RSS

Category Archives: Μαραθώνας

Διεθνές συνέδριο για 2.500 χρόνια από τη μάχη του Μαραθώνα


Με αφορμή την επέτειο των 2.500 χρόνων από τη μάχη του Μαραθώνα, η Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών και Πολιτισμικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, οργανώνει διεθνές συνέδριο με τίτλο «η σημασία της μάχης του Μαραθώνα για τον πολιτισμό, με βάση τις ιστορικές, αρχαιολογικές και φιλολογικές μαρτυρίες» .

Το συνέδριο θα διεξαχθεί από τις 7 έως τις 10 Οκτωβρίου, στην έδρα της σχολής στην Καλαμάτα και θα συμμετάσχουν εξέχουσες προσωπικότητες του ακαδημαϊκού χώρου από τις ΗΠΑ, τη Μεγάλη Βρετανία, τη Γερμανία και την Ελλάδα.

Στόχος του συνεδρίου είναι να φωτιστούν οι βασικές πτυχές της κοσμοϊστορικής αυτής μάχης και να τονιστεί η διαχρονική σημασία και η πρόληψη αυτού του γεγονότος που άλλαξε την πορεία του κόσμου και αναδείχθηκε ως παγκόσμιο σύμβολο ελευθερίας και αρετής.

Advertisements
 
Leave a comment

Posted by on September 28, 2010 in Μαραθώνας

 

Αλαλούμ με την επέτειο του Μαραθώνα

  • Ασυμφωνία των φορέων για τις εκδηλώσεις εορτασμού της μεγάλης νίκης των Ελλήνων, με το υπουργείο να απέχει

Oύτε 2.500 χρόνια μετά τη μάχη του Μαραθώνα κατόρθωσαν να συμφωνήσουν οι Ελληνες για το πώς θα εορταστεί η επέτειος της μεγάλης νίκης. Ετσι εκεί που θα περίμενε κανείς μια συστράτευση δυνάμεων για την επιλογή και οργάνωση υψηλού επιπέδου εκδηλώσεων, αντάξιων του σπουδαίου ιστορικού γεγονότος, η υπόθεση αφέθηκε στην πρωτοβουλία διάφορων φορέων, αθλητικών σωματείων κυρίως, πολιτιστικών, του Δήμου Μαραθώνα και άλλων. Ο απολύτως αρμόδιος, το υπουργείο Πολιτισμού, επέλεξε να απέχει. Για την ακρίβεια προσέφερε μόνον την αιγίδα του σε κάποιες διοργανώσεις τρίτων. Αποτέλεσμα: όταν προχθές το βράδυ, λίγες μόνον ημέρες πριν από την επέτειο, το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο βρέθηκε μπροστά στο ερώτημα ποιες εκδηλώσεις θα επιτρέψει να πραγματοποιηθούν στον Τύμβο του Μαραθώνα όλοι βρέθηκαν προ εκπλήξεως. Αρχαίους οπλίτες μαραθωνομάχους, οι οποίοι θα αναπαριστούσαν τη μάχη- με την ανάλογη αμφίεση φυσικά- και θεατρικές παραστάσεις μέσα στον Τύμβο οραματιζόταν ο δήμαρχος Μαραθώνα, ο οποίος παρέστη στο συμβούλιο για να παρουσιάσει το αίτημά του. Τι κι αν στη συνέχεια- έπειτα από ώρες για την ακρίβειαυπήρξε η διαβεβαίωση ότι δεν θα υπάρχουν χλαμύδες, ξύλινα σπαθιά και πλαστικές περικεφαλαίες αλλά αντίθετα σύγχρονες τεχνολογίες; Μεταξύ εθνικής αρετής των Ελλήνων και χάι-τεκ πολιτισμού διανθισμένου με μπόλικη δόση αρχαιολατρείας και προγονοπληξίας, τι να προτιμήσει κανείς; Το ΚΑΣ ψήφισε το δεύτερο. Απομένει να δούμε πώς θα κριθούν οι εκδηλώσεις στην Ελλάδα και διεθνώς, δεδομένου ότι η φιλοδοξία των διοργανωτών είναι να περάσουν αμέσως εικόνες στο Διαδίκτυο, στα ΜΜΕ και όπου αλλού φθάνει μια είδηση. Το σίγουρο μάλιστα είναι ότι τη συγκεκριμένη εικόνα θα χρεωθεί η χώρα γενικώς και το ΥΠΠΟ ειδικώς, ανεξαρτήτως τού ποιος διοργανώνει τι. Παρ΄ όλα αυτά, το υπουργείο στον κόσμο του. Οχυρωμένο πίσω από τη θέση ότι ουδέποτε είχε ανακοινώσει δικές του εκδηλώσεις- λες και αυτό είναι το σωστό- έχει θέσει απλώς μια σειρά άλλων διοργανώσεων υπό την αιγίδα του. Το ΥΠΠΟ πάντως υπενθυμίζει στον Δήμο Μαραθώνα ότι φρόντισε να βρεθούν τα κειμήλια του Σπύρου Λούη που είχαν χαθεί μετά το 2004 και να τοποθετηθούν στο Μουσείο Μαραθώνιου Δρόμου στον Μαραθώνα. Επίσης ότι στην αφετηρία του Μαραθώνιου Δρόμου έχει κατασκευαστεί ανοιχτό θέατρο κόστους 2 εκατ. ευρώ. «Πανανθρώπινο Μαραθώνιο Κάλεσμα» Ελληνας που ζει για περισσότερο από είκοσι χρόνια στη Νέα Υόρκη είναι ο συνθέτης Αλέξανδρος Χάχαλης, ο οποίος υπογράφει την εκδήλωση του Δήμου Μαραθώνα στον Τύμβο, το Σάββατο 11 Σεπτεμβρίου. Χρειάστηκε να αναζητηθεί ειδικά, προκειμένου να παρουσιάσει στο ΚΑΣ την ιδέα του, κάτι που έγινε με προβολή βίντεο αλλά και με την απαγγελία από τον ίδιο εκτεταμένων αποσπασμάτων από αρχαία κείμενα όπως οι «Πέρσες» του Αισχύλου, αλλά και από δικά του ποιήματα. Η παράσταση έχει τον τίτλο «Πανανθρώπινο Μαραθώνιο Κάλεσμα», το οποίο περιλαμβάνει: το διαδικτυακό πολυμεσικό δρώμενο με τίτλο «Φωνές ελευθερίας» με τον συνθέτη επί σκηνής στο πιάνο, κρουστά και τραγουδιστές. Το έργο «Μαραθών: 2.500 έτη φωτός», πολυμεσικό δρώμενο με τη συμμετοχή των Μαρίας Κανελλοπούλου (υψίφωνος), Μιχάλη Δουκάκη (τενόρος), Γεώργιου Ματθαιακάκη (βαρύτονος) και Θοδωρή Βαζάκα (κρουστά). Αναπαράσταση της μάχης θα γίνει από τέσσερις χορευτές. Χαιρετισμούς διά ζώσης ή μέσω διαδικτυακής σύνδεσης θα απευθύνουν Ελληνες (μεταξύ των οποίων ο Σπύρος Μερκούρης) και ξένοι (όπως η ιστορικός Μπέτανι Χιουζ). Για την παράσταση θα τοποθετηθούν εξέδρα και καθίσματα 400 ατόμων μπροστά στον Τύμβο. Ωρα έναρξης 20.30. Είσοδος ελεύθερη. Διαβάστε περισσότερα: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=4&artId=351780&dt=02/09/2010#ixzz0yR5GJ4M3

 
Leave a comment

Posted by on September 3, 2010 in Μαραθώνας

 

Εκστρατεία μνήμης στον Μαραθώνα

Με μια πορεία στον Τύμβο του Μαραθώνα, όπου θα διοργανωθεί εκδήλωση μνήμης για τη μεγάλη νίκη των Αθηναίων εναντίον των Περσών πριν ακριβώς από 2.500 χρόνια, θα συμμετάσχει η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού την Κυριακή 12 Σεπτεμβρίου στους εορτασμούς της επετείου. Ανήμερα της μάχης, στις 19.30, όσοι ανταποκριθούν στην πρόσκληση της Ελληνικής Εταιρείας θα συγκεντρωθούν στην παραλία του Μαραθώνα και στη συνέχεια θα βαδίσουν προς τον Τύμβο, ακολουθώντας μια ειδική διαδρομή με φαναράκια στα χέρια για λόγους ασφαλείας. Στον αρχαιολογικό χώρο του Τύμβου, οι ηθοποιοί Λυδία Κονιόρδου, Λευτέρης Βογιατζής και Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης θα διαβάσουν από τον Ηρόδοτο την περιγραφή της μάχης. Για τη μουσική παρέμβαση, από τον Νίκο Ξανθούλη επιστρατεύονται η αρχαία λύρα, η αρχαία ελληνική σάλπιγγα και ο αυλός, ενώ ο Χάρης Λαμπράκης θα συμμετάσχει παίζοντας νέι (αρχαίο πνευστό όργανο της Μεσοποταμίας). Σημαντική θα είναι η συμβολή της μαραθωνοδρόμου Μαρίας Πολύζου, της πρώτης γυναίκας που αναβίωσε το φειδιππίδειο άθλο. Η καλλιτεχνική επιμέλεια ανήκει στη Λυδία Καρρά. Στο πλαίσιο ενός ευρύτερου προγράμματος προστασίας του Μαραθώνα, με αποκατάσταση του τραυματισμένου ιστορικού τοπίου και εν συνεχεία με την ανάδειξη των σημαντικών μνημείων του, η Εταιρεία οργανώνει εξάλλου τα «Μονοπάτια του πολιτισμού». Πρόκειται για σηματοδοτημένες πολιτιστικές διαδρομές για πεζούς και ποδηλάτες που θα ενώνουν σπουδαία μνημεία του Μαραθώνα προσκαλώντας τους επισκέπτες στην «ανακάλυψή» τους.

Μονοπάτια θα οδηγούν στον Τύμβο, στο Τρόπαιο, στα Αρχαία Λατομεία, στον Πευκώνα, στην εκκλησία Παναγία Μεσοσπορίτισσα, στο ιερό των αιγυπτίων θεών της Μπρεξίζας, στη Μακαρία Πηγή και αλλού, χωρίς να λείπουν τα τοπία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, όπως ο μεγαλύτερος αττικός βιότοπος που δημιουργείται στα δύο έλη του Μαραθώνα, ο σπάνιος πευκώνας και η παραλία με τις αμμοθίνες, στοιχεία που αναφέρονται από την εποχή του Αισχύλου.

Τα μονοπάτια των διαδρομών χαράσσονται με τη βοήθεια των αρχαιολόγων κκ. Βασίλειου Πετράκου και Γιώργου Σταϊνχάουερ, αλλά και της αρμόδιας Εφορείας Αρχαιοτήτων του υπουργείου Πολιτισμού. Οι διαδρομές αυτές θα είναι διαθέσιμες και σε διαδικτυακούς τόπους ώστε να γίνουν γνωστές διεθνώς. Τόσο η εκδήλωση όσο και οι διαδρομές οργανώνονται σε συνεργασία με τον Δήμο Μαραθώνα.

  • Μονοπάτια πολιτισμού

Τύμβος Μαραθώνα Τρόπαιο Αρχαία Λατομεία Πευκώνας Παναγία Μεσοσπορίτισσα Ιερό των αιγυπτίων θεών Μακαρία Πηγή

 
Leave a comment

Posted by on September 1, 2010 in Μαραθώνας

 

Η μάχη του Μαραθώνα 2.500 χρόνια μετά

  • Το μυθικών διαστάσεων ιστορικό γεγονός αποτελεί τον πυρήνα μιας νέας έκδοσης του Ιδρύματος Λάτση

  • ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΜΑΡΙΑ ΘΕΡΜΟΥ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Πέμπτη 3 Δεκεμβρίου 2009

Ενας χορταριασμένος τύμβος, οι σπόνδυλοι και το κιονόκρανο μιας μαρμάρινης κολόνας, κάποιες επιγραφές εδώ κι εκεί. Ταπεινά λείψανα που σίγουρα δεν μπορούν να συναγωνισθούν τα αριστουργήματα τέχνης των μεγάλων μουσείων. «Μόνο μέσα από αυτά όμως έχουμε την ευκαιρία να αφουγκραστούμε τον χαμηλό τόνο της ζωής αυτής της γωνιάς στην αγροτική καρδιά της Αττικής, όπου μία ημέρα του Σεπτέμβρη, πάνε 2.500 χρόνια από τότε, η μοίρα καθόρισε τη συνάντηση με μία μοναδική στιγμή, όταν το ήρεμο μαραθώνιο τοπίο φωτίστηκε ξαφνικά από τη λάμψη της Ιστορίας που τοσημάδεψε με τη σφραγίδα της αιωνιότητας » γράφει ο αρχαιολόγος κ. Γιώργος Σταϊνχάουερ στον πρόλογο της έκδοσης «Ο Μαραθών και το Αρχαιολογικό Μουσείο», που παρουσιάστηκε χθες από το Κοινωφελές Ιδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση και τη Εurobank ΕFG.

Η περίφημη μάχη του Μαραθώνα αποτελεί τον πυρήνα αυτής της δέκατης στη σειρά έκδοσης του Ιδρύματος Λάτση αλλά, όπως η Ιστορία της περιοχής αρχίζει από τη νεολιθική περίοδο, έτσι και ο συγγραφέας καταθέτει όλη την πορεία του τόπου μέσα στον χρόνο φθάνοντας ως τη ρωμαϊκή εποχή. Η προσέγγιση αυτής της μεγάλης ιστορίας και η μοναδική αίσθηση του τοπίου του Μαραθώνα (δηλαδή του τόπου με τα πολλά μάραθα) περνάει έτσι από την αυγή των νεολιθικών χρόνων και τους πρωτοελλαδικούς οικισμούς στη λαμπερή μυκηναϊκή κορύφωση της προϊστορικής Αττικής και από εκεί στη γέννηση της ισόνομης αθηναϊκής πολιτείας.

«Η εφετινή μας έκδοση διαφέρει από τις προηγούμενες. Γιατί σημείο αναφοράς της δεν είναι η αρχαία τέχνη ως δημιούργημα του ανθρώπου αλλά ο ίδιος ο άνθρωπος και η μοναδική ικανότητά του να συνθέτει την Ιστορία μέσα από τα πιο απρόβλεπτα και ευφάνταστα σενάρια» ανέφερε στην ομιλία της η κυρία Μαριάννα Λάτση. « Ο άνισος αγώνας των αθηναίων και πλαταιέων μαχητών απέναντι στον προφανή νικητή, τους Πέρσες, ξεπέρασε τα όρια μιας τακτικής νίκης στη μακρόχρονη σύγκρουση δύο μεγάλων λαών και δύο μεγάλων κοσμοαντιλήψεων και κατηγοριοποιήθηκε στην ιστορική συνείδησή μας ως ένας άθλος. Είναι ένα από τα κορυφαία διδάγματα ολικής ανατροπής στην Ιστορία » πρόσθεσε.

Για αυτή την ιστορία, άλλωστε, και για τη μεγάλη επέτειο, μιλώντας λίγο αργότερα, η γενική γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού κυρία Λίνα Μενδώνη ανέφερε μεταξύ άλλων ότι το 2010 πρόκειται να πραγματοποιηθούν μεγάλοι εορτασμοί. Οπως είπε εξάλλου ο κ. Σταϊνχάουερ, μπορεί να υπήρξαν μεγαλύτερες μάχες στην ιστορία της ανθρωπότητας, αλλά αυτή ήταν που έδωσε το πρώτο πλήγμα στην περσική αλαζονεία και μέσα από αυτήν ανδρώθηκε η αθηναϊκή δημοκρατία. «Μπορεί στα παρασκήνιά της να συναντήσουμε συγκρούσεις προσώπων και απόψεων, συνωμοσίες,ακόμη και προδοσίες.Μπορεί η μεταγενέστερη δόξα της να υπήρξε, σε κάποιο βαθμό, το δημιούργημα- και το άλλοθι- της αθηναϊκής ηγεμονικής πολιτικής. Η μάχη αυτή ωστόσο αποτέλεσε, μαζί και πέρα από όλα αυτά, την πρώτη και τη μεγαλύτερη δοκιμασία της ενότητας και την πηγή της αυτοπεποίθησης που θεμελίωσε το μεγαλείο της Αθήνας και το ήθος μιας μεγάλης εποχής».

O σα γνωρίζουμε για τη σύγκρουση Ελλήνων και Περσών, η οποία υπήρξε και η πρώτη αμφίβια στρατιωτική επιχείρηση, για τους στρατηγικούς στόχους των επιδρομέων, τις δυνάμεις τους, την τοπογραφία της μάχης αλλά και για την τακτική των δύο αντιπάλων- πολύ λίγα, είναι η αλήθεια- περιλαμβάνονται σε αυτό το λεύκωμα που συνοδεύεται από αρχειακές φωτογραφίες αλλά και εξαιρετικές σύγχρονες λήψεις οι οποίες έγιναν από τον φωτογράφο Σωκράτη Μαυρομμάτη. Ο Μαραθώνας των ιστορικών χρόνων εξάλλου περιγράφεται λεπτομερώς μέσα από τα αντικείμενα του Αρχαιολογικού Μουσείου. Ανάμεσά τους και τα κατάλοιπα του «καλού τροπαίου» που έστησαν οι Αθηναίοι λίγα χρόνια ύστερα από τη μάχη στο σημείο της οριστικής καταστροφής των Περσών.

  • Από τους Κυκλαδίτες στους Ρωμαίους

Μία «στιγμή» από την προϊστορική περίοδο στον Μαραθώνα και άλλη μία από τη ρωμαϊκή αξίζει να φωτιστούν ιδιαίτερα: Στον Βρανά, μια εύφορη γωνιά της πεδιάδας, επτά μεγάλοι τύμβοι με διάμετρο περί τα 15 μέτρα, οι οποίοι παρατάσσονται κατά μήκος της δεξιάς όχθης της ρεματιάς που κατεβαίνει από τον Διόνυσο, μιλούν για την πορεία από την οργανωμένη κοινότητα των πρώτων κυκλαδιτών αποίκων που εγκαταστάθηκαν στην κοιλάδα στην ελεγχόμενη από τα μεγάλα γένη μεσοελλαδική κοινωνία και στο μυκηναϊκό βασίλειο. Μια πορεία που αντανακλάται από τον παλαιότερο τύμβο (2000-1600 π.Χ.) ως τον νεότερο (μετά το 1550 π.Χ.) οι οποίοι περικλείουν τους τάφους των αρχηγών και μελών του γένους τους. Σε έναν από τους τάφους άλλωστε βρίσκεται και ο σκελετός ενός αλόγου. Η φυσιογνωμία αυτών των κατοίκων ολοκληρώνεται στην επόμενη μυκηναϊκή εποχή, όπως αντικατοπτρίζεται στον γειτονικό μεγάλο θολωτό τάφο του Αρνού, όπου προφανώς είχε ταφεί ένας από τους τοπικούς βασιλιάδες της εποχής.

Πολλούς αιώνες αργότερα, όταν η μάχη του Μαραθώνα αποτελούσε μακρινή αλλά όχι και λησμονημένη δόξα, την εποχή της ρωμαϊκής κυριαρχίας δηλαδή, ο Ηρώδης, γιος του Αττικού, θα χτίσει πάνω στο τεχνητό νησί στο άκρο του Μικρού Ελους της Μπρεξίζας το αιγυπτιακό ιερό της Ισιδος και του Οσίριδος, που πρόσφατα ανασκάφηκε. Μια εξωτική το δίχως άλλο παρουσία στην αττική γη, που αντικατοπτρίζει το οριστικό τέλος μιας μεγάλης εποχής.

 
Leave a comment

Posted by on December 3, 2009 in Μαραθώνας

 

Η μάχη του Μαραθώνα λεπτό προς λεπτό

  • Για μας και για περίπου εξήντα γενιές Ελλήνων, ο Μαραθώνας δεν είναι η γαλήνια πεδιάδα με τα μάραθα, αλλά το πεδίο μάχης που έφερε αντιμέτωπη την Ανατολή με τη Δύση, καθορίζοντας το μέλλον της Ευρώπης.

Παράσταση της μάχης σε μελανόμορφη λήκυθο. Χρονολογείται τη δεκαετία 490-480 π.Χ.

Παράσταση της μάχης σε μελανόμορφη λήκυθο. Χρονολογείται τη δεκαετία 490-480 π.Χ.

Η ιστορία αυτού του τόπου, που αμαυρώθηκε το 2004 με την κατασκευή του ολυμπιακού κωπηλατοδρομίου στην παραλία του Σχινιά, μια περιοχή που όλοι οι ερευνητές ταυτίζουν με τον χώρο απόβασης των Περσών, άξιζε μιας μνημειώδους έκδοσης, όπως αυτή που παρουσιάστηκε χθες από το Κοινωφελές Ιδρυμα Λάτση και την Eurobank EFG. Ας πούμε και ως αντίδωρο της δικής μας γενιάς στον τόπο που λαβώσαμε, αλλά και ως προάγγελο των εορταστικών εκδηλώσεων που προγραμματίζονται, όπως είπε η γ.γ. του ΥΠΠΟ Λίνα Μενδώνη το 2010, για τη συμπλήρωση 2.500 χρόνων από τη μάχη του Μαραθώνα.

Ο πολυτελής τόμος «Ο Μαραθών και το Αρχαιολογικό Μουσείο», ο 10ος της σειράς «Ο Κύκλος των Μουσείων», διαφέρει από τους άλλους, όπως είπε και η Μαριάννα Λάτση. Εδώ δεν προβάλλεται η αρχαία ελληνική τέχνη ως δημιούργημα του ανθρώπου, αλλά ο ίδιος ο άνθρωπος και η ικανότητά του να αλλάζει τον ρου της Ιστορίας. Αναφέρεται σε ένα γεγονός, στη «συνολική ανατροπή της παγκόσμιας Ιστορίας, σε μια νίκη έξω από το μέτρο του εφικτού και σε ένα από τα ζωντανότερα ανά τους αιώνες παραδείγματα επικράτησης του ιδανικού της ελευθερίας ενάντια στην ισχύ των όπλων και της λογικής».

Το βιβλίο αυτό είναι προϊόν της βαθιάς γνώσης των αρχαιολογικών δεδομένων του τέως εφόρου Αρχαιοτήτων της περιοχής Γιώργου Σταϊνχάουερ. Ο έμπειρος αρχαιολόγος συνθέτει τις πληροφορίες εκείνων που έζησαν τη μάχη, όπως ο Αισχύλος, των άλλων που ύμνησαν τους μαχητές, όπως ο Ηρόδοτος, ο Σιμωνίδης και ο Αριστοφάνης, αλλά και όσα αφηγείται 550 χρόνια μετά ο Παυσανίας. Και μεταφέρει λεπτό προς λεπτό τις σκηνές που εκτυλίχθηκαν στην παραλία του Σχινιά την 16η ημέρα του μήνα Βοηδρομιώνος (15 Σεπτεμβρίου – 15 Οκτωβρίου).

Από την εξαιρετική αφήγησή του μαθαίνουμε σημαντικές λεπτομέρειες για την προετοιμασία, την παράταξη των δυνάμεων και τον αγώνα.

  • Οι δύο στρατοί

Στη θέση του σημερινού κωπηλατοδρομίου πρέπει να παρατάχθηκαν οι Πέρσες. Είναι η πρώτη στην Ιστορία αμφίβια επιχείρηση. Αλλά σε ποιο σημείο της ατέλειωτης αυτής παραλίας αποβιβάστηκαν οι περσικές δυνάμεις και με πόσο στρατό; Ηταν 90.000 άνδρες (Σιμωνίδης), 210.000 (Κορνήλιος Νέπωτας), 600.000 (Ιουστίνος), 25.000 (Hammond) ή 12.000-15.000 και 200 ιππείς, όπως υποθέτει τώρα ο κ. Σταϊνχάουερ. Οπως επισημαίνει «η μεταφορά μιας δύναμης μεγαλύτερης των 25.000 ανδρών θα απαιτούσε έναν τεράστιο αριθμό πλοίων, πολύ μεγαλύτερο από τον ήδη υπερβολικό αριθμό των 600 πλοίων που αναφέρει ο Ηρόδοτος: είναι γνωστό ότι η κατάφρακτη (με κατάστρωμα) τριήρης μπορεί να φέρει το πολύ σαράντα οπλίτες και η οπλιταγωγός ναυς εβδομήντα, ενώ πολύ περισσότερα πλοία θα απαιτούσε η μεταφορά των ίππων».

Οι Αθηναίοι ήταν 9.000 και μαζί με τους Πλαταιείς είχαν συγκεντρωθεί 10.000 οπλίτες. Η σύγκρουση έγινε, όπως πολλοί υποθέτουν, στην ακτή του Σχινιά, «μια μακρόστενη πευκόφυτη θίνα, ένα είδος νησίδας που κλείνει το Μεγάλο Ελος (λίμνη ή λιμνοθάλασσα στην αρχαιότητα), το οποίο κατελάμβανε -όπως και σήμερα- ολόκληρη τη ΒΑ άκρη της πεδιάδας του Μαραθώνα».

«Υστερα από μια εβδομάδα εκνευριστικής αναμονής, οι δύο παρατάξεις στέκονταν, επιτέλους, αντιμέτωπες», γράφει ο Γιώργος Σταϊνχάουερ. «Στα οκτώ στάδια (περίπου 1.500 μ.) που, όπως λέει ο Ηρόδοτος, τους χώριζαν, μόλις θα διακρίνονταν για τους Ελληνες οι λεπτομέρειες της πυκνής βαρβαρικής γραμμής που έκλεινε τον ορίζοντα. Εγιναν οι θυσίες -τα σφάγια- και βγήκαν ευνοϊκές. Το σύνθημα το έδωσε ο Μιλτιάδης απλώνοντας το χέρι».

  • Η επέλαση των Ελλήνων

Τρομακτική πρέπει να ήταν η φάλαγγα καθώς ξεκίνησε με τον στριγγό ήχο της φλογέρας. Ας τη φανταστούμε να ορμά τρέχοντας, όχι 150 μ., αλλά τα 1.500 μ. που τη χώριζαν από τις γραμμές του αντιπάλου. Είναι η εικόνα που δίνει ο Ηρόδοτος. Οι Πέρσες, λέει, «νόμιζαν ότι οι Αθηναίοι είχαν τρελαθεί και όδευαν στον όλεθρο, καθώς τους έβλεπαν λίγους να τρέχουν χωρίς να έχουν ούτε ιππικό ούτε τοξότες». Κάποια στιγμή τα επίλεκτα σώματα του περσικού στρατού έκοψαν στο κέντρο τη λεπτή γραμμή των Αθηναίων, που ετράπησαν σε φυγή προς το Αγριελίκι (ή τον Βρανά, αν η παράταξη ήταν σε λοξή θέση προς την παραλία), όπως υποθέτει ο συγγραφέας. «Αυτή ήταν η πιο κρίσιμη στιγμή της σύγκρουσης. Στο μεταξύ οι Αθηναίοι και οι Πλαταιείς που κατείχαν τα κέρατα είχαν προλάβει να τρέψουν σε φυγή τους αντιπάλους και κλείνοντας την τσιμπίδα (συγκλίνοντας τα κέρατα) να συντρίψουν το νικηφόρο περσικό κέντρο». Ετσι σε λίγες ώρες είχαν όλα τελειώσει για τους Πέρσες.

  • Η ταφή των νεκρών

Οι νικητές έθαψαν πρόχειρα σε ένα απλό όρυγμα τα σώματα των Περσών και έστησαν το μαρμάρινο Τρόπαιο της νίκης τους γύρω από το σημερινό εκκλησάκι της Μεσοσπορίτισσας. Τη βάση του Τροπαίου ανακάλυψε ο Μανόλης Κορρές όχι μακριά από εκεί, στο αμπέλι Σκουζέ, όπου και παλαιότερα είχε διαπιστωθεί (από τον von Eschenburg) η συγκέντρωση μεγάλου αριθμού λειψάνων οστών, άτακτα θαμμένων. *

  • Της Ν. ΚΟΝΤΡΑΡΟΥ-ΡΑΣΣΙΑ, Ελευθεροτυπία, Πέμπτη 3 Δεκεμβρίου 2009
 
Leave a comment

Posted by on December 3, 2009 in Μαραθώνας

 

ΑΓΝΩΣΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΜΑΡΑΘΩΝΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΙΚΙΣΜΟ ΣΕ ΛΕΥΚΩΜΑ

  • Αίμα και Ιστορία στην κοιλάδα με τα μάραθα

Της Μαίρης Αδαμοπούλου, ΤΑ ΝΕΑ: Πέμπτη 3 Δεκεμβρίου 2009

Πολύτιμο  κειμήλιο από  τον στρατηγό  Μιλτιάδη, τον  νικητή της  Μάχης του  Μαραθώνα, το  χάλκινο  κορινθιακό  κράνος του, το  οποίο αφιέρωσε  στον ναό του  Δία στην  Ολυμπία
Μια πεδιάδα με μάραθα έμελλε να γράψει το όνομά της με χρυσά γράμματα στην Ιστορία. Είναι ο Μαραθώνας, που το 490 π.Χ. έγινε το πεδίο μιας από τις πιο αποφασιστικές μάχες για το μέλλον του πολιτισμού, που έδωσε πρώτο πλήγμα στην περσική αλαζονεία και μέσα από την οποία ανδρώθηκε η Αθηναϊκή Δημοκρατία. Μπορεί σήμερα να είναι συνυφασμένος με ένα ολυμπιακό άθλημα, από τα σπλάγχνα του όμως έχει αναδειχθεί ένα σπάνιο πανόραμα της προϊστορίας και της ζωής στην Αττική. Και ακριβώς 2.500 χρόνια μετά την ιστορική μάχη, πολλά από τα μυστικά του αποκαλύπτονται στην έκδοση «Ο Μαραθών και το Αρχαιολογικό Μουσείο», που υπογράφει ο αρχαιολόγος Γεώργιος Σταϊνχάουερ. «Μια μικρή Μεσοποταμία,που μοιάζει να γεννήθηκε μέσα από τα νερά, ήταν ιδανικός χώρος για την εγκατάσταση των πρώτων αγροτών που κυνηγημένοι από την ξηρασία και τη στενότητα της γης πέρασαν τη θάλασσα, φέρνοντας μαζί τους τη μαγική τέχνη της σποράς», γράφει ο αρχαιολόγος για τους πρώτους κατοίκους σ΄ αυτή τη γωνιά της ΒΑ Αττικής.

Μύθος και αλήθεια: Ο μυθικός βασιλιάς Θησέας φέρεται να έχει άμεση σχέση με τον Μαραθώνα. Εξοντώνει τον Μαραθώνιο ταύρο- αλληγορική μορφή της ορμητικής δύναμης του ποταμού Χάραδρου που με βιαιότητα και σε μεγάλη έκταση πλημμυρίζει τον κάμπο. Η ιστορικότητα του άθλου επιβεβαιώνεται από τον πρόσφατο εντοπισμό μυκηναϊκού φράγματος.

Στα όπλα: Είναι 6η μέρα του Βοηδρομιώνα (Σεπτέμβριος), γιορτή της Αρτέμιδος της Αγροτέρας. Διατάσσεται γενική επιστράτευση. Ακόμη και οι δούλοι απελευθερώνονται. Ο Μιλτιάδης κάνει τάμα να θυσιάζει κάθε χρόνο στη θεά μια κατσίκα για κάθε νεκρό Πέρση.

Ο τόπος: Για το πού ακριβώς έγινε η ιστορική μάχη οι απόψεις εξακολουθούν να διίστανται, αλλά σίγουρα διαδραματίστηκε στον κάμπο ανάμεσα στη Βαλαρία, στο Πλάσι και το Βρανά. Το μυστικό: Δεν είναι μόνο η στρατηγική του Μιλτιάδη και η φάλαγγα των οπλιτών που χάρισε τη νίκη στους Αθηναίους, αλλά και το γεγονός ότι πολέμησαν μαζί όλοι οι μεγάλοι άνδρες που οικοδόμησαν το μεγαλείο- πολιτικό, υλικό και πνευματικό- της αρχαίας Αθήνας: Θεμιστοκλής, Αριστείδης , Αισχύλος κ.ά.

Σημάδια επί χρήμασι: Δυο προσθήκες στην αθηναϊκή δραχμή έρχονται να δείξουν την υπερηφάνεια των Αθηναίων για τη νίκη. Προστίθεται ένα στεφάνι ελιάς στο κράνος της Αθηνάς στη μια όψη. Στην άλλη εμφανίζεται ένα μισοφέγγαρο δίπλα στην κουκουβάγια, που προσωποποιεί τη θέα Άρτεμι- αρωγό των Αθηναίωνκαι αναφέρεται στον χρόνο της μεγάλης μάχης.

Ο άγνωστος Μαραθώνας: Άγνωστη παραμένει η θέση του οικισμού. Άλλοι τον τοποθετούν στο Πλάσι, κοντά στην παραλία. Άλλοι στο Βρανά λόγω των νεκροταφείων που μαρτυρούν πυκνότητα κατοίκησης. Ο συγγραφέας πιστεύει πως επρόκειτο για σύνολο από σκόρπια αγροκτήματα συγγενικών γενών.

Τα Ηρώδεια: Έχει και ο Μαραθώνας τα δικά του- αρχαία- Ελγίνεια. Δράστης ο πλούσιος Ρωμαίος Ηρώδης Αττικός, που οργάνωσε την αρπαγή των στηλών του Τύμβου των Μαραθωνομάχων για να κοσμήσει την έπαυλή του στη Λουκού Αρκαδίας.

ΙΝFΟ

Γεώργιος Σταϊνχάουερ, «Ο Μαραθών και το Αρχαιολογικό Μουσείο», έκδοση Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Σ. ΛάτσηΕurobank ΕFG. Ολόκληρη η έκδοση στο Ίντερνετ:
http://www.
latsisfoundation .org.

Άλλος είπε το «Νενικήκαμεν»

Ο αγγελιαφόρος της νίκης με πλήρη πολεμική εξάρτυση φτάνει στην Αθήνα για να αναφωνήσει τη νικηφόρα κραυγή «Νενικήκαμεν» πριν ξεψυχήσει μπροστά στο Πρυτανείο. Μόνο που δεν ήταν ο Φειδιππίδης. Σύμφωνα με τον ιστορικό Ηρακλείδη Ποντικό, του 4ου αιώνα π.Χ., ο μαραθωνοδρόμος ονομαζόταν Θέρσιππος, από τον Δήμο της Ερχιάς (Σπάτα). Επίσης οι ειδικοί ακόμη ερίζουν αν τελικά έτρεξε 40 ή 42 χλμ. (όπως καθιερώθηκε ο Μαραθώνιος από το 1928) και αν ακολούθησε τον άνετο δρόμο μέσω Νέας Μάκρης και Παλλήνης ή τον συντομότερο αλλά ανηφορικό μέσω Πεντέλης.

 
Leave a comment

Posted by on December 3, 2009 in Μαραθώνας