RSS

Category Archives: Μονή Δαφνίου

Σεισμόπληκτη και «ξεχασμένη» η Μονή Δαφνίου

  • Της Ν. ΚΟΝΤΡΑΡΟΥ-ΡΑΣΣΙΑ, Ελευθεροτυπία, Πέμπτη 20 Μαΐου 2010
  • Εντεκα χρόνια σεισμόπληκτη και αβοήθητη παραμένει η Μονή Δαφνίου, με πρόχειρα ικριώματα να στηρίζουν πολλά ετοιμόρροπα σημεία.

Αεροφωτογραφία της Μονής Δαφνίου, όπως είναι σήμερα με τα τείχη και  το Καθολικό της

Αεροφωτογραφία της Μονής Δαφνίου, όπως είναι σήμερα με τα τείχη και το Καθολικό της

Το γεγονός αυτό εξόργισε τη γενική γραμματέα του υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού, Λίνα Μενδώνη, ακούγοντας προχθές στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο την παρουσίαση μιας μελέτης που αφορούσε την αποκατάσταση του μεγάλου περιβόλου της μονής και όχι του πάσχοντος καθολικού της. «Πού είναι η μελέτη για την αναστήλωση του καθολικού;», ρώτησε την αρμόδια διευθύντρια Αναστήλωσης Βυζαντινών Μνημείων, η οποία της είπε ότι πρέπει να γίνει μια σύσκεψη γι’ αυτή.

Η κ. Μενδώνη επέμεινε: «Μήπως αποτελεί κρατικό μυστικό;», αναρωτήθηκε για να διαπιστώσει πως η υπόθεση έμεινε εκεί που την άφησε το 2004.

Η Μονή Δαφνίου μετά τον σεισμό του 1999 έκλεισε λόγω επικινδυνότητας και από το 2008 αποτελεί επισκέψιμο εργοτάξιο. Το κοινό βλέπει τα εκπληκτικής ποιότητας συντηρημένα ψηφιδωτά του τρούλου και των ημιχωνίων του καθολικού κάνοντας χρήση των ικριωμάτων – που θα παραμείνουν στο εσωτερικό μέχρι την ολοκλήρωση της αποκατάστασης του οικοδομήματος.

Η μελέτη για την αποκατάσταση των τειχών και των επάλξεων του βυζαντινού μοναστηριού άνοιξε ένα κεφάλαιο έρευνας για το πότε ακριβώς χτίστηκε το μνημείο και τι προϋπήρχε εκεί. Ο μελετητής της οχύρωσης αρχιτέκτων Νίκος Δεληνικόλας παρουσιάζοντας τη μελέτη στο ΚΑΣ φάνηκε να υιοθετεί την άποψη του καθηγητή Χ. Μπούρα που λέει ότι «μόνο συστηματικές ανασκαφές και αρχιτεκτονική ανάλυση θα δώσουν απαντήσεις στα δύσκολα ιστορικά προβλήματα της Μονής Δαφνίου».

Ο ίδιος εικάζει ότι τα τείχη έγιναν τον 10ο αιώνα για την άμυνα της Αθήνας, ενώ είναι σαφές ότι στους ρωμαϊκούς χρόνους υπήρχε εκεί ναός του Απόλλωνα. Εχουν βρεθεί in situ δύο κίονες, ενώ άλλοι δύο αφαιρέθηκαν από τον Ελγιν και βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο, είπε η προϊσταμένη της Β’ Εφορείας Αρχαιοτήτων, Γιάννα Δρακωτού, επισημαίνοντας πως υπάρχουν κι άλλοι κίονες από αυτόν τον ναό ή από το Ιερό της Πυθειονίκης που βρίσκεται σε κοντινή απόσταση με τη Μονή Δαφνίου.

Η επικρατέστερη άποψη των ειδικών είναι ότι το Δαφνί χρονολογείται στον 11ο αιώνα. Ως κτήτορες αναφέρονται πότε η Μακεδονική Δυναστεία και πότε οι Κομνηνοί, καθώς δεν έχει σωθεί καμία μαρτυρία πριν από την κατοχή της μονής από τους Κιστερκιανούς τον 13ο αιώνα.

Γι ‘ αυτό ο κ. Δεληνικόλας και η μελετητική ομάδα του (Ν. Μηλτιάδου-Fezans, Κ. Ραγκούσης, Μ. Κολυβά, Αν. Καλαγρή) πρότειναν (και το ΚΑΣ ενέκρινε) εκτός από τις στερεωτικές επεμβάσεις, τις μεταλλικές ενισχύσεις, τις συμπληρώσεις και αναστηλώσεις, να γίνουν ανασκαφές στα εξωτερικά θεμέλια των τειχών. Η μελέτη μπορεί να υλοποιηθεί αν αντλήσει τους απαραίτητους πόρους από το ΕΣΠΑ εντός της προσεχούς 5ετίας.

Η Μονή Δαφνίου με το τετράγωνο οχυρό τείχος της (μήκους 98 μ. η κάθε πλευρά, πάχους πάνω από 1 μ.) έχει την ατυχία να βρίσκεται πάνω σε γεωλογικό ρήγμα, όπως έχει πει ο καθηγητής Ηλ. Μαριολάκος. Γι’ αυτό έχει επανειλημμένα πληγεί από σεισμούς. Επίσης οι βλάβες της προέρχονται από την εγκατάλειψη και τα «λιθολογήματα» του παρελθόντος, αλλά και από τους κραδασμούς της παρακείμενης εθνικής οδού κι από τις πλημμύρες των τελευταίων χρόνων. *

Advertisements