RSS

Category Archives: Σκουλικίδης Θεόδωρος

Θεόδωρος Σκουλικίδης: «Και σήμερα κινδυνεύουν»

  • Παρθενώνια

  • Και σήμερα τα Γλυπτά του Παρθενώνα κινδυνεύουν στα χέρια των Βρετανών συντηρητών υποστηρίζει ο ομότιμος καθηγητής του Ε.Μ.Π. Θεόδωρος Σκουλικίδης, που επέστρεψε χθες από το Λονδίνο. Ισχυρίζεται ότι χρησιμοποιούν στο Βρετανικό Μουσείο μεθόδους καθαρισμού των Γλυπτών και μετά το 1937- ’38, με τις οποίες αφαιρείται μέρος της επιφάνειάς τους.

Ηδη από το 1979 είχε παρατηρήσει ο κ. Σκουλικίδης, και είχε αποκαλύψει σε διεθνές συνέδριο στη Βενετία, αλλοιώσεις στην επιφάνεια της Καρυάτιδας από μεταγενέστερες του ’38 επεμβάσεις των συντηρητών. Στο τωρινό συνέδριο του Βρετανικού Μουσείου για τον «Καθαρισμό των Μαρμάρων του Παρθενώνα» πληροφορήθηκε με τον πιο επίσημο τρόπο, από την ομιλία του υπεύθυνου συντήρησης των Γλυπτών, χημικό κ. Οντι, που βρίσκεται στην ίδια θέση από το ’68, ότι με το ίδιο υλικό περάστηκαν όλα τα Γλυπτά του Παρθενώνα.

«Χρησιμοποίησαν τρία πράγματα», λέει ο κ. Σκουλικίδης. «Ενα σαπουνοδιάλυμα με αμμωνία, το οποίο ως αλκαλικό προσβάλλει το μάρμαρο, και δεύτερον το νιτρομόρς, το οποίο χρησιμεύει για την αφαίρεση των γκράφιτι. Εμείς κάναμε στο εργαστήριο πειράματα με το νιτρομόρς και στα 20 λεπτά παραμονής του υλικού αυτού επί της επιφανείας του μαρμάρου διαπιστώσαμε απώλεια πάχους.

Ο χημικός του Βρετανικού Μουσείου κ. Οντι είπε στο συνέδριο πως άφησε αυτό το υλικό για 30 λεπτά έως μία ώρα κι όταν έβλεπε πως δεν καθάριζε, το επαναλάμβανε. Επομένως, έχουμε επιπλέον απώλεια λεπτομερειών και μετά το ’38.

Το τρίτο που χρησιμοποίησαν είναι πολυαιθυλενογλυκόλη. Πρόκειται για ένα πολυμερές διαλυτό στο νερό. Οπως έχουμε όμως αποδείξει και έχει γίνει δεκτό διεθνώς, τα πολυμερή επιταχύνουν τη γυψοποίηση. Αυτό το τελευταίο το είχα ανακοινώσει σε διεθνές συνέδριο στη Βενετία το ,79, γιατί είχα διαπιστώσει ότι είχε γίνει επέμβαση στην Καρυάτιδα. Τώρα ο κ. Οντι μας είπε ότι γενίκευσε την εφαρμογή αυτού του υλικού, κάτι που διαπίστωσε και στα πρακτικά του Βρετανικού Μουσείου η αρχαιολόγος κ. Κόρκα μελετώντας τα ως μέλος της ελληνικής επιτροπής εμπειρογνωμόνων που εξέτασε τα Γλυπτά. Καταλαβαίνετε πως οι ίδιοι άνθρωποι που ήταν το ’68 και εφάρμοσαν αυτές τις μεθόδους, φαίνεται πως συνεχίζουν να τις εφαρμόζουν και τώρα».

– Τι απαντούν οι Βρετανοί ειδικοί στις δικές σας επισημάνσεις; Υπήρξε αντίλογος στο συνέδριο;

«Δεν απάντησαν. Δεν είπαν τίποτα».

– Οι σύνεδροι δεν είχαν απορίες; Δεν σας ζήτησαν διευκρινίσεις;

«Μα, οι περισσότεροι ήταν αρχαιολόγοι και αρχιτέκτονες, φίλοι του κ. Τζέκινς (σ.σ. υπεύθυνος της συλλογής Κλασικών και Ρωμαϊκών Αρχαιοτήτων του Βρετανικού Μουσείου). Δεν ήταν συντηρητές, χημικοί. Το συνέδριο, όπως είπα και στο Λονδίνο, ήταν προκατασκευασμένο για να μιλήσουν οι Βρετανοί εναντίον της επιστροφής των Γλυπτών».

– Αντέστρεψαν τα πυρά χρησιμοποιώντας το Θησείο;

«Τους απάντησε η κ. Τριάντη (έφορος Ακρόπολης) για το Θησείο, το οποίο ως γνωστόν είχαν καθαρίσει με χάλκινες βούρτσες το 1958 οι Αμερικανοί. Είχε θυμώσει πολύ από την προσπάθεια του Ιαν Τζέκινς να αποπροσανατολίσει τους συνέδρους. Γι’ αυτό, μάζεψε τους δημοσιογράφους και τους είπε, αν θέλετε να δείτε τι έχουμε κάνει εμείς για να προστατεύσουμε τα μνημεία μας ελάτε να το συζητήσουμε σε ένα συνέδριο στην Αθήνα. Εδώ ήρθαμε να μιλήσουμε για τα Γλυπτά του Παρθενώνα και τον τρόπο που καθαρίστηκαν από το Βρετανικό Μουσείο».

– Τι νομίζετε πώς κέρδισε η ελληνική πλευρά σε επίπεδο εντυπώσεων;

«Επιβεβαιώθηκαν όσα είχε αποκαλύψει στο βιβλίο του ο Ουίλιαμ Σεν Κλερ και βρέθηκαν στοιχεία που εκείνος δεν είχε διαπιστώσει. Αποκαλύφθηκε με απολύτως επιστημονικό τρόπο η έκταση των φθορών. Δηλαδή, ενώ οι Βρετανοί ισχυρίζονταν ότι οι επεμβάσεις στις μετόπες του Παρθενώνα ήταν της τάξεως του 20%, πιστοποιήθηκε από το ελληνικό πόρισμα ότι ξεπερνούσαν το 80%».

– Τι έμεινε κατά την άποψή σας στη βρετανική κοινή γνώμη από την ελληνική παρουσία στο συνέδριο;

«Εμείς πήγαμε με καθαρά επιστημονικά στοιχεία… Δεν μπορεί λοιπόν να μην κατάλαβαν την έκταση της καταστροφής που έχει γίνει στα Γλυπτά. Εμείς δεν λέμε κουβέντες. Καταθέτουμε αποδείξεις, όπως είπε η κ. Τριάντη. Φαντάζομαι ότι οι Βρετανοί δημοσιογράφοι θα κατάλαβαν πως είχαν μπροστά τους μια επιστημονική επιτροπή. Επίσης κατάλαβαν, από την έλλειψη διαλόγου, ότι το συνέδριο ήταν στημένο. Δεν είδατε πώς δυσκολεύονται να βγάλουν πόρισμα; … Και δεν έχουν διευκρινίσει αν θα εκδώσουν τα πρακτικά!».

– Τι γεύση άφησε σε εσάς, που έχετε ασχοληθεί 25 χρόνια με τη συντήρηση των μνημείων της Ακρόπολης, η όλη στάση των ανθρώπων του Βρετανικού Μουσείου, που δεν δίστασαν να οργανώσουν τη δεξίωση του συνεδρίου με φόντο τα Γλυπτά;

«Δεν τα σέβονται. Με τις δεξιώσεις που οργανώνουν και τα λαντς, αφήνοντας τους ανθρώπους να ψαχουλεύουν τα Γλυπτά μετά το γεύμα, δείχνει υποβάθμιση της αξιοπρέπειας του Βρετανικού Μουσείου και έλλειψη σεβασμού στα Γλυπτά του Παρθενώνα. Εμείς τα θέλουμε, γιατί τα σεβόμαστε και τα αγαπάμε!».

  • Ν. ΚΟΝΤΡΑΡΟΥ-ΡΑΣΣΙΑ, Ελευθεροτυπία 04/12/1999

Advertisements