RSS

Category Archives: Παγκόσμια Κληρονομιά

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ Αγριος ανταγωνισμός μονοπωλίων

Ο μονοπωλιακός ανταγωνισμός γύρω από το κερδοσκοπικό «κελεπούρι» της ψηφιοποίησης βιβλίων, αρχείων και μουσειακών συλλογών, σκληρός και ανελέητος, ενίοτε «αδειάζει» ακόμη και τα προπαγανδιστικά επιτελεία της αστικής τάξης, αποκαλύπτοντας το πώς αντιλαμβάνεται τον πολιτισμό.

Προχτές ο Γάλλος Πρόεδρος, Σαρκοζί, ανακοίνωσε κρατική χρηματοδότηση, 1,1 δισ. δολαρίων για την ψηφιοποίηση γαλλικών λογοτεχνικών έργων, οπτικοακουστικών αρχείων και ιστορικών εγγράφων, υπογραμμίζοντας – όπως το ερμηνεύει η αμερικανική εφημερίδα «New York Times» – «την επιθυμία της κυβέρνησής του να διατηρήσει τον έλεγχο της πολιτισμικής κληρονομιάς της Γαλλίας στην εποχή της ψηφιοποίησης».

Η ανακοίνωση αυτή δείχνει τις μεγάλες αντιθέσεις μεταξύ των ισχυρών κρατών – μελών της ΕΕ (κυρίως Γαλλίας, Γερμανίας) για την πολυδιαφημισμένη «Ευρωπαϊκή Ψηφιακή Βιβλιοθήκη» («Europeana»), μεγάλο μέρος του περιεχομένου της οποίας προέρχεται από γαλλικές πηγές. Ετσι, ενώ «σύσσωμη» η ΕΕ κινείται ενάντια στο διαδικτυακό μονοπώλιο της Google (λόγω της γνωστής συμφωνίας του με Αμερικανούς εκδότες για ψηφιοποίηση βιβλίων) η Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας τον περασμένο Αύγουστο συζητούσε με την Google για την ψηφιοποίηση των συλλογών της! Μάλιστα, την περασμένη βδομάδα ο Σαρκοζί… «ξεσπάθωσε»: «Δε θα αφεθούμε να γδυθούμε από την κληρονομιά μας προς όφελος μιας μεγάλης επιχείρησης, ανεξάρτητα από το πόσο φιλική, μεγάλη ή αμερικανική είναι», είπε υπονοώντας την Google. Ωστόσο, σύμφωνα με τους «New York Times», τα χρήματα που ανακοινώθηκαν τη Δευτέρα θα δοθούν πάλι μέσω μοντέλου ΣΔΙΤ (σ.σ. συμπράξεις δημόσιου – ιδιωτικού τομέα) …το οποίο μπορεί να περιλάβει… και την Google!

Μάλιστα, σε δηλώσεις του στην εφημερίδα, ο Bruno Racine, πρόεδρος της Εθνικής Βιβλιοθήκης Γαλλίας είπε ότι αυτό το ζήτημα «παραμένει ανοιχτό», υπογραμμίζοντας την «ανάγκη συνεργασίας με τον ιδιωτικό τομέα», προκειμένου να εξασφαλιστεί το απαραίτητο για την ψηφιοποίηση κεφάλαιο, δεδομένου πως 1,1 δισ. δολάρια δεν επαρκούν για τους πάνω από 14 εκατομμύρια τόμους του ιδρύματος. Πρόσθεσε ότι εκείνοι που αντέδρασαν για τις συζητήσεις της Εθνικής Βιβλιοθήκης με την Google ενδιαφέρθηκαν πρώτιστα για την «κυρίαρχη θέση της» στην ψηφιακή αγορά και όχι επειδή είναι ιδιωτική εταιρεία…

Θυμίζουμε ότι η ΕΕ από το 2008 που ξεκίνησε η «Europeana» έδωσε ευθέως «γραμμή» στα κράτη – μέλη να προχωρήσουν στην ψηφιοποίηση της κληρονομιάς τους με μοντέλο ΣΔΙΤ… [ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Τετάρτη 16 Δεκέμβρη 2009]

Advertisements
 

«Δέσμευση» για επιστροφή μνημείων

  • Στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, 85 κράτη-μέλη υιοθέτησαν το ψήφισμα που πρότεινε η Ελλάδα

ΨΗΦΙΣΜΑ. Με πρωτοβουλία της χώρας μας, στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, 85 κράτη-μέλη υιοθέτησαν το ψήφισμα «Επιστροφή ή αποκατάσταση των αγαθών της πολιτιστικής κληρονομιάς στις χώρες προέλευσής τους». Το σχέδιο είχε προταθεί από τον πρέσβη Αναστάση Μητσιάλη, μόνιμο αντιπρόσωπο της Ελλάδας στον ΟΗΕ, στις 16 Νοεμβρίου και χθες υιοθετήθηκε συναινετικά. Στη σημαντική αυτή εκδήλωση, η οποία αποτελεί μια «δέσμευση» των κρατών να συνεργαστούν σε ένα κοινό στόχο, έλαβε μέρος και ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Παύλος Γερουλάνος, ο οποίος από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης, ήταν σαφής για τη στάση που θα ακολουθήσει από τη νέα του θέση στο ζήτημα αυτό.

«Δεν μπορεί να δημιουργηθεί βιώσιμος παγκόσμιος πολιτισμός αν δεν αναγνωρίζουμε και σεβόμαστε τη δύναμη και τη μοναδικότητα των επιμέρους πολιτισμών» υπογράμμισε επαινώντας το ρόλο του ΟΗΕ στον παγκόσμιο διάλογο ανάμεσα στους πολιτισμούς.

«Μία από τις δεσμεύσεις του ΟΗΕ είναι να διατηρήσει τις πολιτιστικές ταυτότητες των λαών μοναδικές, πλήρεις και δημιουργικές» τόνισε, ενώ αναφέρθηκε στα Γλυπτά του Παρθενώνα και στην ανάγκη για την επανένωση των διασπασμένων συμβόλων της πολιτιστικής κληρονομιάς.

«Το να διαμελίζουμε είναι ανήθικο, το να κρατάμε τα κομμάτια του μοιρασμένα είναι αντιδεοντολογικό. Στον Παρθενώνα αρκετοί πολιτισμοί, αν όχι ο κόσμος στο σύνολό του, αναγνωρίζουν ένα σύμβολο ανθρωπισμού» είπε εκφράζοντας τη χαρά του για το ότι αρκετά κομμάτια του μνημείου αυτού μας επιστράφηκαν εθελούσια ή διά δανείων από τη Χαϊδελβέργη, το Παλέρμο και το Βατικανό. Εδωσε μάλιστα το στίγμα του για τη συνέχεια, υπογραμμίζοντας ότι προσβλέπει στη συνεργασία με άλλα μουσεία «για να βρούμε τρόπους για την επιστροφή των μαρμάρων του Παρθενώνα, τα οποία θα εμπλουτίσουν αντί να καταστήσουν φτωχότερες τις εξαιρετικές συλλογές τους».

Το ψήφισμα στα Ηνωμένα Εθνη είναι μια ευκαιρία να θέσουμε το πλαίσιο μέσα στο οποίο η Ελλάδα, όπως και άλλες χώρες της υφηλίου, διεκδικούν να δουν την επιστροφή κάποιων συγκεκριμένων κομματιών της τέχνης, τα οποία βρίσκονται σε άλλα μουσεία, δήλωσε ο κ. Γερουλάνος μετά την ομιλία του.

Το ψήφισμα που υιοθετήθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ επιδοκιμάζει τα κράτη-μέλη, μουσεία κ.ά., για τις προσπάθειες καταπολέμησης του λαθρεμπορίου αρχαιοτήτων, χαιρετίζει κάθε πρωτοβουλία, επισημαίνει τη διενέργεια από την UNESCO περιφερειακών συναντήσεων για το θέμα, όπως η Διεθνής Διάσκεψη της Αθήνας και η Εκτακτη Συνάντηση της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Προώθηση της Επιστροφής των Αγαθών της Πολιτιστικής Κληρονομιάς στις Χώρες Προέλευσής τους ή της Αποκατάστασης σε Περίπτωση Παράνομης Ιδιοποίησης που πραγματοποιήθηκε στη Σεούλ το 2008.

Εκφράζει ενδιαφέρον για τη δημιουργία ενός νομοθετικού πλαισίου σχετικά με την κρατική ιδιοκτησία πολιτιστικών αγαθών, μιας βάσης δεδομένων ορθών πρακτικών στον τομέα της επιστροφής και αναγνωρίζει τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ των κρατών για την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου πολιτιστικών αγαθών. Στη συνεργασία αυτή συμπεριλαμβάνεται και η δίωξη ατόμων που εμπλέκονται σε τέτοιες δραστηριότητες.

 

Γερουλάνος: Αναγκαίος ο σεβασμός προς τη «δύναμη και μοναδικότητα των επιμέρους πολιτισμών»

  • Ομιλία υπουργού Πολιτισμού και Τουρισμού Παύλου Γερουλάνου στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ και ψήφισμα για την πολιτιστική κληρονομιά.

«Δεν μπορεί να δημιουργηθεί βιώσιμος παγκόσμιος πολιτισμός, αν δεν αναγνωρίζουμε και σεβόμαστε τη δύναμη και τη μοναδικότητα των επιμέρους πολιτισμών», τόνισε σήμερα το πρωί (ώρα Ελλάδας) από τη βήμα της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού, Παύλος Γερουλάνος.

Νωρίτερα, παρουσία του κ. Γερουλάνου και με πρωτοβουλία της χώρας μας, υιοθετήθηκε απόφαση με τίτλο «Επιστροφή ή αποκατάσταση των αγαθών της πολιτιστικής κληρονομιάς στις χώρες προέλευσής τους». Το σχέδιο ψηφίσματος είχε προταθεί από το μόνιμο αντιπρόσωπο της Ελλάδας στον ΟΗΕ, πρέσβη Αναστάση Μητσιάλη, στις 16 Νοεμβρίου 2009. H απόφαση συγκηδεμονεύτηκε από 85 κράτη-μέλη και υιοθετήθηκε συναινετικά, χωρίς ψηφοφορία.

Ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού αναφέρθηκε στη σημασία του ΟΗΕ και κυρίως στο ρόλο που διαδραματίζει στην πραγματοποίηση του παγκόσμιου διαλόγου ανάμεσα στους πολιτισμούς, σημειώνοντας ότι «μια από τις δεσμεύσεις του ΟΗΕ είναι να διατηρήσει τις πολιτιστικές ταυτότητες των λαών μοναδικές, πλήρεις και δημιουργικές».

Ο κ. Γερουλάνος χαρακτήρισε την απόφαση «ως μαρτυρία της δέσμευσης των κρατών να εργαστούν μαζί για την πραγματοποίηση αυτού του στόχου» και εξέφρασε την «ειλικρινή εκτίμηση» της ελληνικής κυβέρνησης προς όλους τους συγκηδεμόνες της απόφασης και όλα τα κράτη-μέλη για την υποστήριξή τους.

Στη συνέχεια, ο κ Γερουλάνος αναφέρθηκε στην ανάγκη «επανένωσης των διασπασμένων συμβόλων» της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, κάνοντας ειδική αναφορά στα μάρμαρα του Παρθενώνα:

«Η πολιτιστική κληρονομιά δεν χρειάζεται πάντα προστασία. Πολύ συχνά, η πολιτιστική κληρονομιά χρειάζεται να επουλωθεί. Να επουλωθεί όπως στη διαδικασία του να επιστρέψει κάτι στο σπίτι του, και να ξαναγίνει πλήρες. Στο ίδιο πλαίσιο, μέσα στο οποίο επιδιώκουμε να επουλώσουμε τις ταυτότητες, έτσι θα πρέπει να επιδιώξουμε να επουλώσουμε μεγάλα σύμβολα κληρονομιάς. Ιδιαίτερα όταν τα σύμβολα αυτά αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του διαλόγου μας αναφορικά με τον πολιτισμό. Ένα σύμβολο τόσο μοναδικό ώστε να αντικατοπτρίζει τις αξίες διαφορετικών πολιτισμών, γίνεται ένα παγκόσμιο σύμβολο. Με στόχο να εμπνεύσει τις αξίες που αντιπροσωπεύει, με στόχο να μας φέρει κοντά σε πνεύμα κατανόησης. Το να το διαμελίζουμε είναι ανήθικο, το να κρατάμε τα κομμάτια του μοιρασμένα είναι αντιδεοντολογικό. Στον Παρθενώνα αρκετοί πολιτισμοί, αν όχι ο κόσμος στο σύνολό του, αναγνωρίζουν ένα σύμβολο ανθρωπισμού. Τη βασική ιδέα ότι οι άνθρωποι είναι καλοί, αν κάποιος τους εμπνεύσει να ασκήσουν αυτοσυγκράτηση. Το ότι μπορούν να συνεργαστούν και να δημιουργήσουν απίστευτα πράγματα αν αφεθούν ελεύθεροι να σκεφθούν, να εκφραστούν, να θέσουν σε εφαρμογή τη λογική τους, και τελικά να εξουσιάσουν τους εαυτούς τους. Αντιπροσωπεύει την ουσία αυτών για τα οποία ιδρύθηκε αυτός ο Οργανισμός. Εκφράζοντας την πίστη του στην ανθρώπινη φύση, πρόκειται για ένα σύμβολο τόσο μοναδικό ώστε να στέκεται ως φωτεινή πηγή όχι μόνο για τα επιτεύγματα που έχουμε καταφέρει, αλλά τελικά γι’ αυτά που πρόκειται να δημιουργήσουμε. Για εμάς τους Έλληνες, ο Παρθενώνας είναι όλα αυτά τα πράγματα και επιπλέον μέρος αυτού που είμαστε. Ένα θεμελιώδες κομμάτι της κληρονομιάς μας. Δεν μπορούμε παρά να εκφράσουμε τη χαρά μας για το ότι αρκετά κομμάτια του μνημείου αυτού μας επιστράφηκαν εθελούσια ή διά δανείων από την Χαϊδελβέργη, το Παλέρμο και το Βατικανό. Προσβλέπουμε στη συνεργασία με άλλα μουσεία, για να βρούμε τρόπους για την επιστροφή των μαρμάρων του Παρθενώνα, τα οποία θα εμπλουτίσουν αντί να καταστήσουν φτωχότερες τις εξαιρετικές τους συλλογές».

Καταλήγοντας, ο κ. Γερουλάνος είπε: «Κύριε Πρόεδρε, είμαστε αποφασιστικά στο δρόμο του να κάνουμε τον κόσμο μας έναν καλύτερο κόσμο, και το έχουμε κάνει με το να σεβόμαστε και να εξυμνούμε ο ένας τον άλλο, με το να βρίσκουμε στον καθένα το στοιχείο εκείνο που τον κάνει μοναδικό. Η ακεραιότητα ενός μνημείου, ενός αριστουργήματος, ενός έργου τέχνης θα πρέπει να θεωρείται δικαίωμα τόσο ιερό όσο οποιοδήποτε άλλο δικαίωμα υπερασπίζεται αυτός εδώ ο Οργανισμός, διότι η ακεραιότητα ενός παγκόσμιου συμβόλου πολιτιστικής κληρονομιάς μπορεί να είναι το ίδιο σημαντική όσο και η ίδια η πολιτιστική κληρονομιά».

  • Το ψήφισμα της Γ.Σ.

Το ψήφισμα που υιοθετήθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, μεταξύ άλλων:

– Επιδοκιμάζει τα κράτη – μέλη, τους πολιτιστικούς και εκπαιδευτικούς θεσμούς, τα μουσεία και την κοινωνία των πολιτών για τις προσπάθειες καταπολέμησης του λαθρεμπορίου αρχαιοτήτων και χαιρετίζει κάθε πρωτοβουλία για την εκούσια επιστροφή αγαθών της πολιτιστικής κληρονομιάς που έχουν διακινηθεί παρανόμως.

– Επισημαίνει τη διενέργεια από την UNESCO περιφερειακών συναντήσεων για το θέμα, όπως η Διεθνής Διάσκεψη της Αθήνας και η Έκτακτη Συνάντηση της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Προώθηση της Επιστροφής των Αγαθών της Πολιτιστικής Κληρονομιάς στις Χώρες Προέλευσής τους ή της Αποκατάστασης σε Περίπτωση Παράνομης Ιδιοποίησης που πραγματοποιήθηκε στη Σεούλ το 2008, καθώς και των συστάσεων των συνόδων αυτών.

– Εκφράζει ενδιαφέρον για τη συζήτηση που διεξάγεται στο πλαίσιο της ανωτέρω Διακυβερνητικής Επιτροπής, με στόχο τη δημιουργία ενός νομοθετικού πλαισίου σχετικά με την κρατική ιδιοκτησία πολιτιστικών αγαθών, μιας βάσης δεδομένων ορθών πρακτικών στον τομέα της επιστροφής και της αποκατάστασης των αγαθών της πολιτιστικής κληρονομιάς στις χώρες προέλευσής τους.

– Αναγνωρίζει τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ των κρατών για την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου πολιτιστικών αγαθών και της παράνομης απομάκρυνσής τους από τις χώρες προέλευσης τους, μεταξύ άλλων, μέσω της συνεργασίας σε νομικό επίπεδο. Στη συνεργασία αυτή συμπεριλαμβάνεται και η δίωξη ατόμων που εμπλέκονται σε τέτοιες δραστηριότητες και η έκδοσή τους συμφώνα με τη νομοθεσία των συνεργαζόμενων κρατών και του σχετικού διεθνούς δικαίου.

  • Δήλωση κ. Γερουλάνου

Μετά την έγκριση του ψηφίσματος και την ομιλία του στη Γενική Συνέλευση, ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού δήλωσε: «Το ψήφισμα στα Ηνωμένα Έθνη είναι μια ευκαιρία να θέσουμε το πλαίσιο μέσα στο οποίο η Ελλάδα, όπως και άλλες χώρες της υφηλίου, διεκδικούν να δουν την επιστροφή κάποιων συγκεκριμένων κομματιών της τέχνης, τα οποία βρίσκονται σε άλλα μουσεία. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η Ελλάδα έχει μια ιδιαίτερη ευκαιρία να μιλήσει γι’ αυτά τα θέματα, γιατί αφορά ένα μνημείο, τον Παρθενώνα, το οποίο έχει διαμελιστεί και υπάρχει σε διάφορα μουσεία του κόσμου, κυρίως στο Βρετανικό Μουσείο. Είναι λοιπόν μια ευκαιρία να θέσει κανείς αυτό το πλαίσιο, να μιλήσει γι’ αυτό το οποίο διεκδικεί η Ελλάδα και να δώσει σε όλον τον κόσμο την ευκαιρία να καταλάβει τι ακριβώς είναι αυτό που διεκδικούμε. Τα Μάρμαρα του Παρθενώνα είναι μια πολύ ιδιαίτερη περίπτωση. Δεν είναι μόνο στο Βρετανικό Μουσείο, είναι και σε άλλα μουσεία και η επιστροφή τους με τον α ή τον β τρόπο πρέπει να γίνει κατανοητή μέσα στο πλαίσιο της επανένωσής τους με ένα μνημείο το οποίο είναι στην ολότητά του στην Αθήνα».

http://www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

 

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ – ΜΟΝΟΠΩΛΙΑ – «ΜΚΟ»: Το «μανατζάρισμα» της παγκόσμιας κληρονομιάς

  • Οταν η SHELL… δίνει «μαθήματα» πολιτιστικής διαχείρισης
Βουνό Κιναμπάλου, ΜΑΛΑΙΣΙΑ

Μια ακόμη χαρακτηριστική περίπτωση διαπλοκής του κεφαλαίου με τις «Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις» και τους διεθνείς οργανισμούς στο πεδίο της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς «προέκυψε» στα μέσα του περασμένου Μάη, υπογραμμίζοντας τον πραγματικό ρόλο όλων των παραπάνω: Στις 15 Μάη η UNESCO ανακοίνωσε τους πρώτους τόπους από τον κατάλογο της παγκόσμιας κληρονομιάς που θα συμμετέχουν στο πρόγραμμα «Επιχειρησιακές (σ.σ. «Business» στο πρωτότυπο) δεξιότητες για την Παγκόσμια Κληρονομιά» («Business Skills for World Heritage»)… που χρηματοδοτείται από τον πολυεθνικό κολοσσό της SHELL και εκτελείται από την «ΜΚΟ» «Earthwatch» (σ.σ. «Ερθγουότς», «Παρατηρητήριο της Γης»)!Το «ενδιαφέρον» των μονοπωλίων για το περιβάλλον και την πολιτιστική κληρονομιά θα μπορούσε να είναι και φράση – σύντομο ανέκδοτο. Αλλά δεν είναι. Διότι αυτό το «ενδιαφέρον» δεν είναι τίποτα περισσότερο από το γνωστό «φρούτο» της «Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης», δηλαδή του προπαγανδιστικού μηχανισμού των εταιρειών που έχει σαν στόχο να «αμβλύνει» το κοινωνικό «προφίλ» τους, κρύβοντας τη στυγνή εκμετάλλευση των εργαζομένων. Πολύ περισσότερο που πολυεθνικές όπως η συγκεκριμένη έχουν γίνει πασίγνωστες για το «περιβαλλοντικό ενδιαφέρον» τους σε χώρες όπως η Νιγηρία. Οπου «ξεζούμισε» τους φυσικούς και ενεργειακούς πόρους, αφήνοντας μια ρημαγμένη φύση, «ξεζούμισε» την εργατική δύναμη και είδε να βάφεται με αίμα η αντίδραση του λαού σε αυτήν την «κατοχή» από το καθεστώς που υπερασπίστηκε την πολυεθνική. Είναι η εταιρεία που έσπαγε το ένα μετά το άλλο τα ρεκόρ κερδών στον κλάδο της από το 2006 μέχρι και το 2008 και εκείνη που πρώτη έσπευσε να λαφυραγωγήσει τον ενεργειακό πλούτο του Ιράκ ως η πρώτη δυτική πετρελαϊκή εταιρεία που υπέγραψε συμφωνία με την ιρακινή κυβέρνηση, μετά από την αμερικανική εισβολή του 2003, για την εκμετάλλευση κοιτασμάτων φυσικού αερίου στη Βασόρα αξίας 4 δισ. δολαρίων, το 2008. Είναι εκείνη που το 2003 ανακοίνωναν με απόλυτο κυνισμό ότι προσδοκούν αύξηση κερδών κατά 150 έως 250 δισ. δραχμές, με τη μείωση των δαπανών μισθοδοσίας, που θα προκύψει από την απόλυση 2.500 εργαζομένων.

  • «Εθνικά πάρκα ΑΕ»…
Εθνικό Πάρκο των υπόγειων ποταμών PUERTO PRINCESA ΦΙΛΙΠΠΙΝΕΣ

Τα παραπάνω είναι μόνο «στιγμές», γενικά γνωστές, της δράσης της πολυεθνικής και μόνο ένα «κεφάλαιο» από το μαύρο «βιβλίο» του ιμπεριαλισμού. Κι όμως, φαίνεται πως κάθε άλλο παρά εμποδίζουν την UNESCO να συνεργαστεί με την πολυεθνική και μάλιστα στον ευαίσθητο τομέα της παγκόσμιας κληρονομιάς. Με απλά λόγια, το πρόγραμμα θα «εκπαιδεύσει» διευθυντικά στελέχη διοικήσεων πολιτιστικών τόπων ή ιστορικών περιοχών ανά τον πλανήτη – που είναι ενταγμένα και υποτίθεται ότι «προστατεύονται» από την UNESCO μέσω του γνωστού καταλόγου της παγκόσμιας κληρονομιάς – στην επιχειρηματική, δηλαδή εμπορευματική/ κερδοσκοπική διαχείριση αυτών των αντικειμένων.Οι πρώτες περιοχές του καταλόγου της παγκόσμιας κληρονομιάς που συμμετέχουν στο πρόγραμμα είναι το εθνικό πάρκο Ujung Kulon (Ινδονησία), το εθνικό πάρκο των υπόγειων ποταμών Puerto Princesa (Φιλιππίνες) και το πάρκο Kinabalu (Μαλαισία) από τα οποία θα «μαθητεύσουν» συνολικά εννιά διευθυντές τους. Οι «εκπαιδευτές» θα είναι δύο «επαγγελματίες» (sic) της «Earthwatch» και τρεις «εμπειρογνώμονες» στο μάνατζμεντ από τη Shell. Τα «μαθήματα» θα διαρκέσουν 11 μέρες και θα λάβουν χώρα στις κοιλάδες Danum στο νησί του Βόρνεο. Εκεί οι συμμετέχοντες θα αναπτύξουν την «περίληψη» ενός «επιχειρηματικού σχεδίου» και κατά τη διάρκεια του επόμενου έτους θα λάβουν την «τρέχουσα υποστήριξη» από τους εμπειρογνώμονες επιχειρησιακού προγραμματισμού της Shell, «δεδομένου ότι εφαρμόζουν τα σχέδιά τους»…

Πρόκειται για πενταετές πρόγραμμα, που όπως είπαμε χρηματοδοτείται από τη Shell, εκτελείται από την «Earthwatch» και βασίζεται «στο επιτυχές πρόγραμμα “επιχειρησιακός προγραμματισμός – πιλοτικό έργο για τη φυσική παγκόσμια κληρονομιά”» που «έτρεξε» στο πρόσφατο παρελθόν μεταξύ του «ιδρύματος» που έχει συστήσει η Shell και του Κέντρου Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Σύμφωνα μάλιστα με την UNESCO, κατά τη διάρκεια των πέντε χρόνων, «αναμένουμε ότι όλες οι φυσικές περιοχές της παγκόσμιας κληρονομιάς στη Νοτιοανατολική Ασία θα έχουν την πιθανότητα να συμμετέχουν στην κατάρτιση»! «Είναι μια καλή ευκαιρία να παρασχεθούν οργανωτικές σπουδές διοίκησης επιχειρήσεων στους διοικητικούς επαγγελματίες αυτών των πόρων που δεν είχαν έρθει σε επαφή με κάτι τέτοιο στο παρελθόν» σχολίασε ο Μαρκ Πέτρι εκ μέρους της UNESCO, προσθέτοντας ότι ένας αντιπρόσωπός της θα είναι επίσης παρών στο πρόγραμμα, το οποίο «εξασφαλίζει ότι οι αντιπρόσωποι αυτών των περιοχών αναπτύσσουν μια καλύτερη κατανόηση των διοικητικών επιπτώσεων του προσδιορισμού της παγκόσμιας κληρονομιάς»!

Αυτό σημαίνει, με απλά λόγια, ότι η εποχή που η πολιτιστική κληρονομιά αντιμετωπιζόταν, έστω από τους διεθνείς οργανισμούς και λόγω της ύπαρξης και της πίεσης των σοσιαλιστικών χωρών, ως μια «εξαίρεση» από το γενικότερο αγοραίο πλαίσιο, έχει πλέον παρέλθει… «ανεπιστρεπτί» ελπίζουν. Τώρα επιχειρείται και σε παγκόσμιο επίπεδο η «αποδέσμευση» της διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονομιάς από κάθε έννοια δημόσιου ελέγχου και η μετατροπή της σε οικονομικό πόρο με καπιταλιστικούς όρους. Για να γίνει αυτό πρέπει να «εκπαιδευτούν» τα στελέχη στη διαχείριση της κληρονομιάς και το εν λόγω πρόγραμμα αποτελεί ένα από τα εργαλεία γι’ αυτό το σκοπό. Αυτό το πρόγραμμα, σημειώνει η UNESCO «εστίασε στην ενίσχυση της ικανότητας επιχειρησιακού προγραμματισμού των μη κερδοσκοπικών οργανώσεων (κυβερνητικά πρακτορεία, ΜΚΟ) υπεύθυνων για την ευθύνη, τη διαχείριση και την προστασία των φυσικών περιοχών της παγκόσμιας κληρονομιάς που είναι αυτήν την περίοδο κάτω από κάποιο βαθμό απειλής. Το πιλοτικό έργο εξέτασε τη σχετικότητα και τον αντίκτυπο της μεταφοράς των δεξιοτήτων κύριας επιχείρησης στους διευθυντές τεσσάρων (σ.σ. κατά την παλαιότερη εφαρμογή) φυσικών περιοχών παγκόσμιας κληρονομιάς» σε «μεσαίου εισοδήματος χώρες» (σ.σ. οι υπογραμμίσεις δικές μας). Δηλαδή, δεν πρόκειται έστω για «απλά» μαθήματα «μάνατζμεντ», αλλά για «μεταφορά» του κερδοσκοπικού προσανατολισμού μιας οποιασδήποτε επιχείρησης (αυτό εννοείται με το «κύρια επιχείρηση») πάνω στην πολιτιστική κληρονομιά. Το τι θα σημάνει αυτό για τα – πάλαι ποτέ – «εθνικά» πάρκα, τους αρχαιολογικούς χώρους, τους ιστορικούς τόπους, τα τοποία φυσικού κάλλους και οτιδήποτε προστατεύεται σε παγκόσμιο ή εθνικό επίπεδο είναι εφιαλτικό και να το σκεφτεί κανείς. Διότι τώρα το αστικό κράτος δεν έχει κανένα προπαγανδιστικό εμπόδιο να παραδεχθεί ανοιχτά ότι η προστασία των παραπάνω αποτελεί «κόστος» για το ίδιο και ως «κόστος» μπορεί φυσικά να μειωθεί ή να κοπεί, προς όφελος πολλών «καλοθελητών», όπως μονοπώλια, «ΜΚΟ» κλπ.

Αλλωστε, οι «ΜΚΟ» δεν κρύβουν – το αντίθετο μάλιστα – το βασικό στόχο τους για «εμπλοκή» του ιδιωτικού τομέα στη διαχείριση της κληρονομιάς. Μέσα στους στόχους της «Earthwatch» είναι η «ενίσχυση της συνειδητοποίησης για τη σημασία της παγκόσμιας κληρονομιάς με την ανάμειξη των κοινοτήτων, του ιδιωτικού τομέα και των ανθρώπων που ζουν μέσα ή κοντά σε μια τέτοια περιοχή» και η «δημιουργία ενός δικτύου συνεργασίας με τον ιδιωτικό τομέα και την κοινωνία πολιτών».

Πρέπει να σημειωθεί ότι αυτός αποτελεί τον κύριο προσανατολισμό της πολιτικής της ΕΕ και των κρατών – μελών της για τον πολιτισμό γενικά. Θυμίζουμε ότι ήδη έχουν αρχίσει να πληθαίνουν οι «ΜΚΟ» που δραστηριοποιούνται ειδικά στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς, ενώ το κεφάλαιο ενισχύει την παρεμβατικότητα των «πολιτιστικών ιδρυμάτων» του αποθρασυμένο από το αντιδραστικό νομοθετικό «περιβόλι» των κυβερνήσεων του δικομματισμού.

  • Γρηγόρης ΤΡΑΓΓΑΝΙΔΑΣ, Ριζοσπάστης, Κυριακή 21 Ιούνη 2009