RSS

Monthly Archives: September 2009

ΕΚΛΟΓΕΣ 2009 Τα ανοιχτά μέτωπα του πολιτισμού

  • Ολοι οι σημαντικοί πολιτιστικοί τομείς της χώρας ασφυκτιούν από την έλλειψη όχι μόνο χρημάτων αλλά και ουσιαστικού ενδιαφέροντος εκ μέρους της κυβέρνησης. «Το Βήμα» καταγράφει το μεγάλο χάος του πολιτισμού στις χαρακτηριστικότερες εκφάνσεις του

Τα μουσεία της χώρας υπολειτουργούν, η επισκεψιμότητά τους έχει μειωθεί, πολλά μνημεία μένουν αφύλακτα και άλλοι τόσοι αρχαιολογικοί χώροι χωρίς περίφραξη. Η Αρχαιολογική Υπηρεσία έχει το χάλι της, ενώ σημαντικά έργα καθυστερούν επώδυνα, όπως η αναστήλωση του ναού του Επικούριου Απόλλωνα. Και αυτά είναι μερικά μόνο από τα προβλήματα που πηγάζουν από το υπουργείο Πολιτισμού τα τελευταία χρόνια. Ταυτόχρονα πάσχουν και οι υπόλοιποι τομείς της τέχνης: τα θέατρα αντιμετωπίζουν τρομερά λειτουργικά προβλήματα καθώς η καταβολή της επιχορήγησης έχει καθυστερήσει τρομακτικά, ενώ το ίδιο το Εθνικό Κέντρο Θεάτρου και Χορού, το οποίο θεσπίστηκε προ διετίας για να βάλει τάξη και να χαράξει εθνική θεατρική πολιτική, δεν έχει καταφέρει να αποδείξει τους λόγους ύπαρξής του. Κρίση και στη Λυρική, αντεγκλήσεις ανάμεσα στη διοίκηση και στα σωματεία εργαζομένων, ενώ η παραίτηση του κ. Οδυσσέα Κυριακόπουλου από τη θέση του προέδρου έχει επιτείνει το άσχημο κλίμα και την αγωνία. Στον τομέα του κινηματογράφου, η ίδια δυσάρεστη κατάσταση, γκρίνια και τσακωμοί, ενώ το περίφημο νομοσχέδιο για την οικονομική ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής βρίσκεται ακόμη στα σκαριά. Σαφώς ο οικονομικός παράγοντας παίζει μεγάλο ρόλο και σε εποχές ισχνών αγελάδων οι κυβερνήσεις έχουν άλλες προτεραιότητες. Μήπως όμως εκτός από χρήματα χρειάζεται και λίγο ενδιαφέρον;

  • ΤΟ ΒΗΜΑ, Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου 2009
 
Leave a comment

Posted by on September 27, 2009 in Εκλογές 2009

 

ΕΚΛΟΓΕΣ 2009 Ενα υπουργείο σε απόγνωση

Η πρόσφατη διεκδίκηση της «κυριότητας» του ναού του Επικούριου Απόλλωνα,η οποία έφερε θυμηδία σε πολλούς- πλην των αντιμαχομένων δήμων, φυσικά- δεν μπορεί να κρύψει το αληθινό πρόβλημα: επί 25 χρόνια αναστηλώνεται ο αρχαίος ναός,αλλά ίσως απαιτηθούν άλλα τόσα για να ολοκληρωθεί

Στο ίδιο έργο θεατής, παραμονές των εκλογών, που οι πολιτικές μάχες έχουν ανάψει, ο πολιτισμός εξακολουθεί να παρακολουθεί τα τεκταινόμενα ως πτωχός συγγενής. Φτωχός βεβαίως είναι στην πραγματικότητα, αφού το μέρος της πίτας του ετήσιου κρατικού προϋπολογισμού που του αναλογεί προορίζεται για αυστηρά «διαιτώμενους». Αλλά ακόμη και από τις δημόσιες συζητήσεις απουσιάζει, εκτός κι αν πρόκειται για την επισήμανση των σκανδάλων που έφεραν τα τελευταία χρόνια το υπουργείο Πολιτισμού στην επικαιρότητα. Υπήρξε το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης, μπορεί να πει κανείς, το οποίο προσέφερε εξαιρετική δημοσιότητα στη χώρα διεθνώς. Καμία αντίρρηση. Πόσα έργα όμως περιμένουν χρόνια για να ολοκληρωθούν; Πόσες υπηρεσίες του υπουργείου υπολειτουργούν; Πόσοι νόμοι δεν έχουν εφαρμοστεί; Πόσοι πολίτες ταλαιπωρούνται από το ΥΠΠΟ; Πόσες συμφωνίες δεν τηρήθηκαν; Πόσες υποσχέσεις ξεχάστηκαν; Ο κατάλογος είναι μακρύς και καθώς οι κυβερνήσεις – όπως και οι υπουργοί- διαδέχονται η μία την άλλη, μεγαλώνει περισσότερο. Οχι γιατί δεν επιλύεται κανένα πρόβλημα, αλλά γιατί οι σύγχρονες απαιτήσεις δημιουργούν διαρκώς νέες ανάγκες, οι οποίες δεν αντιμετωπίζονται. Νέα μέτωπα ανοίγουν χωρίς τα προηγούμενα να έχουν κλείσει.

Η πρόσφατη διεκδίκηση της «κυριότητας» του ναού του Επικούριου Απόλλωνα, η οποία έφερε θυμηδία σε πολλούς- πλην των αντιμαχομένων δήμων, φυσικά- δεν μπορεί να κρύψει το αληθινό πρόβλημα: επί 25 χρόνια αναστηλώνεται ο αρχαίος ναός, αλλά ίσως απαιτηθούν άλλα τόσα για να ολοκληρωθεί. Και δεν είναι το μόνο έργο που καθυστερεί λόγω έλλειψης χρημάτων. Οι καλές ημέρες του Γ Δ ΚΠΣ, όταν έγινε μια μεγάλη προσπάθεια δημιουργίας υποδομών στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς, φαίνεται ότι έχουν παρέλθει ανεπιστρεπτί. Μνημεία, μουσεία, αρχαιολογικοί χώροι αντιμετωπίζουν σήμερα τεράστιες ανάγκες. Για παράδειγμα, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και η Εθνική Πινακοθήκη χρειάζονται επέκταση, το νέο Αρχαιολογικό Μουσείο της Σπάρτης και το Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας βρίσκονται μόνο στα χαρτιά, το Φιξ (Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης) παρουσιάζει απαράδεκτη καθυστέρηση. Μνημεία που έχουν έρθει στο φως σε όλη τη χώρα κινδυνεύουν τώρα να διαλυθούν λόγω έλλειψης συντήρησης. Υπάρχουν αρχαιολογικοί χώροι που δεν έχουν καν περίφραξη, ούτε φύλαξη φυσικά, υπάρχουν μικρά μουσεία που είναι κλειστά λόγω έλλειψης προσωπικού. Η Αρχαιολογική Υπηρεσία, η οποία αποτελεί και τον βασικό κορμό του υπουργείου, διανύει τις χειρότερες ημέρες της.

Τραγική χαρακτηρίζεται η κατάσταση στις Εφορείες Αρχαιοτήτων όπου λείπουν άνθρωποι και χρήματα όχι μόνο για το αρχαιολογικό έργο αλλά και για απλές ανάγκες, για παράδειγμα την αγορά πετρελαίου τον χειμώνα ή την πρόσληψη μιας καθαρίστριας. Φυσικό επόμενο είναι η πτώση της επισκεψιμότητας των μουσείων και των αρχαιολογικών χώρων, η οποία είναι ραγδαία τα τελευταία χρόνια- με βάση τα δελτία της Στατιστικής Υπηρεσίας- αν και δεν είναι σίγουρο ότι το ΥΠΠΟ αντιλαμβάνεται τις ευθύνες του γι΄ αυτό. Η βελτίωσή τους αφενός και η χάραξη μιας στρατηγικής αφετέρου που θα στοχεύει στην προσέλκυση επισκεπτών, με σοβαρή στροφή και προς το ελληνικό κοινό, είναι απαραίτητη.

Στις 550 ανέρχονται οι κενές οργανικές θέσεις στο ΥΠΠΟ μόνο των αρχαιολόγων, ενώ για περίπου 700 εκτάκτους- επιστήμονες με σοβαρές σπουδές και πολυετή πρακτική εμπειρία- η εργασία έχει ημερομηνία λήξης το 24μηνο. (Παρά τις δεσμεύσεις όλων των τελευταίων υπουργών το ζήτημα των συμβασιούχων δεν έχει ακόμη ρυθμιστεί, αν και υπάρχουν ανάγκες του ΥΠΠΟ για προσωπικό.) Φυσικά είναι περιττό να αναφερθούν οι καθυστερούμενες οφειλές οδοιπορικών και υπερωριών σε υπαλλήλους… Αλλά και οι σχέσεις με τον πολίτη είναι προβληματικές στις περιπτώσεις εντοπισμού αρχαιοτήτων σε ιδιοκτησίες, καθώς οι σωστικές ανασκαφές καθυστερούν και οι απαλλοτριώσειςεφόσον ληφθεί τέτοια απόφαση- χρονίζουν, με αποτέλεσμα τη δέσμευση περιουσιών επί μακρόν. Μεγάλος έτσι είναι ο αριθμός των απαλλοτριώσεων που εκκρεμούν αυτή τη στιγμή στο ΥΠΠΟ εξαιτίας της αδυναμίας του να καταβάλει το αντίτιμό τους.

Από την άλλη κάποιοι φορείς γνωστοί με τα αρχικά τους, όπως ο ΟΠΕΠ (Οργανισμός Προβολής Ελληνικού Πολιτισμού) και το ΤΔΠΕΑΕ (Ταμείο Διαχείρισης Πιστώσεων για την Εκτέλεση Αρχαιολογικών Εργων), αμφισβητούνται ή χρήζουν επανεξέτασης. Η λειτουργία του πρώτου θα έπρεπε να έχει λήξει αμέσως μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες, αφού γι΄ αυτούς δημιουργήθηκε, πέραν του γεγονότος ότι αλληλοκαλύπτεται με άλλον φορέα, το ΤΑΠΑ (Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων), το οποίο με τη σειρά του χρειάζεται εκσυγχρονισμό. Οσο για το ΤΔΠΕΑΕ, στο οποίο εντάσσονται μεγάλα έργα προκειμένου να αποφεύγεται η γραφειοκρατία, τείνει να μετατραπεί σε… Αρχαιολογική Υπηρεσία με την περίεργη γιγάντωσή του. Απορία υπάρχει και για τη διατήρηση της Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων, η οποία έλαβε παράταση λειτουργίας παρά τις τεράστιες καθυστερήσεις στην παράδοση των έργων που είχε αναλάβει, ενώ τα εναπομείναντα μπορούν να εκτελεστούν κάλλιστα από τις υπηρεσίες του ΥΠΠΟ.

Απολύτως χρήσιμες αντιθέτως, αν και δεν λειτουργούν, είναι δύο υπηρεσίες του υπουργείου: η Διεύθυνση Αρχαιοκαπηλίας και το Γραφείο Χορηγιών. Περιττή η ανάλυση της σημασίας τους δεδομένων των πονηρών από τη μια και χαλεπών από την άλλη καιρών. Παρά τις επιδοκιμασίες ωστόσο, δεν έχει ακόμη καταστεί δυνατόν να αποδώσουν καρπούς. Απαιτείται ωρίμαση ενδεχομένως…

Είναι πολυτέλεια ο πολιτισμός; Αυτό το ερώτημα θα μπορούσε να τεθεί στους πολιτικούς, οι οποίοι περιμένουν την ψήφο μας. Κι εμείς να αναμένουμε την απάντησή τους στην πράξη.

  • της ΜΑΡΙΑΣ ΘΕΡΜΟΥ | Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου 2009
 

Ανάγνωση της διαδρομής του Δ. Α. Φατούρου

  • Η έκθεση υπόσχεται να περάσει στο κοινό τον εκφραστικό πειραματισμό του αρχιτέκτονα

https://i1.wp.com/3.bp.blogspot.com/__t-X_vQ8Xpg/ShKnR61_MhI/AAAAAAAAApk/0IKSTO4SqOE/s200/FATOYROS.jpg

Την Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου, το Μουσείο Μπενάκη εγκαινιάζει στο κτίριό του στην οδό Πειραιώς (Πειραιώς 138 και Ανδρονίκου), την έκθεση αρχιτεκτονικής του Δ. Α. Φατούρου. Στην έκθεση, που επιμελήθηκαν ο Λόης Παπαδόπουλος και η Σοφία Τσιτιρίδου, επιχειρείται μια «ανάγνωση» της αρχιτεκτονικής διαδρομής του Δ. Α. Φατούρου μέσα στις δεκαετίες κατά τις οποίες διαμορφώθηκε το έργο του. Το συνεχιζόμενο έργο του Δ. Α. Φατούρου, συμπεριλαμβανομένων των δυο νέων βιβλίων του, που εξέδωσε εντός του 2008, καθώς και των δύο εν εξελίξει αρχιτεκτονικών μελετών του, αναμένεται «να προσδώσει στην έκθεση ένα δυναμικό χαρακτήρα εργαστηρίου έρευνας και κριτικής συζήτησης των νοημάτων, που σήμερα δύναται να φέρει η αρχιτεκτονική». Στον πυρήνα της έκθεσης βρίσκεται η αρχιτεκτονική δημιουργία του Δ. Α. Φατούρου. Πιο συγκεκριμένα, το αρχιτεκτονικό του έργο, και η θέση που το έργο αυτό κατέχει στη διαμόρφωση του Ελληνικού Μεταπολεμικού Αρχιτεκτονικού Μοντερνισμού· επίσης τα βιβλία και τα κείμενα Αρχιτεκτονικής Κριτικής και Θεωρίας, που έχει συγγράψει ο Δ. Α. Φατούρος, τα οποία στοιχειοθετούν την πρωταγωνιστική εμπλοκή του στη συζήτηση που διεξάγεται στην Ελλάδα, αλλά και διεθνώς, για τη σύγχρονη αρχιτεκτονική, καθώς και τον μετατοπιζόμενο ρόλο της αρχιτεκτονικής μέσα στους μεγάλους κοινωνικούς μετασχηματισμούς των τελευταίων δεκαετιών. Η έκθεση υπόσχεται, βέβαια, και να περάσει στο κοινό της τον εγγενή ριζοσπαστισμό και τον εκφραστικό πειραματισμό, που διαπερνά τη σκέψη και τις διατυπώσεις του αρχιτέκτονα, τόσο στο κριτικό και θεωρητικό έργο του, όσο και στις εφαρμοσμένες μελέτες του. Διάρκεια έως και την Κυριακή 1 Νοεμβρίου 2009.

 
Leave a comment

Posted by on September 27, 2009 in Φατούρος Δ. Α.

 

Τέχνη, μπράβοι και σούπερ κιτς. Πειραιώς και Ιερά Οδός


Παρότι οι νέες πολιτιστικές υποδομές στην οδό Πειραιώς πληθαίνουν, τον τόνο συνεχίζει να τον δίνει η βιομηχανία της νύχτας. Τα βράδια, η Πειραιώς και η Ιερά Οδός παραδίδονται στην αγκαλιά της Μέσης Ανατολής, σ’ ένα ξέφρενο αλαλούμ με κέντρα-υπερπαραγωγές, επιγραφές που βγάζουν μάτι, σπασμένα πεζοδρόμια, λακκούβες, παρκαδόρους, απελπισμένους οδηγούς και μπράβους. Και δίπλα σε όσα ήδη γνωρίζαμε προσθέστε ένα τεράστιο εμπορικό κέντρο πολλαπλών χρήσεων πίσω από το υπό κατασκευήν πάρκινγκ στη συμβολή της Πειραιώς με την Ιερά Οδό.

Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 27/09/2009


ΣXETIKA ΘEMATA


Εχει μέλλον ο πολιτισμός στην Πειραιώς;_(…ΠOΛITIΣMOΣ…)
Συνειδητή πολιτική επιλογή_(…ΠOΛITIΣMOΣ…)
Το στοίχημα της Ταινιοθήκης_(…ΠOΛITIΣMOΣ…)
Επιθετική επέλαση των καταναλωτών σε Γκάζι – Μεταξουργείο_(…ΠOΛITIΣMOΣ…)
 
 

Επιθετική επέλαση των καταναλωτών σε Γκάζι – Μεταξουργείο

  • Του Γιαννη Αισωπου*, Η Καθημερινή, 27/09/2009

Δεν πιστεύω πως οι τρεις νέες υποδομές θα ανατρέψουν τον χαρακτήρα της περιοχής. Το Γκάζι και το Μεταξουργείο -σε διαφορετικές ταχύτητες- θα συνεχίσουν να γίνονται αντιληπτά ως μια ευρύτερη περιοχή στην οποία η κατανάλωση επιθετικά διεμβολίζει τον ιστό και την προϋπάρχουσα κοινότητα. Στην έννοια της κατανάλωσης περιλαμβάνω τη διασκέδαση αλλά και τη μαζική προσφορά της τέχνης, την τέχνη ως καταναλωτικό προϊόν, εκλαϊκευμένο γεγονός που δίνει, συχνά άκριτα, τη δυνατότητα σε όλους να εκτεθούν/να εκθέσουν για κάποιες μέρες. Η ρουτίνα της ημέρας (οι κάτοικοι, οι αποθήκες, οι βιοτεχνίες, τα μικρά εμπορικά) αντικαθίσταται από την επέλαση των βραδινών καταναλωτών. Τα δύο όμως δεν ενώνονται/δεν συγκροτούν μια νέα κοινότητα, μια νέα κατάσταση, καθώς δεν υπάρχει συνέχεια ανάμεσά τους – απλά συν-υπάρχουν. Οι διάφοροι μικρο-μεσαίας κλίμακας χώροι πολιτισμού δεν μπορούν να παρουσιάσουν την απαιτούμενη ελκτικότητα, πόσω μάλλον καθώς οι περισσότεροι στηρίζονται σε αποκατεστημένες ιστορικές αρχιτεκτονικές μορφές του παρελθόντος. Η αλλαγή της ταυτότητας της περιοχής προϋποθέτει έναν «αστικό μαγνήτη», ένα πόλο έλξης. Τον ρόλο αυτόν παίζει σε κάποιο μικρό βαθμό το Νέο Μουσείο Μπενάκη, το οποίο όμως παραμένει ένα δοχείο εσωστρεφές που κλείνεται στην πόλη και τον δημόσιο χώρο της. Για να αλλάξει η ταυτότητα της περιοχής ο αστικός μαγνήτης θα πρέπει να παρουσιάζει ικανό μέγεθος, ένταση της χρήσης του, αδιαμφισβήτητες σύγχρονες αρχιτεκτονικές ποιότητες, αλλά και ικανότητες συσχετισμού/αλληλεπίδρασης με τον δημόσιο χώρο, να είναι εξωστρεφής, να αποτελεί, εν τέλει, ένα αστικό θραύσμα.

* Αρχιτέκτων, αναπληρωτής καθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών.

 

Σύνδεση με την «ενδοχώρα»

  • Του Βασιλη Σγουτα*, Η Καθημερινή, 27/09/2009

Η επέλαση εμπορικών κέντρων άρχισε ήδη να αλλοιώνει τον χαρακτήρα της οδού Πειραιώς. Αν δεν θέλουμε να την αφήσουμε στην τύχη της, είναι επιβεβλημένη η θέσπιση νέων χρήσεων γης. Ενας γραμμικός, όμως, άξονας, όπως η Πειραιώς, δεν αρκεί, όσο σημαντικά και αν είναι τα μεμονωμένα κτίρια που κατασκευάζονται. Για να έχει πραγματική ζωντάνια, θα πρέπει να έχει οργανική σύνδεση με την «ενδοχώρα» του, όπως γίνεται στο Γκάζι. Οπου υπάρχει κατοικία, το δέσιμο του άξονα με το ευρύτερο κοινωνικό σύνολο γίνεται πολύ πιο άμεσο. Ο Δήμος Ταύρου είναι το μόνο σημείο της όλης διαδρομής όπου η οδός Πειραιώς περνάει μέσα από συνεκτικό ιστό κατοικίας. Το γεγονός αυτό αποτελεί μοναδική ευκαιρία, ιδιαίτερα τώρα που ολοκληρώθηκε το νέο Πολιτιστικό Κέντρο του Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης. Τοποθετημένο όπως είναι στην καρδιά του Δήμου Ταύρου, και με δηλωμένη πρόθεση να αποτελέσει ανοιχτή πόρτα για τους δημότες, θα δείξει τον δρόμο για μια άλλη σχέση πολιτιστικών επενδύσεων με δράσεις τοπικών κοινωνιών. Και μία επισήμανση. Τα πολιτιστικά κτίρια έχουν το συγκριτικό πλεονέκτημα να λειτουργούν και το βράδυ. Αρα, ο νυχτερινός φωτισμός κτιρίων και δρόμων αποκτά ξεχωριστή σημασία αν μελετηθεί με φαντασία. Δικαιούται, η Αθήνα να έχει μία οδό Πειραιώς με κτίρια ολοζώντανα τη νύχτα, φωτισμένα με τρόπο που να αναδεικνύεται η αρχιτεκτονική τους.

* Αρχιτέκτων, τ. πρόεδρος της Διεθνούς Ενωσης Αρχιτεκτόνων (UIA).

 
Leave a comment

Posted by on September 27, 2009 in Οδός Πειραιώς

 

Το στοίχημα της Ταινιοθήκης

  • Της Μαριας Κομνηνου*, Η Καθημερινή, 27/09/2009

Δεν είναι καινούργια ιστορία το άνοιγμα των πόλεων σε νέες περιοχές, στην προσπάθεια να αναζωογονηθούν παροπλισμένοι βιομηχανικοί χώροι. Στο Λονδίνο, για παράδειγμα, αυτού του είδους οι προσπάθειες συνοδεύτηκαν από ρωμαλέες πολιτικές, που συνδυάζαν παραγωγή πολιτισμού και κατανάλωση. Εμείς είμαστε χαρακτηριστικό δείγμα περιφερειακής χώρας με στοιχεία επαρχιωτισμού, με έμφαση στην κατανάλωση και στην επίδειξη εισαγωγής έργων τέχνης. Η Ταινιοθήκη, που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση ενός πρώτου ρεύματος κινηματογραφοφιλίας στη δεκαετία του ’50, ανοίγοντας ένα παράθυρο στον κόσμο, κι ενός δεύτερου, στις δεκαετίες του ’70 και του ’80, καλείται να ανταποκριθεί σε τρεις βασικούς ρόλους: μουσείου, ψηφιακής βιβλιοθήκης και της καλλιέργειας μιας νέας γενιάς σινεφίλ. Η περιοχή μας προσφέρει ένα συγκριτικό πλεονέκτημα. Δεν είναι καθαρά «αστική», κατεστημένη, εξαντλημένη. Ο κόσμος είναι επί το πλείστον νέοι άνθρωποι, ανοιχτοί σε πιο πειραματικά πράγματα με πιο νομαδική σκέψη. Η κατάρτιση του προγράμματος λαμβάνει σοβαρά τις ανθρωπολογικές ιδιομορφίες της περιοχής. Συνεχίζουμε τη συνεργασία μας με τη Σχολή Καλών Τεχνών, από τον πρώτο μας χρόνο στο νέο κτίριο οργανώνουμε δύο διαγωνιστικά φεστιβάλ, το ένα για γυναίκες δημιουργούς και το δεύτερο για νέους σκηνοθέτες.

* Γενική γραμματέας της Ταινιοθήκης της Ελλάδος και καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών.

 
Leave a comment

Posted by on September 27, 2009 in Ταινιοθήκη