RSS

Category Archives: Παρθενώνας

Οι σκαλωσιές επιστρέφουν στον Παρθενώνα

Σκαλωσιές και γερανοί τοποθετούνται και πάλι στον Παρθενώνα, καθώς εντός ολίγου ξεκινά το νέο πρόγραμμα αναστήλωσης και συντήρησης της δυτικής πλευράς του. Πρόκειται για την όψη του μνημείου που αντικρίζει ο επισκέπτης από τη Διονυσίου Αρεοπαγίτου, την καλύτερα διατηρημένη αλλά και με εκτεταμένες φθορές, οι οποίες έχουν προκύψει από το πέρασμα του χρόνου αλλά και από τους ανθρώπους: θραύσεις των μαρμάρων, διανοίξεις των αρμών σε βαθμό τέτοιο ώστε να έχει αλλοιωθεί η αρχική γεωμετρία του μνημείου, διαβρώσεις από την υγρασία και τη μόλυνση της ατμόσφαιρας, σκουριά από τα σιδερένια στοιχεία που είχαν τοποθετηθεί σε παλαιότερη αναστήλωση. Επιπλέον οι νέες επεμβάσεις θα επιτρέψουν την καθαίρεση των τελευταίων αυθεντικών γλυπτικών στοιχείων του Παρθενώνα, δηλαδή έξι μετοπών, και την αντικατάστασή τους με αντίγραφα. Ηδη αυτή τη στιγμή «προετοιμάζεται» το έδαφος μπροστά στη δυτική πλευρά του ναού, ώστε να πατήσει ο γερανός χωρίς να προκαλέσει βλάβες στον αρχαιολογικό χώρο.

«Για πρώτη φορά ανεβήκαμε στη δυτική πλευρά του Παρθενώνα το 2007 με τη βοήθεια μιας πλατφόρμας. Και μας περίμενε μια τεράστια έκπληξη» λένε οι δύο αρχιτέκτονες, κυρίες Βασιλική Ελευθερίου και Βάσω Μανιδάκη , οι οποίες σε συνεργασία με την πολιτικό μηχανικό κυρία Αντιγόνη Βρούβα έχουν εκπονήσει τη μελέτη για την αποκατάσταση του μνημείου. «Τόσο η διάβρωση της επιφάνειας των μαρμάρων όσο και των περισσότερων εξωτερικών συνδέσμων ήταν πολύ μεγαλύτερη από την αναμενόμενη. Ιδιαίτερα άσχημη είναι η κατάσταση στην κεντρική περιοχή, που φαίνεται πως επλήγη περισσότερο από την αρχαία πυρκαγιά, ενώ συντριπτική είναι η απολάξευση που είχε γίνει στις μετόπες. Αντίθετα, οι δύο γωνίες, παρ΄ ότι διατηρούν τα αρχιτεκτονικά τους στοιχεία, αντιμετωπίζουν κρίσιμα δομικά προβλήματα».

Τα σοβαρότερα προβλήματα παρουσιάζονται στους εξωτερικούς λίθους των δύο γωνιών, όπου έχουν εμφανιστεί διαμπερείς θραύσεις, ενώ ρήγμα πλάτους 1 εκατοστού προκλήθηκε ύστερα από τους σεισμούς του 1981 και του 1999 σε λίθο της νοτιοδυτικής γωνίας. Διαμπερή ρήγματα παρουσιάζονται εξάλλου σε σπονδύλους των κιόνων και τα κιονόκρανα έχουν χάσει μεγάλο μέρος της μάζας τους. Συνέπεια όλων αυτών είναι να υπάρχει παραμόρφωση ολόκληρης της πλευράς με μεταβολή του μήκους της όψης περίπου κατά έξι εκατοστά. Ωστόσο «δεν πρόκειται να αποκαταστήσουμε όλες τις φθορές που έχει υποστεί αυτή η πλευρά του ναού, γιατί τότε οι επεμβάσεις θα ήταν πολύ μεγάλες και θα αντέστρεφαν την αυθεντικότητά του» τονίζει η προϊσταμένη της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων Ακροπόλεως, πολιτικός μηχανικός κυρία Μαίρη Ιωαννίδου. Οπως επισημαίνει άλλωστε η κυρία Μανιδάκη, «βασικός μας στόχος είναι η δομική ενίσχυση αυτής της πλευράς ώστε να κατορθώσει να αντιμετωπίσει τον χρόνο». Από τα οκτώ προγράμματα που περιλαμβάνει λοιπόν αυτό το έργο, άμεσης προτεραιότητας είναι οι επεμβάσεις στις δύο γωνίες (ΒΔ και ΝΔ), απ΄ όπου θα απομακρυνθούν οι μετόπες. Αυτά τα δύο προγράμματα έχουν ενταχθεί στο ΕΣΠΑ και σύμφωνα με τον προγραμματισμό θα ολοκληρωθούν εντός τριετίας.

  • Ο χρόνος και ο άνθρωπος

Πρώτη σοβαρή βλάβη που υπέστη η δυτική πλευρά του Παρθενώνα ήταν η απολάξευση των μετοπών. Συνέβη κατά τον Μεσαίωνα από χριστιανούς στην προσπάθειά τους να εξαφανίσουν τις ειδωλολατρικές ανάγλυφες παραστάσεις. Η μόνη που διασώθηκε είναι αυτή της βορειοδυτικής γωνίας, στην οποία «είδαν» τη σκηνή του Ευαγγελισμού. Περί τα 700 βλήματα εξάλλου έπληξαν την πλευρά αυτή κατά την Ελληνική Επανάσταση.

Μεγάλα προβλήματα προκάλεσαν στη συνέχεια οι δύο προηγούμενες αναστηλώσεις. Στην πρώτη (1898-1902), από τον Μπαλάνο, έγιναν πολλές αποσυναρμολογήσεις λίθων, συρραφές των μαρμάρων με σιδερένιους συνδέσμους, συμπληρώσεις τεσσάρων κιονοκράνων με νέο μάρμαρο υπό μορφή σφήνας μέσα στους αρχαίους λίθους. Η δεύτερη ήρθε στο τέλος της δεκαετίας του 1940, υπό την επίβλεψη του Α. Ορλάνδου. Η ατμοσφαιρική μόλυνση, τέλος, επέβαλε το 1976 την αντικατάσταση με αντίγραφα του μαρμάρινου συμπλέγματος του Κέκροπα και της Κόρης με την Καλλιρρόη που βρισκόταν στο αέτωμα.

Διαβάστε περισσότερα: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=4&artId=360008&dt=12/10/2010#ixzz127FAvDhf

Advertisements
 
Leave a comment

Posted by on October 12, 2010 in Ακρόπολη, Παρθενώνας

 

ΠΑΡΘΕΝΩΝΑΣ «Η μεγαλοπρεπής θερμάστρα της Ελλάδας»

  • Υπερβολικές αντιδράσεις για τη νέα ξένη «προσβολή» απέναντι στο σημαντικότερο μνημείο της αρχαιότητας

O Παρθενώνας ερείπιο; Ποτέ! Την αμετακίνητη θέση της χώρας ότι ουδείς μπορεί να χρησιμοποιεί το σημαντικότερο μνημείο της αρχαιότητας για ίδιους λόγους διατρανώνει το υπουργείο Πολιτισμού, ενώ νομικό και διπλωματικό σώμα έχουν τεθεί σε επιφυλακή προκειμένου να αντιμετωπισθεί η νέα εθνική επιβουλή.

Δεν μπορεί μια τυχάρπαστη βρετανική χρηματιστηριακή εταιρεία να παριστάνει τον Παρθενώνα ως ερείπιο και εμείς να σιωπούμε… Ως εκ τούτου μία ακόμη υπερβολική διαμαρτυρία- μετά τη γνωστή για την Αφροδίτη της Μήλουκατά της επιβουλής των ιερών και οσίων μας είναι προ των πυλών. «Κάποια στιγμή πρέπει να κτυπήσουμε το καμπανάκι ότι δεν δεχόμαστε τέτοιες προσβολές» είπε η γενική γραμματέας του ΥΠΠΟ κυρία Λίνα Μενδώνη κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του Συμβουλίου Μουσείων.

Επισημαίνοντας πάντως το αληθές, ότι είναι η πρώτη φορά που ο Παρθενώνας, παρ΄ ότι μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, χρησιμοποιείται για να πληγεί η χώρα. (Σημειωτέον ότι η διαδικτυακή διαφήμιση της εταιρείας κάνει λογοπαίγνιο με τη λέξη «ερείπιο»: Ιs the euro heading for ruin?)

Πόσο θίγονται όμως τα μνημεία από τη χρήση, κατάχρηση, εκμετάλλευσή τους; Υποβιβάζεται πραγματικά ο Παρθενώνας; Μήπως η Αφροδίτη της Μήλου θα πάψει να είναι περιζήτητη; Και για να φύγουμε από την Ελλάδα, πόσο έχει προσβληθεί η Τζιοκόντα, η οποία ακολουθώντας τη μοίρα των διασημοτήτων έγινε από σοκολατάκι ως ρούχα και παπούτσια;

Η χρησιμοποίηση του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού για αλλότριους σκοπούς δεν αποτελεί εύρημα των ημερών αφού η διαφήμιση, η σάτιρα, η τέχνη, το εμπόριο εντός και εκτός Ελλάδας διαρκώς αντλούν από αυτή τη δεξαμενή.

Αλλά με τον ίδιο τρόπο που έχει προβληθεί σε παγκόσμια κλίμακα η ιερότητα του Παρθενώνα, έτσι έχουν προκληθεί και αντιδράσεις, από τις αρχές μάλιστα του 20ού αιώνα. Ηταν η εποχή που η έννοια του μοντέρνου είχε αποκτήσει επαναστατικές διαστάσεις και ο φουτουριστής Μαρινέτι έγραφε προκλητικά: «Αγαπητοί Ελληνες, ομολογήστε ότι ο Παρθενών είναι για σας η ξεπερασμένη μεγαλοπρεπής θερμάστρα της Ελλάδας»… Η ιστορία τον διέψευσε.

Διότι παρά τις «προσπάθειες» κανείς δεν έχει κατορθώσει να αγγίξει τον Παρθενώνα, όπως δεν τον έχουν επηρεάσει οι καρτποστάλ, τα γύψινα αντίγραφα των μαγαζιών με τουριστικά είδη, οι απεικονίσεις σε διάφορες συσκευασίες προϊόντων.

«Η μετατροπή του Παρθενώνα σε κατ΄ εξοχήν σύμβολο, δηλαδή η αποστασιοποίησή του σε σχέση με συγκεκριμένη λειτουργική αμεσότηταείναι εκείνη η διαδικασία που επιτρέπει να απελευθερωθεί η ιδεολογική του εκμετάλλευση χωρίς κανένα όριο» γράφει σχετικά ο καθηγητής κ. Δημήτρης Φιλιππίδης («Ο Παρθενώνας και η Ακτινοβολία του στα Νεώτερα χρόνια», εκδόσεις Μέλισσα).

ΜΑΡΙΑ ΘΕΡΜΟΥ | ΤΟ ΒΗΜΑ,  Τρίτη 2 Μαρτίου 2010

 
Leave a comment

Posted by on March 3, 2010 in Παρθενώνας

 

Επιτραπέζιον ο Παρθενώνας

  • Τόσο οικείος ήταν ο ναός στους αρχαίους Αθηναίους, που την άραζαν στα σκαλιά του, χάραζαν στο μάρμαρο παιχνίδια και έέέπαιζαν. 50 ανακάλυψαν οι αρχαιολόγοι στη δυτική και τη νότια πλευρές του ναού
  • Οι αρχαίοι Αθηναίοι φαίνεται πως περνούσαν ώρες καθισμένοι στα σκαλιά του Παρθενώνα παίζοντας διάφορα παιχνίδια: τρίλιζα, γουβίτσες και σκάκι.

Αποψη του δυτικού πτερού του ναού με 20 (!) λαξευμένα παιχνίδια. Οι Αθηναίοι τον προτιμούσαν γιατί ήταν σχετικά προφυλαγμένος από τις άσχημες καιρικές συνθήκες

Αποψη του δυτικού πτερού του ναού με 20 (!) λαξευμένα παιχνίδια. Οι Αθηναίοι τον προτιμούσαν γιατί ήταν σχετικά προφυλαγμένος από τις άσχημες καιρικές συνθήκες Και καθώς θεωρούσαν οικεία τα ιερά τους, χάραζαν στο δάπεδο και στα σκαλιά παιχνίδια στρατηγικής και δεξιοτεχνίας, αυτά που σήμερα ονομάζουμε επιτραπέζια.

Οι παράλληλες μελέτες που γίνονται από τους αρχαιολόγους κατά τη διάρκεια αναστήλωσης του Παρθενώνα είχαν αποτέλεσμα τον εντοπισμό τουλάχιστον 50 λαξευμένων παιχνιδιών πάνω στο αρχαίο μάρμαρο. Δεν αποκλείεται βέβαια να είναι περισσότερα και να αποκρύπτονται κάτω από τις εγκαταστάσεις για τις εργασίες αποκατάστασης του μνημείου.

Μέχρι στιγμής η αρχαιολόγος Ελενα Καρακίτσου έχει διαπιστώσει ότι τα περισσότερα παιχνίδια είναι λαξευμένα στη δυτική και τη νότια πλευρές του ναού, εκεί που οι κλιματολογικές συνθήκες επέτρεπαν την ανάπαυση και χαλάρωση με ένα παιχνίδι. Εχει καταγράψει 20 παιχνίδια στο δυτικό πτερό (ανάμεσα στην κιονοστοιχία και τον τοίχο του κυρίως ναού, του σηκού), 25 στο νότιο, 4 στο ανατολικό και 1 στο βόρειο.

«Τα χαραγμένα και λαξευμένα παιχνίδια στις βαθμίδες και στο δάπεδο του Παρθενώνα είναι απόηχοι ενός παρελθόντος, τότε που οι άνθρωποι κυκλοφορούσαν ελεύθερα μέσα στο πτερό του ναού», επισημαίνει η αρχαιολόγος. Εχει επίσης αναγνωρίσει τα είδη των παιχνιδιών αντλώντας τις ονομασίες τους από το «Ονομαστικόν» του Ελληνα ρήτορα και λεξικογράφου Πολυδεύκη. Συγκεκριμένα, είδε πως τα 47 παιχνίδια είναι δεξιοτεχνίας (τρόπας) και τα 3 πεσσείας (εννεάδας και διαγραμμισμού), δηλαδή στρατηγικής, που παίζονταν με πεσσούς (πιόνια).

Η τρόπα χρειαζόταν λαξευμένες τρύπες μέσα στις οποίες προσπαθούσαν οι δύο παίκτες να ρίξουν έναν αστράγαλο ή καρπό. Στόχος τους ήταν να ρίξουν διαδοχικά σε όλες τις τρύπες τα σφαιρίδια. Σήμερα το παιχνίδι αυτό παίζεται με τις ονομασίες: τρύπα, λάκκα, γουβίτσα, ή λεφτοκάρυα.

Η εννεάδα (σήμερα εννιάδα) παίζεται με εννέα πεσσούς ή πιόνια διαφορετικού χρώματος από δύο παίκτες. Το σχέδιο χαρασσόταν με μικρού βάθους χαρακιές, ενώ ευθείες ένωναν τις γωνίες τριών ομόκεντρων τετραγώνων. Ενα παιχνίδι που βρέθηκε μία φορά χαραγμένο στο δυτικό πτερό του Παρθενώνα (μεταξύ 2ου και 3ου κίονα από βορρά) είναι γνωστό ως διαγραμμισμός. Η κ. Καρακίτσου πιθανολογεί πως το αντίστοιχο σημερινό είναι η ντάμα. Στην αρχαιότητα παιζόταν πάνω σε κάποιο πινάκιο ή άβακα με γεωμετρικά γραμμικά σχέδια. Κάθε παίκτης είχε 16 πιόνια που παρέτασσε σε δύο σειρές, με μία σειρά πίσω κενή και δύο κενές σειρές μπροστά, που χώριζαν τα δύο αντίπαλα μέρη. Ο κάθε παίκτης προσπαθούσε να «φάει» τα αντίπαλα πιόνια και να οδηγήσει τα δικά του στην τελευταία γραμμή. Στον Παρθενώνα το συγκεκριμένο παιχνίδι παιζόταν πάνω σε 8×8 τετράγωνα (από κάθετες και οριζόντιες γραμμές) και δεκαέξι πεσσούς για κάθε παίκτη. Η Ελενα Καρακίτσου θεωρεί πως τα παιχνίδια παίζονταν από ενήλικους γιατί θα ήταν δύσκολο σε παιδιά να χαράξουν το μάρμαρο. Ανάλογα λαξεύματα έχουν βρεθεί στο Ερέχθειο και τα Προπύλαια, όπως επίσης στον ναό του Ηφαίστου στο Θησείο και στο Πρόπυλο του Ιερού της Ελευσίνας.

Το κακό είναι πως δεν μπορεί κανείς να τα χρονολογήσει, «αφού τα συγκεκριμένα παιχνίδια είναι διαχρονικά. Ξεκινούν από τα μυκηναϊκά χρόνια και φτάνουν μέχρι σήμερα».

  • Της Ν. ΚΟΝΤΡΑΡΟΥ-ΡΑΣΣΙΑ, Ελευθεροτυπία, Τετάρτη 4 Νοεμβρίου 2009
 
Leave a comment

Posted by on November 4, 2009 in Παρθενώνας

 

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΑΝΤΗΣ: Για να ‘χει φως η εκκλησία καταστράφηκε το αέτωμα

Με δεδομένο ότι η καταστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα από τους χριστιανούς δεν αναφέρεται στις πηγές, πώς ξέρουμε ότι όντως συνέβη, ρωτήσαμε τον έφορο Ακρόπολης και αναπληρωτή διευθυντή του Μουσείου Αλέξανδρο Μάντη.

«Το ξέρουμε από την αρχαιολογική παρατήρηση. Η καταστροφή έγινε περί τον 5ο-6ο αιώνα στις βόρειες και δυτικές μετόπες καθώς και στο μέσον του ανατολικού αετώματος. Τις νότιες μετόπες δεν τις πείραξαν καθόλου, γιατί κάποιοι υποστηρίζουν ότι οι Κένταυροι είχαν έναν ιδιαίτερο συμβολισμό και στη νέα θρησκεία. Η έκρηξη του Μοροζίνι το 1687 εκτίναξε τις μεσαίες μετόπες της νότιας πλευράς που από τότε χάθηκαν. Σε όλα τα εγχειρίδια αναφέρεται ότι για να εξασφαλιστεί φως στην αψίδα της Βασιλικής που κτίστηκε στον Παρθενώνα καταστράφηκαν τα κεντρικά αγάλματα του ανατολικού αετώματος. Στα σχέδια του Κάρεϊ (1674) φαίνεται η τρύπα του ανατολικού αετώματος». [Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 31 Ιουλίου 2009]

 
1 Comment

Posted by on July 31, 2009 in Παρθενώνας

 

ΝΙΚΟΣ ΣΤΑΜΠΟΛΙΔΗΣ: «Δεν ήταν όλοι οι χριστιανοί ίδιοι»

Ποιοι να ήταν εκείνοι που ανέβηκαν στο μνημείο και πελέκησαν τα γλυπτά του. Ιερείς, απλοί πιστοί ή ζηλωτές; ρωτήσαμε τον καθηγητή Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και διευθυντή του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, Νίκο Σταμπολίδη.

«Δεν μπορεί να πει ποτέ κανείς ποιοι ήταν ακριβώς, διότι τέτοιου είδους πράξεις γίνονται συνήθως από φανατισμένα πλήθη ή ομάδες συχνά υποκινούμενες. Η Ιστορία στον ρου της έχει πολλά τέτοια παραδείγματα. Για το κάψιμο π.χ. της Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας δεν μπορεί κανείς να προδιορίσει τον τύπο των ανθρώπων που προέβησαν σε αυτή την ενέργεια. Γιατί σε έναν ομαδικό βανδαλισμό ποτέ δεν ξέρεις αν έχουν παρεισφρύσει στοιχεία που ανήκουν στην “ομάδα πρωτοβουλίας” ή όχι. Πρέπει να είναι κανείς πολύ επιφυλακτικός, γιατί μπορεί ο βανδαλισμός να έχει γίνει από ένα χέρι και η σφραγίδα της ταυτότητας να έχει χαραχθεί από άλλο χέρι μεταγενέστερα. Πάντως, οι βανδαλισμοί τέτοιου είδους γίνονται πάντα σε εποχές που υπάρχει κρίση. Σε μια περίοδο που δεν υπάρχει ένα απόλυτο status quo και ομάδες πολιτικές, θρησκευτικές και άλλες συγκρούονται για να υπερισχύσουν και ξεσπούν στα μνημεία. Είμαι βέβαιος ότι αυτό ακριβώς συνέβη και στην περίπτωση του Παρθενώνα.

Η επικράτηση του Χριστιανισμού με το διάταγμα των Μεδιολάνων (312-313) του Μεγάλου Κωνσταντίνου, ένα διάταγμα ανεξιθρησκίας, η μετέπειτα αναβίωση των ειδώλων με τον Ιουλιανό τον Παραβάτη (361-363) και στη συνέχεια με τον Μέγα Θεοδόσιο, που ανακηρύσσει τη χριστιανική θρησκεία ως επίσημη θρησκεία της αυτοκρατορίας (380), ήταν μια εποχή που χαρακτηρίζεται από ένα συνεχές πισωγύρισμα. Ολα αυτά στον 4ο αιώνα. Δεν μπορεί οι εναλλαγές αυτές να μη δημιούργησαν αντιπαλότητες και αντεκδικήσεις.

Θεωρώ επίσης βέβαιο ότι, όπως υπήρχαν κρυπτοχριστιανοί πριν από τον Μ. Κωνσταντίνο, έτσι θα υπήρχαν και κρυπτοειδωλολάτρες μετά τον Θεοδόσιο. Γι’ αυτό πολύ συχνά βλέπουμε οι Χριστιανοί να χρησιμοποιούν τους αρχαίους ναούς. Τους μετατρέπουν σε εκκλησίες με αποτέλεσμα να τους προστατεύουν. Αν ήταν φανατισμένοι, θα τους γκρέμιζαν συθέμελα και σήμερα δεν θα είχαμε καν Παρθενώνα.

Στις Συρακούσες βλέπεις σήμερα την Αρχιεπισκοπή τους να είναι κτισμένη πάνω στον ναό της Αθηνάς. Τους δε μεγάλους λίθινους λέβητες να τους χρησιμοποιούν για το αγίασμα. Εξαρτάται λοιπόν για ποια ποιότητα χριστιανών μιλάμε. Γιατί όλοι οι χριστιανοί δεν ήταν ίδιοι». [Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 31 Ιουλίου 2009]

 
 

ΜΑΝΟΛΗΣ ΚΟΡΡΕΣ: «Πελεκούσαν τα πρόσωπα στις μετόπες»

Προ ετών, ο αναστηλωτής του Παρθενώνα Μανόλης Κορρές μετέφερε συζητώντας με τον Κώστα Γαβρά τη βεβαιότητα των αρχαιολόγων, όπως προέκυψε από την επιστημονική παρατήρησή τους, ότι ανθρώπινο χέρι, και των χριστιανών, κατέστρεψε το μνημείο.

Σημάδι για σκοποβολή είχε γίνει η λεοντοκεφαλή του Παρθενώνα τον 19ο αιώνα. Το 1986, ο Μαν. Κορρές κατά την προσπάθεια καθαίρεσής του

Σημάδι για σκοποβολή είχε γίνει η λεοντοκεφαλή του Παρθενώνα τον 19ο αιώνα. Το 1986, ο Μαν. Κορρές κατά την προσπάθεια καθαίρεσής του

Ο διεθνούς φήμης Ελληνας σκηνοθέτης συγκέντρωνε τότε το υλικό για την παραγωγή της ταινίας του, που πρόσφατα λογοκρίθηκε.

«Ολες οι μετόπες του Παρθενώνα βόρειας και δυτικής πλευράς έχουν υποστεί βαριά απολάξευση. Ολες οι κεφαλές των αναγλύφων πελεκήθηκαν άγρια, εκτός της 32ης μετόπης της βόρειας πλευράς γιατί τάχα απεικόνιζε σκηνή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Ολα αυτά τεκμαίρονται επί τη βάσει της παρατήρησης των αρχαιολόγων, γιατί δεν υπάρχει καμία πηγή της εποχής εκείνης που να αναφέρεται σε αυτή την καταστροφή. Οι χριστιανοί πελεκούσαν τα πρόσωπα, αυτό είναι σχεδόν βέβαιο. Από την άλλη πλευρά μετέτρεπαν τους αρχαίους ναούς σε εκκλησίες. Κι αυτή η συνήθειά τους απέβη σωτήρια για μερικά μνημεία, όπως για παράδειγμα για τον ναό του Ηφαίστου στο Θησείο που μετετράπη σε ναό του Αγίου Γεωργίου κι έτσι σώθηκε. Αλλιώς, ενδεχομένως να είχε λιθολογηθεί και να μην είχαμε τίποτα από αυτόν.

Σε μια εποχή παρακμής σαν κι αυτή του 4ου-5ου αιώνα μετά Χριστόν, δεν υπήρχαν πολλές επιλογές. Περιβάλλον προστασίας των μνημείων δεν υπήρχε. Το αντίθετο θα έλεγα.

  • Από την Ακρόπολη στην οδό Φιλελλήνων

»Αλλά ας αφήσουμε εκείνη την εποχή και ας έρθουμε στον 19ο αιώνα. Το 1827 οι Τούρκοι ανατίναξαν με πυρίτιδα το χορηγικό μνημείο του Θρασύλου, στη νότια Κλιτύ, πάνω από το θέατρο του Διονύσου. Λίγο αργότερα ο Πιτάκκης, ο πρώτος Ελληνας αρχαιολόγος, συγκέντρωσε τα υπολείμματα των μαρμάρων του Θρασυλίου με σκοπό να τα χρησιμοποιήσει για την αναστήλωσή του. Το 1850 ήταν όλα έτοιμα για να αρχίσει η ανοικοδόμησή του με τα αρχαία μάρμαρα που είχαν συγκεντρωθεί. Εξαιτίας όμως μιας μικρής διακοπής του προγράμματος αυτού λόγω οικονομικών δυσκολιών, τα περισσότερα αρχαία μάρμαρα εκλάπησαν και αφού πελεκήθηκαν απ’όλες τις πλευρές χρησιμοποιήθηκαν στην ανακατασκευή της Ρωσικής Εκκλησίας του Σωτήρα στην οδό Φιλελλήνων. Σήμερα, τα μάρμαρα αυτά αποτελούν βαθμίδες, μαρμαροποδιές, επισκοπικό θρόνο, θωράκια, κιονίσκους αυτής της εκκλησίας.

Οπως καταλαβαίνετε, και το τεράστιο άγαλμα του Διονύσου που κάποτε έστεκε στην επίστευση του μνημείου του Θρασύλου θα είχε καταστραφεί τελείως αν δεν τύχαινε να το έχει απομακρύνει από εκεί και να το μεταφέρει στο Λονδίνο ο Ελγιν.

  • Σκοποβολή στον Παρθενώνα

»Θα σας πω και κάτι ακόμη, για να δείτε τι εκτίμηση είχαν οι συμπατριώτες μας στον Παρθενώνα κατά τον 19ο αιώνα. Στη δεκαετία του 1860 άρρενες έφηβοι, γιοι αστών Αθηναίων, ανέβαιναν στη γιορτή της Αναστάσεως στην Ακρόπολη και ασκούνταν στη σκοποβολή. Πυροβολούσαν με τα όπλα τους τη λεοντοκεφαλή που είχε απομείνει στη βορειοανατολική γωνία του Παρθενώνα. Τέτοια επίδειξη παλικαριάς. Γι’ αυτό, δεν απορώ για το τι έκαναν οι χριστιανοί τον 4ο και 5ο αιώνα. Ηταν μια εποχή παρακμής. Κι αν θέλετε το βρίσκω ασήμαντο, μπροστά στην καταστροφή που επέβαλε ο Χριστιανισμός για αιώνες στον ελληνικό πολιτισμό. Καταστράφηκε ολοσχερώς το οδικό δίκτυο, ερήμωσαν οι πόλεις, κατέρρευσε η οικονομία, το χρηματοπιστωτικό σύστημα των αρχαίων, καταλύθηκαν τα πάντα. Χάθηκε ένα κολοσσιαίο κεφάλαιο του ελληνικού πολιτισμού μέσα σε δύο αιώνες. Οι επιστήμες σταμάτησαν, όλα όσα είχαν ώς τότε δημιουργηθεί, οι κατακτήσεις της ανθρώπινης σκέψης και φιλοσοφίας, κατέρρευσαν».[Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 31 Ιουλίου 2009]

 
1 Comment

Posted by on July 31, 2009 in Παρθενώνας

 

Ποιοι βανδάλισαν τον Παρθενώνα

  • Της Ν. ΚΟΝΤΡΑΡΟΥ-ΡΑΣΣΙΑ, Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 31 Ιουλίου 2009

Ηταν ιερείς, φανατικοί Χριστιανοί, διώκτες των ειδώλων, ζηλωτές ή οποιοιδήποτε άλλοι βάνδαλοι, αυτοί που πελέκησαν άγρια τα γλυπτά του Παρθενώνα, αετώματα και μετόπες; Και πότε ακριβώς συνέβη αυτό; Υπάρχουν πηγές που να αναφέρουν το γεγονότα αυτά;

Οι κένταυροι (κενταυρομαχία) στις νότιες μετόπες τις έσωσαν από το χέρι των χριστιανών όπως φαίνεται εδώ, στη νοτιοδυτική γωνία του Παρθενώνα. Ενώ οι μυθικές Αμαζόνες, που απεικονίζονται να πολεμούν με τους Αθηναίους (αμαζονομαχία) στη δυτική πλευρά του ναού, σφυροκοπήθηκαν ανελέητα.

Οι κένταυροι (κενταυρομαχία) στις νότιες μετόπες τις έσωσαν από το χέρι των χριστιανών όπως φαίνεται εδώ, στη νοτιοδυτική γωνία του Παρθενώνα. Ενώ οι μυθικές Αμαζόνες, που απεικονίζονται να πολεμούν με τους Αθηναίους (αμαζονομαχία) στη δυτική πλευρά του ναού, σφυροκοπήθηκαν ανελέητα.

Τα ερωτήματα αυτά έχουν ανακύψει με αφορμή το «κόψιμο» αποσπάσματος της ταινίας-ανιμέισον του Κώστα Γαβρά από το βίντεο που προβάλλεται έξω από τη γυάλινη αίθουσα του Παρθενώνα στο Μουσείο της Ακρόπολης, όπου παρουσιάζεται το μνημείο και οι καταστροφές που υπέστη ανά τους αιώνες. Η σκηνή που κόπηκε απεικόνιζε ρασοφόρους -όχι κατ’ ανάγκην ιερωμένους- που είχαν ανέβει με μια σκάλα πάνω στο μνημείο και έσπαγαν με σφυριά τα γλυπτά του Φειδία από το ανατολικό αέτωμα και τις βόρειες μετόπες. Αυτή η εικόνα ενόχλησε το ισχυρό λόμπι των παπάδων, οι οποίοι τελικά τα κατάφεραν να κοπεί κι έτσι να γίνουμε ρεζίλι διεθνώς, παρουσιάζοντας τη χώρα μας περίπου ως θεοκρατική που υποκύπτει στις πιέσεις θρησκευτικών κύκλων οι οποίοι, ειρήσθω εν παρόδω, δεν κατονομάζονται κιόλας.

Απευθυνθήκαμε στους καθ’ ύλην αρμόδιους για να απαντήσουν στα παραπάνω ερωτήματα. Αυτούς που έχουν μελετήσει όσο κανείς το μνημείο. Στον αρχιτέκτονα αναστηλωτή του Παρθενώνα, αν. καθηγητή του ΕΜΠ Μανόλη Κορρέ, στον έφορο Ακρόπολης και αναπληρωτή διευθυντή του Μουσείου Αλέξανδρο Μάντη και τον καθηγητή Αρχαιολογίας Νίκο Σταμπολίδη.

Εικονική αναπαράσταση της Παναγίας της Αθηνιώτισσας μέσα στον Παρθενώνα

Εικονική αναπαράσταση της Παναγίας της Αθηνιώτισσας μέσα στον Παρθενώνα

Το μόνο που δεν αμφισβητείται από κανέναν είναι ότι οι μεγαλύτερες καταστροφές του μνημείου στους 25 αιώνες της ύπαρξής του συνέβησαν από ανθρώπινο χέρι. Ενα από αυτά τα χέρια ήταν των φανατικών Χριστιανών. Αυτό αποδεικνύεται από την παρατήρηση όλων των αρχαιολόγων μέχρι σήμερα, αν και δεν αναφέρεται στις πηγές εκείνης της εποχής.*

  • ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ

* 3ος αι. καίγεται από τους Ερούλους

* 5ος αι. μετατρέπεται σε εκκλησία, σφυροκοπούνται τα γλυπτά

* 14ος αι. στεγάζει τη Santa Maria de Atene των Λατίνων

* 15ος αι. μετατρέπεται σε ισλαμικό τέμενος

* 17ος αι. ανατινάσσεται από τον Μοροζίνι

* 19ος αι. πριονίζεται ο γλυπτός του διάκοσμος από τον Ελγιν

 
Leave a comment

Posted by on July 31, 2009 in Παρθενώνας