RSS

Category Archives: Ναός του Επικούρειου Απόλλωνα

Ναός Επικούρειου Απόλλωνα: η αποκατάσταση των… ημαρτημένων!

  • Η ερώτηση του κ. Αποστολάτου [ΛΑ.Ο.Σ.] έχει ως εξής:

«Ο ναός του Επικούρειου Απόλλωνα που βρίσκεται στις βάσεις της Φιγαλείας της επαρχίας Ολυμπίας του Νομού Ηλείας αποτελεί μνημείο μείζονος ιστορικής και πολιτιστικής σημασίας και για αυτό έχει χαρακτηριστεί μνημείο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ, ήδη από το 1986 και θεωρείται ο Παρθενώνας της Πελοποννήσου.
Δεδομένης της απόφασης της προηγούμενης πολιτικής ηγεσίας του οικείου Υπουργείου για διοικητική και υπηρεσιακή μεταφορά του ναού στη ΛΗ’ Εφορία Αρχαιοτήτων της Μεσσηνίας από τη Ζ’ Εφορία Αρχαιοτήτων της Ηλείας, όπου υπαγόταν βάσει της σχετικής απόφασης του 1986 ΦΕΚ 837/Β/4-12-1986, ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:
Τι μέτρα προτίθεται να λάβει για την οριστική λύση αυτής της ιστορικής υπόθεσης και την αποκατάσταση της διοικητικής και υπηρεσιακής υπαγωγής του ναού του Επικούρειου Απόλλωνα στη Ζ’ Εφορία Αρχαιοτήτων της Ηλείας».

  • Στην ερώτηση του κ. Αποστολάτου θα απαντήσει ο Υπουργός κ. Γερουλάνος.

ΠΑΥΛΟΣ ΓΕΡΟΥΛΑΝΟΣ (Υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού): Ευχαριστώ, κυρία Πρόεδρε.
Κύριε συνάδελφε, κύριε Αντιπρόεδρε της Βουλής, το θέμα που θίγετε σήμερα είναι πάρα πολύ σοβαρό, διότι το θέμα αυτό έχει διχάσει πολλές διαφορετικές ομάδες. Έχει διχάσει τους πολίτες της Μεσσηνίας και της Ηλείας, έχει διχάσει άρχοντες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, υπηρεσίες του Υπουργείου, έχει διχάσει κόμματα και έχει διχάσει και βουλευτές μέσα σε κόμματα και είναι μια απόφαση, την οποία είχε πάρει το Υπουργείο κατά την Υπουργία του προκατόχου μου και νυν Αρχηγού της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης. Αρκεί μονάχα να σας πω ότι είτε άτυπα είτε τυπικά, αυτή την ερώτηση μου την έχουν κάνει όλοι οι Βουλευτές του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Μεσσηνίας, όλοι οι Βουλευτές του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ηλείας, μου την έχετε κάνει εσείς από το ΛΑΟΣ επανειλημμένα, μου την έχουν κάνει Υπουργοί της σημερινής Κυβέρνησης, μου την έχει κάνει και ένας Βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας κατά την περίοδο της εσωκομματικής αντιπαράθεσης και όταν ήρθα εδώ για να απαντήσω την ερώτηση που ήταν η ίδια μέρα με την ανάληψη της αρχηγίας του κ. Σαμαρά ο εν λόγω Βουλευτής δεν ήρθε ποτέ και δήλωσε κώλυμα. Τόση είναι η ένταση που προκαλεί αυτό το θέμα στην ελληνική κοινωνία, γι’ αυτό κυρία Πρόεδρε, θα ζητήσω λίγο την ανοχή σας στο χρόνο για να εξηγήσουμε μερικά από τα γεγονότα που έχουν συμβεί στο εν λόγω θέμα. Είναι αλήθεια, όπως λέτε και στην ερώτησή σας ότι ο ναός αυτός είναι ένα μνημείο μείζονος ιστορικής σημασίας. Δεν υπάρχει αμφιβολία για αυτό και αυτό το έχει αναγνωρίσει και η ΟΥΝΕΣΚΟ από το 1986, όταν το ονόμασε μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς. Η ελληνική πολιτεία έχει επενδύσει πάρα πολλά σε αυτό.

  • Όπως γνωρίζετε, σύμφωνα με το σημερινό οργανισμό του Υπουργείου, οι περιφερειακές του υπηρεσίες έχουν αρμοδιότητα για τον έλεγχο, προστασία και διαχείριση των μνημείων των αρχαιολογικών χώρων που υπάγονται γεωγραφικά στα διοικητικά όρια του νομού. Μέχρι πρόσφατα το μνημείο αυτό υπαγόταν στην έβδομη Εφορία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, η οποία ήταν αρμόδια για την Ηλεία και τη Μεσσηνία.
  • Το 2006, όμως, δημιουργήθηκε η ΛΗ’ Εφορία Μεσσηνίας, η οποία ζήτησε να γίνει υπεύθυνη για αυτό το μνημείο. Χρόνισε η απόφαση αυτή και το 2009 -10 Σεπτεμβρίου, υπογραμμίζω την ημερομηνία- δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης διόρθωση σφάλματος για την απόφαση του 1986 και έφερε το μνημείο του Επικούρειου Απόλλωνα στη ΛΗ’ Εφορία Αρχαιοτήτων στη Μεσσηνία. Η διόρθωση σφάλματος έγινε και σε πολιτικά άστοχο χρόνο, διότι είχαν ξεκινήσει οι τελευταίες εκλογές, αλλά και με υπηρεσιακές διαδικασίες, οι οποίες έμοιαζαν ελλιπείς, τουλάχιστον.
  • Αμφισβητήθηκαν τα κίνητρα αυτής της απόφασης, υπήρξε αρκετά μεγάλη συζήτηση πάνω στο θέμα, πολλές ερωτήσεις μέσα στο Κοινοβούλιο και εγώ σε κάθε μια από αυτές τις ερωτήσεις είπα ότι θα συμβουλευτώ και το νομικό συμβούλιο του κράτους. Το νομικό συμβούλιο του κράτους, σύμφωνα με γνωμοδότηση του Ζ’ τμήματος νομικού συμβουλίου, αποφάνθηκε ότι η διαδικασία που ακολουθήθηκε, η διόρθωση σφάλματος της υπουργικής απόφασης του 1986, δεν ήταν νόμιμη. Δεν ήταν νόμιμη, ως διαδικασία διόρθωσης σφάλματος, διότι η διόρθωση σφάλματος μπορεί να γίνει μόνο για γραφικά ή λογιστικά σφάλματα και στην προκειμένη περίπτωση δεν αναφερόμαστε σε λογιστικά ή γραφικά σφάλματα.
  • Αντίθετα, προσετέθησαν στην απόφαση νέα στοιχεία. Δηλαδή, φεύγουν οι λέξεις «Φιγαλία» και «Νομός Ηλείας» και προστίθενται οι λέξεις «Δήμος Ήρας», καποδιστριακός δήμος ο οποίος ιδρύθηκε μετά το 1986, και «Νομός Μεσσηνίας». Άρα, η διόρθωση του σφάλματος δεν μπορεί να σταθεί κάτω από αυτές τις συνθήκες.
  • Και η απόφαση του Νομικού Συμβουλίου καθορίζει και τα επόμενα βήματα του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού και επιμένει ότι πρέπει να αποστείλουμε στο Εθνικό Τυπογραφείο έγγραφο που θα ζητά να γίνει απάλειψη της διόρθωσης του σφάλματος της 10ης Σεπτεμβρίου 2009 και επαναφορά της υπουργικής απόφαση του 1986.
  • Μιας που καταχράστηκα το χρόνο, θα εξηγήσω μετά ποια είναι τα επόμενα βήματα που θα κάνουμε. Αρκεί, όμως, να σας πω ότι το πρώτο βήμα που θα κάνουμε είναι να ακολουθήσουμε την απόφαση του Νομικού Συμβουλίου του κράτους και είμαι στη διάθεσή σας στη δευτερολογία μου για περαιτέρω.
  • ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ (Βαρβάρα Νικολαΐδου): Ευχαριστούμε, κύριε Υπουργέ. Το λόγο έχει ο ερωτών Βουλευτής και Αντιπρόεδρος της Βουλής κ. Αποστολάτος.

ΒΑΪΤΣΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΑΤΟΣ (ΣΤ’ Αντιπρόεδρος της Βουλής): Ευχαριστώ, κυρία Πρόεδρε. Κύριε Υπουργέ, θέλω να σας ευχαριστήσω ιδιαιτέρως για την απάντηση που δίνετε. Δεν με εκπλήσσει, αλλά δεν φανταζόμουν ότι θα τεκμηριώνατε τόσο σοβαρά και τόσο υπεύθυνα την αποκατάσταση της διόρθωσης του σφάλματος. Εντός εισαγωγικών το λέω εγώ, είναι κατά λέξη, mot a mot, ο λόγος τον οποίο επικαλέσθηκε ο προκάτοχός σας.
Χαίρομαι πάρα πολύ με όλα τα επίθετα αυτού του ναού του Ικτίνου. Είναι ένας Παρθενώνας ισάξιος του Ποσειδώνα στο Σούνιο, της Νεμέσεως στη Ραμνούντα, του Ασκληπιού στην Επίδαυρο. Κυρίως, όμως, είναι αυτό το μνημείο της UNESCO, που κατά δήλωση από το 1986: «Είναι ναός που πρέπει να μας ενώνει όλους, όχι να μας διασπά, όχι να μας διαιρεί όλους, Ηλείους, Μεσσηνίους, Αρκάδες. Ο ναός είναι το σταθερό και αμετακίνητο σημείο αναφοράς εμβληματικού πολιτισμού, ελληνικού και παγκόσμιου. Συμβολίζει το κάλλος, την αρμονία, το πνεύμα, το φως, την ειρήνη και την αρετή. Η Φιγαλία, είναι η μάνα γη του ναού και κανείς δεν μπορεί να χωρίσει τη μάνα από το παιδί. Όποιος το επιχειρήσει είναι ανιστόρητος και παραβάτης των πανάρχαιων και ακατάλυτων ηθικών και φυσικών νόμων. Το μέγεθος του ναού, το πολιτισμικό και αξιακό, δεν επιτρέπει σε κανέναν γραφειοκράτη, πολιτικό ή παράγοντα διακατεχόμενο από ευτελή ιδιοκτησιακά κίνητρα να παίζει μαζί του με διορθώσεις δήθεν ημαρτημένων, συντεταγμένες και όρια. Σεβασμός, λοιπόν, στην ιστορική αλήθεια ζητείται. Όλοι ανήκουμε στο ναό, όχι ο ναός σε μας».

  • Κυριολεκτικά με αυτά που είπατε δικαιολογήσατε απολύτως αυτό που θεωρούν οι Ηλείοι, ότι μαζί με την Ολυμπία, μαζί με την Φιγαλία και την αρχαία Ήλιδα έχουμε το σημαντικότερο τρίγωνο αυτής της Ζ’ Εφορίας, που όμως θέλω να σας θυμίσω –για να πω μεγαλύτερο το μπράβο- ότι είναι αυτή η Εφορία η οποία χρηματοδοτείται από την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, γιατί ανήκει στη Ζ΄ΕΠΚΑ, για οποιαδήποτε εργασία αναστήλωσης του ναού κ.λπ.

Θέλω να πω σε αυτόν τον ελάχιστο χρόνο φιλολογώντας, αλλά κυριολεκτικά ότι ο πόνος, η λήθη, η άτις, η δυσνομία και άλλες προσωποποιήσεις δεινών τα οποία ταλανίζουν τους ανθρώπους που εμπλέκονται αναίτια σε καυγάδες, θεωρούνται παιδιά της Έριδας. Και επειδή είπατε για αυτή τη διαμάχη δύο γειτόνων, οι οποίοι είχαν και καλές σχέσεις, θέλω απλώς να θυμίσω ότι η ερώτηση έγινε από τόσους συναδέλφους, για να μπορέσουμε να υπερβούμε τον κακό μας εαυτό.

  • Υπάρχει δέσμευση από τη Μαρία Δαμανάκη που χθες έλαμψε στο Στρασβούργο, που έλεγε ήδη από τον Σεπτέμβρη προεκλογικά ότι θα αποκατασταθεί αυτό που αποκαθίσταται ήδη με τις ενέργειες που μου είπατε λίγο πριν με την αρωγή του Νομικού Συμβουλίου.

Με την ευκαιρία αυτή θέλω να πω ότι το συντομότερο πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ξανά με την αφορμή αυτή την ανάγκη επαναπατρισμού από την εξορία στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου των γλυπτών του Επικούρειου Απόλλωνα και της επανασύνδεσής τους με το μνημείο από το οποίο βάναυσα αποσπάστηκαν το 1814. Να επιχειρήσουμε να πείσουμε τη διεθνή κοινή γνώμη και την ελληνική για την εύλογη απαίτησή μας να επιστραφούν αυτές οι κλεμμένες αρχαιότητες, να φτιάξουμε ένα μουσείο και τελικά –γιατί όχι- να θυμηθούμε ότι οφείλουμε κυριολεκτικά να διορθώνουμε, να τιμούμε αυτό το Απολλώνιο φως που είναι Αρκαδικό, είναι Ηλείο θα πω, γιατί όποιος έχει διαβάσει τον Παυσανία τουλάχιστον στην «Ελλάδος Περιήγηση», αυτόματα θα δικαιώσει αυτό το πανελλήνιο αίτημα της αποκατάστασης της δικαιοσύνης σε ένα σφάλμα που, αν παρέμενε, θα ήταν όνειδος. Σας ευχαριστώ, αναμένω να ακούσω τη συνέχεια των πρωτοβουλιών σας και ελπίζω να κλείσει το θέμα αυτό σήμερα, αύριο, το συντομότερο.
Ευχαριστώ πολύ.

  • ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ (Βέρα Νικολαΐδου): Το λόγο έχει ο Υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού κ. Παύλος Γερουλάνος.

ΠΑΥΛΟΣ ΓΕΡΟΥΛΑΝΟΣ (Υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού): Κυρία Πρόεδρε, κύριε Αντιπρόεδρε, στην πρωτολογία μου εξήγησα τι κάναμε και γιατί το κάναμε, γιατί ακολουθήσαμε μια σωστή διαδικασία πάνω σ’ αυτό το θέμα, γιατί επιβαλλόταν να κάνουμε μια σωστή διαδικασία πάνω σ’ αυτό το θέμα.

  • Θα ήταν εύκολο για μικροκομματικούς λόγους να διορθώσουμε ένα λάθος με ένα άλλο λάθος. Αποφασίσαμε όμως ότι αυτό δεν θα ήταν το σωστό. Το σωστό ήταν να ακολουθηθεί η σωστή διαδικασία για να δοθεί μια οριστική λύση στο θέμα, μέσα από ένα πραγματικά γόνιμο διάλογο πάνω σ’ αυτό το θέμα το οποίο δεν θα αφορά μόνο το πού υπάγεται το μνημείο, αλλά ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος να το αναδείξουμε και να το αξιοποιήσουμε για το καλό της περιοχής. Σ’ αυτό το διάλογο σαφώς πρέπει να συμβάλει η κοινωνία των δύο νομών, αν όχι και των Αρκάδων για ιστορικούς λόγους, όπως επίσης μια επιτροπή σοφών και το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο.

  • Πιστεύουμε ότι ένας τέτοιος διάλογος θα είναι γόνιμος, διότι αυτή η μεταφορά, εάν και όποτε γίνει, θέλει μια υπουργική απόφαση και εγώ αν είναι να υπογράψω μια τέτοια απόφαση, θέλω και να ξέρω ότι κάνω το σωστό, αλλά και η κοινωνία να ξέρει γιατί το κάνω.

  • Αναφέρεσθε όμως στην ερώτησή σας, αλλά και στην δευτερολογία σας στη σημασία του μνημείου και εδώ θέλω να πω κάτι το οποίο θα πάρω από τα λόγια σας. Αν δεν ήταν τόσο λυπηρό, θα ήταν σχεδόν διασκεδαστικό ότι οι αρχαίοι ημών πρόγονοι θα μείνουν στην ιστορία για το Ναό τον οποίο έφτιαξαν. Εμείς θα μείνουμε στην ιστορία επειδή καταφέραμε να μεταφέρουμε το Ναό δύο φορές χωρίς να αλλάξουμε ούτε τα όρια του νομού ούτε το χώρο στον οποίο βρίσκεται ο Ναός. Θα μείνουμε στην ιστορία για μια απίστευτη τοπικιστική λογική με μια απίστευτη γραφειοκρατία που, αν δεν εντυπωσίαζε, θα τρομοκρατούσε.

  • Είναι λοιπόν σημαντικό οτιδήποτε κάνουμε να γίνει σωστά, να γίνει με τη σωστή διαδικασία, να γίνει με γνώση του γιατί το κάνουμε και να γίνει έτσι ώστε το αποτέλεσμα αυτής της δουλειάς να είναι η πραγματική ανάδειξη και αξιοποίηση αυτού του μνημείου το οποίο οφείλουμε επιτέλους να σεβαστούμε γι’ αυτό που είναι.

Σας ευχαριστώ πολύ.

  • ΣΧΟΛΙΟ: Πράγματι, είναι απορίας άξιον, τι σημαίνει “μια επιτροπή σοφών”! Μόνο ο υπουργός Πολιτισμού γνωρίζει. Θα επανέλθω…

 

Στην Εφορία Αρχαιοτήτων Ηλείας το μνημείο του Επικούρειου Απόλλωνα

Με έγγραφο που θα αποσταλεί από το υπουργείο Πολιτισμού στο Εθνικό Τυπογραφείο ζητείται να ακυρωθεί προηγούμενη απόφαση του υπουργείου-τον Σεπτέμβριο του 2009-με την οποία οριζόταν ότι το μνημείο του Επικούρειο Απόλλωνα μεταφέρεται στην ΛΗ’ Εφορία Αρχαιοτήτων στη Μεσσηνία, αντί της Ζ’ Εφορίας Αρχαιοτήτων Ηλείας.

Όπως γνωστοποίησε στη Βουλή, ο υπουργός Πολιτισμούς, Π.Γερουλάνος, απαντώντας σε σχετική επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή του ΛΑΟΣ, Βαΐτση Αποστολάτου, το θέμα που έχει διχάσει τους τοπικούς άρχοντες, κόμματα και βουλευτές επιλύεται υπέρ της Ηλείας με σχετική γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.

Το μνημείο χαρακτηρισμένο ως παγκόσμιας κληρονομιάς από την Ουνέσκο, υπαγόταν στην Ζ’ Εφορία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, η οποία ήταν αρμόδια για την Ηλεία και τη Μεσσηνία.

Όμως το 2006 δημιουργήθηκε η ΛΗ’ Εφορία Μεσσηνίας, η οποία ζήτησε να γίνει υπεύθυνη για το μνημείο. Η απόφαση, όμως, χρόνισε και ελήφθη μόλις το Σεπτέμβριο του 2009 και πέρασε στο ΦΕΚ ως «διόρθωση σφάλματος» της προηγούμενης απόφασης του 1986.

Κατά τον υπουργό «η κίνηση αυτή έγινε σε πολιτικά άστοχο χρόνο, διότι είχαμε μπει ήδη στην προεκλογική περίοδο».

 

Ερίζουν για το πού ανήκει και αδιαφορούν για την τέντα

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ. Οργιάζουν τα μπλογκ αυτές τις ημέρες για τον ναό του Επικούρειου Απόλλωνα. Οπως οι διαφωνίες μεταξύ των πολιτικών και των παραγόντων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την έδρα του μνημείου και τη στάση του υπουργού Πολιτισμού Αντώνη Σαμαρά, να τον «μεταφέρει» υπηρεσιακώς από την εφορεία Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων της Ολυμπίας σε εκείνη της Μεσσηνίας, σε προεκλογική περίοδο.

Το θέμα, που βέβαια δεν είναι καινούργιο αλλά πολύ παλιό, έγινε εσωκομματική κόντρα με τη διαμαρτυρία τριών βουλευτών της Ν.Δ., οι οποίοι διαμαρτυρήθηκαν στου Μαξίμου για την ιστορία.

Ο υπουργός Πολιτισμού από την πλευρά του, δικαιολογήθηκε ότι το αίτημα του νομάρχη Μεσσηνίας και άλλων παραγόντων προς τη Γραμματεία του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου του ΥΠΠΟ, για τον τοπογραφικό προσδιορισμό του ναού, υποβλήθηκε σε ανύποπτη πολιτική στιγμή, στις 6 Ιουλίου. Το ΠΑΣΟΚ από την άλλη μιλάει για «ρουσφέτια», όσο για το μνημείο, αυτό έγινε είδηση στην τηλεόραση!

Η γεωγραφική θέση

Ο Ναός του Επικουρείου Απόλλωνα και ο πέριξ αρχαιολογικός χώρος βρίσκονται καθ’ ολοκληρίαν εντός των ορίων του νομού Μεσσηνίας. Η διαπίστωση αυτή βασίστηκε σε επιστημονική τεκμηρίωση και στηρίχθηκε στις αδιαμφισβήτητες συντεταγμένες που έχουν κατατεθεί, προκειμένου ο Ναός να κηρυχθεί παγκόσμιο μνημείο της UNESCO, απαντά ο υπουργός. «Κατόπιν, η αρμόδια Διεύθυνση του ΥΠΠΟ ζήτησε από το Εθνικό Τυπογραφείο τη διόρθωση σφάλματος σε ΦΕΚ που είχε εκδοθεί παλαιότερα. Αλλωστε, η γεωγραφική θέση ενός μνημείου προσδιορίζεται από τις συντεταγμένες του και όχι από υπουργικές αποφάσεις, όπως ορισμένοι επιμένουν να ισχυρίζονται».

Η αλήθεια είναι ότι ανήκε στην εφορεία της Ολυμπίας. Με τον νέο Οργανισμό του ΥΠΠΟ, όμως, δημιουργήθηκε εφορεία στη Μεσσηνία. Τι πιο λογικό από το να αναλάβει το μνημείο;

Η εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ Μαρία Δαμανάκη, βέβαια, έχει άλλη άποψη: «Ας αφήσει ο υπουργός τον Επικούρειο Απόλλωνα, λοιπόν, στη γαλήνη του και στον τόπο του», σημειώνει σε ανακοίνωσή της, ενώ τα μπλογκ στο Διαδίκτυο γράφουν ό,τι θέλουν.

Τσακώνονται οι τοπικοί παράγοντες σε ποιο νομό ανήκει ο Επικούρειος, αλλά τόσα χρόνια δεν είχαν το ενδιαφέρον, ούτε η μία ούτε η άλλη πλευρά, να συμβάλουν στην προστασία και αποκατάστασή του. Ξιπάζονται για το έργο του Ικτίνου, ένας δεύτερος Παρθενώνας όπως υπενθυμίζουν διαρκώς, αλλά την ίδια ώρα διαπληκτίζονται για τα γεωγραφικά του σύνορα. Κι αναρωτιέται κανείς, μήπως τελικά όλα αυτά γίνονται για τα τουριστικά οφέλη;

Η τέντα που τοποθετήθηκε προσωρινά δεκαετίες πριν, κανέναν δεν ενοχλεί. Και μέσα σε αυτό το κλίμα ίσως τελικά είναι προτιμότερο να μείνει στη θέση της κι ας καλύπτει το μνημείο. Αλλωστε για τη θεραπεία του (μην ξεχνάμε ότι οι κίονες παρουσίαζαν μετατοπίσεις από τον άξονα του ναού) μόνο οι επιστήμονες ανησυχούν. Οπως και για τις εκάστοτε χρηματοδοτήσεις. Οι υπόλοιποι τσακώνονται σε ξένο αχυρώνα.

  • Της Γιωτας Συκκα, Η Καθημερινή, 22/09/2009
 

Η … «σκόνη» του ναού του Επικούρειου Απόλλωνα

Γρηγοριάδης Κώστας

Η «σκόνη» που σηκώθηκε από την απόφαση του υπουργού Πολιτισμού, Α. Σαμαρά, να «μεταφέρει» την αρμοδιότητα του ναού του Επικούρειου Απόλλωνα, από την Εφορεία Αρχαιοτήτων της Ηλείας, στην Εφορεία Αρχαιοτήτων της Μεσσηνίας, «καλύπτει» περισσότερα από όσα υποτίθεται ότι «αναδεικνύει»: Εν προκειμένω, ένα προεκλογικό «ρουσφέτι» – όπως χαρακτηρίστηκε δημοσίως – υπέρ της ιδιαίτερης πατρίδας του υπουργού και υποψήφιου βουλευτή στη Μεσσηνία. Μπορεί τέτοιου είδους θέματα να είναι το «αλατοπίπερο» μιας προεκλογικής εκστρατείας, στην οποία κυριαρχεί η εναγώνια προσπάθεια της πλειοψηφίας των «πρωταγωνιστών» της να κρύψουν τα βασικά που τους ενώνουν, μπας και «τσιμπήσει» κάποιος από τους εναπομείναντες αφελείς. Αλλά η …«επιστράτευση» των χαρτών της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού για την τεκμηρίωση των διοικητικών ορίων στα οποία ανήκει το μνημείο, οι «κραυγές» του νομάρχη Ηλείας που αντιδρά και οι υπουργικές αποφάσεις αυτού του τύπου παραπέμπουν σε ένα ακόμη «σύμπτωμα», χαρακτηριστικό μιας διαχρονικής πολιτικής που αντιμετωπίζει την πολιτιστική κληρονομιά σαν επιχειρηματικό – τουριστικό αντικείμενο.

Αυτή ακριβώς η πραγματικότητα «προσπερνάται» από τους διάφορους «φωνασκούντες», αλλά και υπογραμμίζεται ακριβώς με τον τρόπο που αυτοί θέτουν το πρόβλημα: «Αρκετά πια με τα ρουσφέτια του κ. Σαμαρά» δήλωσε το ΠΑΣΟΚ για το θέμα, «δεν μπορεί (…) να μετατρέπει το ιστορικό μνημείο σε αντικείμενο ρουσφετολογικών αναγκών» δήλωσε και ο νομάρχης Ηλείας (ΠΑΣΟΚ). Το αίτημα «για τον τοπογραφικό προσδιορισμό του Ναού» υποβλήθηκε τον περασμένο Ιούλιο «σε ανύποπτη πολιτικά στιγμή» από το νομάρχη Μεσσηνίας, απαντά το ΥΠΠΟ.

Και οι δύο κρύβουν την ουσία. Η οποία είναι ότι η πολιτιστική κληρονομιά (και) στην Πελοπόννησο αποτελεί αντικείμενο «επενδυτικών» σχεδίων διαφόρων ιδιωτικών φορέων, από «Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις» και «τουρ – οπερέιτορς» μέχρι «καθαρόαιμες» επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν ως πολιορκητικό κριό την «πολιτιστική χορηγία» και ακόμη την ίδια την ενσωματωμένη στην ιδιωτικοοικονομική διαχείριση «πρασινογάλαζη» Τοπική Αυτοδιοίκηση. [ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, 19/09/2009]

ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΘΕΜΑΤΑ
 

Και ο Επικούριος Απόλλωνας στο προεκλογικό παιχνίδι;

ΝΕΟΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΑΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΣΑΜΑΡΑ

Το μήλον της Εριδος, ο Παρθενώνας της Πελοποννήσου, βρίσκεται (καλυμμένος με τέντα για προστασία) στις Βάσσες Φιγαλείας, στα βουνά μεταξύ Ηλείας, Αρκαδίας και Μεσσηνίας

Το μήλον της Εριδος, ο Παρθενώνας της Πελοποννήσου, βρίσκεται (καλυμμένος με τέντα για προστασία) στις Βάσσες Φιγαλείας, στα βουνά μεταξύ Ηλείας, Αρκαδίας και Μεσσηνίας
Σάλο και έντονες αντιδράσεις προκάλεσε στους κατοίκους και τους φορείς της Ηλείας η «εκ του πονηρού» -όπως τη χαρακτηρίζουν- μεθόδευση του εκ Μεσσηνίας καταγόμενου υπουργού Πολιτισμού Αντώνη Σαμαρά, λίγες ημέρες πριν από τις εκλογές, να μεταφέρει τη διοικητική υπαγωγή του αρχαίου Ναού του Επικούριου Απόλλωνα από την Ηλεία στην Εφορεία Αρχαιοτήτων της Μεσσηνίας, τροποποιώντας το ΦΕΚ 837/Β’/4-12-86.
Με επιστολή του στον κ. Σαμαρά, που κοινοποιεί στους αρχηγούς όλων των πολιτικών κομμάτων και στον πρωθυπουργό, ο νομάρχης Ηλείας, Χαράλαμπος Καφύρας, επιτίθεται οργισμένος στον υπουργό Πολιτισμού τονίζοντας:«Μια τέτοια απόφασή σας μας βρίσκει κατηγορηματικά αντίθετους. Θεωρούμε ότι αυτή η διοικητική πράξη αποτελεί όνειδος και ρουσφετολογική παραχάραξη της Ιστορίας για εξυπηρέτηση μικρών, προσωπικών σας και ατομικών σας συμφερόντων. Δεν μπορεί σε καμία περίπτωση η ανάγκη και το άγχος για την εκλογή στο Κοινοβούλιο, επειδή είστε υποψήφιος βουλευτής στη Μεσσηνία, να μετατρέπει το ιστορικό μνημείο σε αντικείμενο ρουσφετολογικών αναγκών. Ο Ναός του Επικούριου Απόλλωνα είναι μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και σε συνδυασμό με την Αρχαία Ολυμπία και την Αρχαία Ηλιδα αποτελούν τα πλέον γνωστά αρχαιολογικά μνημεία της Ζ’ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, που εδρεύει στην Αρχαία Ολυμπία».

  • Τι λέει η Ηλεία

Οσον αφορά το θέμα για το πού ανήκει διοικητικά ο Επικούριος Απόλλωνας, η Νομαρχία Ηλείας υποστηρίζει τα εξής:

1. Το έμβλημα της σφραγίδας του 1851 του Δήμου Ανδρίτσαινας σαφέστατα καταδεικνύει ότι ο ναός ανήκει στα διοικητικά όρια του Δήμου Ανδρίτσαινας.

2. Σύμφωνα με τον καθορισμό των κοινοτικών ορίων Σκληρού – Δραγωγίου στις 22 Μαΐου του 1961 και βάσει μαρτυριών κατοίκων της περιοχής και κυρίως της μαρτυρίας του κ. Αδαμόπουλου, καταγόμενου από την περιοχή Σκληρού, προκύπτει ότι οι Βάσσες είναι στα όρια του δημοτικού διαμερίσματος Δραγωγίου, του σημερινού καποδιστριακού Δήμου Ανδρίτσαινας.

3. Ο χάρτης της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού σε κλίμακα 1/5000, τον οποίο η Ζ’ Εφορεία Αρχαιοτήτων (Ηλείας) επισυνάπτει με το υπ’ αριθμόν 344228007 έγγραφό της προς το υπουργείο Πολιτισμού, αποδεικνύει και αποτυπώνει σαφέστατα ότι το Ιερό του Επικούριου Απόλλωνα βρίσκεται εντός των γεωγραφικών ορίων του Νομού Ηλείας.

4. Η αναπτυχθείσα επιχειρηματολογία του ΥΠΠΟ είναι ελλιπής, δεν στηρίζεται σε κανένα επιστημονικό, αρχαιολογικό και διοικητικό στοιχείο, δεδομένου ότι η φυσική, γεωγραφική, ιστορική και αρχαιολογική θέση του ναού είναι στον νομό Ηλείας, εφόσον με το μνημείο συνδέεται άμεσα και άρρηκτα η ιδρύτρια πόλη του ναού, η αρχαία Φιγαλεία, ανήκουσα διοικητικώς στην, βορείως του ποταμού Νέδα, επαρχία Ολυμπίας του Νομού Ηλείας.

  • Τι λέει η Μεσσηνία;

Την αντίθετη, φυσικά, άποψη έχουν οι Μεσσήνιοι. Υποστηρίζουν, εδώ και χρόνια, ότι γεωγραφικά, σύμφωνα με τους εγκεκριμένους από το κράτος χάρτες της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού, ο Ναός του Επικούριου Απόλλωνα ανήκει στον νομό Μεσσηνίας. Διοικητικά, βέβαια, μέχρι το 2006 ανήκε στην Ζ’ Εφορεία Αρχαιοτήτων, στην οποία υπάγονταν όλα τα μνημεία και οι αρχαιολογικοί χώροι των νομών Ηλείας, Μεσσηνίας και Ζακύνθου. Το πρόβλημα ανέκυψε όταν δημιουργήθηκε η Εφορεία Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας (2006). Ο ναός έπρεπε να υπαχθεί στη νέα Εφορεία, όπερ και εγένετο τώρα από τον Αντώνη Σαμαρά.

Το μήλον της Εριδος, ο Ναός του Επικούριου Απόλλωνα (420-410 π.Χ.) βρίσκεται στις Βάσσες της Φιγαλείας, στα βουνά μεταξύ Ηλείας, Αρκαδίας και Μεσσηνίας και 14 χλμ. νότια της Ανδρίτσαινας. Θεωρείται ο Παρθενώνας της Πελοποννήσου (καθώς αποδίδεται στον ίδιο αρχιτέκτονα, τον Ικτίνο) και από το 1986 έχει περιληφθεί στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

  • Μ. ΝΟΔΑΡΟΣ, Ν. ΚΟΝΤΡΑΡΟΥ-ΡΑΣΣΙΑ, Ελευθεροτυπία, Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου 2009