RSS

Category Archives: Ελεύθερνα

Η αρχαία Ελεύθερνα αποκτά το δικό της μουσείο

  • Οι εργασίες ανέγερσης αρχίζουν άμεσα
  • Μαρία Θερμού, ΤΟ ΒΗΜΑ:  30/03/2012
Η αρχαία Ελεύθερνα αποκτά το δικό της μουσείο
Η μία όψη του Αρχαιολογικού Μουσείου Ελεύθερνας όπως αναδύεται μέσα από το βράχο
  

Η ανέγερση ενός νέου μουσείου αρχίζει! Στην Ελεύθερνα της Κρήτης, τον σπουδαίο αρχαιολογικό χώρο με τα εκπληκτικά ευρήματα, που έχει φέρει στο φως ο καθηγητής κ.Νίκος  Σταμπολίδης από τη Νεκρόπολη της Ορθής  Πέτρας, αρχίζει να κατασκευάζεται το μουσείο που θα τα στεγάσει. 

 

Το ουράνιο τόξο πάνω από την νεκρόπολη της Ορθής Πέτρας που καλύπτεται με στέγαστρο
Η μία όψη του Αρχαιολογικού Μουσείο Ελεύθερνας όπως αναδύεται μέσα από το βράχο
Πολύτιμα χρυσά ευρήματα των ανασκαφών που θα στεγαστούν στο μουσείο

 

3  φωτογραφίες

Με εμβαδόν 1.630 τ.μ. αλλά απόλυτα ενταγμένο στο τοπίο, δίνοντας μάλιστα την αίσθηση ότι αναδύεται μέσα από τα σπλάχνα της κρητικής γης, το κτίριο έχει σχεδιαστεί από τον αρχιτέκτονα κ. Δημήτρη Κουτσογιάννη, ο οποίος άλλωστε έχει σχεδιάσει και το εξαιρετικής αισθητικής στέγαστρο του αρχαιολογικού χώρου.

Η σύμβαση για την εκτέλεση του έργου, το οποίο έχει ενταχθεί στο ΕΣΠΑ από τον περασμένο Σεπτέμβριο μόλις  υπογράφηκε από την Πρυτανική Αρχή του Πανεπιστημίου Κρήτης και την ανάδοχο εργολαβική εταιρεία  ενώ ο  προϋπολογισμός του είναι 2.400.000 (με Φ.Π.Α.). Σύμφωνα με την σύμβαση εξάλλου, θα πρέπει να έχει εκτελεσθεί  εντός ενός έτους (με παράταση μόνον ενός μηνός) έτσι η έναρξη της λειτουργίας του μουσείου θα μπορούσε να γίνει στα τέλη του 2013 ή στο πρώτο εξάμηνο του 2014. Τις αμέσως επόμενες ημέρες  λλωστε – και αναλόγως της ταχύτητας εκτέλεσης του  έργου _ θα  αρχίσουν και οι σχετικοί διαγωνισμοί για τις προμήθειες που θα εκτελεστούν για τις προθήκες και την εκτέλεση των  διαφόρων εργασιών.

Το Μουσείο της Αρχαίας Ελεύθερνας είναι το  πρώτο μουσείο αρχαιολογικού χώρου στην Κρήτη και βρίσκεται στο όριό  του, ανάμεσα στις σημερινές Κοινότητες της Ελεύθερνας και της Αρχαίας Ελεύθερνας (Πρινέ). Σ΄αυτό το κτίριο πρόκειται  να αναδειχθούν οι  αρχαιότητες που έχουν προκύψει από τις αρχαιολογικές έρευνες  _και  συνεχίζουν άλλωστε  διαρκώς να  έρχονται στο φως _ δεδομένου  ότι η ανασκαφή της νεκρόπολης της Ελεύθερνας έχει παρουσιασθεί σε διεθνή συνέδρια  και συμπόσια, ενώ έχει χαρακτηρισθεί ως μία από τις 10 καλύτερες παγκοσμίως σύμφωνα με το Αμερικανικό Ινστιτούτο Αρχαιολογίας στις αρχές του 2010. Η μουσειολογική -μουσειογραφική μελέτη και η μεγάλη πείρα του κ. Σταμπολίδη σε αρχαιολογικές εκθέσεις εγγυώνται το αποτέλεσμα.

 
Leave a comment

Posted by on March 31, 2012 in Ελεύθερνα

 

Ο γητευτής των αλόγων της αρχαίας Ελεύθερνας

  • Μοναδικά ευρήματα του 8ου π.Χ. αιώνα ήρθαν στο φως κατά τη φετινή ανασκαφή
ΤΟ ΒΗΜΑ:  12/09/2011
Ο γητευτής των αλόγων της αρχαίας Ελεύθερνας
Η στιγμή της αποκάλυψης του τεράστιου ταφικού πίθου με τους χάλκινους λέβητες πάνω του και τα αγγεία δεξιά και αριστερά του

Ενας αριστοκράτης πολεμιστής ηλικίας 29-35 ετών με τα όπλα του και όλα τα κτερίσματα που συνόδευαν την ταφή του ήρθε στο φως στην αρχαία Ελεύθερνα της Κρήτης φέτος το καλοκαίρι. Λεπτές σιδερένιες, οξυκόρυφες λόγχες μήκους ως 45 εκατοστά, άλλες από δόρατα κι άλλες από ξίφη, που στέκονταν όρθιες σαν να κρέμονται στον αέρα, αφού τα ξύλινα στελέχη τους, μπηγμένα στον τάφο κάποτε, έλιωσαν και χάθηκαν, αποκάλυψε η ανασκαφή που διενεργεί ο καθηγητής κ. Νίκος Σταμπολίδης.

 
Leave a comment

Posted by on September 14, 2011 in Ελεύθερνα

 

Κρήτη: Στέγη για τον χρυσό της αρχαίας Ελεύθερνας

 

Ο καθηγητής κ. Νίκος Σταμπολίδης κατά την διάρκεια ανασκαφής στην αρχαία Ελεύθερνα

Σαν να αναδύεται από τη γη, με τα βράχια γύρω του και την τοπική χλωρίδα να το περιβάλλουν, θα είναι το αρχαιολογικό μουσείο της Ελεύθερνας στην Κρήτη, το οποίο θα ανεγερθεί προκειμένου να εκτεθούν αλλά και να φυλαχθούν γενικότερα ορισμένα από τα χιλιάδες εντυπωσιακά ευρήματα που έχουν έρθει στο φως από τις ανασκαφές των τελευταίων ετών. Περί τα 1500 αντικείμενα μεταξύ των οποίων τα κτερίσματα των τάφων της Νεκρόπολης της Ορθής Πέτρας (χρυσά κοσμήματα ή από σπάνια υλικά, όπως αμέθυστος, φαγεντιανή, κορνεόλη, κεχριμπάρι, ορεία κρύσταλλος, ήλεκτρον, αιγυπτιακό μπλε, επίσης τελετουργικά αντικείμενα, ομφαλωτές γυάλινες φιάλες, σφραγιδόλιθοι, σκαραβαίοι, χάλκινα αγγεία, όπλα, κεραμική κ. ά.) θα εκτεθούν στο συνολικού εμβαδού 1.632 τ.μ.κτίριο (900 τ.μ. για το αίθριο και τον όροφο και 730 τ.μ. για τον ημιόροφο και το υπόγειο). Επιπλέον άλλα 4000 περίπου ευρήματα θα εκτίθενται σε ειδικούς αποθηκευτικούς χώρους του μουσείου.

Η θέση του κτιρίου έχει ορισθεί στην ανατολική παρειά λόφου που βρίσκεται ΝΔ του αρχαιολογικούχώρου _ χωρίς να υπάρχει οπτική επαφή μεταξύ τους_ σε έκταση 5,5 στρεμμάτων απέναντι από τον Ψηλορείτη και δίπλα στην επαρχιακή οδό Ελεύθερνας – Αρχαίας Ελεύθερνας Μυλοποτάμου Κρήτης. Το Συμβούλιο Μουσείων του υπουργείου Πολιτισμού έδωσε την έγκρισή του, έτσι απομένει πλέον η ένταξη του έργου στο  ΕΣΠΑ προκειμένου να αρχίσει η υλοποίησή του.

Σύμφωνα με την αρχιτεκτονική μελέτη τον όροφο (πλην του αιθρίου) θα καταλαμβάνουν τρεις μεγάλοι χώροι εκθέσεων: ανατολικά, κεντρικά και δυτικά. «Πρόκειται για μία σημειολογική χωροθέτηση», όπως είπε ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης κ. Νίκος Σταμπολίδης, ο οποίος διενεργεί την ανασκαφή στην αρχαία Ελεύθερνα «καθώς ο δημόσιος και ιδιωτικός πυρήνας της πόλης βρισκόταν κυρίως στα ανατολικά, στην ακρόπολη το θρησκευτικό και διοικητικό κέντρο, και στα δυτικά οι νεκροπόλεις». Αντίστοιχα λοιπόν η πρώτη εκθεσιακή ενότητα θα περιλαμβάνει αρχαιότητες από το δημόσιο και ιδιωτικό βίο μέσα από τη διαχρονική ζωή της αρχαίας πόλης, η δεύτερη τις λατρείες και τα ιερά και η τρίτη τα ταφικά έθιμα και τις νεκροπόλεις.

Μαζί με την χωριστή αίθουσα προβολών και τον χώρο εισόδου με τις οθόνες αφής (οι ημιυπαίθριοι χώροι του αιθρίου θα δέχονται επίσης λίθινες αρχαιότητες) ο ωφέλιμος χώρος εκθέσεων καταλαμβάνει περίπου το 80% του εμβαδού του ορόφου. Στο μουσείο θα υπάρχει επίσης Κέντρο Μελέτης (βιβλιοθήκη, γραφεία) καθώς και οι απαραίτητες υποδομές για τηλειτουργία του. «Καθώς οι ανασκαφές θα συνεχίζονται, έχει προβλεφθεί χώρος για τις επόμενες δύο δεκαετίες», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ.Σταμπολίδης.

«Η έκθεση θα αναπτύσσεται με σπονδυλωτό τρόπο, που θα επιτρέπει την αντικατάσταση των αντικειμένων ανά τακτά χρονικά διαστήματα (3 – 5 έτη), ώστε το μουσείο να ανανεώνεται διαρκώς με τανέα ευρήματα που προκύπτουν από τις  ανασκαφές ή να δημιουργούνται ενότητες περιοδικών εκθέσεων», πρόσθεσε εξάλλου ο ανασκαφέας επισημαίνοντας επίσης, ότι το μουσείο θα είναι ανοικτό σε δανεισμούς για εκθέσεις άλλων μουσείων, για μελέτη κλπ.

Στην αρχαία Ελεύθερνα που βρίσκεται σε απόσταση 30 χιλιομέτρων από το Ρέθυμνο έχει αποκαλυφθεί από τους αρχαιολόγους αδιάλειπτη ανθρώπινη κατοίκηση από τον 8ο π.Χ. αιώνα ως και τα βυζαντινά και μεσαιωνικά χρόνια. Σημαντικότερη ανασκαφή είναι αυτή που διεξάγεται στην νεκρόπολη της Ορθής Πέτρας, όχι μόνον γιατί έχει φέρει στο φως μοναδικά ευρήματα αλλά γιατί έχει δώσει σημαντικότατες πληροφορίες στους επιστήμονες για τη ζωή σ΄αυτή την πόλη και γενικότερα στην Κρήτη κατά την Αρχαϊκή περίοδο. Ο λόγος αυτός είναι, που ένα ανασκαμμένο τμήμα της νεκρόπολης έχει καλυφθεί σήμερα με στέγαστρο, το οποίο προστατεύει τις αρχαιότητες αλλά και διευκολύνει τους επισκέπτες για την γνωριμία με το χώρο.

 
Leave a comment

Posted by on January 24, 2011 in Ελεύθερνα

 

Tags:

Νίκος Σταμπολίδης: Βραβείο στον αρχαιολόγο της Ελεύθερνας

  • Ο σύλλογος «Αρκάδι» τίμησε τον Νίκο Σταμπολίδη

Τον καθηγητή Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης κ. Νίκο Σταμπολίδη βράβευσε χθες το απόγευμα σε ειδική εκδήλωση ο ιστορικός σύλλογος «Αρκάδι» με αφορμή την επέτειο 80 χρόνων από την ίδρυσή του. Η βράβευση του κ. Σταμπολίδη γίνεται για τη συμβολή του στην ανάδειξη του πολιτιστικού αποθέματος της Κρήτης και συγκεκριμένα της αρχαίας Ελεύθερνας, με την οποία η Ελλάδα μπήκε στον κατάλογο των δέκα μεγαλύτερων αρχαιολογικών ανακαλύψεων στον κόσμο. Ας σημειωθεί ότι ο σύλλογος, του οποίου ιδρυτές ήταν ο Παντελής Πρεβελάκης, ο Μανούσος Μανούσακας, ο Μανώλης Τσουδερός κ.ά., είχε τιμήσει στη μοναδική προηγούμενη βράβευσή του τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο.

Στην ομιλία του ο κ. Σταμπολίδης αναφέρθηκε στο αρχαιολογικό έργο που επιτελείται στην αρχαία Ελεύθερνα, παρουσιάζοντας και τον τρόπο με τον οποίο μια ανασκαφή μετατρέπεται σε «Ελευθερναίων Αλσος». «Πρόκειται για την ολιστική προσέγγιση του αρχαιολογικού χώρου αλλά και του φυσικού κάλλους» είπε χαρακτηριστικά ο τιμώμενος, ο οποίος παρουσίασε τα σχέδια για τη δημιουργία ενός κέντρου παιδείας και μόρφωσης όχι μόνο σχετικά με τα αρχαία ευρήματα αλλά και με το περιβάλλον.

Συγκεκριμένα πρόκειται για τη δημιουργία ενός μουσείου πλησίον αλλά όχι σε ορατότητα με την ανασκαφή, όπου θα αναδειχθεί όλη η ιστορία της αρχαίας πόλης, η οποία άκμασε από τον 8ο αιώνα π.Χ. ως και τον 6ο αι. π.Χ., ενώ συνέχισε να κατοικείται ως τη βυζαντινή εποχή. Το έργο έχει ενταχθεί στο ΕΣΠΑ και επίκειται η έναρξή του, εφόσον εγκριθεί και από την Περιφέρεια Κρήτης.

Οπως ανέφερε ο κ. Σταμπολίδης σε μια αποστροφή του λόγου του, «η αξία και ο μόχθος έχουν για γιο τουςτο έργο. Αλλά η ματαιοδοξία και ο διάβολος έχουν τον έπαινο. Εξαρτάται όμως από τον τρόπο που λειτουργεί ο καθένας. Αλλοι εκλαμβάνουν τον έπαινο ως δάφνες και επαναπαύονται επάνω τους, άλλοι όμως ως κουράγιο για να συνεχίσουν». Η βράβευση έγινε στην αίθουσα του Φιλολογικού Συλλόγου Παρνασσός.

Διαβάστε περισσότερα: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=4&artId=371693&dt=07/12/2010#ixzz17UycZXKM

 
Leave a comment

Posted by on December 8, 2010 in Ελεύθερνα

 

Tags:

Αρχαία Ελεύθερνα: Γυναίκα από τον 7ο αιώνα έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη

  • Μία γυναίκα καταστόλιστη που έζησε στην πρωτοαρχαϊκή εποχή, «περίμενε» από το πρώτο μισό του 7ου αιώνα την αρχαιολογική σκαπάνη του αρχαιολόγου καθηγητή Νικόλαου Σταμπολίδη για να έρθει στην επιφάνεια της αρχαίας πόλης Ελεύθερνας στο Ρέθυμνο.


Μικρά φύλλα χρυσού σε διάφορα σχήματα (τετράγωνα, ρόμβοι, τριγωνικά) πάχους από 1 έως και 3 εκατοστά, πλαισίωναν τη νεκρή γυναίκα που βρήκε η ομάδα του καθηγητή στον μοναδικό και μυστηριώδη διπλό τάφο ηλικίας 2.700 ετών στην αρχαία Ελεύθερνα, στις αρχές του φθινοπώρου.

Όλα ξεκίνησαν τον Ιούλιο, όταν κατά τη διάρκεια των ανασκαφών στο τομέα ΙΙΙ της αρχαίας πόλης, στο νεκροταφείο δηλαδή της Ελεύθερνας, οι ανασκαφές οδηγούσαν σε ένα διάδρομο με άνοιγμα, το οποίο όμως δεν έφτανε σε τάφο.

Σε μία εξιστόρηση του καθηγητή Νικόλαου Σταμπολίδη στο ΑΠΕ – ΜΠΕ για την πορεία της συγκεκριμένης ανασκαφής, μαθαίνουμε ότι ο διάδρομος αυτός, το άνοιγμα, δημιουργήθηκε μάλλον για να ξεγελάσουν τους τυμβωρύχους, ώστε αυτοί να μην οδηγηθούν στον διπλό τάφο, όπου μέσα του αναπαύονταν η γυναίκα και ένας άνδρας.

Η γυναίκα θα πρέπει, σύμφωνα με τον καθηγητή-αρχαιολόγο να ανήκε στην υψηλή κοινωνική τάξη.

«Είναι η εποχή στο πρώτο μισό του 7ου αιώνα, στην πρωτοαρχαϊκή εποχή, στο μεταίχμιο ανάμεσα στα αρχαϊκά και γεωμετρικά χρόνια, τότε δηλαδή που αρχίζει το εγώ αντί του εμείς, τότε που ανθίζει μεταξύ άλλων η αρχιτεκτονική, τότε που η ακμή σε κοινωνίες και πολιτισμό αγγίζει περισσότερο την Κρήτη», αναφέρει ο καθηγητής.

Στην εξιστόρησή του στο ΑΠΕ ο αρχαιολόγος-καθηγητής Νικόλαος Σταμπολίδης τόνισε ότι οι συγκλονιστικές αυτές νέες ανακαλύψεις είναι η συνέχεια των περυσινών ευρημάτων.

«Αναμέναμε αυτά τα ευρήματα διότι από πέρυσι μετά την ανακάλυψη των οστών των τριών γυναικών που βρέθηκαν σε τάφο ου 8ου αιώνα π.Χ. μαζί με μοναδικά και παράξενα χρυσά αντικείμενα και κοσμήματα από σπάνια υλικά, πιστεύαμε πως οι εκπλήξεις δεν τελείωναν σε εκείνη τη χρονική στιγμή.
Είχαμε δίκιο διότι βρήκαμε αυτόν τον τάφο, βρήκαμε τη συγκεκριμένη γυναίκα και όταν αργότερα ανασυνθέσουμε, ενώσουμε τα φύλλα χρυσού, θα δούμε να σχηματίζεται ένα ένδυμα ή σάβανο στολισμένο παράλληλα με εκατοντάδες πολύτιμες πέτρες (αμέθυστος, φαγεντιανή, κορνεόλη, κεχριμπάρι, ορεία, κρύσταλλος, ήλεκτρον). Μάλλον πρόκειται γυναίκα με αριστοκρατική καταγωγή διότι πέραν του καταστόλιστου του σκηνώματος υπήρχαν πολλά χάλκινα, πήλινα, πολλά μικρά λεπτεπίλεπτα αγγεία από φαγεντιανή, αρωματοδοχεία, δηλαδή, που είχαν εναποτεθεί πλάι της. Η ηλικία πρέπει να είναι αρκετά νεαρής γυναίκας, η οποία συνοδεύτηκε στην ταφή της από το δεύτερο άτομο που ήταν θαμμένο και εκείνο και στο οποίο ανήκουν μία
σιδερένια αιχμή και σιδερένιο τμήμα ζώνης που εντοπίστηκαν στο τάφο
».

Η νέα ανακάλυψη έγινε πολύ κοντά στο νεκροταφείο των πολεμιστών στην Αρχαία Ελεύθερνα και επειδή οι πολεμιστές που έχουν βρεθεί κατά τη διάρκεια των ανασκαφών είναι όλοι καμένοι, μάλλον το δεύτερο πρόσωπο δίπλα στη νεαρή γυναίκα θα πρέπει να είναι ή κάποιος ηλικιωμένος ή κάποιος δούλος, άτομα που στην ταφή δεν καίγονταν.

Το σήμερα με το χθες το χώριζε μία πλάκα βάρους εκατοντάδων κιλών, η οποία έκρυβε την ιστορική, καταπληκτική, τη συγκλονιστική όπως την χαρακτηρίζει ο καθηγητής ανακάλυψη, όπου μεταξύ των άλλων κορυφαίων ευρημάτων ανακαλύφθηκε ένα κόσμημα ανάμεσα στα χιλιάδες φύλλα χρυσού, που στην πίσω πλευρά του απεικονίζει μία μέλισσα και πρόκειται για μία μοναδική απεικόνιση της μέλισσας ως θεάς.

«Τα συγκεκριμένα ευρήματα που σημειώτεον δεν έχουν βρεθεί αλλού, ούτε σε Σικελία, ούτε σε Ελλάδα, Κύπρο ή κάπου αλλού, τεκμηριώνουν για ακόμα μία φορά ότι δικαίως η ανασκαφή που για χρόνια πραγματοποιείται στην περιοχή ονομάστηκε φέτος το χειμώνα από το αμερικανικό ινστιτούτο Αρχαιολογίας, ως μία από τις καλύτερες ανασκαφές στον κόσμο. Πρόκειται για μία από τις 10 καλύτερες ανασκαφές ανάμεσα σε ανασκαφές
αρχαιολογικές που συμβαίνουν στο Περού, στη Ρωσία, στην Αιγύπτο
», ανέφερε ο καθηγητής, επισημαίνοντας παράλληλα πως: «Για 27 ολόκληρα χρόνια οι αρχαιολόγοι στην Αρχαία Ελεύθερνα φροντίζουν και δημιουργούν ένα αρχαιολογικό άλσος, μία αρχαία πόλη που εκτείνεται σε 2.000 μέτρα επί 1.500 μέτρα εκεί στην Ορθή Πέτρα όπως είναι το τοπωνύμιο. Μάλιστα, στη νεκρόπολη της Αρχαίας πόλης βρίσκουμε όλα εκείνα που λέει ο Ομηρος.  Τα βρίσκουμε στην ανασκαφή! Είναι, θα έλεγα, η συνέχεια της αυγής του ελληνικού πολισμού στην Κρήτη».

Σύμφωνα με τον Νικόλαο Σταμπολίδη, ο οποίος είναι Διευθυντής του Μουσείου Kυκλαδικής Τέχνης στην Αθήνα, καθηγητής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, επικεφαλής του τομέα ΙΙΙ της ανασκαφής στην Ελεύθερνα, οι αρχαιολόγοι που δραστηριοποιούνται στην αρχαία πόλη, έχουν πολύ καλή σχέση με τους κατοίκους της περιοχής, μία αγαστή συνεργασία και εξελίσσουν από κοινού μία κοινωνική και πολιτισμική συμ φωνία.

«Είμαστε μαζί τους, ζούμε μαζί τους, μιας και εμείς ως αρχαιολόγοι προσφέρουμε στην περιοχή ένα κοινωνικό έργο. Κάποτε η περιοχή παράκμαζε. Σήμερα, οι νέοι μένουν στον τόπο τους, παντρεύονται γεννούν τα παιδιά τους. Είναι μία αρχαιολογική περιοχή με επιστημονική κινητικότητα, με στέγαστρα, φυλάκια, αποθήκες. Με το ΕΣΠΑ που ήδη εγκρίθηκε, ετοιμάζεται να γίνει όλη η περιοχή, ο χώρος εκθέσεων αποθήκευσης, συντήρησης των αρχαιολογικών ευρημάτων από την Αρχαία Ελεύθερνα», ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής.

Ιστορικά στοιχεία για την Αρχαία Ελεύθερνα

Η Αρχαία Ελεύθερνα είναι ο σημαντικότερος αρχαιολογικός χώρος του νομού Ρεθύμνου, στις βορειοδυτικές υπώρειες της Ίδης, σε υψόμετρο περίπου 380 μέτρων και σε απόσταση 30 χλμ νότια του Ρεθύμνου. Στην αρχαία πόλη Ελεύθερνα, όπου σήμερα σώζονται ερείπια από διάφορες ιστορικές περιόδους, το Πανεπιστήμιο Κρήτης από τα μέσα της δεκαετίας του 1980 κάνει προγραμματισμένες και συστηματικές ανασκαφές, οι οποίες έχουν φέρει στο φως πολλά ευρήματα και εντυπωσιακά αρχαιολογικά λείψανα, που δίνουν την εικόνα της αρχαίας πόλης, κυρίως από τους γεωμετρικούς έως τους πρωτοβυζαντινούς χρόνους, χωρίς ωστόσο να λείπουν τα στοιχεία της αδιάκοπης χρήσης του χώρου από τα πρωτομινωικά έως και τα νεώτερα χρόνια.

Σύμφωνα με την παράδοση, η πόλη είχε πάρει το όνομά της από τον Ελευθερέα, έναν από τους Κουρήτες ή από το επίθετο της Δήμητρος Ελευθούς. Στο λόφο Νησί που αποτελεί έναν από του κύριους πυρήνες της αρχαίας πόλης μαζί με το λόφο Πυργί, υπάρχει συνοικία που άκμασε κατά τους ελληνιστικούς χρόνους.

Η Αρχαία Ελεύθερνα κατοικήθηκε αδιάλειπτα από τη 2η χιλιετία π.Χ. μέχρι τα ύστερα ρωμαϊκά, τα πρωτοβυζαντινά και τα βυζαντινά χρόνια (13ος αιώνας μ.Χ.). Πλεονεκτήματα του τόπου ήταν η οχυρή θέση, το καλό κλίμα και γενικά η ύπαρξη όλων των προϋποθέσεων ώστε να μπορεί να κατοικηθεί, όπως δηλαδή πηγές νερού, εκτάσεις για βοσκή και καλλιέργεια και πέτρες για χτίσιμο. Η πόλη άκμασε ιδίως κατά την Αρχαϊκή, την Ελληνιστική, τη Ρωμαϊκή και την πρωτοβυζαντινή περίοδο. Τον 3ο αι. π.Χ. η Ελεύθερνα πολεμούσε εναντίον των Ροδίων και των συμμάχων τους Κνωσίων.

Όταν το 220 π.Χ. οι κρητικές πόλεις πολεμούσαν μεταξύ τους η Ελεύθερνα στάθηκε στο πλευρό της Κνωσού. Με πολιορκία όμως των αντιπάλων αναγκάστηκε να εγκαταλείψει αυτή τη συμμαχία. Το 68 π.Χ. όταν ο Μέτελλος έκανε επίθεση στην Ελεύθερνα, η πόλη κατόρθωσε να αντισταθεί για αρκετό καιρό στην πολιορκία των Ρωμαίων λόγω του οχυρού της θέσης της, αλλά τελικά κυριεύτηκε ύστερα από προδοσία. Καταστράφηκε πολλές φορές από κατακτητές και τρομερούς σεισμούς και πάλι ξαναχτιζόταν πάνω στα ερείπια. Στην ακμή της ήταν μια από τις ισχυρότερες
πόλεις-κράτη της Κρήτης. Εξουσίαζε δύο λιμάνια (σημερινά Σταυρωμένο και Πάνορμο) και είχε εμπορικές και άλλες σχέσεις με την κεντρική Ελλάδα, τις Κυκλάδες, τη Μικρά Ασία και την Αίγυπτο. Εγκαταλείφθηκε μετά τον 7ο μ.Χ. αιώνα, λόγω των επιδρομών και της Αραβικής κατάκτησης και κατοικήθηκε ξανά μετά την εκδίωξη των Αράβων από τον Νικηφόρο Φωκά. Εγκαταλείφθηκε ξανά τον 14ο αιώνα μ.Χ., όταν οι Ενετοί κατακτητές απαγόρευσαν (επί ποινή θανάτου) την κατοίκηση, ακόμα και τη διέλευση από την περιοχή, γιατί είχαν αντιμετωπίσει αξεπέραστη αντίσταση από τους ντόπιους επαναστάτες στον δύσβατο αυτό τόπο. Πρώτη επίσημη ανασκαφική έρευνα διενεργήθηκε στον αρχαιολογικό χώρο το 1929 από την Αγγλική
Αρχαιολογική Σχολή, από τον H. Payne και είχε μικρή χρονική διάρκεια. Από την πόλη Ελεύθερνα κατάγονταν ο ποιητής Λίνος, ο φιλόσοφος Διογένης, ο λυρικός ποιητής Αμήτωρ και ο γλύπτης Τιμοχάρης.

Διαβάστε περισσότερα: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=4&artid=357227&dt=28/09/2010#ixzz10szWAoxg

 

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΝΑ: «Χρυσή» ανασκαφή

  • Σπουδαίο ταφικό εύρημα έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη στην ανασκαφή της αρχαίας πόλης Ελεύθερνα στο Ρέθυμνο, υπό τη διεύθυνση του αρχαιολόγου καθηγητή Ν. Σταμπολίδη και της ομάδας του: Πρόκειται για τάφο γυναίκας και άνδρα, που έζησαν στην πρωτοαρχαϊκή εποχή (πρώτο μισό του 7ου αιώνα π.Χ.). Η γυναίκα πλαισιώνεται από μικρά φύλλα χρυσού σε διάφορα σχήματα (τετράγωνα, ρόμβοι, τριγωνικά), πάχους από 1 έως και 3 εκατοστά. Ο τάφος καλυπτόταν με πλάκα βάρους εκατοντάδων κιλών.
Σύμφωνα με το ΑΠΕ, κατά τη διάρκεια των ανασκαφών στον τομέα ΙΙΙ της αρχαίας πόλης, στο νεκροταφείο της Ελεύθερνας, οι ανασκαφές οδηγούσαν σε ένα διάδρομο με άνοιγμα, το οποίο όμως δεν έφτανε σε τάφο και μάλλον επρόκειτο για μια προσπάθεια να ξεγελαστούν οι τυμβωρύχοι, ώστε αυτοί να μην οδηγηθούν στο διπλό τάφο, όπου μέσα του βρίσκονταν η γυναίκα και ο άνδρας. Η γυναίκα θα πρέπει, σύμφωνα με τον καθηγητή, να ανήκε στην υψηλή κοινωνική τάξη.

«Είναι η εποχή στο πρώτο μισό του 7ου αιώνα, στην πρωτοαρχαϊκή εποχή, στο μεταίχμιο ανάμεσα στα αρχαϊκά και γεωμετρικά χρόνια, τότε δηλαδή που αρχίζει το εγώ αντί του εμείς, τότε που ανθίζει μεταξύ άλλων η αρχιτεκτονική, τότε που η ακμή σε κοινωνίες και πολιτισμό αγγίζει περισσότερο την Κρήτη», αναφέρει ο Ν. Σταμπολίδης. «Αναμέναμε αυτά τα ευρήματα διότι από πέρυσι μετά την ανακάλυψη των οστών των τριών γυναικών που βρέθηκαν σε τάφο του 8ου αιώνα π.Χ. μαζί με μοναδικά και παράξενα χρυσά αντικείμενα και κοσμήματα από σπάνια υλικά, πιστεύαμε πως οι εκπλήξεις δεν τελείωναν σε εκείνη τη χρονική στιγμή. Είχαμε δίκιο, διότι βρήκαμε αυτόν τον τάφο, βρήκαμε τη συγκεκριμένη γυναίκα και όταν αργότερα ανασυνθέσουμε, ενώσουμε τα φύλλα χρυσού, θα δούμε να σχηματίζεται ένα ένδυμα ή σάβανο στολισμένο παράλληλα με εκατοντάδες πολύτιμες πέτρες (αμέθυστος, φαγεντιανή, κορνεόλη, κεχριμπάρι, ορεία, κρύσταλλος, ήλεκτρον). Μάλλον πρόκειται για γυναίκα με αριστοκρατική καταγωγή, διότι πέραν του καταστόλιστου του σκηνώματος, υπήρχαν πολλά χάλκινα, πήλινα, πολλά μικρά λεπτεπίλεπτα αγγεία από φαγεντιανή, αρωματοδοχεία, δηλαδή, που είχαν εναποτεθεί πλάι της. Η ηλικία πρέπει να είναι αρκετά νεαρής γυναίκας, η οποία συνοδεύτηκε στην ταφή της από το δεύτερο άτομο που ήταν θαμμένο και εκείνο και στο οποίο ανήκουν μία σιδερένια αιχμή και σιδερένιο τμήμα ζώνης που εντοπίστηκαν στον τάφο» προσθέτει.

Μεταξύ άλλων ανακαλύφθηκε ένα κόσμημα ανάμεσα στα χιλιάδες φύλλα χρυσού, που στην πίσω πλευρά του απεικονίζει μία μέλισσα και πρόκειται για μία μοναδική απεικόνιση της μέλισσας ως θεάς, και αντιστρεφόμενο συμβολίζει έναν κρίνο. Η Αρχαία Ελεύθερνα είναι ο σημαντικότερος αρχαιολογικός χώρος του Ρεθύμνου. Βρίσκεται στις βορειοδυτικές υπώρειες της Ιδης, σε υψόμετρο περίπου 380 μέτρων και σε απόσταση 30 χλμ νότια της πόλης του Ρεθύμνου. Στην αρχαία πόλη Ελεύθερνα σώζονται ερείπια από διάφορες ιστορικές περιόδους. Το Πανεπιστήμιο Κρήτης από τα μέσα της δεκαετίας του 1980 κάνει συστηματικές ανασκαφές. [ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Τετάρτη 29 Σεπτέμβρη 2010]

 

«Χρυσά» μυστικά έκρυβε ένας τάφος 2.700 ετών στην Ελεύθερνα της Κρήτης

Ανακάλυψη χωρίς προηγούμενο

Ο τάφος πιθανότατα ανήκει σε γυναίκα αριστοκρατικής καταγωγής
Ο τάφος πιθανότατα ανήκει σε γυναίκα αριστοκρατικής καταγωγής

Περισσότερα από 3.000 φύλλα χρυσού και την πρώτη απεικόνιση της µέλισσας ως θεάς έκρυβε, ένας µοναδικός διπλός τάφος ηλικίας 2.700 ετών στην αρχαία Ελεύθερνα, στην Κρήτη. «Είναι µια µοναδική ανακάλυψη» δήλωσε στα «ΝΕΑ» ο διευθυντής της ανασκαφής, καθηγητής Νίκος Σταµπολίδης, σημειώνοντας: «Πρόκειται για έναν τάφο φοβερά περίεργο στην κατασκευή».

«Σαν πυγολαµπίδες είδαµε σε όλη την επιφάνεια µικρά αποτµήµατα χρυσού, από 0,5 έως 2,5 εκατοστά» συμπλήρωσε ο κ. Σταµπολίδης. «Όταν τελειώσαµε, είχαµε βρει 3.000 κοµµάτια που έχουν αποτυπωµένα τετράγωνα, κύκλους… Καθώς δε ήταν διάσπαρτα παντού, εικάζουµε ότι δεν ήταν ραµµένα πάνω σε ένα ρούχο, αλλά σε ένα σάβανο που κάλυπτε τη σορό από το κεφάλι ώς τα πόδια».

Ο τάφος πιθανότατα ανήκει σε γυναίκα αριστοκρατικής καταγωγής, ηλικίας 22 ώς 25 ετών. Αυτό τουλάχιστον συμπεραίνουν οι αρχαιολόγοι, λόγω του πλούσιου σαβάνου αλλά και των λεπτεπίλεπτων αγγείων που βρέθηκαν στο σημείο.

Στον τάφο, όμως, ήταν θαμμένος και ένας άνδρας, του οποίου η ηλικία δεν έχει προσδιοριστεί. Σε αυτόν φαίνεται πως ανήκουν μία πόρπη και μία σιδερένια αιχµή που εντοπίστηκαν.

«Περιµένουµε να δούµε αν είναι κάτω από 18 ετών, οπότε και δικαιολογείται η ταφή του. Διότι µόνο οι γέροι και οι δούλοι δεν καίγονταν. Οι σοροί των πολεµιστών είναι όλοι καµένοι» εξήγησε ο κ. Σταµπολίδης.

Η μέλισσα

Πέρα από τα 3.000 φύλλα χρυσού, τις 386 χάντρες από φαγεντιανή, χρυσό και ορεία κρύσταλλο που βρέθηκαν στον τάφο, εντοπίστηκε και ένα χρυσό λίλιουµ, 3 εκατοστών, που κρύβει ένα µυστικό. Αν το αντιστρέψουμε θα διαπιστώσουμε πως απεικονίζει µία µέλισσα που έχει πρόσωπο και χαρακτηριστική κόµµωση της εποχής που µοιάζει µε περούκα (δαιδαλική οροφωτή φενάκη). [Newsroom ΔΟΛ]