδιζόταν, πώς θα προστατεύονταν τα μνημεία μας – και πώς;

  • Τεράστια έρευνα

Αυτή η λησμονημένη, αλλά εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ιστορία βρίσκεται στο επίκεντρο ενός ντοκιμαντέρ. Οπως μας είπε ο σκηνοθέτης, κ. Βασίλης Κοσμόπουλος, «το ντοκιμαντέρ βρίσκεται στο τελικό στάδιο της ανάπτυξης (development) δεν έχει όμως ακόμη μπει στην κύρια φάση παραγωγής. Ξεκίνησε το 2006, με εξαιρετικές συνθήκες (κατ’ επιλογήν συμμετοχή στο Discovery Campus Masterschool 2006) και συνεχίζεται μέχρι σήμερα, κυρίως διότι ήταν τεράστια η έρευνα που έπρεπε να διεξαχθεί, στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Αφετηρία μας ήταν η δημοσίευση του Β. Χ. Πετράκου “Τα αρχαία της Ελλάδος κατά τον πόλεμο 1940-44”, Ο Μέντωρ, 1994. Ουσιαστικά συνεχίζουμε από εκεί που σταμάτησε ο συγγραφέας».

Σύμφωνα με τον κ. Κοσμόπουλο, με το που κηρύχθηκε ο πόλεμος το 1940, ξεκίνησε μια μεγάλη επιχείρηση απόκρυψης των αρχαιοτήτων. «Η επιχείρηση αυτή στήθηκε σε όλη την Ελλάδα, ωστόσο, το μεγάλο βάρος έπεσε στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Μετά την κατάληψη της χώρας, ασκήθηκαν πιέσεις από τις γερμανικές δυνάμεις κατοχής να αποκαλυφθούν τα κρυμμένα αρχαία για την αποφυγή φθοράς, μα η Ελληνική Αρχαιολογική Υπηρεσία αντιστάθηκε. Λόγω και των γεγονότων του Εμφυλίου, χρειάστηκε να φτάσουμε στις αρχές της δεκαετίας του ’50 για να ολοκληρωθεί η αποκάλυψη όλων αυτών των αρχαιοτήτων».

Η περίπτωση των γερμανικών δυνάμεων Κατοχής παρουσιάζει ειδικό ενδιαφέρον διότι, όπως λέει ο Β. Κοσμόπουλος, «κράτησαν μια στάση αντιφατική. Ενώ η επίσημη γραμμή από το Βερολίνο ήταν οι ελληνικές αρχαιότητες να προστατευθούν, από την άλλη είχαμε περιπτώσεις φθορών, λεηλασίας ή και αρχαιοκαπηλίας από κάποιους αξιωματούχους. Για να γίνει κατανοητή η γερμανική στάση, η ταινία θα προσπαθήσει να φωτίσει το ζήτημα της ιδιότυπης πρόσληψης και χρήσης της ελληνικής αρχαιότητας στη δημιουργία της ναζιστικής ιδεολογίας».

  • Η «ομάδα Ρόζενμπεργκ»

Ο Β. Κοσμόπουλος στέκεται στη γερμανική «ομάδα Ρόζενμπεργκ», που δρούσε σε όλη την Ευρώπη. «Μεταξύ άλλων, σκοπός της ήταν και η συλλογή πολιτιστικών θησαυρών απ’ όλες τις κατεχόμενες ευρωπαϊκές χώρες, σε σχέση όμως το ιδεολογικό υπόβαθρο της ναζιστικής Γερμανίας. Στην Ελλάδα η δράση της περιορίστηκε από τον εσωτερικό ανταγωνισμό με το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο. Η ιταλική στάση δεν είχε το ανάλογο ιδεολογικό υπόβαθρο, ενώ και για τους Βούλγαρους επίσης είχαν ιδεολογικό ενδιαφέρον όσα ελληνικά μνημεία σχετίζονταν με τις εδαφικές διεκδικήσεις τους».

  • Συνεργασίες

Εννοείται ότι οι δυσκολίες για την ολοκλήρωση του ντοκιμαντέρ είναι μεγάλες. «Μια μικρή ομάδα δούλεψε για το ντοκιμαντέρ και, μήνες τώρα, συνεχίζω μόνος. Ευτυχώς, η ανάπτυξη κέρδισε την υποστήριξη πρώτα του τηλεοπτικού σταθμού της Βουλής (μέσω της συνεργασίας του με την ΕΡΤ) και κατόπιν του Ιδρύματος Ι. Φ. Κωστόπουλου. Στη συνέχεια μπήκε συμπαραγωγός η ΕΡΤ και ξεκίνησαν οι επαφές για διεθνείς συμπαραγωγές, με καλή ανταπόκριση και προοπτικές. Λόγω της μακρόχρονης έρευνας και ανάπτυξης πρέπει να επαναδιαπραγματευτούμε τη συνεργασία μας με την ΕΡΤ και να συμπληρωθεί ο προϋπολογισμός από άλλες πηγές. Είμαι αισιόδοξος ότι, συνεχίζοντας με το ίδιο πείσμα, θα τα καταφέρω και θα προσπαθήσω την 28η Οκτωβρίου 2010 (70 χρόνια από την έναρξη της απόκρυψης) η ταινία να είναι έτοιμη. Αλλά δεν είναι εύκολος αγώνας».

 

Τα αγάλματα επέστρεψαν στη στέγη

Ζωσμένα ιμάντες και με τη βοήθεια ενός μεγάλου γερανού σκαρφάλωσαν χθες και πάλι στη στέγη του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου ο Απόλλωνας, η Ηρα, ο Διαδούμενος και η Ειρήνη με τον Πλούτο, τα αγάλματα που κοσμούσαν την πρόσοψή του.

Το 1889 τοποθετήθηκε ο πήλινος Απόλλωνας στο στηθαίο του ιωνικού προπύλου του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. Χθες, έστω και βαρύτερος και τσιμεντένιος, βρέθηκε πάλι στα ψηλά

Το 1889 τοποθετήθηκε ο πήλινος Απόλλωνας στο στηθαίο του ιωνικού προπύλου του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. Χθες, έστω και βαρύτερος και τσιμεντένιος, βρέθηκε πάλι στα ψηλά Η επιστροφή των γλυπτών στο διατηρητέο του Ερνέστου Τσίλερ, δέκα χρόνια μετά τον σεισμό του 1999, σηματοδοτεί την επούλωση των παλιών πληγών του κτηρίου. Δεν γύρισαν, βέβαια, τα πήλινα πρωτότυπα αλλά πιστά αντίγραφά τους (βάρους 329-516 κιλών) καμωμένα από ειδική τσιμεντοκονία στην απόχρωση του πηλού, για να είναι ανθεκτικότερα στις καιρικές συνθήκες.

Τα πρωτότυπα, που είχαν τοποθετηθεί το 1889 στο στηθαίο του ιωνικού προπύλου, ήταν συνολικά έξι και αποτελούσαν αντίγραφα σημαντικών γλυπτών της κλασικής αρχαιότητας. Απεικόνιζαν τη Δήμητρα, τον Απόλλωνα Belvedere, την Ηρα, τον Αποξυόμενο, το σύμπλεγμα Ειρήνης-Πλούτου και τον Αρη Borghese. Τρία από αυτά, η Δήμητρα, ο Αποξυόμενος και ο Αρης, απομακρύνθηκαν μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο λόγω φθοράς. Εμειναν στη θέση τους ο Απόλλωνας, η Ηρα και η Ειρήνη με τον Πλούτο. Τον Αρη αντικατέστησε ο Διαδούμενος, που προερχόταν από τη διακόσμηση του Ιλίου Μελάθρου -την οικία του Σλίμαν και σημερινό Νομισματικό Μουσείο- έργο επίσης του Τσίλερ. Τη μελέτη για την επανατοποθέτηση των αγαλμάτων έκανε ο πολιτικός μηχανικός Κώστας Ζάμπας. [Ελευθεροτυπία, Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου 2009]

 

Τέσσερα αγάλματα θα «σκαρφαλώσουν» στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

  • ΕΙΧΑΝ ΚΑΤΑΒΙΒΑΣΘΕΙ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΣΕΙΣΜΟ ΤΟΥ 1999

//

Ο Διαδούμενος- πήλινο αντίγραφο  ρωμαϊκού αντιγράφου έργου του  Αργείου γλύπτη Πολυκλείτου, του  430 π.Χ.- κατεβαίνει από την  πρόσοψη του Εθνικού  Αρχαιολογικού Μουσείου το 1999  χτυπημένος από τον σεισμό

Τις τελευταίες του πληγές κλείνει το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, δέκα χρόνια μετά τον σεισμό του 1999 στην Αττική, και τα τέσσερα αγάλματα που κοσμούσαν την πρόσοψή του θα επιστρέψουν στην αρχική τους θέση, πάνω στο στηθαίο, τη Δευτέρα.

Από τις 9 το πρωί ένας μεγάλος γερανός θα στηθεί στην πρόσοψή του διατηρητέου κτιρίου, που φέρει την υπογραφή του Ερνέστου Τσίλερ. Και ο Απόλλωνας, η Ήρα, ο Διαδούμενος και η Ειρήνη με τον Πλούτο θα ανέβουν στο στηθαίο για να αντικαταστήσουν τους πήλινους προκατόχους τους. Τα αγάλματα (βάρους 329-516 κιλών) δεν είναι καμωμένα από πηλό όπως εκείνα που καταβιβάστηκαν το 1999. Είναι από ειδική τσιμεντοκονία στην απόχρωση του πηλού, ώστε να έχουν αντοχή στις καιρικές συνθήκες. Έχουν δε χυτευθεί κούφια και έχουν ατσαλόβεργες στο εσωτερικό τους ώστε να εξασφαλίζεται αντοχή, ενώ έχουν επιχρισθεί με βερνίκι στεγανοποίησης.

Οι πρόγονοι των αγαλμάτων που θα κοσμούν από τη Δευτέρα την πρόσοψη του πλουσιότερου σε αρχαία ελληνικά γλυπτά μουσείου του κόσμου έκαναν το ντεμπούτο τους το 1889, όταν εγκαινιάστηκε το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Ο Τσίλερ είχε διακοσμήσει το στηθαίο του ιωνικού προπύλου με έξι πήλινα αγάλματα- τη Δήμητρα, τον Απόλλωνα Βelvedere, την ΄Ηρα, τον Αποξυόμενο, το σύμπλεγμα της Ειρήνης και του Πλούτου, και τον Άρη Βorghese- αντίγραφα σημαντικών γλυπτών της κλασικής αρχαιότητας.

Μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η Δήμητρα, ο Αποξυόμενος και ο Άρης απομακρύνθηκαν λόγω φθοράς. Ο Απόλλων, η Ήρα και η Ειρήνη με τον Πλούτο παρέμειναν, ενώ τον Άρη αντικατέστησε ο Διαδούμενος, που προερχόταν από τη διακόσμηση του Ιλίου Μελάθρου- την οικία του Σλήμαν και σημερινό Νομισματικό Μουσείο- έργο επίσης του Τσίλερ.

Η μελέτη της τοποθέτησης των αγαλμάτων εκπονήθηκε από τον μηχανικό δρα Κώστα Ζάμπα και η φιλοτέχνησή τους εκπονήθηκε από τους συντηρητές Β. Μαρκάκη, Χρ. Στεφανίδη, Β. Λιόλιο και Δημ. Λαφαζάνη.

  • Μ.Α.,ΤΑ ΝΕΑ: Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου 2009

 

ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ: Εξαίρετες κυπριακές αρχαιότητες

Από τη χτεσινή εκδήλωση εγκαινίων παρουσία του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Δ. Χριστόφια και του Ελληνα Προέδρου Καρ. Παπούλια

Eurokinissi

Οι Πρόεδροι της Ελλάδας και της Κύπρου, Κάρολος Παπούλιας και Δημήτρης Χριστόφιας, καθώς και ο Ελληνας υπουργός Πολιτισμού, Αντ. Σαμαράς, εγκαινίασαν την έκθεση της συλλογής κυπριακών αρχαιοτήτων του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. Η συλλογή περιλαμβάνει συνολικά 850 κυπριακά αντικείμενα, από την 1η περίοδο του χαλκού (2.500 π.Χ.) μέχρι και τη ρωμαϊκή περίοδο (4ο αι. μ.Χ.), αλλά εκτίθενται 180 που αντιπροσωπεύουν όλες τις περιόδους του κυπριακού πολιτισμού.Ο Καρ. Παπούλιας χαρακτήρισε τη συλλογή ιδιαίτερης σημασίας, ενώ ο Δ. Χριστόφιας δήλωσε υπερήφανος και συγκινημένος, σημειώνοντας ότι ο πολιτισμός σε εποχές κρίσης, όπως η παρούσα, δίνει δύναμη στον άνθρωπο να δημιουργεί, να ελπίζει, να προοδεύει, να επενδύει στο μέλλον. Χαρακτήρισε τη συλλογή του Αρχαιολογικού Μουσείου «πλουσιότατο και εξαίρετο δείγμα του πολιτισμού της Κύπρου», πολιτισμός που, όπως υπογράμμισε, ανήκει σε όλο τον κυπριακό λαό – Ελληνοκύπριους, Τουρκοκύπριους, Μαρωνίτες, Αρμένιους, Λατίνους – καθώς και στην παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά.

Ο Κύπριος Πρόεδρος αναφερόμενος στις πολιτιστικές επιπτώσεις της τουρκικής κατοχής, τόνισε ότι η «Τουρκία έχει υποχρέωση τόσο απέναντι στην Κύπρο όσο και απέναντι στην ανθρωπότητα να εγκαταλείψει την πολιτική της σύλησης και της καταστροφής της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και να πάρει μέτρα για την προστασία και την αναστήλωσή της. Η σύληση της πολιτιστικής κληρονομιάς της Κύπρου από την Τουρκία είναι ένα ακόμα έγκλημα πάνω στο έγκλημα της εισβολής και της κατοχής».

 

Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο βρήκε χώρο για την Κύπρο

  • 180 αριστουργήματα κυπριακής αρχαίας τέχνης ενώθηκαν με τις μόνιμες συλλογές του ΕΑΜ. Την έκθεσή τους θα εγκαινιάσουν Κάρολος Παπούλιας και Δημήτρης Χριστόφιας

Οι παχουλές γυναικείες φιγούρες, που μοιάζουν να ισορροπούν στα νύχια των ποδιών, στολισμένες με τεράστια σκουλαρίκια, δεν είναι σημερινά αφαιρετικά γλυπτά, ούτε έχουν καμία σχέση με τα σύγχρονα καρτούν. Είναι πήλινα ειδώλια της Υστερης Κυπριακής Περιόδου ΙΙ (1450-1200 π.Χ.) και αποτελούν απλό δείγμα μιας πλούσιας συλλογής κυπριακών αρχαιοτήτων που διαθέτει από χρόνια το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, αλλά ελλείψει χώρου δεν μπορούσε να εκθέσει. Τελευταία ,όμως, επελέγησαν 180 αριστουργήματα της συλλογής αυτής και θα παρουσιαστούν στις μόνιμες συλλογές του Μουσείου. Τα εγκαίνια της έκθεσης θα κάνουν στις 18 Μαρτίου (12 μ.) οι Πρόεδροι της Ελληνικής και Κυπριακής Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας και ο Δημήτρης Χριστόφιας.

Τρεις οδαλίσκες (πήλινα ειδώλια) της Υστερο-κυπριακής Περιόδου ΙΙ (1450-1200 π.Χ.)

Η συλλογή αυτή συγκροτήθηκε σταδιακά από τον 19ο αιώνα, με αγορές έργων της Αρχαιολογικής Εταιρείας (1879) και δωρεές συλλεκτών (1880, 1895, 1897). Ο εμπλουτισμός της συνεχίστηκε στις αρχές του 20ού αιώνα με αγορές, δωρεές καθώς και μέσω προγράμματος επίσημης ανταλλαγής αρχαιοτήτων (1928). Σήμερα η Κυπριακή Συλλογή του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου περιλαμβάνει 850 έργα από όλες τις χρονικές περιόδους της κυπριακής ιστορίας και τέχνης από την Πρώιμη Χαλκοκρατία (περ. 2500 π.Χ.) έως τους Ρωμαϊκούς Χρόνους (4ος αι. μ.Χ.).

Από την έκθεση, που επιμελήθηκε ο καθηγητή Βάσος Καραγιώργης με τους υπεύθυνους του ΕΑΜ, αναδεικνύονται πτυχές του αρχαίου κυπριακού βίου, όπως η θρησκεία, η τέχνη και το εμπόριο. Παράλληλα τεκμηριώνονται οι διαχρονικοί δεσμοί του με τον ελληνικό πολιτισμό. Περίτεχνα προϊστορικά και αρχαϊκά αγγεία, εντυπωσιακά ειδώλια, γλυπτά με εμφανή την ελληνική επίδραση, όπως και αντιπροσωπευτικά χάλκινα αντικείμενα (πέντε από τα οποία δανείζει η Κυπριακή Δημοκρατία ειδικά για τις ανάγκες της έκθεσης), είναι μερικά από τα εκθέματα που θα συναντήσει ο επισκέπτης. Οπτικοακουστικό υλικό θα τον ταξιδέψει στο νησί της Αφροδίτης, εξοικειώνοντάς τον με το φυσικό περιβάλλον και την πλούσια ιστορία του. [Ν.Κ.-Ρ., ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 10/03/2009]