RSS

Tag Archives: ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ

Προχωρούν οι παρεμβάσεις στον αρχαιολογικό χώρο των Φιλίππων

Προχωρούν οι παρεμβάσεις στον αρχαιολογικό χώρο των Φιλίππων
Κλιμάκιο του υπουργείου Πολιτισμού, με επικεφαλής τη γενική διευθύντρια αρχαιοτήτων Ελένη Κόρκα, και του ICOMOS βρέθηκε στην Καβάλα, προκειμένου να επιθεωρήσει την εξέλιξη των εργασιών που γίνονται στον αρχαιολογικό χώρο των Φιλίππων, στο πλαίσιο της αξιολόγησης του φακέλου της επίσημης ελληνικής υποψηφιότητας για την ένταξη του χώρου στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO.Το κλιμάκιο, μαζί με την προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Καβάλας-Θάσου Σταυρούλα Δαδάκη, επισκέφθηκε τον αρχαιολογικό χώρο και είχε συνάντηση εργασίας με τη δήμαρχο Δήμητρα Τσανάκα και τον αντιδήμαρχο Πολιτισμό Μιχάλη Λυχούνα.Η κ. Κόρκα δήλωσε ικανοποιημένη από την εξέλιξη της πορείας των εργασιών και την πρόοδο που έχουν παρουσιάσει, ωστόσο τονίστηκε προς όλους τους εμπλεκόμενους φορείς ότι πρέπει να γίνουν αρκετές ακόμη παρεμβάσεις, σύμφωνα με το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα που κατατέθηκε στην UNESCO από την ελληνική μεριά.
Αυτό που επισημάνθηκε από την κ. Τσανάκα είναι ότι ο Δήμος Καβάλας με τα τεχνικά συνεργεία του θα βρίσκεται στη διάθεση της Εφορείας Αρχαιοτήτων και του υπουργείου Πολιτισμού και θα συνδράμει, εφόσον χρειαστεί, με επιπλέον προσωπικό και μηχανήματα για τον εξωραϊσμό του αρχαιολογικού χώρου.Μεταξύ των παρεμβάσεων περιλαμβάνονται η κατασκευή χώρων υγιεινής εντός του αρχαιολογικού χώρου και η χάραξη διαδρομής με σταθμούς ξεκούρασης, που θα διευκολύνει την ξενάγηση των επισκεπτών.Όπως τόνισε η κ. Κόρκα, στόχος τόσο του υπουργείου Πολιτισμού όσο και των τοπικών αρχών του Δήμου Καβάλας και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Καβάλας-Θάσου είναι ο φάκελος της επίσημης υποψηφιότητας να περάσει προς έγκριση από την πρώτη αξιολόγηση μέσα στο 2016.Αμέσως μετά θα κινηθούν όλες οι απαραίτητες διαδικασίες που θα οδηγήσουν στο θεμιτό αποτέλεσμα, που δεν είναι άλλο από την ένταξη του φημισμένου αρχαιολογικού χώρου των Φιλίππων στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
 
Leave a comment

Posted by on April 2, 2015 in Uncategorized

 

Tags:

Στην αρχαία Μεσσήνη

Τα θαύματα της πόλης που δημιούργησε ο Θηβαίος στρατηγός Επαμεινώνδας, ο τρόπος δόμησής της, οι θησαυροί της που αποκαλύπτονται διαρκώς και η υποδειγματική αναστήλωσή της είναι αυτά που εντυπωσιάζουν Ελληνες και ξένους επιστήμονες αλλά και επισκέπτες, στην αρχαία Μεσσήνη. Πρόσφατες εκπλήξεις, οι τρεις παράλληλες λίθινες αύλακες που βρέθηκαν στο θέατρο και αποδεικνύουν ότι οι αρχαίοι Μεσσήνιοι διέθεταν και κινητή σκηνή. Συρόταν μπροστά από την ορχήστρα του θεάτρου όταν δίνονταν παραστάσεις και αποθηκευόταν στην ανατολική πάροδο. Με αυτές τις πληροφορίες αλλά και την πορεία του τεράστιου αναστηλωτικού έργου που διενεργείται στην περιοχή, ο καθηγητής Πέτρος Θέμελης εντυπωσίασε χθες το ακροατήριό του στο Κέντρο Μελετών Ακροπόλεως.

  • Τα αρχαία της Μεσσήνης μαγεύουν τον επισκέπτη
  • Νέα στοιχεία παρουσίασε χθες ο καθηγητής Π. Θέμελης

Για τους «θησαυρούς» που αποκάλυψε η αρχαία Μεσσήνη, τις πρόσφατες έρευνες και τις εκπλήξεις μίλησε χθες ο καθηγητής Πέτρος Θέμελης στο Κέντρο Μελετών Ακροπόλεως, κάνοντας έναν απολογισμό για την πόλη των πλουσίων και των ευεργετών, με τα κτίρια μνημειακών διαστάσεων και τα εντυπωσιακά οικοδομήματα. Από τις πρόσφατες εκπλήξεις είναι οι τρεις παράλληλες λίθινες αύλακες που βρέθηκαν στο θέατρο και δείχνουν ότι οι αρχαίοι Μεσσήνιοι διέθεταν κινητή σκηνή. Ηταν μεγάλη κατασκευή, από ξύλο και μέταλλο, την έσερναν στις αύλακες και όταν δεν δίνονταν παραστάσεις, αποθηκευόταν.

Αυτά τα στοιχεία ανατρέπουν και την υπάρχουσα εικόνα για τα αρχαία θέατρα. Κι αν πιστεύαμε ότι ήταν ιδέα των Ρωμαίων που τη μετέφεραν στις περιοχές που κατέκτησαν, τα ευρήματα αποκαλύπτουν ότι συνέβη μάλλον το αντίθετο. Οτι το είδος της σκηνής πρωτοεμφανίστηκε στην Ελλάδα και μάλλον από μας το υιοθέτησαν οι Ρωμαίοι.

Ο κ. Θέμελης αναφέρθηκε και στα γλυπτά που βρέθηκαν, αλλά και τις επιγραφές που βοηθούν, όπως σημειώνει, να κατανοήσουμε καλύτερα τη μνημειακή τοπογραφία της αρχαίας Μεσσήνης. Γιατί κάποια λάθη του Παυσανία -όπως βεβαιώθηκαν τώρα οι επιστήμονες-, τους μπέρδεψαν.

Στα τελευταία ευρήματα συγκαταλέγονται και δύο κεφαλές που σήμερα βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο και αποδίδονται η μία στον Δαμοφώντα και η άλλη στην αρχαία Μεσσήνη, τις οποίες λόρδος ονόματι Αμπερντίν πούλησε ή δώρησε στο Βρετανικό. Εντατική εργασία έγινε όλους αυτούς τους μήνες και στο Στάδιο.

Γενικά, μια επίσκεψη στη Μεσσήνη αξίζει τον κόπο. Είναι από τους πλέον οργανωμένους χώρους που εντυπωσιάζει κάθε επισκέπτη, ο οποίος μαγεύεται βλέποντας πόσο γρήγορα οι σωριασμένες πέτρες έγιναν σήμερα μνημεία. Ελπίζουμε το έργο να ενταχθεί σύντομα στο ΕΣΠΑ (Δ΄ ΚΠΣ) για να συνεχίσουν οι εργαζόμενοι απερίσκεπτα τις εργασίες σε όλα τα επίπεδα.

Οπως να αποκαλυφθούν οι αύλακες και στην ανατολική πάροδο του θεάτρου, όπου βρίσκεται η σκηνοθήκη και να συνεχιστούν τα αναστηλωτικά έργα. [Η Καθημερινή, 10/04/2009]

 

Tags:

Ο σκύλος που πέθανε από λύπη

  • Το συγκινητικό εύρημα ενός σκελετού στη νεκρόπολη της Ελεύθερνας στην Κρήτη έρχεται να μας θυμίσει μύθους και μαρτυρίες για τη σχέση φιλίας ανάμεσα στους αρχαίους Ελληνες και σε ζώα που τους συντρόφευαν

1,2. Η πιθοταφή του εφήβου και δίπλα ο σκύλος του όπως βρέθηκαν στη νεκρόπολη της Ελεύθερνας στην Κρήτη.Πρωτοαρχαϊκή περίοδος 3. Εξαιρετικά περιποιημένη η ταφή ενός σκύλου στην Αθήνα των ρωμαϊκών χρόνων. Βρέθηκαν το περιλαίμιό του και μυροδοχεία

Ο Νίτσε είπε κάποτε ότι η πείνα του ανθρώπου για γνώση «έφαγε» τον μύθο. Βεβαίως δεν είναι απολύτως ακριβές. Η αλήθεια όμως είναι ότι ορισμένοι μύθοι έχουν επιβεβαιωθεί κατά τον έναν ή τον άλλον τρόπο από τη γνώση, ή αν θέλετε από την επιστήμη, και η αρχαιολογία κάθε τόσο φέρνει στο φως ευρήματα που ικανοποιούν κάπως αυτή τη… μυθοφάγο πείνα μας. Ενα τέτοιο παράδειγμα είναι η σχέση που σύμφωνα με τον μύθο είχε αναπτυχθεί στην ελληνική αρχαιότητα ανάμεσα στον άνθρωπο και σε ορισμένα ζώα. Ασφαλώς όχι όλα τα ζώα. Υπάρχουν όμως ανασκαφικές ή και ιστορικές μαρτυρίες για τον δεσμό που ανέπτυξαν οι άνθρωποι με ζώα που υπηρετούσαν ορισμένες ανάγκες τους, όπως ήταν ο πόλεμος, το κυνήγι και ίσως και η συναισθηματική ανάγκη για συντροφιά. Νωρίτερα, στην αρχαία Αίγυπτο είναι γνωστή η σχέση ανθρώπου- ζώου αλλά με τη μορφή της λατρείας που είναι διαφορετικό από αυτό που συνέβαινε στην αρχαία Ελλάδα όπου, όπως φαίνεται, υπήρξε συντροφικότητα και μια κάποια ισοτιμία. Τέτοια τύχη είχαν κυρίως τα άλογα και οι σκύλοι.

Από τους αρχαιολόγους που έχουν μελετήσει τα ταφικά έθιμα των αρχαίων Ελλήνων λίγοι έχουν ασχοληθεί με αυτή την ιδιαίτερη σχέση ανθρώπου και ζώου. Οπωσδήποτε όμως όσοι έτυχε να «πέσουν» επάνω σε ταφή ζώου, είτε μαζί είτε χώρια από το αφεντικό του, ανατρέχουν στις αρχαίες γραπτές μαρτυρίες και θυμούνται και τους σχετικούς μύθους. Αφορμή τώρα για αυτή την εισαγωγή και το σχετικό ρεπορτάζ υπήρξε ένα συγκινητικό εύρημα στη νεκρόπολη της Ορθής Πέτρας στην Ελεύθερνα της Κρήτης όπου διεξάγεται η ανασκαφή του Πανεπιστημίου Κρήτης με τον καθηγητή Νίκο Σταμπολίδη. Πρόκειται για τον σκελετό ενός σκύλου που βρέθηκε δίπλα σε ένα πιθάρι που περιείχε τον σκελετό ενός αγοριού. Η γνωστή μας πια ανασκαφή της Ελεύθερνας είχε δημοσιευθεί για πρώτη φορά πριν από πολλά χρόνια στο «Βήμα» με τον τίτλο «Δειροτομηθείς Σιδήρω» και ο αποκεφαλισμένος σκελετός που βρέθηκε στην πυρά είχε μεταφερθεί αργότερα στην έκθεση της Ελεύθερνας που διοργανώθηκε στο Κυκλαδικό Μουσείο. Αυτή τη φορά στην ίδια ανασκαφή ήρθε στο φως ένα άλλο ενδιαφέρον εύρημα.

  • Άνθρωποι και σκύλοι

«Μετά την ολοκλήρωση του στεγάστρου που προστατεύει την ανασκαμμένη μέχρι στιγμής νεκρόπολη» λέει ο καθηγητής Σταμπολίδης «έχουμε τώρα προχωρήσει στο στάδιο των εργασιών συντήρησης.Σε ορισμένα σημεία που δεν είχαμε σκάψει βαθύτερα αναγκαστήκαμε τώρα να αφαιρέσουμε κάποια χώματα για να μπορέσουμε να δουλέψουμε. Εκεί μας περίμενε μια έκ πληξη! Κοντά στον γνωστό και για το ανθρωπολογικό του υλικό τάφο Α1Κ1 όπου έχουν βρεθεί τα οστά πολλών αριστοκρατών πολεμιστών της Ελεύθερνας από το 900 ως το 680 π.Χ.,ο χώρος είχε μείνει ανέπαφος. Μιλάμε βέβαια για ένα πολύ μικρό κομμάτι γης όπου ήρθε τώρα στο φως μια πιθοταφή ανάμεσα σε τεφροδόχους και χάλκινες φιάλες. Το στόμιο αυτού του πίθου είναι στραμμένο προς Βορά και ακουμπάει σε μια μεγάλη όρθια πέτρα η οποία δεν αποτελούσε μόνο τη φραγή του πίθου, αλλά και το σήμα του. Όταν ανοίξαμε τον πίθο διαπιστώσαμε ότι περιείχε έναν σκελετό,σε συνεσταλμένη στάση,του οποίου τα οστά πιθανότατα ήταν ενός αγοριού εφηβικής ηλικίας 15 ίσως ετών.Όταν όμως μετά θελήσαμε να διαμορφώσουμε τον χώρο, προκειμένου να παραμείνει το πιθάρι in situ για τους επισκέπτες της νεκρόπολης, αφαιρώντας τα χώματα ακριβώς δίπλα και στο ίδιο βάθος όπου “πατούσε” ο πίθος, βρήκαμε τον σκελετό του σκύλου. Ο σκελετός είναι ακέραιος χωρίς ίχνη βίαιου θανάτου. Δεν έχουμε δηλαδή δείγματα ότι τον θυσίασαν. Είναι απλώς ένας κρητικός ιχνηλάτης σκύλος. Έτσι η πιθανότερη εξήγηση είναι ότι ίσως πέθανε από τη λύπη του, πράγμα που ανήκει βέβαια στον χώρο των υποθέσεων καθώς δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί ανασκαφικά. Υπάρχουν όμως περιγραφές αυτού του είδους που έφθασαν στις μέρες μας από αρχαίους ιστορικούς» καταλήγει ο κ. Σταμπολίδης. Μια άλλη ταφή με σκελετούς σκύλων είχε βρει πριν από μερικά χρόνια στο Καβούσι της Ανατολικής Κρήτης η αρχαιολόγος Leslie Day και δημοσίευσε το εύρημά της στο Αmerican Journal of Αrchaeology, ενώ και η αρχαιολόγος κυρία Ελπίδα Σκέρλου εντόπισε πρόσφατα ταφή σκύλου στην Κω που ακόμη δεν δημοσιεύτηκε. Από την πλευρά των αρχαίων μαρτυριών τόσο ο Αιλιανός όσο και ο Πολυδεύκης στο Ονομαστικό του αναφέρουν παραδείγματα για ταφές σκύλων ή για σκύλους που ακολούθησαν το αφεντικό τους στον θάνατο αρνούμενοι τον αποχωρισμό. Από τα Ομηρικά Έπη ξέρουμε ότι ο σκύλος του Οδυσσέα τον περίμενε 20 χρόνια να επιστρέψει στην Ιθάκη και όταν τον μυρίστηκε να πλησιάζει το ανάκτορο πήγε να τον προϋπαντήσει και ξεψύχησε στα πόδια του. Μια άλλη μαρτυρία προέρχεται από τον Αιλιανό και αναφέρεται στον Εύπολη ο οποίος πέθανε στην Αίγινα και επάνω στον τάφο του πέθανε ο πιστός του σκύλος. Η θέση ονομάστηκε Κυνός Σήμα.

Μια λίγο διαφορετική περίπτωση απόδοσης τιμής σε σκύλο έχουμε στην Αθήνα των ρωμαϊκών χρόνων. Εδώ δεν υπάρχει ένδειξη αφεντικού. Κατά τη διάρκεια λοιπόν των ανασκαφών για το μετρό, βρέθηκε στην πλατεία Συντάγματος ο τάφος ενός σκύλου. Δεν γνωρίζουμε ούτε πώς λεγόταν ούτε σε ποιον ανήκε. Τα χάλκινα όμως διακοσμητικά καρφιά που σώθηκαν από το δερμάτινο κολάρο γύρω από τον λαιμό του, αλλά και τα κτερίσματα των μυροδοχείων (!) που βρέθηκαν δίπλα του υπαινίσσονται ότι θα πρέπει να ανήκε σε κάποιον εύπορο ευγενή, ή να έκανε κάποια ηρωική πράξη στη ζωή του. Το εύρημα παρουσιάστηκε στην έκθεση «Η Πόλη κάτω από την Πόλη» που έγινε πριν από λίγα χρόνια και πάλι στο Κυκλαδικό Μουσείο.

  • Άνθρωποι και άλογα

Οι ταφές αλόγων αποτελούν μια διαφορετική ενότητα σε ό,τι αφορά τη σχέση ζώου- ανθρώπου και έχουν βρεθεί σε βασιλικούς τάφους κυρίως στην Ασία. Σε ορισμένους μάλιστα τον νεκρό ακολούθησαν και οι υπηρέτες ή οι θεραπαινίδες του. Πρόκειται δηλαδή περισσότερο για ένδειξη ισχύος από φιλίας. Εξαίρεση είναι η γνωστή σχέση του Μ. Αλεξάνδρου με το άλογό του τον Βουκέφαλο. Σύμφωνα με ιστορικές μαρτυρίες ο Αλέξανδρος, αφού δάμασε το ατίθασο άλογο, το πήρε μαζί του στην Ασιατική Εκστρατεία. Οταν ο Βουκέφαλος σκοτώθηκε στη μάχη του Υδάσπη στην Ινδία, ο Αλέξανδρος αποφάσισε την καύση του αλόγου του το οποίο με ιδιαίτερες τιμές έριξε σε μεγάλη πυρά και κατόπιν έδωσε το όνομά του σε μια πόλη που ίδρυσε.

Στην Ελλάδα τώρα των Μυκηναϊκών χρόνων φαίνεται ότι το έθιμο της ταφής των αλόγων δεν ήταν άγνωστο. Ενα τέτοιο εξαιρετικά διατηρημένο παράδειγμα… χωρίς ανθρώπινη ακολουθία, είναι του θολωτού τάφου του Μαραθώνα που αναφέρεται στο βιβλίο της διακεκριμένης αρχαιολόγου Ε. Vermeule «Αspects of death in Εarly Greek Αrt and Ρoetry» 1981. Πρόκειται, όπως γράφει η αρχαιολόγος, για σπάνιο δείγμα ταφής αλόγων κατά τους Μυκηναϊκούς χρόνους που αναφέρεται στην επική παράδοση ότι τα ζώα που ήταν μαζί με τον νεκρό κατά τη ζωή του, τον συνοδεύουν στο ταξίδι του προς τον Αδη. Αυτή όμως η σχέση φαίνεται να σταματάει όταν η ψυχή περνάει τις πύλες του Αδη όπου δεν έχουμε απεικονίσεις ή περιγραφές ζώων, προσθέτει η ίδια.

Ετσι το ερώτημα που μένει τώρα είναι… για το πού πήγαιναν τα ζώα όταν έφθαναν στις Πύλες του Αδη. Αρχαία μαρτυρία πάντως για παράδεισο ζώων δεν έφθασε στις μέρες μας και έτσι ελεύθερα μπορεί να υποθέσουμε ότι ίσως υπήρχαν Ηλύσια Πεδία αλόγων όπου θα φύτρωνε σανός και σκύλων με κόκαλα. Ποιος ξέρει;

  • Της Χαρας Κιοσσε | ΤΟ ΒΗΜΑ, Κυριακή 15 Μαρτίου 2009
 
Leave a comment

Posted by on March 15, 2009 in Ελεύθερνα

 

Tags: